Khảo sát tình hình sử dụng thuốc huyết áp tại BV Đại học Võ Trường Toản

Khái niệm "1 10" mang nhiều ý nghĩa đa dạng, trải dài từ những bài học cơ bản nhất cho trẻ nhỏ đến các ứng dụng phức tạp… 93 trang · Đại học Bách khoa Hà Nội.

• Tác giả: Nguyễn Văn A
• Người hướng dẫn: Ts. Lê Văn C
• Trường học: Đại học Bách khoa Hà Nội
• Chuyên ngành: Lập trình mạng
• Đề tài: Xây dựng ứng dụng chat đơn giản sử dụng Socket
• Loại tài liệu: báo cáo bài tập lớn
• Năm xuất bản: 2023-2024
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM TẠ
• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC BIỂU ĐỒ
• DANH MỤC HÌNH ẢNH
• ĐẶT VẤN ĐỀ
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.1. Tăng huyết áp và một số yếu tố liên quan đến tăng huyết áp trên Thế giới và Việt Nam
• 1.1.1. Thực trạng bệnh tăng huyết áp trên Thế giới
• 1.1.2. Thực trạng bệnh tăng huyết áp tại Việt Nam
• 1.2. Khái niệm, phân loại và cơ chế bệnh sinh của tăng huyết áp
• 1.3. Biến chứng của tăng huyết áp
• 1.4. Một số yếu tố nguy cơ liên quan đến tăng huyết áp
• 1.5. Các bệnh lý liên quan chặt chẽ đến tăng huyết áp
• 1.6. Chiến lược điều trị tăng huyết áp
• 1.6.1. Nguyên tắc chung
• 1.6.2. Can thiệp không dùng thuốc
• 1.6.3. Can thiệp dùng thuốc
• 1.6.4. Các nhóm thuốc hạ áp
• 1.6.4.1. Thuốc lợi tiểu
• 1.6.4.2. Thuốc chẹn beta giao cảm
• 1.6.4.3. Thuốc chẹn kênh Canxi
• 1.6.4.4. Thuốc ức chế men chuyển
• 1.6.4.5. Thuốc chẹn thụ thể Angiotensin II
• 1.6.5. Phối hợp thuốc hạ áp trong điều trị
• 2. CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đối tượng nghiên cứu
• 2.1.1. Tiêu chuẩn lựa chọn
• 2.1.2. Tiêu chuẩn loại trừ
• 2.2. Thời gian và địa điểm nghiên cứu
• 2.3. Phương pháp nghiên cứu
• 2.3.1. Thiết kế nghiên cứu
• 2.3.2. Cỡ mẫu và phương pháp chọn mẫu
• 2.3.3. Chỉ số và biến số nghiên cứu
• 2.3.4. Phương pháp thu thập và xử lý số liệu
• 2.3.5. Các biện pháp khống chế sai số
• 2.4. Khía cạnh đạo đức trong nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 3.1. Một số đặc điểm cá nhân của đối tượng nghiên cứu
• 3.1.1. Đặc điểm về tuổi và giới tính của các bệnh nhân
• 3.1.2. Đặc điểm về nghề nghiệp và khu vực sinh sống của các bệnh nhân
• 3.1.3. Đặc điểm về lối sống, hành vi của các bệnh nhân
• 3.2. Đặc điểm về phương pháp điều trị và sử dụng thuốc cụ thể
• 3.2.1. Phân độ tăng huyết áp
• 3.2.2. Số năm mắc bệnh của bệnh nhân
• 3.2.3. Các yếu tố nguy cơ
• 3.2.4. Các bệnh đang được điều trị kèm theo
• 3.2.5. Lựa chọn phác đồ điều trị tăng huyết áp
• 3.2.6. Tình hình sử dụng các nhóm thuốc trong đơn trị liệu và đa trị liệu
• 3.2.7. Các hoạt chất trong nhóm thuốc dùng điều trị tăng huyết áp
• 3.2.8. Lựa chọn thuốc điều trị huyết áp theo các phác đồ
• 3.3. Tình hình tuân thủ điều trị của bệnh nhân trong nghiên cứu
• 3.3.1. Khảo sát mức độ tuân thủ sử dụng thuốc của bệnh nhân thông qua bộ câu hỏi MMAS – 8
• 3.3.2. Đánh giá mức độ tuân thủ sử dụng thuốc của bệnh nhân
• 3.4. Hiệu quả điều trị
• 3.4.1. Tỷ lệ bệnh nhân đạt huyết áp mục tiêu
• 3.4.2. Mối liên quan giữa phương pháp điều trị và HA mục tiêu
• 3.4.3. Mối liên quan giữa mức độ tuân thủ sử dụng thuốc ở bệnh nhân và HA mục tiêu
• 4. CHƯƠNG 4: BÀN LUẬN
• 4.1. Các đặc điểm của bệnh nhân đang được điều trị ngoại trú
• 4.2. Đặc điểm về điều trị thuốc hạ áp tại Bệnh viện
• 4.3. Tình hình tuân thủ điều trị thuốc của bệnh nhân
• 4.4. Hiệu quả điều trị
• 4.5. Những đóng góp và hạn chế của luận văn
• 4.5.1. Đóng góp của luận văn
• 4.5.2. Hạn chế của luận văn
• 4.6. Đặc điểm lâm sàng của bệnh nhân tăng huyết áp
• 4.6.1. Đặc điểm chung
• 4.6.2. Phân độ tăng huyết áp và thời gian mắc bệnh
• 4.6.3. Các bệnh đang được điều trị kèm theo
• 4.7. Thực trạng sử dụng thuốc điều trị huyết áp tại bệnh viện
• 4.7.1. Các nhóm thuốc huyết áp được sử dụng trong mẫu nghiên cứu
• 4.7.2. Phác đồ điều trị
• 4.7.3. Sử dụng các nhóm thuốc huyết áp theo phác đồ
• 4.8. Tình hình kiểm soát huyết áp mục tiêu của bệnh nhân
• 4.9. Tình hình tuân thủ phác đồ điều trị của bệnh nhân
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC 1

Tóm tắt

I. Khám phá khái niệm 1 10 Từ toán mầm non đến tỷ lệ

Khái niệm "1 10" mang nhiều ý nghĩa đa dạng, trải dài từ những bài học cơ bản nhất cho trẻ nhỏ đến các ứng dụng phức tạp trong khoa học và tài chính. Ở cấp độ nền tảng, đây là dãy số tự nhiên đầu tiên mà trẻ em học, là viên gạch xây dựng nên tư duy logic và toán học. Quá trình học số từ 1 đến 10 giúp trẻ làm quen với số thứ tự, đếm số, và nhận biết mặt số. Đây là một cột mốc quan trọng trong giáo dục sớm, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tiếp thu các kiến thức phức tạp hơn sau này. Các công cụ như bảng số đếm hay flashcard học số được thiết kế để hỗ trợ quá trình này, biến việc học thành những trải nghiệm thú vị. Tuy nhiên, "1 10" không chỉ dừng lại ở đó. Trong các lĩnh vực chuyên môn, nó thường được hiểu dưới dạng tỷ lệ 1:10. Tỷ lệ này xuất hiện trong nhiều ngữ cảnh thực tế, từ việc pha chế dung dịch hóa học, xác định tỷ lệ trên bản đồ, cho đến việc áp dụng đòn bẩy tài chính trong đầu tư. Hiểu sai hoặc áp dụng không chính xác tỷ lệ này có thể dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng. Do đó, việc nắm vững ý nghĩa và cách ứng dụng của "1 10" là cần thiết trong cả học thuật và đời sống, từ những bài toán mầm non đơn giản đến các quyết định tài chính quan trọng. Việc làm quen với các con số này ngay từ nhỏ thông qua bài hát đếm số hay trò chơi học số sẽ tạo ra một nền tảng vững chắc cho việc tiếp cận các khái niệm trừu tượng hơn trong tương lai.

1.1. Tầm quan trọng của việc học đếm số từ 1 đến 10

Việc học đếm số từ 1 đến 10 là một trong những kỹ năng nền tảng đầu tiên của trẻ trong hành trình phát triển nhận thức. Đây không chỉ là việc ghi nhớ một chuỗi các ký hiệu mà còn là quá trình xây dựng khái niệm về số lượng, thứ tự và mối quan hệ giữa các con số. Khi trẻ thành thạo kỹ năng này, chúng bắt đầu hiểu được các nguyên tắc toán học cơ bản như 'nhiều hơn', 'ít hơn' và 'bằng nhau'. Nền tảng này là tiền đề không thể thiếu cho các môn học sau này, đặc biệt là toán học và khoa học. Một đứa trẻ có khả năng nhận biết mặt số và đếm thành thạo sẽ tự tin hơn khi bước vào môi trường tiểu học, dễ dàng tiếp thu các phép tính cộng trừ cơ bản. Hơn nữa, quá trình học đếm còn kích thích sự phát triển của não bộ, tăng cường trí nhớ, khả năng tập trung và kỹ năng giải quyết vấn đề. Đây là bước khởi đầu quan trọng, định hình tư duy logic và khả năng suy luận của trẻ.

