Thầy Tô Nhất Trí Hóa Học 8 Dạy học bằng cả trái tim CHÚC MỪNG NĂM MỚI 2022 () TUYỂN TẬP 32 CHUYÊN ĐỀ QUAN TRỌNG HÓA HỌC 8,9 https://www.com/thaytonhattri/ SĐT: 0387300022 Thầy Tô Nhất Trí Hóa Học 8 Dạy học bằng cả trái tim Tæng hîp kiÕn thøc c¬ b¶n ho¸ häc 8 C¸c kh¸i niÖm: 1. VËt thÓ, chÊt. - VËt thÓ: Lµ toµn bé nh÷ng g× xung quanh chóng ta vµ trong kh«ng gian. VËt thÓ gåm 2 lo¹i: VËt thÓ tù nhiªn vµ vËt thÓ nh©n t¹o - ChÊt: lµ nguyªn liÖu cÊu t¹o nªn vËt thÓ.
ChÊt cã ë kh¾p mäi n¬i, ë ®©u cã vËt thÓ lµ ë ®ã cã chÊt. - Mçi chÊt cã nh÷ng tÝnh chÊt nhÊt ®Þnh. Bao gåm tÝnh chÊt vËt lý vµ tÝnh chÊt ho¸ häc. o TÝnh chÊt vËt lý: Tr¹ng th¸i (R,L,K), mµu s¾c, mïi vÞ, tÝnh tan, tÝnh dÉn ®iÖn, dÉn nhiÖt, nhiÖt ®é s«i (t0s), nhiÖt ®é nãng ch¶y (t0nc), khèi l-îng riªng (d)… o TÝnh chÊt ho¸ häc: Lµ kh¶ n¨ng bÞ biÕn ®æi thµnh chÊt kh¸c: Kh¶ n¨ng ch¸y, næ, t¸c dông víi chÊt kh¸c… 2.
Hçn hîp vµ chÊt tinh khiÕt. - Hçn hîp lµ 2 hay nhiÒu chÊt trén l¹i víi nhau. Mçi chÊt trong hçn hîp ®-îc gäi lµ 1 chÊt thµnh phÇn. - Hçn hîp gåm cã 2 lo¹i: hçn hîp ®ång nhÊt vµ hçn hîp kh«ng ®ång nhÊt - TÝnh chÊt cña hçn hîp: Hçn hîp cã tÝnh chÊt kh«ng æn ®Þnh, thay ®æi phô thuéc vµo khèi l-îng vµ sè l-îng chÊt thµnh phÇn.
- ChÊt tinh khiÕt lµ chÊt kh«ng cã lÉn chÊt nµo kh¸c. ChÊt tinh khiÕt cã tÝnh chÊt nhÊt ®Þnh, kh«ng thay ®æi. - Khi t¸ch riªng c¸c chÊt ra khái hçn hîp ta thu ®-îc c¸c chÊt tinh khiÕt. §Ó t¸ch riªng c¸c chÊt ra khái hçn hîp ng-êi ta cã thÓ sö dông c¸c ph-¬ng ph¸p vËt lý vµ ho¸ häc: t¸ch, chiÕt, g¹n, läc, cho bay h¬i, ch-ng cÊt, dïng c¸c ph¶n øng ho¸ häc… 3.
§Þnh nghÜa: Lµ h¹t v« cïng nhá, trung hoµ vÒ ®iÖn, cÊu t¹o nªn c¸c chÊt b. CÊu t¹o: gåm 2 phÇn • H¹t nh©n: t¹o bëi 2 lo¹i h¹t: Proton vµ N¬tron - Proton: Mang ®iÖn tÝch +1, cã khèi l-îng 1 ®vC, ký hiÖu: P - N¬tron: Kh«ng mang ®iÖn, cã khèi l-îng 1 ®vC, ký hiÖu: N • Vá: cÊu t¹o tõ c¸c líp Electron - Electron: Mang ®iÖn tÝch -1, cã khèi l-îng kh«ng ®¸ng kÓ, ký hiÖu: e Trong nguyªn tö, c¸c e chuyÓn ®éng rÊt nhanh vµ s¾p xÕp thµnh tõng líp tõ trong ra. + Líp 1: cã tèi ®a 2e + Líp 2,3,4… t¹m thêi cã tèi ®a 8e Khèi l-îng nguyªn tö = sè P + sè N + sè e = sè P + sè N (v× e cã khèi l-îng rÊt nhá) 4. Nguyªn tè ho¸ häc.
