Ảnh hưởng của bổ sung bột tỏi đến khả năng sinh trưởng và tỷ lệ tiêu chảy trên lợn con từ cai sữa đến 60 ngày tuổi tại trang trại công ty cổ phần nông sản phú gia xã thiệu phú huyện thiệu hóa tỉnh thanh hóa

Bột tỏi (Allium sativum) đã được nghiên cứu và chứng minh có nhiều tác dụng tích cực đối với sức khỏe và sự phát… 62 trang · Trường Đại Học Hồng Đức · 2018.

• Tác giả: Lê Thị Phương
• Người hướng dẫn: ThS. Nguyễn Thị Hương
• Trường học: Trường Đại Học Hồng Đức
• Chuyên ngành: Chăn nuôi - Thú y
• Đề tài: Ảnh Hưởng Của Bột Tỏi Đến Sinh Trưởng Và Tỷ Lệ Tiêu Chảy Ở Lợn Con
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Thanh Hóa

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC BIỂU ĐỒ
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• 1. PHẦN 1: Tính cấp thiết của đề tài
• 1.1. Mục tiêu, yêu cầu của đề tài
• 1.2. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
• 1.2.1. Ý nghĩa khoa học
• 1.2.2. Ý nghĩa thực tiễn trong chăn nuôi
• 2. TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Cơ sở khoa học của đề tài
• 2.1.1. Đặc điểm cấu tạo bộ máy tiêu hoá và sinh lý tiêu hoá của lợn
• 2.1.2. Hệ vi sinh vật đường tiêu hóa ở lợn
• 2.2. Cơ sở khoa học của sự sinh trưởng ở lợn
• 2.2.1. Cơ sở di truyền học của sự sinh trưởng
• 3. ĐỐI TƢỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tƣợng nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu
• 3.2. Nội dung nghiên cứu
• 3.3. Phƣơng pháp nghiên cứu
• 3.3.1. Thời gian, địa điểm
• 3.3.2. Phƣơng pháp thu thập thông tin
• 3.3.3. Phƣơng pháp bố trí thí nghiệm
• 3.3.4. Chỉ tiêu theo dõi và phƣơng pháp xác định
• 3.3.5. Phƣơng pháp xử lý số liệu
• 4. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Kết quả về khả năng sinh trƣởng của lợn
• 4.1.1. Sinh trƣởng tích lũy
• 4.1.2. Sinh trƣởng tuyệt đối của lợn thí nghiệm
• 4.1.3. Kết quả về sinh trƣởng tƣơng đối của lợn thí nghiệm
• 4.1.4. Kết quả lƣợng thức ăn thu nhận, tiêu tốn và chi phí thức ăn/kg tăng trọng của lợn từ cai sữa đến 60 ngày tuổi (kg)
• 4.1.5. Lƣợng thức ăn thu nhận của lợn (kg/ngày/con)
• 4.1.6. Tiêu tốn thức ăn của lợn từ cai sữa đến 60 ngày tuổi (kg/con/ngày)
• 4.1.7. Kết quả về mức tiêu tốn thức ăn và chi phí thức ăn cho 1kg tăng trọng khối lƣợng cơ thể lợn (VNĐ)
• 4.1.8. Tỷ lệ tiêu chảy của lợn con từ cai sữa đến 60 ngày tuổi (%)
• 5. KẾT LUẬN, ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Ảnh Hưởng Của Bột Tỏi Đến Sinh Trưởng Lợn Con

Bột tỏi (Allium sativum) đã được nghiên cứu và chứng minh có nhiều tác dụng tích cực đối với sức khỏe và sự phát triển của lợn con. Việc bổ sung bột tỏi vào khẩu phần ăn không chỉ giúp tăng cường khả năng sinh trưởng mà còn giảm tỷ lệ tiêu chảy, một vấn đề phổ biến trong chăn nuôi lợn con. Nghiên cứu này sẽ phân tích các tác động của bột tỏi đến sinh trưởng và tỷ lệ tiêu chảy ở lợn con từ cai sữa đến 60 ngày tuổi.

1.1. Tác Dụng Của Bột Tỏi Đối Với Sức Khỏe Lợn Con

Bột tỏi chứa nhiều hợp chất sinh học có lợi như allicin, có khả năng kháng khuẩn và chống viêm. Những hợp chất này giúp cải thiện hệ tiêu hóa và tăng cường miễn dịch cho lợn con, từ đó nâng cao khả năng sinh trưởng.

1.2. Lợi Ích Của Bột Tỏi Trong Phòng Ngừa Tiêu Chảy

Bột tỏi có tác dụng ức chế sự phát triển của vi khuẩn gây bệnh như E.coli, giúp giảm tỷ lệ tiêu chảy ở lợn con. Việc bổ sung bột tỏi vào khẩu phần ăn có thể là một giải pháp hiệu quả để phòng ngừa bệnh tiêu chảy.

II. Vấn Đề Tiêu Chảy Ở Lợn Con Và Nguyên Nhân Gây Ra

Tiêu chảy là một trong những vấn đề nghiêm trọng trong chăn nuôi lợn con, ảnh hưởng đến sức khỏe và năng suất. Nguyên nhân gây ra tiêu chảy có thể do nhiều yếu tố, bao gồm chế độ dinh dưỡng không hợp lý, vi khuẩn gây bệnh và điều kiện môi trường không đảm bảo.

2.1. Nguyên Nhân Gây Tiêu Chảy Ở Lợn Con

Các nguyên nhân chính gây tiêu chảy ở lợn con bao gồm nhiễm khuẩn, chế độ ăn không cân đối và stress do môi trường. Việc hiểu rõ nguyên nhân sẽ giúp người chăn nuôi có biện pháp phòng ngừa hiệu quả.

