Đặt vấn đề Cùng với sự phát triển của các ngành kinh tế thì hiện nay ngành chăn nuôi chiếm một vị trí quan trọng, trong đó ngành chăn nuôi lợn đang rất phổ biến và ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển của kinh tế đất nước. Để giải quyết nhu cầu tiêu thụ thịt lợn ngày càng lớn của con người, ngành chăn nuôi lợn luôn được chú trọng và đầu tư phát triển cả về số lượng và chất lượng sản phẩm. Tuy vậy cũng có những khó khăn nhất định như vốn đầu tư lớn hay đòi hỏi phải nắm vững được trình độ công nghệ về chăn nuôi thú y. Đi cùng với lợi ích kinh tế thì dịch bệnh xảy ra là một vấn đề nan giải, là thách thức lớn đối với ngành chăn nuôi.
Trước tình hình đó yêu cầu phải có công tác vệ sinh phòng bệnh, tiêm phòng bằng vắc xin kết hợp với điều trị bệnh có hiệu quả. Muốn đảm bảo cả về số lượng và chất lượng thì việc tạo ra con giống là rất cần thiết và cấp bách, đặc biệt là việc phòng bệnh cho lợn ở giai đoạn lợn con theo mẹ (1 - 21 ngày tuổi). Giai đoạn này, cơ thể lợn con phát triển chưa hoàn thiện, sức đề kháng kém, dễ bị các bệnh đường tiêu hóa, hô hấp… Nếu chăm sóc, nuôi dưỡng không tốt thì sẽ gây còi cọc, chậm lớn, tỷ lệ sống thấp… ảnh hưởng đến số lượng và chất lượng con giống. Xuất phát từ nhu cầu thực tiễn đó, em đã tiến hành thực hiện chuyên đề: “Thực hiện quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng và biện pháp phòng, trị bệnh cho đàn lợn con giai đoạn 1 đến 21 ngày tuổi tại trại lợn Bình Minh, huyện Mỹ Đức, Hà Nội”.
Mục tiêu và yêu cầu của chuyên đề 1. Mục tiêu - Nắm được tình hình chăn nuôi tại trại trại lợn Bình Minh, huyện Mỹ Đức, Hà Nội. - Nắm được quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng lợn con giai đoạn 1 đến 21 ngày tuổi (lợn con theo mẹ). - Nắm được loại thức ăn dùng cho lợn con theo mẹ, khẩu phần ăn và cách cho lợn con theo mẹ ăn qua từng giai đoạn phát triển.
- Nắm được các bệnh hay xảy ra đối với lợn con theo mẹ và phương pháp phòng trị bệnh hiệu quả nhất. Yêu cầu - Đánh giá tình hình chăn nuôi tại trại lợn Bình Minh, huyện Mỹ Đức, Hà Nội. - Áp dụng quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng cho đàn lợn con theo mẹ nuôi tại trại. - Xác định tình hình nhiễm bệnh trên đàn lợn con theo mẹ và có biện pháp phòng trị bệnh thích hợp.
n 3 Phần 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Điều kiện cơ sở thực tập 2. Quá trình thành lập và phát triển trại chăn nuôi Bình Minh Quá trình thành lập Trang trại chăn nuôi lợn Bình Minh nằm trên địa phận xã Phù Lưu Tế, huyện Mỹ Đức, thành phố Hà Nội. Trại được thành lập năm 2008, là trại lợn gia công của công ty chăn nuôi CP Việt Nam (Công ty TNHH Charoen Pokphand Việt Nam).
Trại lợn được hoạt động theo phương thức chủ trại xây dựng cơ sở vật chất, thuê công nhân, Công ty đưa tới giống lợn, thức ăn, thuốc thú y, cán bộ kỹ thuật. Hiện nay, trang trại do ông Nguyễn Sỹ Bình làm chủ trại, cán bộ kỹ thuật của công ty chăn nuôi CP Việt Nam chịu trách nhiệm giám sát mọi hoạt động của trại. Cơ sở vật chất Trại lợn có khoảng 0,5 ha đất để xây dựng nhà điều hành, nhà cho công nhân, bếp ăn, các công trình phục vụ cho công nhân và các hoạt động khác của trại. Trong khu chăn nuôi được quy hoạch bố trí xây dựng hệ thống chuồng trại cho 5400 lợn hậu bị bao gồm: 9 chuồng mỗi chuồng có 9 ô, 8 ô kích thước 7 m × 7 m/ô, 1 ô kích thứơc 3 m × 7 m.