Lµ tËp hîp nh÷ng nguyªn tö cïng lo¹i, cã cïng sè P trong h¹t nh©n Nh÷ng nguyªn tö cã cïng sè P nh-ng sè N kh¸c nhau gäi lµ ®ång vÞ cña nhau 5. Lµ con sè biÓu thÞ kh¶ n¨ng liªn kÕt cña nguyªn tö hay nhãm nguyªn tö Quy t¾c ho¸ trÞ: Axa Byb ta cã: a.com/thaytonhattri/ SĐT: 0387300022 Thầy Tô Nhất Trí Hóa Học 8 Dạy học bằng cả trái tim (víi a, b lÇn l-ît lµ ho¸ trÞ cña nguyªn tè A vµ B) So s¸nh ®¬n chÊt vµ hîp chÊt ®¬n chÊt hîp chÊt VD S¾t, ®ång, oxi, nit¬, than ch×… N-íc, muèi ¨n, ®-êng… K/N Lµ nh÷ng chÊt do 1 nguyªn tè ho¸ Lµ nh÷ng chÊt do 2 hay nhiÒu häc cÊu t¹o nªn nguyªn tè ho¸ häc cÊu t¹o nªn Ph©n lo¹i Gåm 2 lo¹i: Kim lo¹i vµ phi kim. Gåm 2 lo¹i: hîp chÊt v« c¬ vµ hîp chÊt h÷u c¬ Ph©n tö - Gåm 1 nguyªn tö: kim lo¹i vµ phi - Gåm c¸c nguyªn tö kh¸c lo¹i (h¹t ®¹i kim r¾n thuéc c¸c nguyªn tè ho¸ häc kh¸c diÖn) - Gåm c¸c nguyªn tö cïng lo¹i: Phi nhau kim láng vµ khÝ CTHH - Kim lo¹i vµ phi kim r¾n: CTHH = KHHH cña c¸c nguyªn tè CTHH KHHH (A) + c¸c chØ sè t-¬ng øng - Phi kim láng vµ khÝ: AxBy CTHH = KHHH + chØ sè (Ax) So s¸nh nguyªn tö vµ ph©n tö nguyªn tö ph©n tö §Þnh Lµ h¹t v« cïng nhá, trung hoµ vÒ Lµ h¹t v« cïng nhá, ®¹i diÖn cho nghÜa ®iÖn, cÊu t¹o nªn c¸c chÊt chÊt vµ mang ®Çy ®ñ tÝnh chÊt cña chÊt Sù biÕn Nguyªn tö ®-îc b¶o toµn trong c¸c Liªn kÕt gi÷a c¸c nguyªn tö trong ®æi trong ph¶n øng ho¸ häc. ph©n tö thay ®æi lµm cho ph©n tö ph¶n øng nµy biÕn ®æi thµnh ph©n tö kh¸c ho¸ häc.
Khèi Nguyªn tö khèi (NTK) cho biÕt ®é Ph©n tö khèi (PTK) lµ khèi l-îng l-îng nÆng nhÑ kh¸c nhau gi÷a c¸c cña 1 ph©n tö tÝnh b»ng ®¬n vÞ nguyªn tö vµ lµ ®¹i l-îng ®Æc tr-ng Cacbon cho mçi nguyªn tè PTK = tæng khèi l-îng c¸c nguyªn NTK lµ khèi l-îng cña nguyªn tö tö cã trong ph©n tö. tÝnh b»ng ®¬n vÞ Cacbon ¸p dông quy t¾c ho¸ trÞ 1. TÝnh ho¸ trÞ cña 1 nguyªn tè - Gäi ho¸ trÞ cña nguyªn tè cÇn t×m (lµ a) - ¸p dông QTHT: a. LËp CTHH cña hîp chÊt.
