Đặt vấn đề Trong chăn nuôi, lợn là đối tượng vật nuôi chiếm số lượng và tỷ trọng cao nhất, các sản phẩm từ thịt lợn cũng là mặt hàng chính trên thị trường buôn bán do nhu cầu tiêu thụ của người dân cao. Do đó, bất cứ yếu tố nào nguy hiểm có hại như dịch bệnh đều ảnh hưởng xấu đến giá cả thị trường, làm giảm hiệu quả kinh tế của ngành chăn nuôi nói chung. Hiện nay, ngành chăn nuôi lợn theo quy mô trang trại ở nước ta ngày càng phổ biến và đạt hiệu quả kinh tế cao, đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển nền kinh tế nông nghiệp. Tuy nhiên vẫn còn tồn tại rất nhiều hạn chế, khó khăn nan giải nhất gặp phải trong chăn nuôi chính là vấn đề dịch bệnh.
Nó đã, đang và sẽ gây thiệt hại lớn về kinh tế cho ngành chăn nuôi. Một trong những bệnh gây thiệt hại lớn về kinh tế đó là bệnh tiêu chảy của vật nuôi.Trong chăn nuôi lợn tập trung, bệnh lây lan mạnh, lại thường xuyên gặp, gây ảnh hưởng lớn đến hiệu quả chăn nuôi, tỷ lệ chết cao, giảm khả năng tăng trọng của đàn lợn. Bệnh thường xảy ra làm cho lợn con bị viêm ruột ỉa chảy, mất nước và điện giải dẫn đến giảm sức đề kháng, còi cọc và chết nếu không được điều trị kịp thời. Cũng xoay quanh bệnh này, rất nhiều các trang trại hay các nhà máy sản xuất thức ăn công nghiệp đã sử dụng kháng sinh trộn vào thức ăn, nước uống để phòng tiêu chảy và điều trị bệnh.
Do không thực hiện đúng nguyên tắc sử dụng kháng sinh nên hiện tượng kháng thuốc của vi khuẩn ngày càng gia tăng và tồn dư kháng sinh trong các sản phẩm có nguồn gốc động vật là rất cao. c 2 Xuất phát từ tình hình thực tế trên cùng sự giúp đỡ của cơ sở thực tập và đặc biệt dưới sự hướng dẫn của ThS. Trần Nhật Thắng,tôi đã tiến hành chuyên đề:“Tình hình mắc hội chứng tiêu chảy ở lợn con từ 1 đến 21 ngày tuổi nuôitại trại Nguyễn Thanh Lịch, Ba Vì, Hà Nội và biện pháp điều trị”. Mục đích và yêu cầu của chuyên đề 1.
Mục đích - Đánh giá thực trạng lợn con mắc hội chứng tiêu chảy tại trại chăn nuôi lợn Nguyễn Thanh Lịch, Ba Vì, Hà Nội. - Đánh giá hiệu quả điều trị của hai loại thuốc: Nova-amcoli và Nor 100. Yêu cầu - Đánh giá được thực trạng lợn con mắc hội chứng tiêu chảy tại trại chăn nuôi lợn Nguyễn Thanh Lịch, Ba Vì, Hà Nội. - Đánh giá được hiệu quả điều trị của hai loại thuốc: Nova - amcoli và Nor 100 c 3 Phần 2 TỔNG QUAN TÀ I LIỆU 2.
Điều kiện cơ sở nơi thực tập 2. Điều kiện tự nhiên, cơ sở vật chất của cơ sở thực tập Trang trại chăn nuôi Nguyễn Thanh Lịch nằm trên địa bàn xã Ba Trại, huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội.Được thành lập và đi vào sản xuất từ năm 2010 với số vốn đầu tư lên tới 18 tỷ đồng, trang trại chuyên nuôi lợn sinh sản cho công ty cổ phần thức ăn chăn nuôi CP Việt Nam (chi nhánh của Tập đoàn CP Thái Lan) cung cấp giống lợn con của cái Landrace - Yorkshire với đực Pietrain - Duroc và cái Landrace - Yorkshire với đực Duroc. Khu sản xuất gồm 6 dãy chuồng đẻ và 1 dãy chuồng bầu, 4 chuồng cách ly nuôi 1.167 lợn nái, 23 lợn đực, 360 lợn hậu bị (số liệu tháng 5/2016). Lợn sau khi sinh 19 đến 21 ngày thì được cai sữa.