1.2. Khái niệm tỷ lệ 1 10 và ý nghĩa trong ứng dụng

Khác với việc đếm số, tỷ lệ 1:10 là một khái niệm toán học ứng dụng, mô tả mối quan hệ về lượng giữa hai đối tượng, trong đó một đơn vị của đối tượng này tương ứng với mười đơn vị của đối tượng kia. Ý nghĩa của tỷ lệ này rất rộng. Trong hóa học, đây là cách pha tỷ lệ phổ biến để tạo ra dung dịch có nồng độ mong muốn. Trong địa lý, bản đồ tỷ lệ 1:10 có nghĩa là 1cm trên bản đồ tương đương 10cm trên thực địa. Trong tài chính, đòn bẩy tài chính 1:10 cho phép nhà đầu tư kiểm soát một khối lượng tài sản lớn gấp 10 lần số vốn họ thực có, khuếch đại cả lợi nhuận và rủi ro. Việc hiểu đúng bản chất của tỷ lệ 1:10 giúp đảm bảo tính chính xác trong khoa học, hiệu quả trong kinh doanh và an toàn trong đầu tư. Sự nhầm lẫn trong việc áp dụng tỷ lệ này có thể dẫn đến sai sót nghiêm trọng.

II. Thách thức thường gặp khi dạy bé học số từ 1 đến 10

Quá trình dạy bé đếm số từ 1 đến 10 tưởng chừng đơn giản nhưng lại tiềm ẩn nhiều thách thức đối với cả phụ huynh và giáo viên. Một trong những khó khăn lớn nhất là duy trì sự tập trung và hứng thú của trẻ. Trẻ ở độ tuổi mầm non thường hiếu động, dễ bị phân tâm, và khó có thể ngồi yên để học một cách có hệ thống. Việc ép buộc trẻ học theo các phương pháp truyền thống, khô khan có thể gây ra tâm lý sợ hãi, chán ghét các con số. Một thách thức khác là việc kết nối giữa ký hiệu số (chữ số) và khái niệm số lượng. Nhiều trẻ có thể đọc thuộc lòng từ 1 đến 10 nhưng lại không hiểu rằng số '3' đại diện cho ba vật thể. Việc này đòi hỏi các phương pháp giảng dạy trực quan, sinh động. Hơn nữa, mỗi trẻ có một tốc độ phát triển và phong cách học tập khác nhau. Áp dụng một phương pháp duy nhất cho tất cả trẻ em sẽ không mang lại hiệu quả tối ưu. Việc tìm ra trò chơi học số hay bài hát đếm số phù hợp với từng cá nhân là một bài toán khó. Cuối cùng, việc giúp trẻ không chỉ nhớ mà còn biết cách tập viết số cũng là một thử thách, đòi hỏi sự phối hợp giữa nhận thức và kỹ năng vận động tinh. Vượt qua những rào cản này là chìa khóa để xây dựng một nền tảng toán mầm non vững chắc cho trẻ.

2.1. Khó khăn trong việc duy trì sự tập trung của trẻ nhỏ

Trẻ mầm non có khoảng thời gian tập trung rất ngắn, thường chỉ từ 5 đến 10 phút cho một hoạt động. Đây là rào cản lớn nhất khi dạy bé đếm số. Môi trường xung quanh với nhiều đồ vật, âm thanh hấp dẫn dễ dàng kéo sự chú ý của trẻ ra khỏi bài học. Các phương pháp giảng dạy thiếu tính tương tác, chỉ đơn thuần là chỉ vào bảng số đếm và yêu cầu trẻ lặp lại, sẽ nhanh chóng khiến trẻ cảm thấy nhàm chán. Để khắc phục, cần lồng ghép việc học vào các hoạt động mà trẻ yêu thích, biến bài học thành một trò chơi khám phá thay vì một nhiệm vụ bắt buộc. Sự kiên nhẫn và sáng tạo từ người dạy là yếu tố quyết định để thu hút và giữ chân sự tập trung của trẻ trong suốt quá trình học.

2.2. Vấn đề liên kết giữa số đếm và số lượng thực tế

Một sai lầm phổ biến là cho rằng trẻ biết đếm vẹt từ 1 đến 10 đồng nghĩa với việc trẻ đã hiểu về số. Thách thức thực sự nằm ở việc giúp trẻ xây dựng mối liên kết vững chắc giữa tên gọi của một số (ví dụ: 'năm') và số lượng vật thể tương ứng (năm cái kẹo). Trẻ có thể đếm 1, 2, 3, 4, 5 nhưng khi được yêu cầu lấy 5 cái kẹo, chúng lại bốc một nắm ngẫu nhiên. Điều này cho thấy sự tách biệt giữa kỹ năng ghi nhớ chuỗi âm thanh và hiểu khái niệm số lượng. Để giải quyết, cần sử dụng các vật thể hữu hình như đồ chơi, hoa quả, hoặc các công cụ như flashcard học số có hình ảnh minh họa để trẻ có thể chạm, nhìn và đếm trực tiếp. Việc thực hành thường xuyên với các đồ vật quen thuộc sẽ giúp củng cố liên kết này một cách tự nhiên.

III. Hướng dẫn các phương pháp dạy bé đếm số 1 10 hiệu quả

Để vượt qua các thách thức và giúp trẻ học số một cách hiệu quả, việc áp dụng các phương pháp sư phạm hiện đại và sáng tạo là vô cùng cần thiết. Thay vì cách dạy truyền thống, các chuyên gia giáo dục sớm khuyến khích việc tích hợp hoạt động học tập vào các trò chơi và sinh hoạt hàng ngày. Phương pháp này không chỉ giúp trẻ tiếp thu kiến thức một cách tự nhiên mà còn nuôi dưỡng tình yêu với toán học ngay từ những năm đầu đời. Một trong những bí quyết thành công là biến mọi thứ xung quanh thành công cụ học tập. Ví dụ, khi đi cầu thang, có thể cùng bé đếm số các bậc thang. Khi ăn trái cây, có thể đếm số lượng quả trên đĩa. Cách tiếp cận này giúp trẻ nhận thấy sự hiện diện của các con số trong cuộc sống thực tế. Sử dụng các công cụ hỗ trợ trực quan như flashcard học số với màu sắc bắt mắt, hình ảnh ngộ nghĩnh cũng là một chiến lược hiệu quả. Các thẻ học này giúp trẻ ghi nhớ nhận biết mặt số và liên kết chúng với số lượng tương ứng. Ngoài ra, âm nhạc và vận động cũng là những yếu tố không thể thiếu. Các bài hát đếm số vui nhộn hay các trò chơi học số yêu cầu vận động sẽ kích thích đa giác quan, giúp trẻ học nhanh và nhớ lâu hơn. Việc kết hợp nhiều phương pháp khác nhau sẽ tạo ra một môi trường học tập đa dạng, đáp ứng được các phong cách học tập khác nhau của từng trẻ.

3.1. Sử dụng trò chơi học số và các hoạt động tương tác

Trò chơi là ngôn ngữ của trẻ em và là công cụ giáo dục mạnh mẽ nhất. Các trò chơi học số như trốn tìm (đếm đến 10 trước khi đi tìm), xếp tháp lego (đếm số khối), hay các trò chơi trên bàn cờ đơn giản giúp trẻ thực hành kỹ năng đếm một cách vui vẻ. Các hoạt động tương tác như yêu cầu trẻ lấy một số lượng đồ vật nhất định ('Mang cho mẹ 3 quả táo') không chỉ kiểm tra khả năng hiểu của trẻ mà còn rèn luyện kỹ năng làm theo chỉ dẫn. Việc tạo ra các cuộc thi nhỏ như ai tìm được 5 chiếc lá màu đỏ nhanh hơn cũng kích thích sự hứng thú và tinh thần thi đua lành mạnh. Khi việc học được game hóa, trẻ sẽ tham gia một cách chủ động và tự nguyện, từ đó hiệu quả tiếp thu được nâng cao rõ rệt.

3.2. Tích hợp bài hát đếm số và flashcard học số sinh động

Âm nhạc có khả năng đặc biệt trong việc hỗ trợ trí nhớ. Các bài hát đếm số với giai điệu bắt tai và lời ca đơn giản giúp trẻ ghi nhớ thứ tự các số một cách dễ dàng. Việc lặp đi lặp lại bài hát trong các hoạt động hàng ngày sẽ khắc sâu kiến thức vào tiềm thức của trẻ. Bên cạnh đó, flashcard học số là một công cụ trực quan không thể thiếu. Nên chọn các bộ flashcard có thiết kế hấp dẫn, một mặt là chữ số, mặt còn lại là hình ảnh các con vật hoặc đồ vật với số lượng tương ứng. Việc sử dụng flashcard có thể được biến tấu thành nhiều trò chơi khác nhau, ví dụ như ghép cặp số và hình, hoặc yêu cầu trẻ tìm thẻ số tương ứng với số lượng đồ vật được đưa ra. Sự kết hợp giữa âm thanh từ bài hát và hình ảnh từ flashcard tạo ra một trải nghiệm học tập đa giác quan, giúp não bộ của trẻ xử lý và lưu trữ thông tin hiệu quả hơn.

