Nghiên cứu các yếu tố tác động đến nghèo tại huyện Cần Giờ và giải pháp cải thiện

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu các yếu tố tác động đến nghèo tại huyện cần giờ và một số giải pháp, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất giải pháp cải thiện thực tiễn.

• Tác giả: Huỳnh Nhật Trường
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Tấn Khuyên
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Kinh Tế Phát Triển
• Đề tài: Các Yếu Tố Tác Động Đến Nghèo Tại Huyện Cần Giờ
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ Kinh Tế
• Năm xuất bản: 2011
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ THUYẾT
• 1.1. Lý thuyết về nghèo
• 1.2. Phân loại nghèo
• 1.3. Các chỉ tiêu đo lường nghèo
• 1.4. Phương pháp xác định đối tượng nghèo
• 1.5. Nguyên nhân dẫn đến nghèo
• 1.6. Tổng quan tài liệu nghiên cứu
• 1.7. Mô hình mối liên hệ giữa tăng trưởng và thu nhập của người nghèo
• 1.7.1. Mô hình hồi qui đa biến phân tích những yếu tố tác động đến khả năng nghèo của hộ gia đình nông thôn
• 1.8. Kết luận chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN ĐỊA BÀN NGHIÊN CỨU
• 2.1. Tổng quan về địa bàn nghiên cứu
• 2.2. Sơ nét về thành phố Hồ Chí Minh
• 2.3. Sơ nét về huyện Cần Giờ
• 2.4. Tình trạng nghèo ở TP. HCM và huyện Cần Giờ
• 2.5. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: THIẾT KẾ VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Phương pháp xác định đối tượng nghèo
• 3.2. Cơ sở xác định đối tượng nghèo
• 3.3. Phương pháp lấy mẫu và khảo sát
• 3.4. Nội dung mô hình nghiên cứu tác giả lựa chọn
• 3.5. Mô hình nghiên cứu
• 3.6. Các biến đề nghị nghiên cứu trong mô hình
• 3.7. Giả thiết nghiên cứu
• 3.8. Phương pháp nghiên cứu
• 3.9. Phân tích định tính
• 3.10. Phân tích định lượng
• 3.11. Kết luận chương 3
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ PHÂN TÍCH
• 4.1. Kết quả thống kê mô tả
• 4.2. Về nghề nghiệp, tình trạng việc làm của chủ hộ
• 4.3. Về trình độ học vấn của chủ hộ
• 4.4. Giới tính của chủ hộ
• 4.5. Quy mô hộ, số người sống phụ thuộc và tỷ lệ người phụ thuộc
• 4.6. Tổng diện tích đất của hộ
• 4.7. Quy mô vốn vay từ các định chế chính thức
• 4.8. Khả năng tiếp cận cơ sở hạ tầng, điều kiện sinh sống
• 4.9. Tâm lý ỷ lại của các hộ dân
• 4.10. Đánh giá của người dân huyện Cần Giờ về nguyên nhân dẫn đến cuộc sống giảm sút, hiệu quả của các chính sách đang được nhà nước hỗ trợ và mong muốn được hỗ trợ của các hộ dân
• 4.11. Đánh giá của lãnh đạo phòng LĐTBXH của 03 địa bàn khảo sát và lãnh đạo Ban chỉ đạo chương trình giảm nghèo và tăng hộ khá thành phố
• 4.12. Kết quả phân tích mô hình kinh tế lượng
• 4.12.1. Mô hình nghiên cứu
• 4.12.2. Kết quả mô hình kinh tế lượng
• 4.13. Kết luận chương 4
• 5. CHƯƠNG 5: GỢI Ý MỘT SỐ GIẢI PHÁP ĐỂ GIẢM NGHÈO Ở HUYỆN CẦN GIỜ
• 5.1. Gợi ý một số giải pháp liên quan đến các yếu tố có ảnh hưởng đến xác suất nghèo của các hộ tại huyện Cần Giờ
• 5.2. Tỷ lệ người phụ thuộc của hộ
• 5.3. Tâm lý ỷ lại của hộ
• 5.4. Phát triển cơ sở hạ tầng đường bộ
• 5.5. Những giới hạn của đề tài và đề xuất các nghiên cứu mở rộng
• 5.6. Kết luận và kiến nghị
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC CÁC BẢNG MỤC LỤC
• CHÚ GIẢI CÁC KHÁI NIỆM DÙNG TRONG ĐỀ TÀI
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• TÓM TẮT

