Luận văn thạc sĩ ảnh hưởng của đạo tin lành đối với đời sống đồng bào dân tộc hmông ở các tỉnh miền núi phía bắc nước ta hiện nay

Luận văn thạc sĩ phân tích ảnh hưởng của đạo Tin Lành đến đời sống đồng bào dân tộc H'Mông tại các tỉnh miền núi phía Bắc Việt Nam.

• Tác giả: Nguyễn Thị Thùy Linh
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thanh Xuân
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Tôn giáo học
• Đề tài: Ảnh hưởng của đạo Tin Lành đối với đời sống đồng bào dân tộc Hmông ở các tỉnh miền núi phía Bắc nước ta hiện nay
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• Tính cấp thiết của đề tài
• Tình hình nghiên cứu đề tài
• Mục đích, nhiệm vụ, đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu
• Đóng góp mới của luận văn
• Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn
• Kết cấu của luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: QUÁ TRÌNH TRUYỀN BÁ, PHÁT TRIỂN ĐẠO TIN LÀNH TRONG ĐỒNG BÀO DÂN TỘC HMÔNG Ở CÁC TỈNH MIỀN NÚI PHÍA BẮC
• 1.1. Tín ngưỡng, tôn giáo truyền thống của người Hmông
• 1.1.1. Khái quát về người Hmông ở Việt Nam
• 1.1.2. Tín ngưỡng, tôn giáo truyền thống của đồng bào dân tộc Hmông
• 1.2. Quá trình truyền bá, phát triển đạo Tin lành trong đồng bào dân tộc Hmông ở các tỉnh miền núi phía Bắc nước ta
• 1.2.1. Giai đoạn thứ nhất (từ 1985 - 1992)
• 1.2.2. Giai đoạn thứ hai (từ 1992 - 2004)
• 1.2.3. Giai đoạn thứ ba (từ 2005 đến nay)
• 1.3. Nguyên nhân phát triển đạo Tin lành trong đồng bào dân tộc Hmông ở các tỉnh miền núi phía Bắc
• 1.3.1. Đời sống vật chất, tinh thần của người dân quá khó khăn
• 1.3.2. Từ đặc điểm lịch sử và văn hoá của dân tộc Hmông
• 1.3.3. Phong tục tập quán lạc hậu, trình độ dân trí thấp
• 1.3.4. Nhu cầu mới về tín ngưỡng, tôn giáo, đạo Tin lành đã khai thác lợi thế của một tôn giáo cải cách
• 1.3.5. Sự yếu kém của hệ thống chính trị
• 2. CHƯƠNG 2: ẢNH HƯỞNG CỦA ĐẠO TIN LÀNH ĐỐI VỚI ĐỜI SỐNG ĐỒNG BÀO DÂN TỘC HMÔNG Ở CÁC TỈNH MIỀN NÚI PHÍA BẮC NƯỚC TA HIỆN NAY
• 2.1. Ảnh hưởng tích cực
• 2.1.1. Ảnh hưởng đối với đời sống tín ngưỡng, văn hóa
• 2.1.2. Ảnh hưởng về lối sống, tập quán
• 2.2. Ảnh hưởng tiêu cực
• 2.2.1. Đối với tín ngưỡng, văn hoá truyền thống
• 2.2.2. Gây ra sự phân chia, sự đối lập và sự căng thẳng trong nội bộ người Hmông
• 2.2.3. Đối với kinh tế, chính trị - xã hội
• 2.3. Một số giải pháp nhằm khắc phục những ảnh hưởng tiêu cực của đạo Tin lành trong đời sống đồng bào dân tộc Hmông ở các tỉnh miền núi phía Bắc
• 2.3.1. Dự báo tình hình đạo Tin lành trong vùng đồng bào dân tộc Hmông
• 2.3.2. Một số giải pháp nhằm khắc phục những ảnh hưởng tiêu cực của đạo Tin lành trong đời sống đồng bào dân tộc Hmông ở các tỉnh miền núi phía Bắc
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về ảnh hưởng của đạo Tin Lành đến người Hmông

Đạo Tin Lành đã có những tác động sâu sắc đến đời sống của người Hmông ở miền núi phía Bắc Việt Nam. Sự phát triển của tôn giáo này không chỉ thay đổi tín ngưỡng mà còn ảnh hưởng đến văn hóa, lối sống và các mối quan hệ xã hội của họ. Việc nghiên cứu ảnh hưởng này là cần thiết để hiểu rõ hơn về sự chuyển mình của cộng đồng Hmông trong bối cảnh hiện đại.