- Gäi c«ng thøc chung cÇn lËp https://www.com/thaytonhattri/ SĐT: 0387300022 Thầy Tô Nhất Trí Hóa Học 8 Dạy học bằng cả trái tim x b b' - ¸p dông QTHT: a. *** Cã thÓ dïng quy t¾c chÐo ®Ó lËp nhanh 1 CTHH: Trong CTHH, ho¸ trÞ cña nguyªn tè nµy lµ chØ sè cña nguyªn tè kia. L-u ý: Khi c¸c ho¸ trÞ ch-a tèi gi¶n th× cÇn tèi gi¶n tr-íc 6. Ph¶n øng ho¸ häc.
Lµ qu¸ tr×nh biÕn ®æi chÊt nµy thµnh chÊt kh¸c. ChÊt bÞ biÕn ®æi gäi lµ chÊt tham gia, chÊt ®-îc t¹o thµnh gäi lµ s¶n phÈm §-îc biÓu diÔn b»ng s¬ ®å: A + B C + D ®äc lµ: A t¸c dông víi B t¹o thµnh C vµ D A + B C ®äc lµ A kÕt hîp víi B t¹o thµnh C A C + D ®äc lµ A bÞ ph©n huû thµnh C vµ D https://www.com/thaytonhattri/ SĐT: 0387300022 Thầy Tô Nhất Trí Hóa Học 8 Dạy học bằng cả trái tim Oxit axit: CO2, SO2, SO3, NO2-, N2O5, SiO2, P2O5 PH©n lo¹i HCVC Oxit baz¬: Li2O, Na2O, K2O, CaO, BaO, CuO,Fe2O3 Oxit trung tÝnh: CO, NO… Oxit (AxOy) Oxit l-ìng tÝnh: ZnO, Al2O3, Cr2O3 Hîp chÊt v« c¬ Axit kh«ng cã oxi (Hidraxit): HCl, HBr, H2S, HF Axit (HnB) Axit cã oxi (Oxaxit): HNO3, H2SO4, H3PO4 …. Baz¬ tan (KiÒm): NaOH, KOH, Ca(OH)2, Ba(OH)2 Baz¬- M(OH)n Baz¬ kh«ng tan: Mg(OH)2, Cu(OH)2, Fe(OH)3 … Muèi axit: NaHSO4, NaHCO3, Ca(HCO3)2 … Muèi (MxBy) Muèi trung hoµ: NaCl, KNO3, CaCO3 … Ngoµi ra cã thÓ chia axit thµnh axit m¹nh vµ axit yÕu HNO3 H3PO4 H2SO4 CH3COOH H2CO3 H2SO3 HCl H2S Axit m¹nh Axit trung b×nh Axit yÕu Axit rÊt yÕu https://www.com/thaytonhattri/ SĐT: 0387300022 Thầy Tô Nhất Trí Hóa Học 8 Dạy học bằng cả trái tim Oxit axit baz¬ muèi §Þnh Lµ hîp chÊt cña oxi víi 1 Lµ hîp chÊt mµ ph©n tö gåm Lµ hîp chÊt mµ ph©n tö Lµ hîp chÊt mµ ph©n tö nghÜa nguyªn tè kh¸c 1 hay nhiÒu nguyªn tö H gåm 1 nguyªn tö kim lo¹i gåm kim lo¹i liªn kÕt víi liªn kÕt víi gèc axit liªn kÕt víi 1 hay nhiÒu gèc axit. nhãm OH Gäi nguyªn tè trong oxit lµ Gäi gèc axit lµ B cã ho¸ trÞ Gäi kim lo¹i lµ M cã ho¸ Gäi kim lo¹i lµ M, gèc A ho¸ trÞ n.
trÞ n axit lµ B CTHH - A2On nÕu n lÎ CTHH lµ: HnB CTHH lµ: M(OH)n CTHH lµ: MxBy - AOn/2 nÕu n ch½n Tªn oxit = Tªn nguyªn tè + - Axit kh«ng cã oxi: Axit + Tªn baz¬ = Tªn kim lo¹i + Tªn muèi = tªn kim lo¹i + oxit tªn phi kim + hidric hidroxit tªn gèc axit L-u ý: KÌm theo ho¸ trÞ cña - Axit cã Ýt oxi: Axit + tªn L-u ý: KÌm theo ho¸ trÞ L-u ý: KÌm theo ho¸ trÞ Tªn kim lo¹i khi kim lo¹i cã phi kim + ¬ (r¬) cña kim lo¹i khi kim lo¹i cña kim lo¹i khi kim lo¹i gäi nhiÒu ho¸ trÞ. - Axit cã nhiÒu oxi: Axit + cã nhiÒu ho¸ trÞ. cã nhiÒu ho¸ trÞ. Khi phi kim cã nhiÒu ho¸ trÞ tªn phi kim + ic (ric) th× kÌm tiÕp ®Çu ng÷.