Tóm tắt

I. Tổng quan về yếu tố tác động đến nghèo tại huyện Cần Giờ

Huyện Cần Giờ, một trong những huyện khó khăn nhất của TP. Hồ Chí Minh, đang phải đối mặt với tình trạng nghèo đói nghiêm trọng. Theo số liệu, tỷ lệ hộ nghèo tại đây lên tới 45,81%, cao hơn nhiều so với tỷ lệ trung bình của thành phố. Nghiên cứu này nhằm xác định các yếu tố tác động đến nghèo tại huyện Cần Giờ, từ đó đề xuất các giải pháp hiệu quả.

1.1. Tình hình nghèo đói tại huyện Cần Giờ

Tình hình nghèo đói tại huyện Cần Giờ đang ở mức báo động. Với tỷ lệ hộ nghèo cao, nhiều gia đình không đủ khả năng đáp ứng nhu cầu cơ bản. Các yếu tố như thu nhập thấp, thiếu việc làm và điều kiện sống kém đã góp phần làm gia tăng tình trạng nghèo tại đây.

1.2. Các yếu tố chính ảnh hưởng đến nghèo

Nghiên cứu chỉ ra rằng có nhiều yếu tố tác động đến nghèo tại huyện Cần Giờ, bao gồm trình độ học vấn, nghề nghiệp chính của chủ hộ, và tỷ lệ người phụ thuộc trong gia đình. Những yếu tố này cần được xem xét kỹ lưỡng để tìm ra giải pháp phù hợp.

II. Vấn đề và thách thức trong việc giảm nghèo tại Cần Giờ

Việc giảm nghèo tại huyện Cần Giờ gặp nhiều thách thức. Các chính sách hiện tại chưa thực sự hiệu quả trong việc cải thiện đời sống của người dân. Cần có những biện pháp cụ thể để giải quyết vấn đề này.

2.1. Thách thức trong việc tiếp cận giáo dục

Giáo dục là một trong những yếu tố quan trọng giúp giảm nghèo. Tuy nhiên, nhiều hộ gia đình tại Cần Giờ vẫn gặp khó khăn trong việc cho con em đi học do điều kiện kinh tế hạn chế.

2.2. Tình trạng thất nghiệp và thiếu việc làm

Tình trạng thất nghiệp tại huyện Cần Giờ đang ở mức cao. Nhiều người dân không có việc làm ổn định, dẫn đến thu nhập thấp và khó khăn trong việc cải thiện đời sống.

III. Phương pháp giải quyết vấn đề nghèo tại huyện Cần Giờ

Để giảm nghèo hiệu quả, huyện Cần Giờ cần áp dụng các phương pháp cụ thể. Các giải pháp này không chỉ giúp cải thiện thu nhập mà còn nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân.

3.1. Đẩy mạnh giáo dục và đào tạo nghề

Giáo dục và đào tạo nghề là chìa khóa giúp người dân thoát nghèo. Cần có các chương trình hỗ trợ học nghề, tạo điều kiện cho người dân nâng cao kỹ năng và tìm kiếm việc làm.

3.2. Phát triển cơ sở hạ tầng

Cơ sở hạ tầng kém phát triển là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến nghèo. Cần đầu tư vào các dự án phát triển hạ tầng, đặc biệt là giao thông, để tạo điều kiện thuận lợi cho người dân.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng có năm yếu tố chính tác động đến nghèo tại huyện Cần Giờ. Những yếu tố này cần được xem xét trong các chính sách giảm nghèo trong tương lai.

4.1. Kết quả phân tích mô hình kinh tế lượng

Mô hình kinh tế lượng cho thấy trình độ học vấn và nghề nghiệp chính của chủ hộ có tác động mạnh đến xác suất nghèo. Điều này cho thấy cần tập trung vào giáo dục và đào tạo nghề.

4.2. Đánh giá hiệu quả chính sách giảm nghèo

Đánh giá các chính sách hiện tại cho thấy nhiều chính sách chưa đạt được hiệu quả như mong đợi. Cần có sự điều chỉnh và cải tiến để phù hợp với thực tế tại huyện Cần Giờ.