2.2. Tác Động Của Tiêu Chảy Đến Sinh Trưởng

Tiêu chảy không chỉ làm giảm khả năng hấp thu dinh dưỡng mà còn gây mất nước và điện giải, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sự phát triển của lợn con. Điều này dẫn đến giảm trọng lượng và tăng chi phí chăn nuôi.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Ảnh Hưởng Của Bột Tỏi

Nghiên cứu này được thực hiện tại trang trại Công ty Cổ phần Nông sản Phú Gia, với mục tiêu đánh giá tác động của bột tỏi đến khả năng sinh trưởng và tỷ lệ tiêu chảy của lợn con. Phương pháp nghiên cứu bao gồm thiết kế thí nghiệm, thu thập dữ liệu và phân tích kết quả.

3.1. Thiết Kế Thí Nghiệm

Thí nghiệm được thiết kế với các nhóm lợn con khác nhau, trong đó một nhóm được bổ sung bột tỏi vào khẩu phần ăn. Các chỉ tiêu sinh trưởng và tỷ lệ tiêu chảy sẽ được theo dõi và ghi nhận.

3.2. Phương Pháp Thu Thập Dữ Liệu

Dữ liệu sẽ được thu thập thông qua việc theo dõi trọng lượng, tỷ lệ tiêu chảy và các chỉ số sức khỏe khác của lợn con trong suốt thời gian thí nghiệm.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Về Sinh Trưởng Và Tỷ Lệ Tiêu Chảy

Kết quả nghiên cứu cho thấy việc bổ sung bột tỏi có tác động tích cực đến khả năng sinh trưởng và giảm tỷ lệ tiêu chảy ở lợn con. Các chỉ số sinh trưởng như trọng lượng và tỷ lệ tiêu chảy đã được cải thiện rõ rệt.

4.1. Kết Quả Về Khả Năng Sinh Trưởng

Lợn con được bổ sung bột tỏi có trọng lượng tăng trưởng cao hơn so với nhóm đối chứng. Điều này cho thấy bột tỏi có tác dụng tích cực trong việc cải thiện khả năng sinh trưởng.

4.2. Kết Quả Về Tỷ Lệ Tiêu Chảy

Tỷ lệ tiêu chảy ở nhóm lợn con được bổ sung bột tỏi thấp hơn đáng kể so với nhóm không bổ sung. Điều này chứng tỏ bột tỏi có khả năng phòng ngừa hiệu quả bệnh tiêu chảy.

V. Kết Luận Về Ảnh Hưởng Của Bột Tỏi Đến Lợn Con

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng bột tỏi không chỉ giúp tăng cường khả năng sinh trưởng mà còn giảm tỷ lệ tiêu chảy ở lợn con. Việc áp dụng bột tỏi vào khẩu phần ăn có thể là một giải pháp hiệu quả cho người chăn nuôi.

5.1. Tóm Tắt Kết Quả Nghiên Cứu

Kết quả nghiên cứu cho thấy bột tỏi có tác dụng tích cực đến sức khỏe và sự phát triển của lợn con, giúp nâng cao hiệu quả chăn nuôi.

5.2. Đề Xuất Hướng Nghiên Cứu Tương Lai

Cần tiếp tục nghiên cứu để xác định liều lượng tối ưu và các tác động lâu dài của bột tỏi đối với sức khỏe lợn con trong các điều kiện chăn nuôi khác nhau.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong cơ cấu ngành nông nghiệp Việt Nam, chăn nuôi lợn giữ vai trò then chốt trong việc cung ứng nguồn thực phẩm chất lượng cao cho xã hội. Cùng với xu thế chăn nuôi công nghiệp hóa, vấn đề nâng cao năng suất và cải thiện chất lượng sản phẩm ngày càng được chú trọng. Trong thực tiễn sản xuất, kháng sinh từng được sử dụng phổ biến với vai trò phòng trị các bệnh đường hô hấp, đường tiêu hóa, kích thích tăng trưởng và nâng cao hiệu quả sử dụng thức ăn. Tuy nhiên, việc lạm dụng kháng sinh không đúng quy trình đã dẫn đến các hệ lụy nghiêm trọng như sự gia tăng của các chủng vi khuẩn kháng thuốc, nguy cơ lây truyền mầm bệnh kháng thuốc sang người và tồn dư hóa chất trong thực phẩm đe dọa trực tiếp sức khỏe cộng đồng.

Trước yêu cầu cấp thiết về phát triển chăn nuôi an toàn sinh học và thân thiện với môi trường, các giải pháp thay thế kháng sinh bằng kháng sinh thực vật (thảo dược) đang được đẩy mạnh nghiên cứu. Tỏi (Allium sativum L.) là dược liệu tự nhiên chứa các hoạt chất sinh học giá trị cao như allicin, ajoene, diallyl sulfide, diallyl trisulfide cùng các hợp chất polyphenol. Các hoạt chất này có khả năng ức chế vi khuẩn gram âm và gram dương gây hại, kích thích tiêu hóa và tăng cường khả năng miễn dịch. Nhằm kiểm chứng khả năng ứng dụng chế phẩm thảo dược này trong điều kiện chăn nuôi trang trại thực tế, đề tài được triển khai với các mục tiêu và phạm vi cụ thể:

• Mục tiêu nghiên cứu:
  1. Đánh giá ảnh hưởng của các mức bổ sung bột tỏi tới khả năng sinh trưởng và tỷ lệ tiêu chảy của lợn con giai đoạn từ cai sữa đến 60 ngày tuổi.
  2. Khuyến cáo người chăn nuôi trong việc lựa chọn mức bổ sung bột tỏi thích hợp nhằm nâng cao hiệu quả kinh tế trong chăn nuôi lợn.
• Yêu cầu cần đạt:
  1. Xác định được khả năng sinh trưởng và tỷ lệ tiêu chảy của lợn con giai đoạn từ cai sữa đến 60 ngày tuổi ở các mức bổ sung bột tỏi khác nhau.
  2. Xác định được liều lượng bổ sung bột tỏi thích hợp cho lợn con giai đoạn sau cai sữa đến 60 ngày tuổi.
• Đối tượng nghiên cứu: Lợn con giai đoạn từ cai sữa đến 60 ngày tuổi; chế phẩm bột tỏi do Công ty Cổ phần Vật tư Nông nghiệp Ama Provet phân phối; thức ăn hỗn hợp dạng viên PG-111 của Công ty Cổ phần Nông sản Phú Gia.
• Phạm vi nghiên cứu:
  • Không gian: Trang trại chăn nuôi thuộc Công ty Cổ phần Nông sản Phú Gia, xã Thiệu Phú, huyện Thiệu Hóa, tỉnh Thanh Hóa.
  • Thời gian: Từ ngày 18/12/2017 đến ngày 08/04/2018.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận được xây dựng trên hệ thống lý luận sinh lý học tiêu hóa, di truyền học động vật và dược lý thú y:

• Đặc điểm sinh lý tiêu hóa và vi sinh vật đường ruột ở lợn: Dạ dày lợn có cấu tạo trung gian giữa dạ dày đơn và dạ dày kép. Hệ tiêu hóa của lợn con chưa hoàn thiện, lượng axit hydrochloric (HCl) tự do trong dịch vị còn thấp (0,05 - 0,15% ở giai đoạn non so với 0,2 - 0,25% ở lợn 90 ngày tuổi và 0,3 - 0,4% ở lợn trưởng thành). Khả năng tiết enzyme tiêu hóa còn hạn chế, dẫn đến sự suy giảm khả năng ức chế vi khuẩn gây bệnh khi chuyển đổi chế độ dinh dưỡng sau cai sữa. Hệ vi sinh vật đường ruột bao gồm nhóm vi khuẩn có lợi chiếm ưu thế (vi khuẩn lactic chiếm khoảng 90%) và nhóm vi sinh vật gây hại tiềm tàng (Escherichia coli, Salmonella). Hội chứng tiêu chảy sau cai sữa xuất hiện do sự mất cân bằng hệ vi sinh vật và tổn thương niêm mạc ruột.
• Cơ sở di truyền của tính trạng sinh trưởng: Khả năng sinh trưởng là tính trạng số lượng chịu sự chi phối của hiệu ứng đa gen và tương tác môi trường, biểu thị qua mô hình $P = G + E = A + D + I + E_g + E_s$ (trong đó $A$ là giá trị cộng gộp, $D$ là sai lệch trội, $I$ là sai lệch tương tác, $E_g$ và $E_s$ là sai lệch môi trường chung và riêng). Việc bổ sung dưỡng chất tối ưu là giải pháp can thiệp môi trường ($E$) nhằm khai thác tối đa tiềm năng di truyền ($G$).
• Cơ chế tác động của bột tỏi: Hoạt chất allicin có tính kháng khuẩn mạnh thông qua cơ chế tương tác với các nhóm thiol (-SH) của enzyme vi khuẩn, ức chế quá trình sinh tổng hợp protein, DNA và RNA của vi sinh vật gây hại. Đồng thời, các hợp chất lưu huỳnh kích thích nhu động vi nhung mao ruột, tăng tiết dịch tụy và tăng độ sâu của các tiểu nang biểu mô ruột non.
• Phương pháp bố trí thí nghiệm: Đề tài sử dụng phương pháp chia lô so sánh, bố trí theo khối hoàn toàn ngẫu nhiên (CRD) gồm 3 nghiệm thức, mỗi nghiệm thức lặp lại 3 lần, mỗi lần tương ứng 1 ô chuồng gồm 15 con (tổng quy mô $n = 135$ con, tương ứng 45 con/nghiệm thức):
  • Lô Đối chứng (ĐC): Sử dụng 100% khẩu phần cơ sở (thức ăn hỗn hợp PG-111), không bổ sung bột tỏi.
  • Lô Thí nghiệm 1 (TN1): Khẩu phần cơ sở PG-111 bổ sung bột tỏi liều lượng 1.000 g/tấn thức ăn (1 kg/tấn).
  • Lô Thí nghiệm 2 (TN2): Khẩu phần cơ sở PG-111 bổ sung bột tỏi liều lượng 2.000 g/tấn thức ăn (2 kg/tấn).
• Phương pháp thu thập chỉ tiêu và tính toán:
  • Sinh trưởng tích lũy: Cân khối lượng cá thể vào buổi sáng trước khi cho ăn tại 4 thời điểm: bắt đầu cai sữa, 34 ngày tuổi, 47 ngày tuổi và 60 ngày tuổi (sử dụng cân điện tử chuyên dụng sai số $\pm 5%$).
  • Sinh trưởng tuyệt đối ($A$): Tính theo công thức $A = (W_1 - W_0) / T$ (g/con/ngày), trong đó $W_0, W_1$ là khối lượng đầu và cuối kỳ, $T$ là số ngày theo dõi (theo TCVN 2-39-77).
  • Sinh trưởng tương đối ($R$): Tính theo công thức $R = [(W_1 - W_0) / ((W_1 + W_0) / 2)] \times 100$ (%) (theo TCVN 2-40-77).
  • Lượng thức ăn thu nhận hàng ngày (TĂTN): Xác định qua chênh lệch khối lượng thức ăn cấp vào và lượng thức ăn thừa cân lại vào mỗi buổi sáng.
  • Mức tiêu tốn thức ăn (FCR): Tỷ lệ giữa tổng khối lượng thức ăn tiêu thụ và khối lượng tăng trọng ($kg\ TĂ/kg\ tăng\ trọng$).
  • Chi phí thức ăn: Xác định dựa trên đơn giá thức ăn PG-111 (17.500 VNĐ/kg) và đơn giá chế phẩm bột tỏi (550.000 VNĐ/kg) tại thời điểm khảo nghiệm.
  • Tỷ lệ mắc bệnh tiêu chảy: Theo dõi lâm sàng hàng ngày (phân lỏng, dính hậu môn, da nhăn, bụng hóp) và tính bằng tỷ lệ phần trăm số lợn mắc trên tổng đàn của lô.
• Phương pháp xử lý số liệu: Thống kê sinh học trên phần mềm Microsoft Excel. Kết quả trình bày dưới dạng giá trị trung bình và độ lệch chuẩn ($X \pm SD$). So sánh sai khác trung bình bằng phân tích phương sai ANOVA và kiểm định T-test ở mức ý nghĩa thống kê $P < 0,05$.