Hệ thống chuồng trại cho 1200 nái bao gồm: 6 chuồng đẻ mỗi chuồng có 56 ô kích thước 2,4 m × 1,6 m/ô, 2 chuồng bầu mỗi chuồng có 560 ô kích thước 2,4 m × 0,65 m/ô, 3 chuồng cách ly, 1 chuồng đực giống. Cùng một số công trình phụ phục vụ cho chăn nuôi như: Kho thức ăn, phòng sát trùng, phòng pha tinh, kho thuốc… Hệ thống chuồng xây dựng khép kín hoàn toàn. Phía đầu chuồng là hệ thống giàn mát, cuối chuồng có 6 quạt thông gió. Hai bên tường có dãy cửa sổ lắp kính, mỗi cửa sổ có diện tích 1,5 m², cách nền 1,2 m, mỗi cửa sổ cách nhau 40 cm.
Trên trần được lắp hệ thống chống nóng. Trong khu chăn nuôi, đường đi lại giữa các chuồng, các khu n 4 khác đều được đổ bê tông và có các hố sát trùng. Hệ thống nước trong khu chăn nuôi đều là nước giếng khoan. Nước uống cho lợn được cấp từ một bể lớn, đầu mỗi chuồng có 1 bể riêng để pha thuốc cho lợn uống phòng khi lợn ốm.
Nước tắm, nước phục vụ cho công tác khác được bố trí từ bể lọc và được bơm qua hệ thống ống dẫn tới bể chứa ở giữa các chuồng. Cơ cấu tổ chức Cơ cấu của trại được tổ chức như sau: - Chủ trại: 01 người - Quản lý trại: 01 người - Quản lý kỹ thuật: 03 người - Kế toán: 01 người - Bảo vệ: 01 người - Công nhân: 10 người - Sinh viên thực tập: 20 người Với đội ngũ công nhân trên, trại phân ra làm các tổ nhóm khác nhau ở các khu vực chăn nuôi khác nhau như khu lợn nái, khu hậu bị, nhà bếp. Mỗi một khâu trong quy trình chăn nuôi, đều được khoán đến từng công nhân, nhằm nâng cao trách nhiệm, thúc đẩy sự phát triển của trại. Tình hình sản xuất • Công tác chăn nuôi Nhiệm vụ chính của trang trại là sản xuất lợn con giống, nuôi lợn thịt và chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật.
Thức ăn cho lợn nái là thức ăn hỗn hợp hoàn chỉnh có chất lượng cao, được công ty chăn nuôi CP Việt Nam cấp cho từng đối tượng lợn của trại. • Công tác thú y Quy trình phòng bệnh cho đàn lợn tại trang trại sản xuất lợn giống luôn thực hiện nghiêm ngặt, với sự giám sát chặt chẽ của kỹ thuật viên công ty chăn nuôi CP Việt Nam. n 5 - Công tác vệ sinh: Hệ thống chuồng trại luôn đảm bảo thoáng mát về mùa hè, ấm áp về mùa đông. Hàng ngày luôn có công nhân quét dọn vệ sinh chuồng trại, thu gom phân, nước tiểu, khơi thông cống rãnh, đường đi trong trại được quét dọn và rắc vôi theo quy định.
Công nhân, kỹ sư, khách tham quan khi vào khu chăn nuôi lợn đều phải sát trùng, tắm bằng nước sạch trước khi thay quần áo bảo hộ lao động. - Công tác phòng bệnh: Trong khu vực chăn nuôi, hạn chế đi lại giữa các chuồng, hành lang giữa các chuồng và bên ngoài chuồng đều được rắc vôi bột, các phương tiện vào trại sát trùng một cách nghiêm ngặt ngay tại cổng vào. Với phương châm “phòng bệnh là chính” nên tất cả lợn ở đây đều được tiêm phòng vắc xin đầy đủ. Quy trình phòng bệnh bằng vắc xin luôn được trại thực hiện nghiêm túc, đầy đủ và đúng kỹ thuật.