V. Kết luận và hướng đi tương lai cho huyện Cần Giờ

Kết luận từ nghiên cứu cho thấy việc giảm nghèo tại huyện Cần Giờ cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp chính quyền và cộng đồng. Hướng đi tương lai cần tập trung vào giáo dục, phát triển hạ tầng và tạo việc làm.

5.1. Đề xuất giải pháp giảm nghèo bền vững

Các giải pháp cần được thiết kế để đảm bảo tính bền vững, giúp người dân không chỉ thoát nghèo mà còn có thể phát triển kinh tế lâu dài.

5.2. Tăng cường sự tham gia của cộng đồng

Cộng đồng cần được khuyến khích tham gia vào các chương trình giảm nghèo. Sự tham gia này sẽ giúp nâng cao hiệu quả của các chính sách và giải pháp.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Nghèo đói là thách thức lớn đối với sự phát triển bền vững của các đô thị đang chuyển dịch cơ cấu kinh tế. Mặc dù Thành phố Hồ Chí Minh là đầu tàu kinh tế cả nước khi đóng góp 20,2% GDP và 27,9% giá trị sản xuất công nghiệp, sự chênh lệch mức sống giữa khu vực trung tâm và ngoại thành vẫn rất sâu sắc. Điển hình là huyện Cần Giờ – địa bàn ven biển nằm cách trung tâm thành phố 50 km với diện tích đất ngập mặn chiếm tới 56,7% (32.109 ha đất lâm nghiệp trên tổng diện tích tự nhiên 70.421 ha). Năm 2009, theo chuẩn nghèo của thành phố là 12 triệu đồng/người/năm, tỷ lệ hộ nghèo tại huyện Cần Giờ lên tới 45,81%, cao gấp gần 5 lần tỷ lệ hộ nghèo bình quân toàn thành phố (9,8%).

Phần lớn các nghiên cứu trước đây về nghèo đói tại địa phương chỉ dừng lại ở các báo cáo thống kê định tính, thiếu những mô hình lượng hóa cụ thể về mức độ tác động của từng yếu tố đến xác suất rơi vào ngưỡng nghèo của hộ dân. Đề tài "Các yếu tố tác động đến nghèo tại huyện Cần Giờ và một số giải pháp" được thực hiện nhằm lấp đầy khoảng trống học thuật này. Mục tiêu nghiên cứu là nhận diện, đo lường độ co giãn và mức độ ảnh hưởng của các biến số nhân khẩu học, sinh kế, cơ sở hạ tầng và tâm lý xã hội đến nghèo đói. Nghiên cứu được triển khai trên phạm vi 3 địa bàn đại diện của huyện Cần Giờ (gồm xã Bình Khánh, xã Tam Thôn Hiệp và thị trấn Cần Thạnh) từ tháng 9/2010 đến tháng 4/2011, cung cấp luận cứ khoa học thực tiễn giúp chính quyền địa phương hoàn thành kế hoạch giảm tỷ lệ nghèo xuống dưới 30% trong giai đoạn 2011–2015.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu xây dựng trên nền tảng lý thuyết tăng trưởng và thu nhập của Gillis, Perkins, Roemer và Snodgrass (1983), chỉ ra mối tương quan đồng biến giữa mức tăng trưởng thu nhập quốc dân (GNP/người) và thu nhập của 40% nhóm dân cư nghèo nhất với hệ số co giãn đạt 1,088 (R² = 0,97). Khung lý thuyết này khẳng định giảm nghèo bền vững phải gắn liền với phát triển kinh tế vùng và cải thiện năng suất lao động.

Bên cạnh đó, đề tài vận dụng chỉ số đo lường nghèo đa chiều FGT của Foster, Greer và Thorbecke (1984) để nhận diện tỷ lệ nghèo (chỉ số P0), khoảng cách nghèo (chỉ số P1) và mức độ nghiêm trọng của nghèo (chỉ số P2). Khung phân tích còn tích hợp các khái niệm học thuật then chốt:

• Chuẩn nghèo đô thị: Cột mốc xác định mức sống tối thiểu, áp dụng chuẩn 12 triệu đồng/người/năm (tương đương 2 USD/người/ngày) cho Thành phố Hồ Chí Minh giai đoạn 2009–2015.
• Nghèo tuyệt đối và nghèo tương đối: Phản ánh sự thiếu hụt các nhu cầu sinh tồn cơ bản so với mức sống chung của cộng đồng.
• Tâm lý ỷ lại: Hành vi phụ thuộc vào trợ cấp xã hội, thiếu chủ động tìm kiếm việc làm hoặc từ chối cơ hội sản xuất để giữ danh sách hộ nghèo.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp điều tra xã hội học kết hợp mô hình kinh tế lượng định lượng. Dữ liệu sơ cấp được thu thập qua chọn mẫu phân tầng có chủ đích với cỡ mẫu 150 hộ gia đình, phân bổ đồng đều tại 3 địa bàn mang tính đại diện: thị trấn Cần Thạnh (50 hộ, đại diện vùng có tỷ lệ nghèo thấp), xã Bình Khánh (50 hộ, đại diện vùng nghèo trung bình) và xã Tam Thôn Hiệp (50 hộ, đại diện vùng có tỷ lệ nghèo cao). Để lượng hóa các biến định tính, tác giả khảo sát chuyên sâu 41 cán bộ quản lý thuộc Phòng Lao động - Thương binh và Xã hội (LĐTBXH) cùng Ban chỉ đạo Giảm nghèo & Tăng hộ khá thành phố; đồng thời lấy ý kiến 65 cán bộ chuyên trách để chuẩn hóa thang đo đo lường "Tâm lý ỷ lại".

Dữ liệu được làm sạch trên Microsoft Excel 2010, phân tích thống kê mô tả qua SPSS 16.0 và ước lượng hồi quy Binary Logistic trên phần mềm EViews 4.1. Mô hình Binary Logistic được lựa chọn thay thế cho mô hình hồi quy tuyến tính (OLS) vì biến phụ thuộc mang tính nhị phân (Y = 1 nếu là hộ nghèo, Y = 0 nếu không nghèo), giúp khắc phục hoàn toàn nhược điểm xác suất nằm ngoài khoảng [0, 1] và hiện tượng phương sai thay đổi. Timeline nghiên cứu gồm khảo sát thử từ ngày 15/9/2010 đến 20/9/2010 và khảo sát thực địa chính thức từ ngày 10/01/2011 đến ngày 20/4/2011.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Mô hình hồi quy Binary Logistic sau khi kiểm định đa cộng tuyến đã xác định được 05 yếu tố có ý nghĩa thống kê tác động trực tiếp đến xác suất nghèo của hộ gia đình tại huyện Cần Giờ:

1. Tỷ lệ người phụ thuộc trong hộ: Tác động thuận chiều mạnh nhất đến xác suất nghèo. Hộ gia đình có tỷ lệ người ăn theo cao (trẻ em, người già không có thu nhập) đối mặt với gánh nặng tài chính lớn, làm gia tăng nguy cơ rơi vào nghèo đói thêm hơn 35% cho mỗi đơn vị gia tăng tỷ lệ phụ thuộc.
2. Tâm lý ỷ lại của hộ dân: Tác động cùng chiều mạnh thứ hai. Hộ mang tâm lý trông chờ vào trợ cấp nhà nước hoặc trợ giúp từ thân nhân có xác suất nghèo cao gấp 2,8 lần so với hộ có ý chí tự lực vươn lên.
3. Nghề nghiệp chính của chủ hộ: Chủ hộ làm việc trong khu vực nông nghiệp thuần túy hoặc làm thuê bấp bênh có nguy cơ nghèo cao gấp 2,1 lần so với chủ hộ làm việc trong các ngành phi nông nghiệp hoặc dịch vụ.
4. Cơ sở hạ tầng đường bộ thuận tiện (khoảng cách đến đường ô tô dưới 1 km): Yếu tố tác động nghịch chiều mạnh nhất. Những hộ tiếp cận đường ô tô thuận tiện có khả năng giảm xác suất rơi vào ngưỡng nghèo tới 42% nhờ khả năng giao thương hàng hóa và tiếp cận dịch vụ xã hội.
5. Trình độ học vấn của chủ hộ: Tương quan nghịch với nghèo. Trình độ học vấn tăng thêm một cấp bậc (từ tiểu học lên trung học cơ sở, trung học phổ thông) giúp giảm xác suất nghèo của hộ gia đình khoảng 18,5%.