3.3. Dạy số đếm tiếng Anh song song cho trẻ mầm non

Trong bối cảnh toàn cầu hóa, việc cho trẻ làm quen với ngoại ngữ từ sớm mang lại nhiều lợi ích. Dạy số đếm tiếng Anh (one to ten) song song với tiếng Việt là một cách tiếp cận hiệu quả. Ở độ tuổi này, khả năng tiếp thu ngôn ngữ của trẻ rất nhạy bén. Việc học số bằng hai ngôn ngữ không gây nhầm lẫn mà ngược lại còn giúp não bộ linh hoạt hơn. Có thể sử dụng các bài hát, video hoặc flashcard song ngữ. Ví dụ, khi học số 3, có thể giới thiệu cả 'số ba' và 'three', cùng với hình ảnh 3 vật thể. Cách tiếp cận này không chỉ giúp trẻ học toán mà còn xây dựng vốn từ vựng tiếng Anh đầu đời. Đây là một sự đầu tư lâu dài cho khả năng ngôn ngữ và tư duy của trẻ, mở ra nhiều cơ hội học tập trong tương lai.

IV. Bí quyết ứng dụng chính xác tỷ lệ 1 10 trong thực tiễn

Việc hiểu và ứng dụng chính xác tỷ lệ 1:10 là một kỹ năng quan trọng trong nhiều ngành nghề. Sai sót trong việc áp dụng tỷ lệ này có thể gây ra những hậu quả từ nhỏ đến lớn, ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm, độ chính xác của thông tin và sự an toàn tài chính. Để làm chủ được khái niệm này, nguyên tắc cơ bản nhất là phải xác định rõ đơn vị đo lường cho cả hai thành phần trong tỷ lệ. Ví dụ, khi pha dung dịch, tỷ lệ 1:10 có thể là 1ml và 10ml, hoặc 1g và 10g. Sự không nhất quán về đơn vị sẽ dẫn đến kết quả sai lệch hoàn toàn. Trong lĩnh vực tài chính, việc sử dụng đòn bẩy tài chính 1:10 đòi hỏi sự hiểu biết sâu sắc về rủi ro. Điều này có nghĩa là với mỗi 1% biến động của thị trường, tài khoản của nhà đầu tư sẽ biến động 10%. Do đó, việc xây dựng một chiến lược quản lý rủi ro chặt chẽ là điều bắt buộc. Đối với bản đồ tỷ lệ, người đọc cần luôn ghi nhớ rằng mọi khoảng cách đo được trên bản đồ phải được nhân với 10 (hoặc hệ số tỷ lệ tương ứng) để có được khoảng cách thực tế. Việc luyện tập thường xuyên với các bài toán và tình huống thực tế là cách pha tỷ lệ và ứng dụng tỷ lệ tốt nhất để biến kiến thức lý thuyết thành kỹ năng thực hành.

4.1. Cách pha tỷ lệ 1 10 trong pha chế và hóa học

Trong phòng thí nghiệm hoặc trong các ứng dụng pha chế hàng ngày (như pha nước lau sàn, phân bón), cách pha tỷ lệ 1:10 là một quy trình phổ biến. Để thực hiện chính xác, bước đầu tiên là xác định tổng thể tích dung dịch cần pha. Sau đó, chia tổng thể tích đó cho 11 (1 phần + 10 phần). Kết quả thu được chính là thể tích của thành phần chiếm 1 phần. Thể tích còn lại (gấp 10 lần) sẽ là của thành phần thứ hai. Ví dụ, để pha 110ml dung dịch theo tỷ lệ 1:10, cần lấy 10ml chất A (110/11) và 100ml chất B. Luôn sử dụng các dụng cụ đo lường chính xác như cốc đong, ống nhỏ giọt để đảm bảo tỷ lệ không bị sai lệch. Ghi nhãn cẩn thận các dung dịch đã pha là một bước quan trọng để tránh nhầm lẫn.

4.2. Ứng dụng đòn bẩy tài chính 1 10 trong đầu tư

Sử dụng đòn bẩy tài chính 1:10 có thể là một con dao hai lưỡi. Nó cho phép nhà đầu tư dùng 1.000 USD vốn để thực hiện một giao dịch trị giá 10.000 USD. Nếu giá tài sản tăng 5%, lợi nhuận sẽ là 500 USD, tương đương 50% lợi nhuận trên vốn tự có. Tuy nhiên, nếu giá giảm 5%, khoản lỗ cũng là 500 USD, làm mất 50% vốn. Bí quyết để sử dụng công cụ này một cách an toàn là không bao giờ đầu tư toàn bộ số vốn vào một giao dịch, luôn đặt lệnh cắt lỗ (stop-loss) để giới hạn rủi ro và chỉ sử dụng đòn bẩy khi đã có một chiến lược giao dịch rõ ràng và đã được kiểm chứng. Nhà đầu tư mới nên bắt đầu với mức đòn bẩy thấp hoặc không dùng đòn bẩy để tích lũy kinh nghiệm trước.

V. Đánh giá hiệu quả thực tiễn của việc dạy số và tỷ lệ

Việc đánh giá 1/10 hiệu quả của các phương pháp giảng dạy và ứng dụng thực tiễn là một bước quan trọng để cải tiến và tối ưu hóa. Trong giáo dục mầm non, hiệu quả của việc dạy bé đếm số không chỉ được đo bằng khả năng trẻ đọc thuộc lòng các số. Thay vào đó, cần có những tiêu chí đánh giá toàn diện hơn, chẳng hạn như khả năng trẻ áp dụng kỹ năng đếm vào các tình huống thực tế, khả năng nhận biết mặt số và liên kết chúng với số lượng, hay sự tiến bộ trong kỹ năng tập viết số. Các bài kiểm tra nhỏ dưới dạng trò chơi có thể cung cấp những dữ liệu khách quan về mức độ tiếp thu của trẻ. Trong lĩnh vực ứng dụng tỷ lệ, việc đánh giá hiệu quả lại càng khắt khe hơn. Một cách pha tỷ lệ đúng sẽ tạo ra sản phẩm đạt chuẩn chất lượng. Một chiến lược sử dụng đòn bẩy tài chính 1:10 hiệu quả sẽ được thể hiện qua lợi nhuận bền vững và quản lý rủi ro tốt. Việc phân tích hiệu quả đòi hỏi một phương pháp luận chặt chẽ, tương tự như cách tiếp cận trong các nghiên cứu y khoa chuyên sâu. Ví dụ, trong khoá luận 'Khảo sát tình hình sử dụng thuốc huyết áp' của Nguyễn Hoàng Bảo Ngọc (2022), việc xử lý số liệu và đánh giá kết quả được thực hiện một cách có hệ thống để đưa ra kết luận đáng tin cậy. Áp dụng tư duy này, việc đánh giá hiệu quả của một phương pháp giáo dục hay một chiến lược tài chính cũng cần dựa trên dữ liệu và tiêu chí rõ ràng.

5.1. Tiêu chí đánh giá khả năng học số của trẻ mầm non

Để đánh giá toàn diện khả năng học số của trẻ, cần dựa trên một bộ tiêu chí đa dạng thay vì chỉ một bài kiểm tra. Các tiêu chí này bao gồm: 1) Khả năng đếm vẹt (đọc đúng thứ tự các số). 2) Khả năng đếm với sự tương ứng 1-1 (mỗi vật được đếm một lần). 3) Khả năng nhận dạng và gọi tên chữ số. 4) Khả năng hiểu số lượng (biết lấy đúng số lượng vật thể theo yêu cầu). 5) Khả năng so sánh số lượng (biết nhóm nào nhiều hơn, ít hơn). Việc quan sát trẻ trong các hoạt động tự do và các trò chơi có cấu trúc sẽ cung cấp những thông tin đánh giá chân thực nhất về sự tiến bộ của trẻ.

5.2. Đo lường rủi ro và lợi nhuận khi dùng tỷ lệ 1 10

Trong tài chính, việc đánh giá hiệu quả của đòn bẩy tài chính 1:10 được thực hiện thông qua việc đo lường các chỉ số hiệu suất và rủi ro. Các chỉ số quan trọng bao gồm Tỷ suất lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu (ROE), Tỷ lệ Sharpe (đo lường lợi nhuận điều chỉnh theo rủi ro), và Mức sụt giảm tài khoản tối đa (Maximum Drawdown). Một chiến lược sử dụng đòn bẩy được coi là thành công không chỉ khi nó tạo ra lợi nhuận cao, mà còn khi nó duy trì được mức độ rủi ro trong giới hạn chấp nhận được. Việc ghi chép nhật ký giao dịch và phân tích lại các quyết định đầu tư là rất cần thiết để liên tục cải thiện và điều chỉnh chiến lược cho phù hợp với điều kiện thị trường thay đổi. Việc đánh giá 1/10 không chỉ dựa trên kết quả cuối cùng mà còn cả quá trình quản lý rủi ro.

VI. Xu hướng tương lai của việc học và ứng dụng 1 10

Tương lai của việc học và ứng dụng khái niệm "1 10" đang được định hình bởi sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ và sự thay đổi trong phương pháp tiếp cận giáo dục cũng như các ngành công nghiệp. Trong lĩnh vực giáo dục, xu hướng cá nhân hóa học tập ngày càng trở nên rõ rệt. Các ứng dụng và phần mềm giáo dục thông minh có thể theo dõi tiến độ học số của từng trẻ và tự động điều chỉnh độ khó của các trò chơi học số, mang lại trải nghiệm học tập phù hợp nhất. Công nghệ thực tế tăng cường (AR) cũng hứa hẹn sẽ tạo ra những bài học về đếm số và nhận biết mặt số trở nên sống động hơn bao giờ hết, khi trẻ có thể tương tác với các đối tượng ảo trong môi trường thực. Đối với ứng dụng tỷ lệ 1:10, công nghệ cũng đang tạo ra những thay đổi lớn. Trong tài chính, trí tuệ nhân tạo (AI) và thuật toán giao dịch tự động đang giúp các nhà đầu tư quản lý rủi ro khi sử dụng đòn bẩy tài chính một cách hiệu quả hơn. Trong khoa học và sản xuất, các hệ thống pha chế tự động với độ chính xác cao đang dần thay thế các quy trình thủ công, đảm bảo cách pha tỷ lệ luôn đạt chuẩn. Nhìn chung, tương lai sẽ chứng kiến sự kết hợp chặt chẽ giữa kiến thức nền tảng về "1 10" và các công cụ công nghệ tiên tiến, mở ra những tiềm năng mới trong cả học tập và ứng dụng chuyên nghiệp.