1.1. Đạo Tin Lành và sự phát triển của nó trong cộng đồng Hmông

Đạo Tin Lành bắt đầu xâm nhập vào cộng đồng Hmông từ những năm 1980. Sự phát triển này diễn ra mạnh mẽ, đặc biệt là trong các tỉnh miền núi phía Bắc. Nhiều người Hmông đã chuyển sang theo đạo, tạo ra những thay đổi lớn trong đời sống tâm linh của họ.

1.2. Tín ngưỡng truyền thống của người Hmông trước khi có đạo Tin Lành

Trước khi đạo Tin Lành xuất hiện, người Hmông có tín ngưỡng đa thần với nhiều nghi lễ thờ cúng tổ tiên và các vị thần. Những tín ngưỡng này đã hình thành nên bản sắc văn hóa đặc trưng của họ, tạo nên sự gắn kết trong cộng đồng.

II. Những thách thức trong đời sống người Hmông do đạo Tin Lành gây ra

Sự xuất hiện của đạo Tin Lành đã tạo ra nhiều thách thức cho người Hmông, từ việc thay đổi tín ngưỡng đến xung đột trong nội bộ cộng đồng. Những vấn đề này cần được xem xét để tìm ra giải pháp phù hợp.

2.1. Sự phân chia trong cộng đồng Hmông

Đạo Tin Lành đã gây ra sự phân chia trong cộng đồng Hmông, khi một số người theo đạo trong khi những người khác giữ tín ngưỡng truyền thống. Điều này dẫn đến xung đột và căng thẳng trong các mối quan hệ xã hội.

2.2. Ảnh hưởng đến văn hóa và phong tục tập quán

Nhiều phong tục tập quán truyền thống của người Hmông đã bị ảnh hưởng bởi đạo Tin Lành. Một số nghi lễ truyền thống không còn được thực hiện, gây ra sự lo ngại về việc mất đi bản sắc văn hóa.

III. Phương pháp giải quyết những ảnh hưởng tiêu cực của đạo Tin Lành

Để khắc phục những ảnh hưởng tiêu cực của đạo Tin Lành, cần có những giải pháp cụ thể nhằm bảo tồn văn hóa và tín ngưỡng truyền thống của người Hmông. Việc này không chỉ giúp duy trì bản sắc văn hóa mà còn tạo ra sự hòa hợp trong cộng đồng.

3.1. Tăng cường giáo dục về văn hóa và tín ngưỡng truyền thống

Cần tổ chức các chương trình giáo dục nhằm nâng cao nhận thức về giá trị văn hóa và tín ngưỡng truyền thống của người Hmông. Điều này sẽ giúp cộng đồng hiểu rõ hơn về bản sắc của mình.

3.2. Khuyến khích sự hòa nhập giữa các tín ngưỡng

Cần khuyến khích sự hòa nhập giữa đạo Tin Lành và tín ngưỡng truyền thống, tạo ra một không gian cho các tín đồ có thể cùng tồn tại mà không gây ra xung đột.

IV. Ứng dụng thực tiễn từ nghiên cứu về ảnh hưởng của đạo Tin Lành

Nghiên cứu về ảnh hưởng của đạo Tin Lành đến đời sống người Hmông không chỉ mang lại hiểu biết sâu sắc mà còn có thể áp dụng vào thực tiễn để cải thiện đời sống của cộng đồng. Những kết quả nghiên cứu có thể giúp các nhà quản lý và chính quyền địa phương đưa ra các chính sách phù hợp.

4.1. Đề xuất chính sách hỗ trợ cho cộng đồng Hmông

Cần có các chính sách hỗ trợ cho cộng đồng Hmông nhằm bảo tồn văn hóa và tín ngưỡng truyền thống, đồng thời tạo điều kiện cho sự phát triển của đạo Tin Lành một cách hòa bình.

4.2. Tạo ra các chương trình giao lưu văn hóa

Các chương trình giao lưu văn hóa giữa các cộng đồng khác nhau sẽ giúp tăng cường sự hiểu biết và tôn trọng lẫn nhau, từ đó giảm thiểu xung đột và tạo ra sự hòa hợp trong xã hội.