Nội dung chính theo từng chương

Phần 1 và Tổng quan tài liệu

Phần này hệ thống hóa các cơ sở khoa học về giải phẫu, sinh lý đường tiêu hóa của lợn qua các thời kỳ phát triển; phân tích chi tiết cơ chế miễn dịch tự nhiên, vai trò của hệ enzyme tiêu hóa và hệ vi sinh vật đường ruột. Tác giả tổng hợp các công trình nghiên cứu trong nước (các thử nghiệm sử dụng chế phẩm vi sinh EM của Cao Thị Hoa, Nguyễn Quang Tuyên; chế phẩm probiotic của Trần Quốc Việt; thử nghiệm dịch chiết tỏi, gừng, nghệ của Chu Mạnh Thắng, Nguyễn Thị Kim Loan, Đặng Minh Phước) và các nghiên cứu quốc tế (Cullen, Tatara, Ankri & Mirelman) nhằm chứng minh tiềm năng thay thế kháng sinh của allicin và các hợp chất sulfur tự nhiên trong việc cải thiện sức khỏe đường ruột vật nuôi.

Đối tượng, nội dung và phương pháp nghiên cứu

Nội dung chương mô tả chi tiết quy trình tổ chức thực nghiệm tại cơ sở chăn nuôi của Công ty Cổ phần Nông sản Phú Gia. Tác giả chuẩn hóa quy trình nuôi dưỡng: chuồng nuôi sàn xi măng trang bị núm uống tự động, máng ăn chuyên dụng, hệ thống đèn sưởi và quạt làm mát tự động, lịch tiêm phòng vắc-xin đồng bộ. Chế phẩm bột tỏi của Công ty Ama Provet (chứa tinh dầu tỏi 500g, IgG 2000 6g, tinh dầu gừng 8g, tinh dầu quế 5%, tinh dầu long não) được phối trộn định lượng trực tiếp vào thức ăn hỗn hợp PG-111 hàng ngày trước khi cho lợn ăn.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Chương trình bày toàn bộ số liệu thực nghiệm thu thập qua 3 giai đoạn (cai sữa - 34 ngày tuổi, 34 - 47 ngày tuổi, 47 - 60 ngày tuổi). Các phân tích tập trung làm rõ tác động của hai mức bổ sung bột tỏi (1 kg/tấn và 2 kg/tấn) đối với động thái tăng khối lượng, tốc độ sinh trưởng tuyệt đối, sinh trưởng tương đối, lượng thức ăn thu nhận hàng ngày, hệ số chuyển hóa thức ăn và tỷ lệ mắc tiêu chảy. Các số liệu được đối chiếu với các nghiên cứu trước đây để giải thích cơ chế dược lý và hiệu quả dinh dưỡng của bột tỏi.

Kết luận và đề nghị

Chương tổng kết các phát hiện thực nghiệm, rút ra kết luận khoa học về hiệu quả vượt trội của mức bổ sung 2.000 g bột tỏi/tấn thức ăn đối với các chỉ tiêu sinh trưởng và kiểm soát bệnh tiêu chảy trên lợn con, đồng thời đưa ra các khuyến nghị ứng dụng vào quy trình sản xuất thực tế tại trang trại chăn nuôi lợn.

Kết quả và đóng góp

Nghiên cứu cung cấp hệ thống số liệu thực nghiệm đầy đủ về các chỉ tiêu năng suất và bệnh học của đàn lợn con sau cai sữa:

Chỉ tiêu theo dõi	Giai đoạn / Thời điểm	Lô Đối chứng (ĐC)	Lô Thí nghiệm 1 (TN1)	Lô Thí nghiệm 2 (TN2)	Mức ý nghĩa ($P$)
Sinh trưởng tích lũy ($kg/con$)	Bắt đầu cai sữa	$7,38 \pm 0,24$	$7,39 \pm 0,18$	$7,36 \pm 0,17$	$P > 0,05$
	34 ngày tuổi	$9,76 \pm 0,18^a$	$10,44 \pm 0,16^b$	$10,83 \pm 0,21^b$	$P < 0,05$
	47 ngày tuổi	$12,75 \pm 0,23^a$	$14,54 \pm 0,12^b$	$15,72 \pm 0,12^c$	$P < 0,05$
	60 ngày tuổi	$16,54 \pm 0,33^a$	$19,03 \pm 0,10^b$	$21,55 \pm 0,36^c$	$P < 0,05$
Sinh trưởng tuyệt đối ($g/con/ngày$)	Cai sữa - 34 ngày	$275^a$	$352^b$	$400^c$	$P < 0,05$
	34 - 47 ngày	$340^a$	$473^b$	$564^c$	$P < 0,05$
	47 - 60 ngày	$437^a$	$516^b$	$672^c$	$P < 0,05$
Sinh trưởng tương đối (%)	Cai sữa - 34 ngày	$21,65^a$	$25,63^b$	$27,99^b$	$P < 0,05$
	34 - 47 ngày	$15,77^a$	$17,52^b$	$18,53^b$	$P < 0,05$
	47 - 60 ngày	$11,79^a$	$10,60^b$	$11,19^a$	$P < 0,05$
Lượng TĂ thu nhận ($kg/con/ngày$)	Cai sữa - 34 ngày	$0,30 \pm 0,0026^a$	$0,32 \pm 0,0065^b$	$0,33 \pm 0,0041^c$	$P < 0,05$
	34 - 47 ngày	$0,37 \pm 0,0038^a$	$0,39 \pm 0,0058^b$	$0,43 \pm 0,0031^c$	$P < 0,05$
	47 - 60 ngày	$0,42 \pm 0,0047^a$	$0,43 \pm 0,0030^a$	$0,48 \pm 0,0038^b$	$P < 0,05$
Tiêu tốn thức ăn ($kg\ TĂ/kg\ tăng\ KL$)	Cai sữa - 34 ngày	$1,64 \pm 0,10^a$	$1,35 \pm 0,01^b$	$1,24 \pm 0,03^c$	$P < 0,05$
	34 - 47 ngày	$1,62 \pm 0,02^a$	$1,24 \pm 0,05^b$	$1,22 \pm 0,02^c$	$P < 0,05$
	47 - 60 ngày	$1,45 \pm 0,06^a$	$1,23 \pm 0,01^b$	$1,07 \pm 0,04^c$	$P < 0,05$
Tỷ lệ mắc tiêu chảy (%)	Cai sữa - 34 ngày	33,33 (15 con)$^a$	15,56 (7 con)$^b$	13,33 (6 con)$^c$	$P < 0,05$
	34 - 47 ngày	17,78 (8 con)$^a$	11,11 (5 con)$^b$	4,44 (2 con)$^c$	$P < 0,05$
	47 - 60 ngày	15,56 (7 con)$^a$	8,89 (4 con)$^b$	2,22 (1 con)$^c$	$P < 0,05$