6.1. Công nghệ số trong việc dạy toán mầm non hiện đại

Công nghệ số đang cách mạng hóa lĩnh vực toán mầm non. Các ứng dụng trên máy tính bảng và điện thoại thông minh cung cấp một kho tàng vô tận các trò chơi học số tương tác. Những trò chơi này được thiết kế với đồ họa hấp dẫn, âm thanh vui nhộn, và cơ chế phản hồi tức thì, giúp trẻ duy trì hứng thú và học hỏi từ lỗi sai. Bảng tương tác thông minh trong lớp học cho phép giáo viên tạo ra các bài giảng sinh động, nơi trẻ có thể trực tiếp kéo, thả và sắp xếp các đối tượng kỹ thuật số để thực hành đếm. Các nền tảng học tập trực tuyến cũng cung cấp các khóa học có cấu trúc, giúp phụ huynh có thể đồng hành cùng con trong quá trình học tập tại nhà, tạo ra một hệ sinh thái giáo dục liền mạch và hiệu quả.

6.2. Trí tuệ nhân tạo AI và tối ưu hóa các tỷ lệ

Trong các lĩnh vực chuyên môn, Trí tuệ nhân tạo (AI) đang đóng vai trò ngày càng quan trọng trong việc tối ưu hóa các ứng dụng của tỷ lệ. AI có thể phân tích một lượng lớn dữ liệu lịch sử để xác định mức đòn bẩy tài chính tối ưu cho từng điều kiện thị trường cụ thể, giúp giảm thiểu rủi ro và tối đa hóa lợi nhuận. Trong sản xuất, các thuật toán AI có thể điều chỉnh cách pha tỷ lệ các thành phần một cách linh hoạt dựa trên các yếu tố đầu vào như nhiệt độ, độ ẩm, chất lượng nguyên liệu để đảm bảo sản phẩm cuối cùng luôn đạt chất lượng cao nhất. Tương tự, trong logistics và quy hoạch, AI có thể phân tích dữ liệu từ bản đồ tỷ lệ và các nguồn khác để tìm ra tỷ lệ phân bổ nguồn lực hiệu quả nhất. Sự phát triển của AI hứa hẹn sẽ đưa việc ứng dụng các khái niệm tỷ lệ lên một tầm cao mới về độ chính xác và hiệu quả.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Tăng huyết áp (THA) là một trong những bệnh lý tim mạch mạn tính phổ biến hàng đầu trên phạm vi toàn cầu cũng như tại Việt Nam, đồng thời là nguyên nhân chính dẫn đến tàn tật và tử vong sớm thông qua các biến chứng tim mạch, mạch máu não và suy thận mạn. Theo số liệu từ Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), toàn cầu ghi nhận khoảng 1 tỷ người mắc THA vào năm 2000 và dự báo gia tăng lên mức 1,56 tỷ người vào năm 2025. Mỗi năm, căn bệnh này cướp đi sinh mạng của khoảng 9,4 triệu người và gây tổn thất kinh tế tích lũy ước tính lên tới 7.000 tỷ USD trong giai đoạn 2011–2025 đối với các quốc gia có thu nhập thấp và trung bình.

Tại Việt Nam, các điều tra dịch tễ học cho thấy mô hình bệnh tật không lây nhiễm đang gia tăng nhanh chóng, chiếm khoảng 66% tổng gánh nặng bệnh tật và 73% tổng số ca tử vong hằng năm. Tỷ lệ mắc THA ở người trưởng thành ước tính chiếm khoảng 26,2% (tương đương 17 triệu người). Mặc dù kỹ thuật chẩn đoán xác định bệnh tương đối đơn giản thông qua quy trình đo huyết áp chuẩn, thực tế lâm sàng cho thấy có đến 60% người mắc bệnh trong cộng đồng chưa được phát hiện và trên 80% chưa được quản lý, điều trị theo đúng quy định chuyên môn. Việc kiểm soát huyết áp không đạt mục tiêu khiến tỷ lệ xuất hiện các biến cố tim mạch như nhồi máu cơ tim, đột quỵ não, suy tim và tổn thương đáy mắt ngày càng gia tăng.

Xuất phát từ thực trạng quản lý và điều trị bệnh mạn tính tuyến cơ sở, khóa luận tốt nghiệp bác sĩ đa khoa của tác giả Nguyễn Hoàng Bảo Ngọc, dưới sự hướng dẫn khoa học của PGS. Phạm Thọ Tuấn Anh và BSCK1. Nguyễn Hùng Trấn tại Trường Đại học Võ Trường Toản (năm 2022), đã thực hiện đề tài: "Khảo sát tình hình sử dụng thuốc huyết áp và kết quả điều trị ở bệnh nhân đến khám, điều trị ngoại trú tại Bệnh viện Đại học Võ Trường Toản".

Nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài được xác định cụ thể qua 3 mục tiêu:

1. Khảo sát tình trạng sử dụng các thuốc hạ áp trong công tác điều trị ngoại trú tại Bệnh viện Đại học Võ Trường Toản.
2. Khảo sát tình trạng kiểm soát huyết áp mục tiêu của bệnh nhân khi sử dụng thuốc hạ áp tại Bệnh viện Đại học Võ Trường Toản.
3. Khảo sát mức độ tuân thủ sử dụng thuốc của bệnh nhân tăng huyết áp đang được theo dõi và điều trị ngoại trú tại Bệnh viện Đại học Võ Trường Toản.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Bệnh nhân được chẩn đoán tăng huyết áp đang được theo dõi và điều trị ngoại trú tại Bệnh viện Đại học Võ Trường Toản.
• Phạm vi không gian: Phòng khám Nội thuộc Khoa Khám bệnh, Bệnh viện Đại học Võ Trường Toản, tỉnh Hậu Giang.
• Phạm vi thời gian: Thu thập dữ liệu thực địa từ ngày 27/06/2022 đến ngày 27/07/2022.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Cơ sở lý thuyết và khung hướng dẫn chuyên môn

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên các cơ sở khoa học y học và hướng dẫn điều trị chuẩn quốc gia và quốc tế:

• Tiêu chuẩn chẩn đoán và phân loại huyết áp: Áp dụng phân loại của WHO-ISH (2003) và JNC 6 được tích hợp trong Khuyến cáo về chẩn đoán và điều trị tăng huyết áp của Hội Tim mạch học Quốc gia Việt Nam / Phân hội Tăng huyết áp Việt Nam (VNHA/VSH 2018) cùng Hướng dẫn quản lý và điều trị tăng huyết áp của Bộ Y tế (2010). Theo đó, THA được xác định khi huyết áp tâm thu (HATT) $\ge 140\text{ mmHg}$ và/hoặc huyết áp tâm trương (HATTr) $\ge 90\text{ mmHg}$.
• Ngưỡng và đích điều trị huyết áp: Khung tham chiếu từ VNHA 2018 quy định ngưỡng điều trị chung cho nhóm 18–79 tuổi là $\ge 140/90\text{ mmHg}$, nhóm $\ge 80\text{ tuổi}$ là HATT $\ge 160\text{ mmHg}$. Ranh giới đích huyết áp phòng khám cần đạt cho người từ 18–64 tuổi là $120–130/70–80\text{ mmHg}$, và người $\ge 65\text{ tuổi}$ là $< 140–130/70–80\text{ mmHg}$ (hoặc thấp hơn nếu dung nạp tốt).
• Phân loại dược lý các nhóm thuốc hạ áp chính: Bao gồm 5 nhóm thuốc nền tảng: Thuốc lợi tiểu (LT), Thuốc chẹn beta giao cảm (CB), Thuốc chẹn kênh Canxi (CKCa), Thuốc ức chế men chuyển (UCMC) và Thuốc chẹn thụ thể Angiotensin II (CTTA).
• Đánh giá mức độ tuân thủ điều trị: Sử dụng thang điểm tuân thủ dùng thuốc Morisky 8 mục (Morisky Medication Adherence Scale - MMAS-8) đã được chuẩn hóa, phân loại thành 3 mức độ: Tuân thủ tốt ($8\text{ điểm}$), Tuân thủ trung bình ($6–7\text{ điểm}$) và Tuân thủ kém ($< 6\text{ điểm}$).
• Hướng dẫn can thiệp lối sống: Dựa trên các nguyên tắc thay đổi hành vi và can thiệp dinh dưỡng của Hội Tim mạch Châu Âu (ESC/ESH) và chế độ ăn DASH (Dietary Approaches to Stop Hypertension).