Đối với từng loại lợn có quy trình tiêm riêng, từ lợn nái, lợn hậu bị, lợn đực, lợn con. Lợn được tiêm vắc xin ở trạng thái khỏe mạnh, được chăm sóc nuôi dưỡng tốt, không mắc các bênh truyền nhiễm và các bệnh mãn tính khác để tạo được trạng thái miễn dịch tốt nhất cho đàn lợn. Tỷ lệ tiêm phòng vắc xin cho đàn lợn luôn đạt 100 %. - Công tác trị bệnh: Cán bộ kỹ thuật của trại có nhiệm vụ theo dõi, kiểm tra đàn lợn thường xuyên, các bệnh xảy ra ở lợn nuôi tại trang trại luôn được kỹ thuật viên phát hiện sớm, cách ly, điều trị ngay ở giai đoạn đầu của bệnh nên điều trị đạt hiệu quả từ 80 % - 90 % trong một thời gian ngắn.
Vì vậy, không gây thiệt hại lớn về số lượng đàn lợn. Thuận lợi và khó khăn Thuận lợi Được sự quan tâm của Uỷ ban nhân dân xã tạo điều kiện cho sự phát triển của trại. Trại được xây dựng ở vị trí thuận lợi: Xa khu dân cư, thuận tiện đường giao thông. Chủ trại có năng lực, năng động, nắm bắt được tình hình n 6 xã hội, luôn quan tâm đến đời sống vật chất và tinh thần của cán bộ kỹ thuật và công nhân.
Cán bộ kỹ thuật có trình độ chuyên môn vững vàng, công nhân nhiệt tình và có tinh thần trách nhiệm cao trong sản xuất. Con giống tốt, thức ăn, thuốc chất lượng cao, quy trình chăn nuôi khép kín và khoa học đã mang lại hiệu quả chăn nuôi cao cho trại. Khó khăn Dịch bệnh diễn biến phức tạp, nên chi phí dành cho phòng và chữa bệnh lớn, làm ảnh hưởng đến giá thành và khả năng sinh sản của lợn. Trang thiết bị vật tư, hệ thống chăn nuôi đã cũ, có phần bị hư hỏng ảnh hưởng đến công tác sản xuất.
Số lượng lợn nhiều, lượng nước thải lớn, việc đầu tư cho công tác xử lý nước thải của trại còn nhiều khó khăn. Cơ sở khoa học 2. Đặc điểm của lợn con theo mẹ Đặc điểm về sinh trưởng, phát dục: Đối với chăn nuôi lợn con nói riêng và gia súc nói chung, thời kỳ gia súc mẹ mang thai được chăm sóc chu đáo, bào thai sẽ phát triển tốt sinh con khỏe mạnh. Theo Trần Văn Phùng và cs (2004) [12], so với khối lượng sơ sinh thì khối lượng lợn con lúc 10 ngày tuổi tăng gấp 2 lần, lúc 21 ngày tuổi tăng gấp 4 lần.
Lợn con bú sữa sinh trưởng và phát triển nhanh nhưng không đồng đều qua các giai đoạn, nhanh nhất trong 21 ngày đầu sau đó giảm dần. Có sự giảm này là do nhiều nguyên nhân, nhưng chủ yếu là do lượng sữa mẹ bắt đầu giảm và hàm lượng Hemoglobin trong máu của lợn con bị giảm. Thời gian bị giảm sinh trưởng kéo dài khoảng 2 tuần hay còn gọi là giai đoạn khủng hoảng của n 7 lợn con. Chúng ta hạn chế sự khủng hoảng này bằng cách cho ăn sớm.
Do lợn con sinh trưởng nhanh nên quá trình tích lũy các chất dinh dưỡng rất mạnh. Đặc điểm phát triển của cơ quan tiêu hóa Cơ quan tiêu hóa của lợn con phát triển nhanh nhưng chưa hoàn chỉnh, các tuyến tiêu hóa phát triển chưa đồng bộ, dung tích của bộ máy tiêu hóa còn nhỏ, thời kỳ bú sữa cơ quan phát triển hoàn thiện dần.