Đặt vấn đề Nước ta vốn là một nước nông nghiệp, trong đó chăn nuôi là một ngành nghề rất quan trọng và thu hút được nhiều lao động. Theo số liệu thống kê của bộ NN & PTNT tình hình sản xuất chăn nuôi tháng 6 năm 2016 [32] tổng số lượng lợn trên cả nước đạt 28,3 triệu con, số lượng trâu đạt 2,52 triệu con, bò đạt 5,34 triệu con, gia cầm đạt 341,5 triệu con. Theo số liệu thống kê chăn nuôi Việt Nam [33] tính đến tháng 4 năm 2017 sản lượng thịt lợn là 2241150 tấn, sản lượng thịt gia cầm là 572959 tấn. Chăn nuôi cung cấp một nguồn thực phẩm tươi ngon có giá trị dinh dưỡng cao: thịt, trứng, sữa.
cho con người, cung cấp phân bón cho ngành trồng trọt, các phụ phẩm: da, lông, sừng… cho công nghiệp chế biến. Chính vì thế tại các địa phương ngày càng đẩy mạnh phát triển chăn nuôi, tạo điều kiện cho các hộ chăn nuôi nhỏ lẻ, tự túc truyền thống chuyển sang mô hình chăn nuôi trang trại theo hướng công nghiệp hiện đại. Cùng với đó việc chăn nuôi lợn ngày càng được mở rộng và phát triển phức tạp, làm ảnh hưởng rất lớn đến năng suất, chất lượng hiệu quả kinh tế của ngành chăn nuôi lợn. Việt Nam là nước có khí hậu nhiệt đới gió mùa, nên tình hình dịch bệnh thường hay xảy ra và lây lan nhanh cho đàn lợn.
Một trong những bệnh mà lợn con hay mắc phải là bệnh phân trắng ở lợn con giai đoạn từ 01 đến 21 ngày tuổi. Theo Tạp chí DVM (2014), bệnh phân trắng ở lợn con là bệnh truyền nhiễm cấp tính. Lợn con mắc bệnh này sẽ bị ỉa chảy, bệnh do vi khuân E. coli gây nên, khi lợn con mắc bệnh nếu điều trị không kịp thời sẽ dẫn đến còi cọc, chậm lớn, làm ảnh hưởng đến chất lượng con giống, khả năng sinh trưởng, phát triển chậm, gây tổn thất kinh tế lớn cho người chăn nuôi.
Do đó ngoài yếu tố dinh dưỡng, chế độ chăm sóc nuôi dưỡng thì công tác thú y là khâu rất n 2 quan trọng. Việc phòng và điều trị bệnh phân trắng cho lợn con góp phần làm tăng hiệu quả chăn nuôi lợn sinh sản và đảm bảo cho sự tăng trưởng trong cơ cấu đàn. Mặc dù đã được quan tâm chăm sóc rất tốt, song do ảnh hưởng của thời tiết và một phần công tác thú y chưa mang lại hiệu quả, nên bệnh phân trắng ở lợn con vẫn xảy ra thường xuyên và gây hậu quả nghiêm trọng. Xuất phát từ thực tiễn trên, tôi tiến hành thực hiện chuyên đề: “Thực hiện quy trình chăn nuôi và phòng trị bệnh phân trắng lợn con giai đoạn 01 đến 21 ngày tuổi tại trại lợn Ngô Hồng Gấm, Lương Sơn - Hòa Bình’’ 1.
Mục tiêu và yêu cầu của chuyên đề 1. Mục tiêu - Áp dụng quy trình chăm sóc nuôi dưỡng lợn con từ sơ sinh đến 21 ngày tuổi. - Xác định tình hình nhiễm bệnh phân trắng lợn con, cách phòng và điều trị. Yêu cầu của chuyên đề - Xác định được tình hình mắc bệnh phân trắng lợn con từ 01 - 21 ngày tuổi tại trại lợn.
- Áp dụng được quy trình phòng trị bệnh phân trắng lợn con từ 1 - 21 ngày tuổi tại trang trại lợn Ngô Hồng Gấm, Lương Sơn - Hòa Bình. n 3 PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Điều kiện cơ sở thực tập * Vị trí địa lí. Trại lợn Ngô Hồng Gấm được đi vào hoạt động từ năm 2015, là trại gia công của Công ty cổ phần CP Việt Nam với quy mô 1200 lợn nái bố mẹ.