Thiết kế và phương pháp nghiên cứu

• Thiết kế nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả cắt ngang có phân tích.
• Cỡ mẫu và phương pháp chọn mẫu: Cỡ mẫu tối thiểu được tính theo công thức ước tính một tỷ lệ trong quần thể: $$n \ge \frac{z^2 \cdot p(1 - p)}{d^2}$$ Trong đó: $z = 1,96$ (độ tin cậy 95%), sai số cho phép $d = 0,07$ (7%), tỷ lệ tuân thủ điều trị tham chiếu $p = 0,412$ (dựa trên nghiên cứu của Phạm Phương Liên và Trần Công Trưởng năm 2018 tại Bệnh viện Quận 2, TP.HCM). Cỡ mẫu lý thuyết tính toán là $n \ge 190$. Dự phòng $10%$ trường hợp phiếu không đầy đủ hoặc bệnh nhân từ chối, cỡ mẫu thực tế được thu thập là $N = 210$ bệnh nhân. Phương pháp chọn mẫu áp dụng là chọn mẫu thuận tiện.
• Tiêu chuẩn lựa chọn: Bệnh nhân ngoại trú được chẩn đoán THA theo JNC 6 có trong danh sách quản lý tại bệnh viện; tuổi $> 18$; có khả năng cung cấp thông tin chính xác; đồng ý tham gia nghiên cứu.
• Tiêu chuẩn loại trừ: Bệnh nhân mới được chẩn đoán THA lần đầu; phụ nữ mang thai; bệnh nhân mắc các bệnh lý ảnh hưởng đến khả năng giao tiếp/hành vi (tâm thần, suy giảm trí nhớ nặng, suy tim nặng); bệnh nhân từ chối tham gia hoặc hồ sơ bệnh án không đầy đủ thông tin khảo sát.
• Quy trình thu thập và xử lý số liệu: Thu thập thông tin thông qua phỏng vấn trực tiếp bằng phiếu khảo sát cấu trúc, thang điểm MMAS-8 kết hợp trích lục hồ sơ bệnh án ngoại trú. Quy trình đo huyết áp thực hiện đúng kỹ thuật hướng dẫn của Bộ Y tế. Dữ liệu được làm sạch, nhập liệu độc lập hai lần để kiểm tra chéo và phân tích bằng phần mềm SPSS phiên bản 20.0.
• Khía cạnh đạo đức: Đề tài được thông qua bởi Hội đồng đạo đức trực thuộc Bệnh viện Đại học Võ Trường Toản; bệnh nhân được giải thích rõ mục đích và cam kết bảo mật thông tin cá nhân.

---

Nội dung chính theo từng chương

CHƯƠNG 1 - TỔNG QUAN TÀI LIỆU

Chương 1 hệ thống hóa cơ sở lý thuyết y khoa về bệnh học và dược lý điều trị tăng huyết áp:

• Phân tích dịch tễ học bệnh THA trên thế giới và tại Việt Nam, nhấn mạnh xu hướng già hóa dân số đi kèm hiện tượng trẻ hóa bệnh lý ở nhóm tuổi lao động.
• Trình bày cơ chế bệnh sinh của THA nguyên phát (chiếm khoảng 95% tổng số ca bệnh, liên quan đến hoạt hóa hệ thần kinh giao cảm, trục Renin–Angiotensin–Aldosterone, rối loạn chuyển hóa Natri tại màng tế bào cơ trơn mạch máu, và suy giảm các chất điều hòa giãn mạch Prostaglandin E2, Kallikrein) và THA thứ phát (chiếm 5%, do bệnh nhu mô thận, hẹp động mạch thận, u tủy thượng thận, hội chứng Cushing, hẹp eo động mạch chủ, sử dụng thuốc tránh thai chứa estrogen).
• Phân tích các tổn thương cơ quan đích mạn tính và cấp tính: Tim (phì đại thất trái, suy tim toàn bộ, bệnh mạch vành, nhồi máu cơ tim), Não (tai biến mạch máu não, cơn thiếu máu não thoáng qua - TIA, bệnh não do THA), Thận (xơ hóa tiểu động mạch thận, suy thận mạn), Mạch máu (xơ vữa, phồng tách động mạch chủ), và Mắt (bệnh võng mạc do THA theo 4 giai đoạn của Keith-Wagener-Barker).
• Phân loại chi tiết các yếu tố nguy cơ không thay đổi được (tuổi cao, giới tính, chủng tộc, tiền sử di truyền gia đình) và các yếu tố nguy cơ thay đổi được (chế độ ăn thừa muối $> 5\text{g/ngày}$, hút thuốc lá, lạm dụng rượu bia, lối sống tĩnh tại ít vận động, căng thẳng thần kinh/stress).
• Tổng hợp các bệnh đồng mắc thường gặp như tiền tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn lipid máu.
• Trình bày chiến lược điều trị toàn diện: Can thiệp không dùng thuốc (chế độ ăn DASH, hạn chế muối, tập thể dục vừa sức 30–60 phút/ngày, giảm cân, ngừng hút thuốc lá) và can thiệp dùng thuốc theo Khuyến cáo VNHA 2018 (đặc điểm dược lý, phân loại, chỉ định, chống chỉ định của 5 nhóm thuốc hạ áp chính và các nguyên tắc phối hợp thuốc nhằm tăng hiệu quả hiệp đồng, giảm tác dụng phụ).

CHƯƠNG 2 - ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

Chương 2 trình bày toàn bộ quy trình thiết kế và triển khai thực địa:

• Xác định đối tượng nghiên cứu, tiêu chuẩn chọn mẫu và tiêu chuẩn loại trừ cụ thể trên 210 bệnh nhân THA điều trị ngoại trú.
• Định nghĩa rõ ràng hai nhóm biến số nghiên cứu:
  1. Nhóm biến số đặc điểm chung: Độ tuổi (chia 5 nhóm: $< 50$, $50–59$, $60–69$, $70–79$, $\ge 80$), giới tính, nghề nghiệp, khu vực sinh sống (nội tỉnh Hậu Giang / ngoài tỉnh), chỉ số thể lực (cân nặng, chiều cao, BMI), phân độ THA theo JNC 6, số năm mắc bệnh, các yếu tố nguy cơ (hút thuốc lá, rượu bia, thừa cân - béo phì, ít vận động, tiền sử gia đình), bệnh lý đồng mắc (rối loạn lipid, xơ vữa động mạch, suy giãn tĩnh mạch, thiếu máu cơ tim, đau thắt ngực, di chứng TBMMN) và thang điểm tuân thủ MMAS-8.
  2. Nhóm biến số điều trị: Phương pháp điều trị (đơn trị liệu, đa trị liệu 2–3–4 thuốc), danh mục các hoạt chất cụ thể thuộc các nhóm LT, CKCa, UCMC, CTTA, CB, và tình trạng kiểm soát huyết áp mục tiêu theo lứa tuổi.
• Mô tả chi tiết kỹ thuật đo huyết áp phòng khám bằng huyết áp kế thủy ngân/cơ/điện tử chuẩn của Bộ Y tế, các bước xử lý dữ liệu trên phần mềm SPSS 20.0, các biện pháp khống chế sai số và thủ tục bảo đảm đạo đức nghiên cứu y sinh học.

CHƯƠNG 3 - KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU

Chương 3 công bố các dữ liệu thống kê mô tả và phân tích trên mẫu nghiên cứu $N = 210$:

1. Đặc điểm nhân khẩu và lối sống:

• Phân bố giới tính: Nữ giới chiếm 62,38% (131 bệnh nhân), nam giới chiếm 37,62% (79 bệnh nhân).
• Phân bố độ tuổi: Độ tuổi trung niên và người cao tuổi chiếm đa số, cao nhất ở nhóm 60–69 tuổi (34,3%) và 50–59 tuổi (33,3%). Ở nam giới, bệnh tập trung cao nhất ở nhóm 50–59 tuổi (38,0%), trong khi ở nữ giới tập trung ở nhóm 60–69 tuổi (37,4%).
• Nghề nghiệp và nơi cư trú: Nhóm ngành nghề khác chiếm 38,1%, buôn bán chiếm 24,3%, làm nông 16,2%, nội trợ 15,7%, nghỉ hưu 5,7%. 76,2% bệnh nhân cư trú trong tỉnh Hậu Giang và 23,8% thuộc khu vực lân cận ngoài tỉnh.
• Hành vi và lối sống: 74,3% bệnh nhân không tham gia tập luyện thể dục thể thao; trong số có luyện tập, 64,8% chỉ tập thỉnh thoảng (1–2 lần/tuần). Tỷ lệ bệnh nhân có chế độ ăn kiêng đạt 73,3%, ăn nhạt đạt 72,9%. Tỷ lệ bệnh nhân duy trì thói quen đo huyết áp kiểm tra hằng ngày chỉ đạt 29,0% (61/210 bệnh nhân).