(Ghi chú: Trong cùng một hàng ngang, các chữ cái $a, b, c$ khác nhau biểu thị sự sai khác có ý nghĩa thống kê với $P < 0,05$).

• Kết quả chính:
  • Về khả năng tăng trọng: Lợn ở lô TN2 (bổ sung 2.000 g bột tỏi/tấn) đạt khối lượng bình quân cao nhất ở 60 ngày tuổi ($21,55\ kg/con$), vượt trội so với lô TN1 ($19,03\ kg/con$) và lô ĐC ($16,54\ kg/con$). Tốc độ sinh trưởng tuyệt đối của lô TN2 ở giai đoạn 47 - 60 ngày tuổi đạt mức $672\ g/con/ngày$, cao hơn lô TN1 ($516\ g/con/ngày$) và lô ĐC ($437\ g/con/ngày$).
  • Về chuyển hóa thức ăn: Bổ sung bột tỏi giúp kích thích tính thèm ăn, tăng lượng thức ăn thu nhận hàng ngày (giai đoạn 47 - 60 ngày tuổi đạt $0,48\ kg/con/ngày$ ở lô TN2 so với $0,42\ kg/con/ngày$ ở lô ĐC). Mức tiêu tốn thức ăn trên 1 kg tăng khối lượng ở lô TN2 giảm xuống còn $1,07\ kg\ TĂ/kg\ tăng\ trọng$ tại giai đoạn 47 - 60 ngày tuổi (so với $1,45\ kg$ ở lô ĐC).
  • Về chi phí kinh tế: Chi phí thức ăn hỗn hợp cộng chế phẩm cho 1 kg tăng trọng tính chung cả giai đoạn ở lô ĐC là 9.233 VNĐ/kgTT, lô TN1 là 10.735 VNĐ/kgTT và lô TN2 là 12.000 VNĐ/kgTT. Mặc dù chi phí thức ăn/kg tăng trọng ở các lô thí nghiệm cao hơn đối chứng do giá thành chế phẩm bột tỏi thương mại còn cao, nhưng đàn lợn tăng trọng nhanh, rút ngắn thời gian nuôi và cải thiện sức đề kháng toàn diện.
  • Về kiểm soát tiêu chảy: Tỷ lệ tiêu chảy giảm mạnh theo liều lượng bột tỏi bổ sung. Ở giai đoạn 47 - 60 ngày tuổi, tỷ lệ tiêu chảy ở lô TN2 chỉ còn 2,22% (1 con mắc), thấp hơn rõ rệt so với lô TN1 (8,89%) và lô ĐC (15,56%).
• Giải pháp và đóng góp thực tiễn: Khóa luận xác nhận việc bổ sung bột tỏi với liều lượng 2.000 g/tấn thức ăn là giải pháp sinh học hiệu quả giúp thay thế kháng sinh kích thích tăng trọng và phòng ngừa hội chứng rối loạn tiêu hóa trên lợn con sau cai sữa trong điều kiện chăn nuôi trang trại tập trung.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế của nghiên cứu: Nghiên cứu được thực hiện trong phạm vi thời gian từ tháng 12/2017 đến tháng 04/2018 tại một trang trại duy nhất (Trang trại Công ty Cổ phần Nông sản Phú Gia, Thanh Hóa) và giới hạn trên lợn con từ cai sữa đến 60 ngày tuổi. Đề tài chưa tiến hành phân tích định lượng mật độ vi khuẩn đường ruột chuyên sâu (E. coli, Lactobacillus) qua phương pháp nuôi cấy vi sinh phân giải trong phòng thí nghiệm, đồng thời chưa theo dõi các chỉ tiêu chất lượng thân thịt ở giai đoạn xuất chuồng.
• Hướng nghiên cứu tiếp theo: Tác giả định hướng mở rộng nghiên cứu ảnh hưởng của chế phẩm bột tỏi trên các giai đoạn sinh trưởng tiếp theo của lợn (giai đoạn nuôi thịt vỗ béo đến khi xuất bán), đánh giá các chỉ tiêu thân thịt, tỷ lệ nạc, chất lượng cảm quan của thịt lợn và nghiên cứu giải pháp tối ưu hóa chi phí sản xuất chế phẩm để hạ giá thành chăn nuôi.

Giá trị tham khảo

Công trình là tài liệu tham khảo hữu ích cho sinh viên, học viên cao học và giảng viên chuyên ngành Chăn nuôi, Thú y, Bác sĩ thú y và các kỹ sư dinh dưỡng vật nuôi:

• Phần phương pháp bố trí thí nghiệm dinh dưỡng: Quy trình chia lô hoàn toàn ngẫu nhiên (CRD), phương pháp theo dõi các chỉ tiêu sinh trưởng tích lũy, tuyệt đối, tương đối và phương pháp tính hệ số tiêu tốn thức ăn (FCR) được chuẩn hóa theo các tiêu chuẩn Việt Nam (TCVN 2-39-77, TCVN 2-40-77).
• Phần số liệu ứng dụng: Cung cấp định lượng chi tiết về hiệu quả kháng khuẩn và tăng trưởng của tỏi, là cơ sở khoa học để các trang trại chăn nuôi công nghiệp xây dựng khẩu phần ăn an toàn sinh học, giảm thiểu phụ thuộc vào kháng sinh tổng hợp.