V. Kết luận về tương lai của đạo Tin Lành và người Hmông

Tương lai của đạo Tin Lành trong cộng đồng Hmông sẽ phụ thuộc vào cách mà cộng đồng này đối diện với những thay đổi. Việc bảo tồn văn hóa và tín ngưỡng truyền thống là rất quan trọng để đảm bảo sự phát triển bền vững của cộng đồng.

5.1. Dự báo về sự phát triển của đạo Tin Lành

Dự báo rằng đạo Tin Lành sẽ tiếp tục phát triển trong cộng đồng Hmông, nhưng cần có sự điều chỉnh để phù hợp với văn hóa và phong tục tập quán của họ.

5.2. Tầm quan trọng của việc bảo tồn văn hóa

Bảo tồn văn hóa và tín ngưỡng truyền thống là điều cần thiết để người Hmông có thể phát triển mà không đánh mất bản sắc của mình. Điều này sẽ giúp họ hòa nhập tốt hơn vào xã hội hiện đại.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Năm 1986, số lượng người dân tộc thiểu số theo đạo Tin lành tại các tỉnh miền núi phía Bắc nước ta gần như bằng 0. Tuy nhiên, đến năm 2012, con số này đã tăng vọt lên khoảng 206.000 người, trong đó đồng bào dân tộc Hmông chiếm tỷ trọng chủ yếu với hơn 170.000 tín đồ (chiếm hơn 82% tổng số tín đồ trong khu vực). Sự phát triển đột biến của đạo Tin lành trong hơn 25 năm qua tại vùng đồng bào Hmông đã tạo nên một thực thể tôn giáo quy mô lớn, làm thay đổi căn bản diện mạo xã hội và đời sống tâm linh của cư dân vùng rẻo cao.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm tập trung vào quá trình truyền bá, biến đổi đức tin và những hệ quả nhiều mặt của đạo Tin lành đối với cộng đồng Hmông. Mục tiêu nghiên cứu cụ thể là hệ thống hóa 3 giai đoạn truyền giáo (1985 - 1992, 1992 - 2004, 2005 - 2012), bóc tách 5 nhóm nguyên nhân kinh tế, văn hóa, lịch sử và tâm lý tộc người, đồng thời đánh giá khách quan cả phương diện tích cực lẫn tiêu cực trong đời sống tín ngưỡng, văn hóa, lối sống và trật tự chính trị - xã hội.

Phạm vi nghiên cứu bao quát địa bàn 14 tỉnh miền núi phía Bắc, tập trung chuyên sâu vào các địa phương trọng điểm như Điện Biên, Lai Châu, Hà Giang, Lào Cai, Sơn La, Cao Bằng và Tuyên Quang trong khung thời gian từ năm 1985 đến năm 2012.

Ý nghĩa thực tiễn của công trình thể hiện qua việc cung cấp luận cứ khoa học để hoàn thiện chính sách tôn giáo của Đảng và Nhà nước, đặc biệt là đánh giá kết quả triển khai Chỉ thị số 01/2005/CT-TTg với 332 điểm nhóm được cấp đăng ký hợp pháp trên tổng số 1.400 điểm nhóm, góp phần nâng cao hiệu quả quản trị xã hội cho hơn 1.068.000 đồng bào dân tộc Hmông trên phạm vi cả nước.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng thế giới quan và phương pháp luận duy vật biện chứng, duy vật lịch sử của chủ nghĩa Mác - Lênin về tôn giáo, kết hợp lý thuyết xã hội học tôn giáo và nhân học văn hóa. Tôn giáo được tiếp cận như một hình thái ý thức xã hội phản ánh tồn tại xã hội, vừa có chức năng đền bù hư ảo, vừa có khả năng điều chỉnh hành vi và hướng dẫn chuẩn mực đạo đức của cộng đồng trong những giai đoạn biến động sinh kế.