Đặc điểm nhân khẩu / Lối sống	Nhóm phân loại	Số lượng ($n$)	Tỷ lệ (%)
Giới tính	Nam	79	37,6%
	Nữ	131	62,4%
Độ tuổi	$< 50\text{ tuổi}$	19	9,1%
	$50 - 59\text{ tuổi}$	70	33,3%
	$60 - 69\text{ tuổi}$	72	34,3%
	$70 - 79\text{ tuổi}$	42	20,0%
	$\ge 80\text{ tuổi}$	7	3,3%
Khu vực cư trú	Tỉnh Hậu Giang	160	76,2%
	Khu vực lân cận	50	23,8%
Luyện tập thể lực	Không luyện tập	156	74,3%
	Có luyện tập	54	25,7%
Kiểm tra huyết áp mỗi ngày	Không đo hằng ngày	149	71,0%
	Có đo hằng ngày	61	29,0%

2. Đặc điểm lâm sàng, phân độ và thời gian mắc bệnh:

• Phân độ THA: THA độ 2 chiếm tỷ lệ cao nhất với 45,3% (95 BN), THA độ 1 chiếm 29,5% (62 BN) và THA độ 3 chiếm 25,2% (53 BN).
• Thời gian mắc bệnh: Nhóm mắc bệnh $< 5\text{ năm}$ chiếm 54,3% (114 BN), từ $5–10\text{ năm}$ chiếm 44,3% (93 BN), và $> 10\text{ năm}$ chiếm 1,4% (3 BN).
• Mối liên quan giữa thời gian mắc bệnh và phân độ THA: Ở phân độ 1, nhóm mắc bệnh $< 5\text{ năm}$ chiếm ưu thế (66,1%). Ở phân độ 2 và phân độ 3, tỷ lệ bệnh nhân có thời gian mắc bệnh kéo dài từ $5–10\text{ năm}$ tăng lên rõ rệt (lần lượt là 48,4% và 50,9%).

Số năm mắc bệnh	THA Độ 1 ($n=62$)	THA Độ 2 ($n=95$)	THA Độ 3 ($n=53$)	Tổng số ($N=210$)	Tỷ lệ (%)
$< 5\text{ năm}$	41 (66,1%)	49 (51,6%)	24 (45,3%)	114	54,3%
$5 - 10\text{ năm}$	20 (32,3%)	46 (48,4%)	27 (50,9%)	93	44,3%
$> 10\text{ năm}$	1 (1,6%)	0 (0,0%)	2 (3,8%)	3	1,4%

3. Phân bố các yếu tố nguy cơ tim mạch:

• Yếu tố nguy cơ chung: Ít hoạt động thể lực chiếm tỷ lệ cao nhất (74,3%), tiếp đến là yếu tố tuổi cao (56,2%), thừa cân - béo phì (32,9%), hút thuốc lá (25,2%), sử dụng rượu bia (24,8%), và tiền sử gia đình mắc THA (5,7%).
• Sự khác biệt theo giới: Thói quen hút thuốc lá và uống rượu bia phân bố hoàn toàn ở nam giới với tỷ lệ lần lượt là 67,1% (53/79 BN nam) và 65,8% (52/79 BN nam), trong khi tỷ lệ này ở nữ giới ghi nhận là 0%. Tỷ lệ thừa cân - béo phì ở nữ giới cao hơn nam giới (35,9% so với 27,8%).

Yếu tố nguy cơ	Nam ($n=79$)	Nữ ($n=131$)	Tổng mẫu ($N=210$)	Tỷ lệ chung (%)
Ít hoạt động thể lực	57 (72,2%)	99 (75,6%)	156	74,3%
Tuổi cao (Nam $\ge 55$, Nữ $\ge 65$)	58 (73,4%)	60 (45,8%)	118	56,2%
Thừa cân, béo phì ($BMI \ge 23\text{ kg/m}^2$)	22 (27,8%)	47 (35,9%)	69	32,9%
Hút thuốc lá	53 (67,1%)	0 (0,0%)	53	25,2%
Uống rượu, bia	52 (65,8%)	0 (0,0%)	52	24,8%
Tiền sử gia đình THA	5 (6,3%)	7 (5,3%)	12	5,7%

4. Dữ liệu sử dụng thuốc, tuân thủ và kiểm soát huyết áp: Nghiên cứu khảo sát việc áp dụng các phác đồ đơn trị liệu và đa trị liệu phối hợp 2, 3, 4 thuốc; thống kê tỷ lệ chỉ định các nhóm thuốc chính (CKCa, UCMC, CTTA, CB, LT); đánh giá phân loại mức độ tuân thủ dùng thuốc qua bộ câu hỏi MMAS-8 (tốt, trung bình, kém); đồng thời đối chiếu tỷ lệ bệnh nhân đạt ranh giới đích huyết áp mục tiêu theo hướng dẫn VNHA 2018.

CHƯƠNG 4 - BÀN LUẬN

Chương 4 tiến hành biện luận khoa học, đối chiếu kết quả thu được với các công trình nghiên cứu dịch tễ và dược lâm sàng trong và ngoài nước:

• Biện luận về đặc điểm nhân khẩu và lâm sàng: Tỷ lệ bệnh nhân nữ đến khám ngoại trú cao hơn nam (62,38% so với 37,62%) được lý giải do sự thay đổi nội tiết tố ở phụ nữ mãn kinh cùng thói quen chủ động chăm sóc sức khỏe. Tỷ lệ bệnh nhân THA độ 2 chiếm ưu thế (45,3%) và phần lớn bệnh nhân có tiền sử bệnh kéo dài trên 5 năm nhưng chưa được kiểm soát tốt, phản ánh việc phát hiện bệnh muộn do tính chất diễn tiến âm thầm của THA.
• Biện luận về lối sống và yếu tố nguy cơ: Tỷ lệ người bệnh lười vận động ở mức rất cao (74,3%), phù hợp với các cảnh báo về lối sống tĩnh tại tại Việt Nam. Tỷ lệ nam giới sử dụng rượu bia và hút thuốc lá chiếm trên 65% là yếu tố thúc đẩy tăng huyết áp qua cơ chế kích thích thần kinh giao cảm và hệ RAA, đòi hỏi các biện pháp truyền thông can thiệp hành vi chuyên sâu.
• Biện luận về tình hình dùng thuốc và tuân thủ điều trị: Phân tích sự phù hợp giữa thực tế chỉ định thuốc hạ áp tại bệnh viện với các hướng dẫn lâm sàng của VNHA 2018; đánh giá vai trò của việc đơn giản hóa phác đồ điều trị (viên phối hợp liều cố định) nhằm cải thiện điểm số tuân thủ MMAS-8 và nâng cao tỷ lệ đạt huyết áp mục tiêu ở bệnh nhân ngoại trú.

---

Kết quả và đóng góp

Kết quả chính

• Xác lập bức tranh dịch tễ học lâm sàng trên 210 bệnh nhân THA điều trị ngoại trú tại Bệnh viện Đại học Võ Trường Toản: Tỷ lệ nữ giới chiếm 62,38%; nhóm tuổi chủ yếu từ 50–69 tuổi (67,6%); THA độ 2 chiếm tỷ lệ cao nhất (45,3%), tiếp theo là độ 1 (29,5%) và độ 3 (25,2%).
• Nhận diện các yếu tố nguy cơ chính: Ít hoạt động thể lực chiếm tỷ lệ cao nhất toàn mẫu (74,3%); tuổi cao chiếm 56,2%; thừa cân - béo phì chiếm 32,9%. Nam giới có tỷ lệ hút thuốc lá (67,1%) và uống rượu bia (65,8%) ở mức rất cao.
• Đánh giá thực trạng quản lý huyết áp: Tỷ lệ bệnh nhân thực hiện ăn kiêng (73,3%) và ăn nhạt (72,9%) tương đối tích cực, tuy nhiên tỷ lệ tự theo dõi huyết áp hằng ngày tại nhà còn thấp (29,0%).

Đóng góp của đề tài

• Cung cấp dữ liệu thực chứng có giá trị khoa học về mô hình bệnh tật, cơ cấu yếu tố nguy cơ và thực trạng sử dụng thuốc hạ áp tại Bệnh viện Đại học Võ Trường Toản trong năm 2022.
• Làm cơ sở thực tiễn để Hội đồng Thuốc và Điều trị cùng các bác sĩ lâm sàng tại bệnh viện rà soát, đánh giá tính tương thích của các phác đồ điều trị ngoại trú so với Khuyến cáo của Hội Tim mạch học Quốc gia Việt Nam 2018.

Giải pháp và kiến nghị

• Đối với cơ sở y tế: Tăng cường công tác tư vấn giáo dục sức khỏe tại phòng khám ngoại trú; hướng dẫn người bệnh phương pháp tự đo và ghi nhật ký huyết áp tại nhà; ưu tiên sử dụng các dạng thuốc phối hợp liều cố định 1 lần/ngày để nâng cao tuân thủ điều trị.
• Đối với người bệnh: Cần thiết lập thói quen rèn luyện thể lực đều đặn (tối thiểu 30–60 phút mỗi ngày); kiên quyết từ bỏ thuốc lá và hạn chế rượu bia (đặc biệt ở bệnh nhân nam); duy trì chế độ ăn giảm muối theo hướng dẫn DASH.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Hạn chế của nghiên cứu

• Thiết kế và cỡ mẫu: Nghiên cứu áp dụng phương pháp chọn mẫu thuận tiện với cỡ mẫu $N = 210$ bệnh nhân tại một trung tâm y tế duy nhất (Bệnh viện Đại học Võ Trường Toản), do đó tính đại diện cho toàn bộ quần thể bệnh nhân THA tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long còn hạn chế.
• Thời gian nghiên cứu: Thời gian thu thập số liệu diễn ra trong vòng 1 tháng (từ 27/06/2022 đến 27/07/2022) theo thiết kế cắt ngang mô tả, chưa theo dõi dọc được biến thiên huyết áp và mức độ tuân thủ dùng thuốc của người bệnh qua các mùa trong năm.
• Công cụ đo lường: Đánh giá mức độ tuân thủ điều trị dựa trên bảng hỏi tự báo cáo MMAS-8 có thể gặp sai số nhớ lại (recall bias) hoặc tâm lý trả lời theo chiều hướng tích cực của người bệnh.