Câu hỏi thường gặp

1. Khóa luận khảo nghiệm bổ sung bột tỏi ở những mức liều lượng nào và trên loại thức ăn gì?
Đề tài khảo nghiệm 3 nghiệm thức: Lô Đối chứng (không bổ sung bột tỏi), Lô Thí nghiệm 1 (bổ sung 1.000 g bột tỏi/tấn thức ăn) và Lô Thí nghiệm 2 (bổ sung 2.000 g bột tỏi/tấn thức ăn). Khẩu phần cơ sở sử dụng trong toàn bộ thí nghiệm là thức ăn hỗn hợp dạng viên PG-111 của Công ty Cổ phần Nông sản Phú Gia.

2. Bổ sung bột tỏi ở liều lượng 2.000 g/tấn thức ăn mang lại kết quả tăng khối lượng như thế nào ở 60 ngày tuổi?
Tại thời điểm kết thúc thí nghiệm (60 ngày tuổi), khối lượng trung bình của lợn ở lô TN2 đạt $21,55 \pm 0,36\ kg/con$, cao hơn có ý nghĩa thống kê ($P < 0,05$) so với lô TN1 ($19,03 \pm 0,10\ kg/con$) và lô Đối chứng ($16,54 \pm 0,33\ kg/con$).

3. Mức độ tiêu tốn thức ăn (FCR) thay đổi như thế nào khi bổ sung bột tỏi vào khẩu phần?
Mức tiêu tốn thức ăn giảm rõ rệt khi tăng hàm lượng bột tỏi. Trong giai đoạn 47 - 60 ngày tuổi, chỉ số tiêu tốn thức ăn ở lô TN2 đạt $1,07 \pm 0,04\ kg\ TĂ/kg\ tăng\ trọng$, thấp hơn so với lô TN1 ($1,23 \pm 0,01\ kg$) và lô ĐC ($1,45 \pm 0,06\ kg$).

4. Ảnh hưởng của chế phẩm bột tỏi đối với việc giảm tỷ lệ mắc bệnh tiêu chảy trên lợn con ra sao?
Bột tỏi giúp làm giảm mạnh tỷ lệ mắc bệnh tiêu chảy qua các giai đoạn. Ở giai đoạn 47 - 60 ngày tuổi, tỷ lệ tiêu chảy của lô TN2 chỉ còn 2,22% (1 con mắc), trong khi lô TN1 là 8,89% (4 con mắc) và lô ĐC lên tới 15,56% (7 con mắc).

5. Thành phần hoạt chất chính của chế phẩm bột tỏi Ama Provet sử dụng trong đề tài là gì?
Theo công bố của nhà sản xuất ghi nhận trong khóa luận, thành phần trong chế phẩm bột tỏi gồm: Tinh dầu tỏi ($500\ g$), IgG 2000 ($6\ g$), Tinh dầu gừng ($8\ g$), Tinh dầu quế ($5%$) và Tinh dầu long não.

Kết luận

Khóa luận của tác giả Lê Thị Phương đã chứng minh thực nghiệm việc bổ sung bột tỏi vào khẩu phần thức ăn hỗn hợp PG-111 giúp cải thiện đáng kể khả năng sinh trưởng, tăng cường lượng thu nhận thức ăn và giảm rõ rệt hệ số tiêu tốn thức ăn trên lợn con từ cai sữa đến 60 ngày tuổi. Chế phẩm bột tỏi phát huy hiệu quả kháng khuẩn vượt trội, giúp kiểm soát và hạ thấp tỷ lệ mắc hội chứng tiêu chảy sau cai sữa trên đàn lợn thí nghiệm. Mức bổ sung 2.000 g bột tỏi/tấn thức ăn mang lại hiệu quả sinh học cao nhất, khẳng định tiềm năng ứng dụng của thảo dược tự nhiên trong việc thay thế kháng sinh nhằm xây dựng quy trình chăn nuôi lợn an toàn sinh học và bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

TRƢỜNG ĐẠI HỌC HỒNG ĐỨC KHOA NÔNG - LÂM - NGƢ NGHIỆP LÊ THỊ PHƢƠNG KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ẢNH HƢỞNG CỦA BỔ SUNG BỘT TỎI ĐẾN KHẢ NĂNG SINH TRƢỞNG VÀ TỶ LỆ TIÊU CHẢY TRÊN LỢN CON TỪ CAI SỮA ĐẾN 60 NGÀY TUỔI TẠI TRANG TRẠI CÔNG TY CỎ PHẦN NÔNG SẢN PHÚ GIA - XÃ THIỆU PHÚ - HUYỆN THIỆU HÓA – TỈNH THANH HÓA Ngành đào tạo: Chăn nuôi - Thú y Mã ngành: 28.21 THANH HÓA, NĂM 2018 TRƢỜNG ĐẠI HỌC HỒNG ĐỨC KHOA NÔNG - LÂM - NGƢ NGHIỆP KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ẢNH HƢỞNG CỦA BỔ SUNG BỘT TỎI ĐẾN KHẢ NĂNG SINH TRƢỞNG VÀ TỶ LỆ TIÊU CHẢY TRÊN LỢN CON TỪ CAI SỮA ĐẾN 60 NGÀY TUỔI TẠI TRANG TRẠI CÔNG TY CỔ PHẦN NÔNG SẢN PHÚ GIA XÃ THIỆU PHÚ - HUYỆN THIỆU HÓA - TỈNH THANH HÓA Ngƣời thực hiện: Lê Thị Phƣơng Lớp: Đại học Chăn nuôi - Thú y Khoá: 2014 - 2018 Giảng viên hƣớng dẫn: ThS. Nguyễn Thị Hƣơng THANH HÓA, NĂM 2018 LỜI CẢM ƠN Đƣợc sự nhất trí của trƣờng Đại học Hồng Đức, khoa Nông Lâm Ngƣ nghiệp, Bộ môn Khoa học vật nuôi, tôi đã tiến hành thực tập tốt nghiệp tại trang trại của Công ty CP nông sản Phú Gia – xã Thiệu Phú – huyện Thiệu Hóa – tỉnh Thanh Hóa với nội dung: “Ảnh hưởng của bổ sung bột tỏi đến khả năng sinh trưởng và tỷ lệ tiêu chảy trên lợn con từ cai sữa đến 60 ngày tuổi tại trang trại của Công ty CP nông sản Phú Gia - xã Thiệu Phú - huyện Thiệu Hóa - tỉnh Thanh Hóa”. Để hoàn thành bản khóa luận tốt nghiệp này ngoài sự cố gắng của bản thân, tôi nhận đƣợc sự quan tâm giúp đỡ tận tình của nhà trƣờng, khoa, bộ môn, cơ sở thực tập và các thầy cô giáo, cán bộ hƣớng dẫn. Nhân dịp này tôi xin chân thành cảm ơn trƣờng Đại học Hồng Đức, Khoa Nông Lâm Ngƣ Nghiệp, các thầy cô giáo trong bộ môn Khoa học vật nuôi.