Bên cạnh đó, đề tài vận dụng lý thuyết biến đổi văn hóa tộc người để giải thích sự dịch chuyển từ tín ngưỡng đa thần nguyên thủy sang tôn giáo nhất thần. Khung khái niệm then chốt bao gồm 4 thuật ngữ học thuật trung tâm:

• Khái niệm "Cái lý của người Hmông" thể hiện hệ thống luật tục, thiết chế văn hóa khép kín và ý thức cội nguồn sâu sắc;
• Khái niệm "Tâm thức cứu thế - vua xuất thế" phản ánh khát vọng lịch sử về một vị thủ lĩnh giải phóng tộc người;
• Khái niệm "Tôn giáo cải cách" mô tả đặc trưng tinh gọn về nghi lễ, đề cao tính thực hành xã hội của đạo Tin lành;
• Khái niệm "Không gian tâm linh truyền thống" bao gồm hệ thống thờ cúng tổ tiên, ma nhà và ma rừng.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của luận văn được tổng hợp từ 12 báo cáo tổng kết của Ban Tôn giáo Chính phủ, số liệu lưu trữ của Ban Dân vận, các đề tài khoa học cấp bộ và hệ thống văn bản quy phạm pháp luật như Pháp lệnh Tín ngưỡng, tôn giáo năm 2004 và Chỉ thị số 01/2005/CT-TTg.

Cỡ mẫu khảo sát bao trùm 735 bản có đồng bào Hmông theo đạo Tin lành tại 6 tỉnh trọng điểm gồm Điện Biên, Lai Châu, Lào Cai, Hà Giang, Sơn La và Tuyên Quang. Phương pháp chọn mẫu là chọn mẫu phi ngẫu nhiên kết hợp phân tầng theo đặc thù địa bàn cư trú ở độ cao từ 700 mét trở lên so với mực nước biển.

Phương pháp phân tích chủ đạo là phương pháp lịch sử - logic kết hợp phân tích - tổng hợp, so sánh xã hội học và thống kê định lượng. Lý do lựa chọn tổ hợp phương pháp này là nhằm bảo đảm tính liên tục của tiến trình 27 năm (1985 - 2012), cho phép lượng hóa chính xác mức độ biến đổi nhân khẩu tôn giáo song song với việc đánh giá chiều sâu các biến đổi định tính trong cấu trúc gia đình và dòng họ Hmông.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, tốc độ gia tăng tín đồ diễn ra theo cấp số nhân qua 3 giai đoạn. Năm 1986 số tín đồ gần như bằng 0, đến năm 1996 đạt 80.000 người, năm 2004 tăng lên 105.000 người (chiếm 13% tổng dân số Hmông cả nước), và đến năm 2012 đạt 170.000 người tại miền núi phía Bắc. Chỉ trong vòng 7 năm thực hiện Chỉ thị 01/2005/CT-TTg, số người theo đạo đã tăng thêm 60.000 tín đồ. Địa bàn tập trung đông nhất là Điện Biên với 36.000 người và Lai Châu với 35.000 người.

Thứ hai, đạo Tin lành tạo ra cuộc cải cách mạnh mẽ về nếp sống và tập quán sinh hoạt. Tang lễ truyền thống kéo dài từ 7 đến 10 ngày với tục mổ nhiều trâu bò đã được rút ngắn xuống dưới 24 giờ mà không giết mổ lãng phí. Chi phí cưới hỏi giảm từ hàng trăm đồng bạc trắng theo tục cũ xuống chỉ còn khoảng 2 đồng bạc trắng theo nghi thức tôn giáo mới. Tỷ lệ tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống giảm rõ rệt trong các cộng đồng tín đồ.

Thứ ba, sự du nhập nhanh chóng gây ra đứt gãy văn hóa truyền thống và chia rẽ nội bộ tộc người. Hệ thống tín ngưỡng đa thần (ma Xử cả, ma Bùa đáng, ma Xìa mình) bị triệt tiêu hoàn toàn tại các hộ theo đạo. Đã xuất hiện sự đối lập sâu sắc giữa nhóm người giữ "lý cũ" và nhóm theo "lý mới", làm suy giảm uy tín của già làng, trưởng bản và thúc đẩy làn sóng di cư tự do của hơn 37.000 người Hmông theo đạo vào 2 tỉnh Đắk Lắk và Đắk Nông.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân căn bản của hiện tượng tôn giáo này bắt nguồn từ sự cộng hưởng của nhiều yếu tố. Về kinh tế, chủ trương xóa bỏ cây thuốc phiện năm 1992 tạo ra cú sốc sinh kế khi tỷ lệ hộ nghèo tại Điện Biên năm 2009 ở mức 36,75% và Lai Châu năm 2006 lên tới 50,9%. Về mặt dân trí, tỷ lệ mù chữ năm 1998 của người Hmông chiếm tới 87,7%, trình độ trung học chỉ 0,8%, khiến đồng bào dễ bị dẫn dắt bởi các luận điệu cứu thế từ đài phát thanh Manila (FEBC).