Hướng nghiên cứu tiếp

• Mở rộng quy mô nghiên cứu đa trung tâm tại các bệnh viện tuyến tỉnh và tuyến huyện trong khu vực Tây Nam Bộ nhằm nâng cao tính khái quát của số liệu.
• Triển khai các nghiên cứu can thiệp theo dõi dọc (cohort study) có sự tham gia của dược sĩ lâm sàng nhằm đánh giá hiệu quả của các mô hình quản lý bệnh mạn tính đối với tỷ lệ kiểm soát huyết áp mục tiêu dài hạn.

---

Giá trị tham khảo

• Đối với sinh viên y khoa và học viên sau đại học: Tài liệu cung cấp ví dụ hoàn chỉnh về phương pháp luận nghiên cứu mô tả cắt ngang có phân tích trong lĩnh vực nội tim mạch; minh họa chi tiết quy trình tính cỡ mẫu theo một tỷ lệ, thiết kế bảng câu hỏi cấu trúc và ứng dụng thang điểm MMAS-8 trong nghiên cứu dược lâm sàng.
• Đối với bác sĩ điều trị và dược sĩ lâm sàng: Khóa luận cung cấp các dẫn chứng thực nghiệm về mối liên quan giữa đặc điểm lối sống, yếu tố nguy cơ và phân độ bệnh lý, hỗ trợ công tác cá thể hóa phác đồ điều trị và tư vấn dùng thuốc cho bệnh nhân ngoại trú.
• Đối với nhà quản lý y tế: Báo cáo phản ánh chân thực các rào cản trong tuân thủ điều trị và tự theo dõi huyết áp tại địa phương, giúp xây dựng các chiến lược truyền thông phòng chống bệnh không lây nhiễm phù hợp với bối cảnh thực tế.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Nghiên cứu được thực hiện trên cỡ mẫu bao nhiêu và tại địa điểm nào?
Nghiên cứu được triển khai trên cỡ mẫu $N = 210$ bệnh nhân tăng huyết áp đến khám và điều trị ngoại trú tại Phòng khám Nội, Khoa Khám bệnh, Bệnh viện Đại học Võ Trường Toản (tỉnh Hậu Giang) trong khoảng thời gian từ ngày 27/06/2022 đến ngày 27/07/2022.

2. Phân độ tăng huyết áp của các bệnh nhân trong mẫu nghiên cứu ghi nhận như thế nào?
Trong tổng số 210 bệnh nhân, nhóm THA độ 2 chiếm tỷ lệ cao nhất với 45,3% (95 bệnh nhân), tiếp đến là THA độ 1 chiếm 29,5% (62 bệnh nhân) và THA độ 3 chiếm 25,2% (53 bệnh nhân).

3. Yếu tố nguy cơ nào chiếm tỷ lệ cao nhất ở bệnh nhân nam và bệnh nhân nữ trong mẫu khảo sát?
Ở toàn bộ mẫu nghiên cứu, yếu tố nguy cơ phổ biến nhất là ít hoạt động thể lực (chiếm 74,3% chung; ở nam 72,2% và ở nữ 75,6%). Riêng ở nhóm bệnh nhân nam, hai yếu tố nguy cơ hành vi chiếm tỷ lệ rất cao là hút thuốc lá (67,1%) và uống rượu bia (65,8%), trong khi các yếu tố này ở nữ giới là 0%. Ngược lại, tỷ lệ thừa cân - béo phì ở nữ giới (35,9%) cao hơn nam giới (27,8%).

4. Khóa luận sử dụng thang đo nào để đánh giá mức độ tuân thủ điều trị của người bệnh?
Nghiên cứu sử dụng thang điểm Morisky 8 mục (Morisky Medication Adherence Scale - MMAS-8) gồm 8 câu hỏi khảo sát hành vi dùng thuốc, phân loại mức độ tuân thủ thành 3 nhóm: Tuân thủ tốt ($8\text{ điểm}$), Tuân thủ trung bình ($6–7\text{ điểm}$) và Tuân thủ kém ($< 6\text{ điểm}$).

5. Khung hướng dẫn lâm sàng chính được tác giả sử dụng làm căn cứ tham chiếu trong đề tài là gì?
Khóa luận sử dụng Khuyến cáo về chẩn đoán và điều trị tăng huyết áp của Hội Tim mạch học Quốc gia Việt Nam / Phân hội Tăng huyết áp Việt Nam (VNHA/VSH 2018) kết hợp với phân loại WHO-ISH (2003) và JNC 6 để xác định ngưỡng chẩn đoán, phân độ THA, ranh giới đích huyết áp mục tiêu và đánh giá chiến lược phối hợp thuốc hạ áp.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp Bác sĩ Đa khoa của tác giả Nguyễn Hoàng Bảo Ngọc đã hoàn thành việc khảo sát toàn diện đặc điểm dịch tễ học, thực trạng sử dụng thuốc hạ áp và các yếu tố ảnh hưởng đến tuân thủ điều trị trên 210 bệnh nhân ngoại trú tại Bệnh viện Đại học Võ Trường Toản năm 2022. Kết quả nghiên cứu làm nổi bật thực trạng bệnh nhân THA độ 2 chiếm tỷ lệ cao, đồng thời chỉ ra các rào cản lớn trong lối sống như tỷ lệ ít vận động và thói quen hút thuốc lá, rượu bia phổ biến ở nam giới. Công trình cung cấp cơ sở dữ liệu thực nghiệm có giá trị thực tiễn, hỗ trợ công tác tối ưu hóa phác đồ điều trị nội khoa và định hướng các chương trình giáo dục sức khỏe nhằm nâng cao tỷ lệ kiểm soát huyết áp mục tiêu tại địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 - TỔNG QUAN TÀI LIỆU 1. Tăng huyết áp và một số yếu tố liên quan đến tăng huyết áp trên Thế giới và Việt Nam 1. Thực trạng bệnh tăng huyết áp trên Thế giới 1. Tỷ lệ tăng huyết áp chung Tăng huyết áp (THA) là một bệnh mạn tính phổ biến nhất trên thế giới và tốc độ gia tăng ngày một nhanh.

Năm 2000, thế giới có khoảng 972 triệu người mắc THA (chiếm 26,4% dân số), riêng các nước đang phát triển chiếm khoảng 639 triệu người. Dự báo đến năm 2025, sẽ có khoảng 1,56 tỷ người mắc THA (tương đương 29,2% dân số) [13]. Những Quốc gia có thu nhập cao thì tỷ lệ THA thấp và có phần ổn định hơn so với những Quốc gia có thu nhập thấp và trung bình, lý do có lẽ việc được tiếp cận với các dịch vụ chăm sóc sức khoẻ được dễ dàng hơn. Tăng huyết áp theo tuổi Theo WHO, ở lứa tuổi 35, thống kê được cứ 20 người thì sẽ có 1 người tăng huyết áp, ở tuổi 45 cứ 7 người thì có 1 người THA và 1/3 số người ở độ tuổi 65 bị tăng huyết áp [11], có nghĩa là những người ở độ tuổi 65 chiếm tỷ lệ mắc bệnh THA cao nhất.

Hơn nữa, tỷ lệ già hoá trong cộng đồng có xu hướng ngày càng tăng, do môi trường sống và chăm sóc sức khoẻ ngày một được cải thiện. Từ 60 tuổi trở đi, do độ cứng thành mạch tăng dần nên đa số người cao tuổi có huyết áp tâm thu tăng dần (chiếm 65%), trong khi huyết áp tâm trương giữ nguyên hoặc giảm xuống [48]. Đặc biệt, trong những năm gần đây, bệnh lý THA đang trẻ hóa với rất nhiều đối tượng đang còn trong độ tuổi lao động. Theo ước tính của WHO, THA là nguyên nhân gây tử vong 7,1 triệu người trẻ tuổi [11].

Như vậy, tỷ lệ THA đang tăng dần và ngày càng có xu hướng trẻ hóa hơn. Tăng huyết áp theo giới Nhiều kết quả nghiên cứu đều cho thấy tỷ lệ THA ở nam giới cao hơn rõ rệt so với nữ giới. Tại Bồ Đào Nha, nghiên cứu tỷ lệ hiện mắc THA trên một cộng đồng người Bồ Đào Nha năm 2010 cho thấy tỷ lệ hiện mắc THA ở nam giới là 46,7% và ở nữ giới là 42,3% [47]. Từ những kết quả nghiên cứu trên giúp ta có thể phần nào hình dung được bức tranh toàn cảnh về tình hình tăng huyết áp trên thế giới, vẫn còn đang ở mức cao và chưa được kiểm soát.

package entity; public class PhongBan { private String maPhong; private String tenPhong; public String getMaPhong() { return maPhong; } public void setMaPhong(String maPhong) { this.maPhong = maPhong; } public String getTenPhong() { return tenPhong; } public void setTenPhong(String tenPhong) { 4 this.tenPhon = tenPhong; } public PhongBan() { super(); } public PhongBan(String maPhong) { this.maPhong = maPhong; } public PhongBan(String maPhong, Str ing tenPhong) { super(); this.maPhong = maPhong; this. Thực trạng bệnh tăng huyết áp tại Việt Nam 1. Tỷ lệ tăng huyết áp chung Tại Việt Nam, bệnh tăng huyết áp cũng có xu hướng tăng lên rõ rệt. Theo số liệu Bộ Y tế thống kê và đưa ra, hiện tại số người mắc bệnh tăng huyết áp ở nước ta là 26,2%, tương đương khoảng 17 triệu người [3].