Và đặc biệt là cô giáo Th.S Nguyễn Thị Hƣơng, là ngƣời đã hƣớng dẫn và giúp đỡ tận tình tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài này. Đồng thời tôi xin chân thành cảm ơn quý Công ty CP nông sản Phú Gia đã tạo điều kiện cho tôi thực tập tại trang trại Thiệu Phú, xã Thiệu Phú, huyện Thiệu Hóa, tỉnh Thanh Hóa; cùng quản lý trại chú Lê Viết Quế và toàn thể các cô chú, các anh chị công nhân trong trang trại đã nhiệt tình giúp đỡ tôi trong thời gian thực tập. Bên cạnh đó tôi cũng xin gửi lòng cảm ơn tới gia đình, bạn bè và những ngƣời thân luôn bên cạnh động viên, giúp đỡ tôi trong quá trình học tập và thực hiện đề tài. Tôi xin chân thành cảm ơn! Thanh Hóa, tháng 06 năm 2018 Sinh viên Lê Thị Phƣơng i MỤC LỤC LỜI CẢM ƠN.

ii DANH MỤC CÁC BẢNG. iv DANH MỤC BIỂU ĐỒ. v DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT. Tính cấp thiết của đề tài.

Mục tiêu, yêu cầu của đề tài. Yêu cầu cần đạt. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài. Ý nghĩa khoa học.

Ý nghĩa thực tiễn trong chăn nuôi. TỔNG QUAN TÀI LIỆU. Cơ sở khoa học của đề tài .1 Đặc điểm cấu tạo bộ máy tiêu hoá và sinh lý tiêu hoá của lợn. Cơ sở khoa học của sự sinh trƣởng ở lợn.

Những yếu tố ảnh hƣởng đến sự sinh trƣởng. Hội chúng tiêu chảy ở lợn con. Tình hình nghiên cứu trong và ngoài nƣớc. Tình hình nghiên cứu ở trong nƣớc.

Tình hình nghiên cứu ở ngoài nƣớc. ĐỐI TƢỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Đối tƣợng nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu.

Nội dung nghiên cứu. Phƣơng pháp nghiên cứu. Thời gian, địa điểm. Phƣơng pháp thu thập thông tin.

Phƣơng pháp bố trí thí nghiệm. Chỉ tiêu theo dõi và phƣơng pháp xác định. Phƣơng pháp xử lý số liệu. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN.

Kết quả về khả năng sinh trƣởng của lợn. Sinh trƣởng tích lũy. Sinh trƣởng tuyệt đối của lợn thí nghiệm. Kết quả về sinh trƣởng tƣơng đối của lợn thí nghiệm.

Kết quả lƣợng thức ăn thu nhận, tiêu tốn và chi phí thức ăn/kg tăng trọng của lợn từ cai sữa đến 60 ngày tuổi (kg). Lƣợng thức ăn thu nhận của lợn (kg/ngày/con)/. Tiêu tốn thức ăn của lợn từ cai sữa đến 60 ngày tuổi (kg/con/ngày). Kết quả về mức tiêu tốn thức ăn và chi phí thức ăn cho 1kg tăng trọng khối lƣợng cơ thể lợn (VNĐ).

Tỷ lệ tiêu chảy của lợn con từ cai sữa đến 60 ngày tuổi (%). KẾT LUẬN, ĐỀ NGHỊ. 43 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 50 iii DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 4.

Sinh trƣởng tích luỹ của lợn thí nghiệm (kg/con) (n=45 con). Sinh trƣởng tuyệt đối của lợn thí nghiệm (g/con/ngày). Sinh trƣởng tƣơng đối của lợn thí nghiệm. Khả năng thu nhận thức ăn của lợn thí nghiệm (kg/ngày/con).

Mức tiêu tốn thức ăn (kg TĂ/kg tăng khối lƣợng cơ thể). Tiêu tốn thức ăn ( kg thức ăn/kg tăng khối lƣợng cơ thể ) và mức chi phí thức ăn của thí nghiệm (vnđ/kg tăng khối lƣợng cơ thể ). Tỷ lệ mắc bệnh tiêu chảy của lợn từ cai sữa đến 60 ngày tuổi. 40 iv DANH MỤC BIỂU ĐỒ Biểu đồ 1.

Sinh trƣởng tích lũy của lợn. Sinh trƣởng tuyệt đối của lợn thí nghiệm. Sinh trƣởng tƣơng đối của lợn thí nghiệm. Khả năng thu nhận thức ăn của lợn thí nghiệm.