Trại được xây dựng tại thôn Dẻ Cau - xã Hợp Thanh - huyện Lương Sơn - tỉnh Hòa Bình. Xã Hợp Thanh là một xã miền núi nằm ở phía Nam của huyện Lương Sơn, với diện tích tự nhiên 17,600 ha, cách trung tâm thành phố Hà Nội 82 km. Xã có địa bàn giáp ranh, phía Bắc giáp với xã Thanh Lương, phía Nam giáp xã Thanh Nông, phía Đông giáp xã An Phú. Có trục đường giao thông quốc lộ 21 đi qua.
Điều kiện địa lý của xã rất thuận lợi cho việc giao thông, vận chuyển thức ăn cũng như việc buôn bán, vận chuyển hàng hóa phục vụ cho sinh hoạt và chăn nuôi của trại. * Điều kiện khí hậu. Huyện Lương Sơn nằm trong khu vực vùng núi Tây Bắc bộ, chịu ảnh hưởng của khí hậu nhiệt đới gió mùa. Do đó, trại lợn Ngô Hồng Gấm cũng chịu ảnh hưởng chung của khí hậu vùng.
Nhiệt độ thay đổi theo mùa rõ rệt, mùa hè (từ tháng 4 đến tháng 10), mùa đông lạnh (từ tháng 11 đến tháng 3 năm sau). Nhiệt độ trung bình/ năm khoảng 23,40 C. Ở vùng thấp, nhiệt độ tối thấp xuống tới 2,70 C; nhiệt độ tối cao lên tới 420 C. Ở độ cao 400m nhiệt độ trung bình năm 20,60 C; Từ độ cao 1000m trở lên nhiệt độ chỉ còn 160 C.
Nhiệt độ thấp tuyệt đối có thể xuống 0,20 C. Nhiệt độ cao tuyệt đối 33,10 C. Lượng mưa trung bình năm 2.500mm, phân bố không đều trong năm, tập trung nhiều vào tháng 7, tháng 8. Độ ẩm không khí 86,1 %.
Vùng thấp thường khô hanh vào tháng 12, tháng 1. Từ độ cao 400m trở lên không có mùa khô. n 4 Mùa đông có gió Bắc với tần suất > 40%. Mùa hè có gió Đông Nam với tấn suất 25 % và hướng Tây Nam.
Với điều kiện khí hậu như vậy, tương đối thuận lợi cho nghành chăn nuôi phát triển. *Cơ cấu tổ chức của trại. Trại gồm có 23 người trong đó: Chủ trại: 1 người Quản lý trại: 1 người Kỹ sư chăn nuôi: 2 người Kế toán: 1 người Cấp dưỡng: 1 người Công nhân: 10 người Thợ cơ khí : 1 người Sinh viên thực tập: 6 người * Cơ sở vật chất của trại. Trại mới được xây dựng nên cơ sở vật chất và cơ sở hạ tầng đều được quan tâm và chú trọng.
- Cơ sở vật chất + Có đầy đủ các thiết bị, máy móc để phục vụ cho công nhân và sinh viên sinh hoạt hàng ngày như: tắm nóng lạnh, tivi, tủ lạnh, quạt,. + Những vật dụng cá nhân như : xà phòng tắm, dầu gội đầu cũng được trại chuẩn bị. + Cơ sở vật chất trong chuồng trại chăn nuôi được trại chú trọng đầu tư hơn hết. + Trại được xây dựng trên quả đồi khoảng 5ha với 7 dãy chuồng lớn chạy dài lợp mái tôn.
Mỗi 1 dãy lớn lại được chia làm 2 ngăn chuồng nhỏ. + Trong các chuồng đều có các cũi sắt (đối với chuồng lợn mang thai) và sàn nằm (đối với chuồng lợn đẻ ) được lắp đặt theo dãy. n 5 + Có hệ thống quạt gió, dàn mát, điện sáng, vòi uống nước tự động cho lợn. + Có hệ thống đèn điện sưởi ấm cho lợn con vào mùa đông.