So sánh với các nghiên cứu tôn giáo tại Tây Nguyên, mô hình phát triển đạo Tin lành ở người Hmông mang tính chất đặc thù hơn nhờ việc tận dụng tâm thức "vua xuất thế" và chữ Hmông La-tinh mới để bình dân hóa giáo lý.

Các dữ liệu nghiên cứu có thể được trực quan hóa qua biểu đồ cột thể hiện động thái gia tăng tín đồ từ năm 1986 đến năm 2012, kết hợp bảng ma trận so sánh chi phí nghi lễ (tang ma, cưới xin, chữa bệnh) giữa phương thức truyền thống và phương thức Tin lành để minh chứng cụ thể cho lợi ích kinh tế hộ gia đình.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, đẩy mạnh phát triển kinh tế vùng cao và chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi bền vững. Mục tiêu cần đạt là giảm tỷ lệ hộ nghèo tại 2 tỉnh Điện Biên và Lai Châu từ mức trên 35% xuống dưới 15% trong vòng 5 năm tới. Ủy ban Dân tộc phối hợp với Ủy ban nhân dân các tỉnh Tây Bắc chịu trách nhiệm bố trí nguồn vốn chương trình mục tiêu quốc gia để thực hiện.

Thứ hai, nâng cao mặt bằng dân trí và phổ cập giáo dục song ngữ. Cần đặt chỉ tiêu giảm tỷ lệ mù chữ ở đồng bào Hmông từ 87,7% xuống dưới 20% trong giai đoạn 2015 - 2020. Bộ Giáo dục và Đào tạo phối hợp với các viện nghiên cứu ngôn ngữ chuẩn hóa và phổ biến chữ Hmông La-tinh trong các trường phổ thông dân tộc nội trú.

Thứ ba, tăng cường hiệu lực quản lý nhà nước và đẩy nhanh tiến độ công nhận điểm nhóm tôn giáo. Chính quyền địa phương và Ban Tôn giáo Chính phủ cần hoàn thành việc thẩm định, cấp phép sinh hoạt cho hơn 1.060 điểm nhóm còn lại (hiện mới cấp 332 trên 1.400 điểm nhóm) trong lộ trình 3 năm, bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng theo đúng Chỉ thị số 01/2005/CT-TTg.

Thứ tư, bảo tồn chọn lọc và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của dân tộc Hmông. Ngành văn hóa các cấp cần định kỳ tổ chức ngày hội văn hóa thể thao dân tộc Hmông 2 năm một lần, đồng thời xây dựng quy ước thôn bản nhằm dung hòa quan hệ giữa các hộ theo đạo và không theo đạo.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nhóm 1: Cơ quan quản lý nhà nước về tôn giáo và dân tộc (Ban Tôn giáo Chính phủ, Ủy ban Dân tộc). Luận văn cung cấp số liệu thực chứng tại 14 tỉnh để xây dựng chính sách quản lý và hướng dẫn hoạt động cho 332 điểm nhóm đã đăng ký.

Nhóm 2: Các nhà nghiên cứu thuộc chuyên ngành Tôn giáo học, Nhân học, Xã hội học và Dân tộc học. Công trình là nguồn tài liệu hữu ích phân tích tiến trình 27 năm chuyển dịch đức tin và tác động của truyền thông hiện đại đến cộng đồng thiểu số.

Nhóm 3: Cán bộ lãnh đạo, công an và quân sự phụ trách an ninh trật tự vùng biên giới. Sử dụng các phân tích về nguyên nhân di cư tự do của 37.000 tín đồ sang Tây Nguyên để chủ động phòng ngừa các điểm nóng xã hội.

Nhóm 4: Giảng viên, nghiên cứu sinh và học viên cao học tại các trường đại học khối khoa học xã hội. Tài liệu phục vụ giảng dạy các chuyên đề về tôn giáo học thực nghiệm với hệ thống mẫu khảo sát tại 735 bản Hmông.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao đạo Tin lành lại phát triển mạnh mẽ trong người Hmông mà không phải các dân tộc khác? Do người Hmông có tâm thức lịch sử bi tráng, luôn khát vọng một vị thủ lĩnh cứu thế đưa tộc người thoát khổ. Khi đài phát thanh tiếng Hmông truyền bá hình tượng Giêsu gắn với huyền thoại Vàng Trứ trong bối cảnh tỷ lệ nghèo đói trên 50%, đồng bào đã nhanh chóng tiếp nhận đức tin mới để tìm kiếm sự cứu rỗi.