Ảnh hƣởng của bổ sung bột tỏi đến tỷ lệ tiêu chảy của lợn từ cai sữa. 41 v DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT KÝ HIỆU VIẾT TẮT DIỄN GIẢI Cs Cộng sự CS Cai sữa ĐC Đối chứng ĐVT Đơn vị tính DE Năng lƣợng tiêu hoá EM Effective Microorganisms E.coli Escherichia coli G Gram NLTĐ Năng lƣợng trao đổi/ME NL Năng lƣợng MJ Mega jun NXB NN Nhà xuất bản Nông nghiệp Kg Kilôgam KL Khối lƣợng KPCS Khẩu phần cơ sở TN Thí nghiệm TCVN Tiêu chuẩn Việt nam TTTA Tiêu tốn thức ăn TĂ Thức ăn S.aureus Salmonella aureus STT Số thứ tự STTL Sinh trƣởng tích lũy STTĐ Sinh trƣởng tuyệt đối STH Somatotropin hormone VCK Vật chất khô vi PHẦN 1. Tính cấp thiết của đề tài Chăn nuôi lợn là một ngành có tầm quan trọng rất lớn trong đời sống xã hội nói chung và ngành chăn nuôi nói riêng ở Việt Nam, nó đã cung cấp một lƣợng lớn thực phẩm với chất lƣợng tốt, đảm bảo cho nhu cầu và đời sống của con ngƣời. Hiện nay, chăn nuôi lợn ngày càng phát triển thì các vấn đề về cải thiện năng suất và chất lƣợng sản phẩm càng đƣợc quan tâm nhằm phục vụ tốt nhu cầu của con ngƣời.

Trong các yếu tố về dinh dƣỡng và chất bổ sung tác động đến năng suất và chất lƣợng thịt, việc sử dụng kháng sinh là yếu tố trọng yếu hiện nay. Kháng sinh đóng vai trò quan trọng trong phòng trị bệnh (đặc biệt là các bệnh về đƣờng hô hấp và đƣờng tiêu hóa), kích thích tăng trƣởng, tăng hiệu quả sử dụng thức ăn cho lợn. Tuy nhiên, tồn dƣ kháng sinh trong sản phẩm chăn nuôi là mối quan tâm của ngƣời tiêu dùng. Việc sử dụng kháng sinh thƣờng xuyên, không đúng cách trong chăn nuôi - thú y đã dẫ ự kháng kháng sinh của vi khuẩ ả năng truyề bệnh ở ngƣời và môi trƣờng, ảnh hƣởng đến việc sử dụng thuốc điều trị cho ngƣời và vật nuôi.

Do đó, hiện nay trên thế giới cũng nhƣ Việt Nam, việc tìm cách giảm sử dụng kháng sinh thay thế bằng thảo dƣợc đang đƣợc quan tâm nhằm giúp phát triển sản xuất theo hƣớng an toàn và thân thiện với môi trƣờng. Kháng sinh thực vật (thảo dƣợc) là các chất kháng sinh có nguồn gốc tự nhiên, một nguồn lợi đáng kể để nghiên cứu và sản xuất thuốc thay thế các chất hóa học tổng hợp (Cos et al.Thảo dƣợc đƣợc ƣa chuộng bởi tính an toàn sinh học, không hoặc ít tác dụng phụ và chƣa tìm thấy vi khuẩn kháng thuốc (Seyyednejad và Motamedi, 2010)[53]. Tỏi (Allium Sativum L) là một loại thảo dƣợc quý có chứa kháng sinh thực vật với rất nhiều ƣu điểm nhƣ kích thích tiêu hóa, cải thiện tăng trọng, phòng và trị bệnh về đƣờng tiêu hóa. Ngoài chất allicin với vai trò là một chất kháng sinh tự nhiên rất mạnh, mạnh hơn cả penicillin (Võ Hà, 2008)[6], có tác dụng diệt khuẩn và kích thích tiêu hóa, tỏi còn chứa các hợp chất sulfur và polyphenol có hoạt tính sinh học 1 cao (Vũ Xuân Quang, 1993[20].; Rahman et al.

Theo Amagase và Milner (2001)[32] và Hội Dƣợc liệu Việt Nam (2011)[16], trong tỏi có nhiều chất có khả năng kháng khuẩn nhƣ: Ajoene, diallyl disulfide, diallyl trisulfide và các hoạt chất chứa lƣu huỳnh, có khả năng ức chế vi khuẩn gram âm và gram dƣơng gây hại cho vật nuôi. Để khẳng định khả năng thay thế kháng sinh của chế phẩm này trong điều kiện chăn nuôi trang trại, chúng tôi tiến hành đề tài: “Ảnh hưởng của bổ sung bột tỏi đến khả năng sinh trưởng và tỷ lệ tiêu chảy trên lợn con từ cai sữa đến 60 ngày tuổi tại trang trại của Công ty CP nông sản Phú Gia - xã Thiệu Phú - huyện Thiệu Hóa - tỉnh Thanh Hóa”. Mục tiêu, yêu cầu của đề tài 1. Mục tiêu - Đánh giá ảnh hƣởng của các mức bổ sung bột tỏi tới khả năng sinh trƣởng và tỷ lệ tiêu chảy của lợn con giai đoạn từ cai sữa đến 60 ngày tuổi.

- Khuyến cáo ngƣời chăn nuôi trong việc lựa chọn mức bổ sung bột tỏi thích hợp để nâng cao hiệu quả kinh tế trong chăn nuôi lợn. Yêu cầu cần đạt - Xác định đƣợc khả năng sinh trƣởng và tỷ lệ tiêu chảy của lợn con giai đoạn từ cai sữa đến 60 ngày tuổi ở các mức bổ sung bột tỏi khác nhau. - Xác định đƣợc liều lƣợng bổ sung bột tỏi thích hợp cho lợn con giai đoạn từ cai sữa đến 60 ngày tuổi. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài 1.

Ý nghĩa khoa học Kết quả nghiên cứu của đề tài có thể làm tài liệu tham khảo cho học tập và nghiên cứu khoa học trong chuyên ngành chăn nuôi thú y. Ý nghĩa thực tiễn trong chăn nuôi Kết quả nghiên cứu về bổ sung chế phẩm bột tỏi ở mức phù hợp có thể giúp cho ngƣời chăn nuôi lợn thịt nâng cao năng suất chăn nuôi. TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Cơ sở khoa học của đề tài 2.1 Đặc điểm cấu tạo bộ máy tiêu hoá và sinh lý tiêu hoá của lợn 2.