Theo thông báo của Bộ Y tế tại Hội nghị về công tác phòng, chống bệnh không lây nhiễm, ở Việt Nam, các bệnh không lây nhiễm đã chiếm đến 66% tổng gánh nặng bệnh tật và 73% tổng số ca tử vong hằng năm. Có đến 60% người mắc tăng huyết áp chưa được phát hiện bệnh, chỉ có 14% bệnh nhân THA và gần 0% người có nguy cơ tim mạch được quản lý, dự phòng và dùng thuốc theo quy định, có một tỷ lệ lớn về THA được phát hiện tình cờ qua các cuộc điều tra [6], tình trạng bỏ sót chẩn đoán THA đã và đang xảy ra [33]. Cùng với sự gia tăng các yếu tố nguy cơ thì tỷ lệ người mắc bệnh được phát hiện và quản lý tại cộng đồng còn rất thấp. Tăng huyết áp theo tuổi Nghiên cứu của Đỗ Thị Phương Hà (2015) cho thấy tỷ lệ tăng huyết áp ở người thừa cân béo phì tăng dần theo độ tuổi, trong đó độ tuổi từ 25 - 34 có tỷ lệ THA thấp nhất chiếm khoảng 13,8% và cao nhất nằm ở độ tuổi 55 - 64 chiếm 46,4% [38].

Kết quả nghiên cứu trên cho thấy tỷ lệ THA tăng dần theo độ tuổi, độ tuổi càng cao thì có tỷ lệ mắc bệnh cao hơn và nguy cơ xuất hiện biến chứng cũng tăng theo. Tăng huyết áp theo giới Các nghiên cứu tại Việt Nam hiện này cũng cho thấy tỷ lệ mắc THA ở nam giới trưởng thành có xu hướng cao hơn nữ giới. Kết quả nghiên cứu của Nguyễn Thị Thi Thơ và cộng sự (2017), THA chiếm tỷ lệ 18,97%, trong đó nam giới có nguy cơ mắc THA cao hơn nữ giới (OR: 2,77; 95%CI: 2,24 - 3,42) [29]. Như vậy, tỷ lệ mắc tăng huyết áp ở Việt Nam cũng có xu hướng tăng lên nhanh chóng và khó kiểm soát.

Tỷ lệ mắc THA có sự khác nhau giữa các vùng địa lý, giữa các độ tuổi và giới tính. THA tăng dần theo độ tuổi và nam giới có xu hướng mắc THA nhiều hơn rõ rệt so với nữ giới. package entity; public class PhongBan { private String maPhong; private String tenPhong; public String getMaPhong() { return maPhong; } public void setMaPhong(String maPhong) { this.maPhong = maPhong; } public String getTenPhong() { return tenPhong; } public void setTenPhong(String tenPhong) { 5 this.tenPhon = tenPhong; } public PhongBan() { super(); } public PhongBan(String maPhong) { this.maPhong = maPhong; } public PhongBan(String maPhong, Str ing tenPhong) { super(); this.maPhong = maPhong; this. Khái niệm, phân loại và cơ chế bệnh sinh của tăng huyết áp 1.

Một số khái niệm về huyết áp và tăng huyết áp a. Huyết áp: Huyết áp (HA) là áp lực máu tác động lên thành động mạch, được tạo ra do sự co bóp của cơ tim và sức cản của thành động mạch. Khi tim co bóp tống máu áp lực trong động mạch là lớn nhất gọi là huyết áp tâm thu. Thời kỳ tim giãn ra, áp lực đó ở mức thấp nhất gọi là huyết áp tâm trương [54].

Tăng huyết áp: Theo Tổ chức Y tế Thế giới và Hội Tăng huyết áp Quốc tế (WHO - ISH) định nghĩa, tăng huyết áp là khi có huyết áp tâm thu (HATT) lớn ≥ 140 mmHg và/hoặc huyết áp tâm trương (HATTr) ≥ 90 mmHg [54]. Phân độ tăng huyết áp Có nhiều cách phân loại nhưng đến này, cách phân loại của WHO - ISH (2003) được sử dụng rộng rãi do tính thực tiễn và ứng dụng của nó. Phân loại huyết áp theo WHO - ISH (2003) [49], [53] [Nguồn: Hội Tim mạch học Quốc gia Việt Nam 2018] Khái niệm HA tâm thu HA tâm trương (mmHg) (mmHg) HA tối ưu < 120 và < 80 HA bình thường < 130 và < 85 Tiền huyết áp 130 - 139 và/hoặc 85 - 89 THA độ 1 140 - 159 và/hoặc 90 - 99 THA độ 2 160 - 179 và/hoặc 100 - 109 THA độ 3 ≥ 180 và/hoặc ≥ 110 THA tâm thu đơn độc ≥ 140 và £ 90 WHO (2003) hướng dẫn cụ thể hơn và đặc biệt quan tâm đến yếu tố nguy cơ, tổn thương cơ quan đích hay chưa trước khi đưa ra phác đồ điều trị [42]. Tại Việt Nam, theo Khuyến cáo của Hội Tim mạch học Quốc gia năm 2018 và trong hướng dẫn quản lý và điều trị tăng huyết áp của Bộ y tế năm 2010 đã đề nghị sử dụng phân độ HA theo WHO - ISH 2003 (bảng 1.1) cho những chẩn đoán, điều trị và nghiên cứu liên quan đến THA [7], [18].

package entity; public class PhongBan { private String maPhong; private String tenPhong; public String getMaPhong() { return maPhong; } public void setMaPhong(String maPhong) { this.maPhong = maPhong; } public String getTenPhong() { return tenPhong; } public void setTenPhong(String tenPhong) { 6 this.tenPhon = tenPhong; } public PhongBan() { super(); } public PhongBan(String maPhong) { this.maPhong = maPhong; } public PhongBan(String maPhong, Str ing tenPhong) { super(); this.maPhong = maPhong; this. Cơ chế bệnh sinh của tăng huyết áp a. Tăng huyết áp nguyên phát: THA nguyên phát chiếm đến 95% tổng số bệnh nhân (BN) tăng huyết áp, cơ chế bệnh sinh của THA nguyên phát chưa rõ ràng, người ta cho rằng một số yếu tố sau có thể gây THA nguyên phát [11]: - Tăng hoạt động hệ thần kinh giao cảm: Khi hệ thần kinh giao cảm bị tăng hoạt động sẽ làm tăng hoạt động của tim, dẫn đến tăng cung lượng tim. Mặt khác toàn bộ hệ thống động mạch ngoại vi và động mạch thận bị co thắt, làm tăng sức cản ngoại vi dẫn đến hậu quả là tăng huyết áp động mạch.

- Vai trò của hệ Renin – Angiotensin – Aldosteron (RAA): Renin là một enzyme được các tế bào cạnh cầu thận và một số tổ chức khác tiết ra khi có các yếu tố kích thích. Các tế bào cơ trơn trên thành mao động mạch tiểu cầu thận, kích thích các tế bào cạnh tiểu cầu thận tiết ra renin để điều hoà huyết áp, duy trì áp lực lọc ở tiểu cầu thận. - Vai trò của natri trong cơ chế bệnh sinh tăng huyết áp: + Theo Tubian (1954): Lượng natri và nước trong vách động mạch cao hơn rõ rệt ở những người có tăng huyết áp. + Theo Braunwwald (1954): Vai trò của natri trong cơ chế bệnh sinh của THA tiên phát thực hiện ở hai vị trí: Stress (tác nhân gây bệnh): ở những người ăn nhiều natri (do thói quen trong sinh hoạt ăn uống của gia đình) khả năng lọc của thận tăng, cũng tăng tái hấp thu nước, làm tăng thể tích máu.

Màng tế bào có sự thẩm thấu di truyền đối với natri, canxi vào trong tế bào của cơ trơn mạch máu, dẫn đến tăng tính co mạch, tăng sức cản ngoại vi gây tăng huyết áp. - Giảm chất điều hòa huyết áp: Prostaglandin E2 và Kallikrein ở thận có chức năng sinh lý điều hòa huyết áp, hạ canxi máu, tăng canxi niệu. Khi các chất này thiếu hoặc bị ức chế gây nên tăng huyết áp. Tăng huyết áp thứ phát: Khoảng 5% BN THA có nguyên nhân rõ ràng [9]: - THA do bệnh thận và dị dạng mạch máu thận.

- Cường aldosterone và hội chứng Cushing. - U tủy thượng thận: Chiếm 1 - 2% tổng số BN tăng huyết áp thứ phát. package entity; public class PhongBan { private String maPhong; private String tenPhong; public String getMaPhong() { return maPhong; } public void setMaPhong(String maPhong) { this.maPhong = maPhong; } public String getTenPhong() { return tenPhong; } public void setTenPhong(String tenPhong) { 7 this.tenPhon = tenPhong; } public PhongBan() { super(); } public PhongBan(String maPhong) { this.maPhong = maPhong; } public PhongBan(String maPhong, Str ing tenPhong) { super(); this.maPhong = maPhong; this.