Theo đạo Tin lành mang lại lợi ích kinh tế cụ thể nào cho hộ gia đình Hmông? Việc theo đạo giúp người dân xóa bỏ triệt để các nghi lễ ma chay kéo dài 7 - 10 ngày vốn tiêu tốn hàng chục triệu đồng tiền mổ trâu bò. Chi phí cưới xin giảm từ hàng trăm đồng bạc trắng xuống còn khoảng 2 đồng, giúp giảm thiểu tình trạng kiệt quệ tài chính sau hôn nhân.

Chỉ thị số 01/2005/CT-TTg có ý nghĩa bước ngoặt như thế nào đối với công tác tôn giáo? Chỉ thị 01/2005/CT-TTg chuyển từ biện pháp hành chính ngăn cấm sang bình thường hóa và quản lý công khai. Nhờ đó, 332 điểm nhóm trên tổng số 1.400 điểm đã được đăng ký hợp pháp tính đến năm 2012, đưa sinh hoạt tôn giáo vào khuôn khổ pháp luật và giảm bớt căng thẳng an ninh.

Đạo Tin lành tác động tiêu cực nhất đến khía cạnh nào của người Hmông? Tác động tiêu cực lớn nhất là sự mai một nhanh chóng của các di sản tín ngưỡng đa thần (ma nhà, ma cửa, Saman giáo) và sự rạn nứt khối đoàn kết nội bộ. Cộng đồng bị chia rẽ giữa người theo "lý mới" và người giữ "lý cũ", dẫn đến tranh chấp dòng họ tại nhiều thôn bản.

Chữ Hmông La-tinh mới có vai trò gì trong quá trình truyền giáo? Viện Ngôn ngữ Mùa hè tạo ra chữ Hmông La-tinh mới dễ học, không dấu, được dùng để in Kinh thánh và tài liệu tôn giáo. Trong bối cảnh 87,7% người Hmông mù chữ phổ thông, chữ mới trở thành phương tiện giao tiếp hấp dẫn, giúp đạo Tin lành bám rễ sâu vào đời sống hàng ngày.

Kết luận

• Đạo Tin lành đã phát triển mạnh từ con số 0 trước năm 1986 lên 170.000 tín đồ Hmông tại các tỉnh miền núi phía Bắc vào năm 2012.
• Nguyên nhân cốt lõi là sự cộng hưởng giữa khó khăn kinh tế sau năm 1992, tỷ lệ mù chữ 87,7% và tâm thức cứu thế đặc thù của tộc người.
• Tác động tích cực nổi bật là xóa bỏ các hủ tục tang ma 7 - 10 ngày, tiết kiệm chi phí cưới hỏi từ hàng trăm đồng bạc xuống 2 đồng bạc trắng và hạn chế tệ nạn xã hội.
• Tác động tiêu cực là làm mai một tín ngưỡng cổ truyền, suy yếu vai trò già làng và tạo ra sự phân hóa nội tộc giữa 2 luồng nhận thức lý cũ và lý mới.
• Quản lý tôn giáo đạt bước tiến lớn với 332 điểm nhóm được cấp phép theo Chỉ thị 01/2005/CT-TTg trên tổng số 1.400 điểm sinh hoạt.

Đóng góp khoa học lớn nhất của luận văn là đã hệ thống hóa toàn diện 3 giai đoạn phát triển của đạo Tin lành trong vùng người Hmông và đề xuất hệ thống giải pháp gắn phát triển sinh kế với quản lý tôn giáo.

Lộ trình tiếp theo đòi hỏi các cơ quan chức năng tiếp tục theo dõi biến động tôn giáo trong chu kỳ 5 năm tới và hoàn thiện việc công nhận các điểm nhóm còn lại.

Bạn đọc và các nhà nghiên cứu quan tâm hãy tiếp tục khai thác toàn văn luận văn để xây dựng những mô hình quản trị tôn giáo hài hòa, nhân văn và bền vững cho vùng đồng bào dân tộc thiểu số nước ta.