T¸c dông víi axit - Oxit axit t¸c dông víi 2. T¸c dông víi Baz¬ muèi vµ n-íc muèi míi + axit míi n-íc t¹o thµnh dd Axit Muèi vµ n-íc 2. dd KiÒm lµm ®æi mµu 2. dd muèi + dd KiÒm - Oxit baz¬ t¸c dông víi 3.
T¸c dông víi oxit baz¬ chÊt chØ thÞ muèi míi + baz¬ míi n-íc t¹o thµnh dd Baz¬ muèi vµ n-íc - Lµm quú tÝm xanh 3. dd muèi + Kim lo¹i 2. Oxax + dd Baz¬ t¹o thµnh 4. T¸c dông víi kim lo¹i - Lµm dd phenolphtalein Muèi míi + kim lo¹i míi TCHH muèi vµ n-íc muèi vµ Hidro kh«ng mµu hång 4.
dd muèi + dd muèi 2 3. Oxbz + dd Axit t¹o thµnh 5. dd KiÒm t¸c dông víi muèi míi muèi vµ n-íc oxax muèi vµ n-íc 5. Mét sè muèi bÞ nhiÖt muèi míi vµ axit míi 4.
Oxax + Oxbz t¹o thµnh 4. dd KiÒm + dd muèi ph©n muèi Muèi + Baz¬ 5. Baz¬ kh«ng tan bÞ nhiÖt ph©n oxit + n-íc L-u ý - Oxit l-ìng tÝnh cã thÓ t¸c - HNO3, H2SO4 ®Æc cã c¸c - Baz¬ l-ìng tÝnh cã thÓ - Muèi axit cã thÓ ph¶n dông víi c¶ dd axit vµ dd tÝnh chÊt riªng t¸c dông víi c¶ dd axit vµ øng nh- 1 axit https://www.com/thaytonhattri/ SĐT: 0387300022 Thầy Tô Nhất Trí Hóa Học 8 Dạy học bằng cả trái tim TÝnh chÊt ho¸ häc cña c¸c hîp chÊt v« c¬ Muèi + H2O + dd Baz¬ Muèi + dd Axit + + Baz¬ n-íc Oxit axit Oxit baz¬ Quú tÝm ®á + Oxit Baz¬ Axit Muèi + dd Muèi + N-íc + N-íc + KL axit KiÒm Muèi + h2 Muèi + Axit Tchh cña oxit Tchh cña Axit Muèi + oxit + baz¬ h2O Muèi + baz¬ Muèi + kim Phenolphalein k.mµu hång lo¹i + dd Muèi t0 + dd baz¬ Quú tÝm xanh + kim lo¹i Muèi + axit Baz¬ + axit Muèi KiÒm k.tan t0 + Oxax + axit + dd muèi C¸c Muèi + h2O s¶n phÈm Muèi + muèi kh¸c nhau Tchh cña baz¬ Tchh cña muèi L-u ý: Th-êng chØ gÆp 5 oxit baz¬ tan ®-îc trong n-íc lµ Li 2O, Na2O, K2O, CaO, BaO. §©y còng lµ c¸c oxit baz¬ cã thÓ t¸c dông víi oxit axit.
§èi víi baz¬, cã c¸c tÝnh chÊt chung cho c¶ 2 lo¹i nh-ng cã nh÷ng tÝnh chÊt chØ cña KiÒm hoÆc baz¬ kh«ng tan Mét sè lo¹i hîp chÊt cã c¸c tÝnh chÊt ho¸ häc riªng, trong nµy kh«ng ®Ò cËp tíi, cã thÓ xem phÇn ®äc thªm hoÆc c¸c bµi giíi thiÖu riªng trong sgk. Mèi quan hÖ gi÷a c¸c lo¹i hîp chÊt v« c¬ https://www.