- Cơ sở hạ tầng. + Trại lợn xây dựng gồm 2 khu tách biệt: khu nhà ở và sinh hoạt của công nhân, sinh viên và khu chuồng nuôi + Khu nhà ở rộng rãi có đầy đủ nhà tắm, nhà vệ sinh tiện nghi. Khu nhà ăn cũng được tách biệt có nhà ăn ca (buổi trưa) và nhà ăn chung (buổi tối). + Khu nhà bếp rộng rãi và sạch sẽ.
+ Trại có một nhà kho là nơi chứa thức ăn cho lợn và một kho thuốc là nơi cất giữ và bảo quản các loại thuốc, vắc xin, dụng cụ kỹ thuật để phục vụ công tác chăm sóc, điều trị cho đàn lợn của trại. *Hệ thống chuồng nuôi. Khu vực chuồng nuôi của trại được xây dựng trên một khu vực cao, dễ thoát nước và được bố trí tách biệt với khu sinh hoạt chung của công nhân, gồm: 3 chuồng lợn đẻ, 2 chuồng lợn mang thai, 1 chuồng nuôi lợn sau cai sữa và 1 chuồng cách ly. Chuồng nuôi được xây dựng theo hướng Đông Nam đảm bảo thoáng mát về mùa hè và ấm áp về mùa đông.
Chuồng nuôi xây dựng theo kiểu 2 mái gồm 7 dãy chuồng chạy dài. Trong đó có 3 dãy chuồng đẻ, mỗi dãy được tách ra làm 2 ngăn nhỏ với 58 ô chuồng sàn. Chuồng lợn mang thai gồm 2 chuồng với kiểu chuồng cũi sắt. Các chuồng nuôi đều được lắp đặt hệ thống điện chiếu sáng và hệ thống vòi uống nước tự động ở mỗi ô chuồng.
Mùa hè có hệ thống làm mát bằng quạt thông gió và dàn mát. Mùa đông có hệ thống làm ấm bằng đèn hồng ngoại. * Công tác chăn nuôi Tính đến tháng 5 năm 2017, trại có 1250 đầu nái và 115 hậu bị, trung bình lợn nái của trại tính đến đầu năm 2017 sản xuất được 2,46 - 2,48 lứa/năm. Số con sơ sinh là 11,23 con/lứa, số con cai sữa là 10,7 con/lứa, lợn n 6 con theo mẹ được nuôi đến 21 ngày tuổi, chậm nhất là 26 ngày thì tiến hành cai sữa và chuyển sang các Trại chăn nuôi lợn giống của Công ty.
Theo đánh giá của Công ty Chăn nuôi CP Việt Nam thì Trại hoạt động vào mức khá, tháng 5/2016 kết quả của trại đứng thứ 1 toàn miền Bắc của công ty. * Công tác vệ sinh thú y của trại Vệ sinh phòng bệnh là công tác rất quan trọng. Nó có tác dụng tăng sức đề kháng cho vật nuôi, giảm nguy cơ xảy ra dịch bệnh, hạn chế những những bệnh có tính chất lây lan từ đó phát huy tốt tiềm năng của giống. - Công tác vệ sinh: Chuồng trại được xây dựng thoáng mát về mùa Hè, mùa Đông được che chắn cẩn thận, xung quanh các chuồng nuôi đều trồng các cây xanh tạo cho các chuồng nuôi có độ thông thoáng và mát tự nhiên.
Trước cửa vào các khu chuồng nuôi đều có rắc vôi bột từ đó hạn chế được rất nhiều tác động của mầm bệnh bên ngoài đối với lợn nuôi trong chuồng.Tại các chuồng nuôi có rải các lớp vôi bột ai đi lại qua phải yêu cầu giẫm ủng nhằm hạn chế mang mầm bệnh. Hàng ngày luôn có công nhân quét dọn vệ sinh chuồng trại, thu gom phân, nước tiểu, khơi thông cống rãnh, đường đi trong trại được quét dọn, phun thuốc sát trùng, hành lang đi lại được quét dọn và rắc vôi theo quy định.Chiều tối phải phun thuốc sát trùng theo tỉ lệ nhất định trước và sau chuồng nuôi.Rắc vôi hàng ngày vào kho phân để hạn chế sự sinh trưởng và phát triển của ruồi muỗi. Tổ chức đánh bẫy chuột định kì hàng tuần. Công nhân, kỹ sư, khách tham quan trước khi vào khu chăn nuôi đều phải sát trùng tắm rửa sạch sẽ, thay quần áo bảo hộ lao động.