Trích đoạn nội dung tài liệu

mở đầu giai đoạn hai truyền đạo và theo đạo Tin lành của người Hmông ở miền núi phía Bắc là bởi năm 1992 là năm thực hiện chủ trương xóa bỏ cây thuốc phiện, điều này đã tác động rất lớn đến đời sống kinh tế của người Hmông - dân tộc có nền “kinh tế thuốc phiện”. Năm 2004 là năm trước khi Thủ tướng ra Chỉ thị số 01/2005/CT-TTg, ngày 04 tháng 02 năm 2005, Về một số công tác đối với đạo Tin lành (Chỉ thị số 01/2005/CT - TTg). Điều này cũng đã tác động rất mạnh đến vấn đề đạo Tin lành ở Việt Nam trong đó có việc người Hmông theo đạo Tin lành. Đây là giai đoạn đạo Tin lành phát triển rất nhanh, diễn biến phức tạp về mặt tôn giáo, dân tộc và xã hội, cụ thể về mặt số lượng ở từng địa phương như sau: Ở các tỉnh vùng núi cao biên giới phía Tây Bắc số lượng tín đồ tăng nhanh hơn cả.

Cụ thể ở tỉnh Lào Cai, tính đến tháng 8 năm 1999 số người chịu ảnh hưởng của đạo Tin lành là 14.000 người; ở tỉnh Lai Châu là 14.000 người; tỉnh Hà Giang là 10.000 người; tỉnh Cao Bằng là 14. Ở các tỉnh phía dưới số người theo đạo Tin lành tăng ít hơn so với vùng cao biên giới. Cụ thể: Tuyên Quang là 6.000 người; Bắc Cạn là 11.000 người; Sơn La là 4.000 người; Thái Nguyên là 4. Đặc biệt, trong thời gian này số người Hmông theo đạo Tin lành ở các tỉnh miền núi phía Bắc do bị tác động từ phía chính quyền đã di cư vào Thanh Hóa, làm xuất hiện ở tỉnh này một cộng đồng người theo đạo Tin lành ở huyện Mường Lát với số lượng hơn 3.500 người; đồng thời tăng cường sự di 19 cư vào Tây Nguyên ở hai tỉnh Đắc Lắc, Đắc Nông với số lượng gần 20.

Theo Ban Tôn giáo Chính phủ, năm 1996 cả nước có gần 80.000 người Hmông theo đạo Tin lành thì đến năm 2004 tăng lên là 105.000 người Hmông (chiếm 13% tổng số người Hmông) ở 735/2.384 bản Hmông theo đạo Tin lành, trong đó, các tỉnh giáp biên giới với Lào chiếm gần 50% số người theo đạo Tin lành. Riêng ở Tây Bắc, có 58.000 người Hmông ở 506 bản theo đạo. Ngoài những người Hmông theo đạo Tin lành, ở giai đoạn này còn có các dân tộc khác như Dao, Thái, Pà Thẻn,…với khoảng 30.000 người [13, tr. Sự phát triển của đạo Tin lành ở giai đoạn thứ hai (1992 - 2004) có một số điểm chú ý như sau: - Một là, đạo Tin lành phát triển mạnh mẽ hơn, công khai hơn tạo ra lực lượng đông đảo so với giai đoạn trước.

Những người đứng đầu truyền đạo có quan hệ với số 2 - ngõ Trạm - trụ sở của Hội thánh Tin lành Việt Nam (miền Bắc) chặt chẽ hơn. Từ đầu năm 1993, có nhiều đối tượng truyền đạo ở các tỉnh miền núi phía Bắc đã quyên góp tiền đi về Hà Nội, đến Tổng hội Hội thánh Tin lành Việt Nam (miền Bắc) để xin học đạo, xin tài liệu và mẫu đơn in sẵn để về phân phát cho các hộ xin theo đạo Tin lành. Tại đây, họ đã được các mục sư, truyền đạo giảng giải về giáo lý của đạo Tin lành. Từ đó những người này đã về các bản tích cực phân phát tài liệu cho đồng bào, lập danh sách nhân khẩu từng thôn bản gửi lên các cấp chính quyền đòi được theo đạo Tin lành.

- Hai là, cùng với việc tăng nhanh số lượng người theo đạo Tin lành ở các bản người Hmông là sự hình thành một cách cơ bản các thành tố liên quan đến đạo Tin lành.