Mỗi năm trang trại cho xuất ra thị trường khoảng 20. Đội ngũ cán bộ kỹ thuật và nhân viên của trại gồm 2 kỹ sư chính, 2 tổ trưởng và 12công nhân phụ trách, trang trại đã góp phần giải quyết việc làm cho người lao động trong vùng và các tỉnh lân cận. Với việc chăn nuôi lợn theo hướng công nghiệp, các biện pháp phòng chống dịch bệnh cho đàn vật nuôi của trại được thực hiện chủ động và tích cực. Vệ sinh phòng bệnh nhằm nâng cao sức đề kháng cho đàn lợn luôn là vấn đề được đặc biệt quan tâm.
Cùng với việc vệ sinh thức ăn, nước uống, vật nuôi, dụng cụ chăn nuôi, sinh sản,… Thì việc vệ sinh chuồng trại, cải tạo tiểu khí hậu chuồng nuôi luôn được cán bộ thú y và đội ngũ công nhân kỹ thuật thực hiện chặt chẽ. Chuồng trại được thiết kế và xây dựng theo đúng tiêu chuẩn kỹ thuật đảm bảo thoáng mát về mùa hè, ấm áp về mùa đông. Sau mỗi lứa lợn, chuồng c 4 trại đều được tẩy uế bằng phương pháp: rửa sạch ô nhốt lợn, để khô sau đó phun thuốc sát trùng như Fam flus, Vikon S và để trống chuồng nuôi tối thiểu là 5 ngày mới đưa lợn nái chờ đẻ khác lên. Với lợn con tuyệt đối không tắm rửa để tránh lạnh và ẩm ướt, định kỳ tiêu độc ở các chuồng nuôi lợn nái, lợn đực làm việc bằng thuốc sát trùng, Trại còn thường xuyên tiến hành vệ sinh môi trường xung quanh như việc dọn cỏ, phát quang bụi rậm, diệt chuột, thu dọn phân hằng ngày ở các ô chuồng.
Hiện nay, trại áp dụng quy trình chăn nuôi “cùng vào - cùng ra”, trong đó một chuồng hoặc cả một dãy chuồng được đưa vào để nhốt đồng loạt cùng một loại lợn (có thể tương đồng về khối lượng, tuổi). Sau một thời gian nhất định số lợn này được đưa ra khỏi chuồng, lúc đó chuồng trại được rửa sạch, phun thuốc sát trùng và để trống ít nhất 5 ngày trước khi đưa đàn lợn mới lên đẻ. Như vậy quy trình này có tác dụng phòng bệnh do vệ sinh chuồng trại thường xuyên, định kỳ mỗi khi xuất hết lợn, do đó hạn chế được khả năng lan truyền các mầm bệnh từ lô này sang lô khác. Hệ thống thông thoáng đối với chăn nuôi lợn công nghiệp rất quan trọng, ngoài việc cung cấp đủ oxy cho quá trình hô hấp của lợn, nó còn giúp giải phóng khí độc do phân, nước tiểu gây ra.
Chính vì vậy, trại đã sử dụng hệ thống làm mát và chống nóng ở mỗi dãy chuồng vào mùa hè và hệ thống sưởi ấm vào mùa đông. Bên cạnh đó các dãy chuồng được sắp xếp theo hướng Đông Nam để đảm bảo ấm áp vào mùa đông, thoáng mát về mùa hè. Đặc biệt vào mùa hè, thời tiết rất nóng sẽ ảnh hưởng không nhỏ đến khả năng sinh sản của đàn lợn nái cũng như sự sinh trưởng và phát triển của lợn con. Do đó trại đã lắp đặt hệ thống chống nóng gồm hệ thống quạt gió ở cuối mỗi dãy chuồng có tác dụng hút không khí có hơi nước từ hệ thống dàn mát trên đầu chuồng tạo luồng khí mát, thông thoáng.
Hai dãy tường chuồng được phủ một tấm lưới cách nhiệt và có tác dụng giữ ẩm. Chính vì vậy không khí trong chuồng lợn luôn mát và nhiệt độ luôn duy trì trong khoảng 28oC - 30oC. c 5 Trại trang bị hệ thống lồng úm bên trong có treo một bóng đèn hồng ngoại công suất 175W hoặc lắp một tấm sưởi ở mỗi ô chuồng. Với lợn sau cai sữa cũng có một đèn sưởi hoặc tấm sưởi ở mỗi ô chuồng, đảm bảo luôn duy trì nhiệt độ thích hợp cho lợn con.
Lịch sát trùng được trình bày ở bảng: Bảng 2. Lịch vệ sinh phòng bệnh của trại lợn nái Trong chuồng Ngoài khu Ngoài Thứ Chuồng nái Chuồng vực chăn Chuồng đẻ Chuồng chửa cách ly nuôi Phun sát Phun sát Phun sát CN Phun sát trùng Phun sát trùng trùng trùng trùng Phun sát Phun sát trùng Quét và rắc Phun sát trùng và Phun sát Thứ 2 trùng toàn toàn bộ khu vôi đường đi rắc vôi trùng bộ khu vực vực Quét hoặc Phun sát Phun sát trùng và Phun sát Thứ 3 rắc vôi Phun sát trùng trùng quét vôi đường đi trùng đường đi Xả vôi xút Phun sát Thứ 4 Phun sát trùng Rắc vôi Rắc vôi gầm trùng Phun sát trùng và Phun sát Thứ 5 Phun ghẻ Phun ghẻ Phun sát trùng xả vôi xút gầm trùng Phun sát Phun sát trùng và Phun sát Phun sát Thứ 6 Phun sát trùng trùng rắc vôi trùng trùng Vệ sinh tổng Vệ sinh tổng Vệ sinh Vệ sinh Thứ 7 Phun sát trùng chuồng chuồng tổng chuồng tổng khu * Phòng bệnh bằng vaccine cho lợn Việc phòng bệnh bằng vaccine luôn được cán bộ kĩ thuật coi trọng và đặt lên hàng đầu với mục tiêu phòng hơn chống. Do đặc thù trại nái ngoại chuyên sản xuất con giống nên Trại có đủ các loại lợn ở mọi lứa tuổi khác nhau. Chính vì vậy việc theo dõi và thực hiện lịch tiêm phòng vaccine chính xác là rất quan trọng.
Quy trình phòng bệnh bằng vaccine cho đàn lợn con được thể hiện qua bảng sau: c 6 Bảng 2. Quy trình sử dụng vaccine và các chế phẩm thú y phòng bệnh cho lợn con tại Trại Liều Ngày STT Tên chế phẩm Phòng bệnh lƣợng Cách dùng tuổi (ml) 1 Nova Fer Thiếu sắt 1-3 2,0 Tiêm bắp 2 Myco – Pac Viêm phổi 10; 25 2,0 Tiêm bắp 3 HC – Vac Dịch tả lợn 21; 45 2,0 Tiêm bắp - Quy trình tiêm phòng cho lợn hậu bị: Sau khi nhập vào trại: Tuần 2: Parvo1 + AD1 (Diluvac fort) Tuần 3: SFV (Dịch tả) + FMD (3 type hoặc 2 type) Tuần 4: Mycoplasma Tuần 5: PRRS Tuần 6: Parvo2 + AD2 Tuần 7: Nghỉ Tuần 8: Phối giống - Tiêm phòng cho lợn nái chửa: Mang thai tuần thứ 10: SFV (Dịch tả) Mang thai tuần thứ 12: FMD (3type hoặc 2 type) Ghi chú: Định kỳ vaccine AD tổng đàn nái và nái hậu bị vào tháng 4, 8, và 12 trong năm. Định kỳ tiêm vaccine PRRS cho tổng đàn nái và nái hậu bị vào tháng 3, 7 và 11. - Với lợn nái hậu bị: Sau khi nhập vào trại: Tuần 2: SFV + FMD (2 type hoặc 3 type) c 7 Tuần 3: PRRS Tuần 4: AD - Lơ ̣n đực khai thác: AD, FMD định kỳ vào tháng 4, 8 và 12 trong năm SFV định kỳ 8 tháng 1 lần sau khi tiêm AD và FMD 1 tuần Quy trình phòng bệnh bằng vaccine luôn được trại thực hiện nghiêm túc, đầy đủ và đúng kỹ thuật.
Lợn được tiêm vaccine ở trạng thái khỏe mạnh, được chăm sóc nuôi dưỡng tốt, không mắc các bệnh truyền nhiễm và các bệnh mãn tính khác để tạo được trạng thái miễn dịch tốt nhất. Công tác chăn nuôi tại cơ sở Cơ cấu đàn lợn trong 3 năm (2014 - 2016) Bảng 2.