Thảo luận kết quả

Dữ liệu nghiên cứu khi được tổng hợp qua bảng phân tích xác suất biên và biểu đồ tỷ số chênh (Odds Ratio) cho thấy bức tranh phân hóa sâu sắc giữa các nhóm thu nhập. Các hộ nghèo tại Cần Giờ tập trung chủ yếu vào vòng luẩn quẩn: học vấn thấp dẫn đến sinh kế bấp bênh trong nông ngư nghiệp, đi kèm tỷ lệ sinh cao khiến số người phụ thuộc lớn. Kết quả thống kê chỉ ra tỷ lệ hộ nghèo giảm từ 45,8% năm 2009 xuống 39,7% năm 2010 và 32,12% năm 2011, phản ánh sự chuyển biến tích cực nhưng tính bền vững chưa cao.

Kết quả này hoàn toàn tương thích với phát hiện của Võ Tất Thắng (2004) tại Ninh Thuận và Nguyễn Trí Dũng (2009) tại Sóc Trăng về vai trò của hạ tầng giao thông và gánh nặng người phụ thuộc. Điểm đột phá vượt trội của luận văn là đã lượng hóa thành công nhân tố "Tâm lý ỷ lại" – một rào cản vô hình nhưng mang tính quyết định khiến các gói hỗ trợ tín dụng ưu đãi trước đây tại địa phương kém phát huy hiệu quả. Khi không có động lực nội sinh, nguồn vốn vay chính sách thường bị sử dụng cho tiêu dùng ngắn hạn thay vì tái đầu tư sinh lời.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm đẩy nhanh tốc độ giảm nghèo bền vững tại Cần Giờ, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp trọng tâm:

1. Kiểm soát quy mô hộ và giảm tỷ lệ người phụ thuộc: Đẩy mạnh các chiến dịch tư vấn sức khỏe sinh sản, phấn đấu hạ tỷ lệ sinh con thứ 3 trở lên xuống dưới 5% vào cuối năm 2015. Cơ quan chủ trì thực hiện là Trung tâm Y tế huyện Cần Giờ phối hợp cùng Hội Liên hiệp Phụ nữ địa phương.
2. Triệt tiêu tâm lý ỷ lại và đổi mới cơ chế trợ cấp: Chuyển dịch căn bản từ chính sách hỗ trợ tiền mặt vô điều kiện sang cơ chế "trợ cấp có điều kiện" (CCT) gắn liền với nghĩa vụ học nghề và tìm việc làm. Đặt mục tiêu giảm 80% số hộ có tư tưởng trông chờ trợ cấp trong giai đoạn 2012–2015 dưới sự điều hành của Ban chỉ đạo Giảm nghèo & Tăng hộ khá huyện.
3. Hiện đại hóa hạ tầng giao thông đường bộ: Ưu tiên phân bổ vốn ngân sách nâng cấp các trục đường liên ấp, bảo đảm 100% hộ dân tiếp cận đường ô tô trong bán kính dưới 1 km trước năm 2015. Đơn vị phụ trách là Ủy ban nhân dân huyện Cần Giờ phối hợp với Sở Giao thông Vận tải Thành phố Hồ Chí Minh.
4. Đào tạo nghề và chuyển dịch cơ cấu lao động phi nông nghiệp: Mở các lớp đào tạo kỹ thuật nuôi trồng thủy sản công nghệ cao và kỹ năng dịch vụ du lịch sinh thái rừng ngập mặn; cam kết tỷ lệ có việc làm sau đào tạo đạt trên 70%. Phòng LĐTBXH huyện Cần Giờ giữ vai trò đầu mối điều phối.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Luận văn mang lại giá trị ứng dụng và tham khảo thiết thực cho các nhóm đối tượng:

1. Cơ quan quản lý nhà nước và Ban chỉ đạo Giảm nghèo các cấp: Nắm bắt cơ sở dữ liệu định lượng để điều chỉnh tiêu chí bình xét hộ nghèo, thiết kế các gói an sinh xã hội có điều kiện và tối ưu hóa phân bổ ngân sách hạ tầng.
2. Giảng viên, học viên cao học và nghiên cứu sinh: Sử dụng làm tài liệu tham khảo chuẩn mực về phương pháp lượng hóa biến tâm lý xã hội và quy trình áp dụng mô hình hồi quy Binary Logistic trong kinh tế học phát triển.
3. Các tổ chức phi chính phủ (NGOs) và quỹ tài trợ phát triển: Hoạch định các dự án sinh kế cộng đồng, tài chính vi mô và nâng cao năng lực cho cư dân vùng ngập mặn ven biển.
4. Cán bộ khuyến nông và phát triển nông thôn: Xây dựng các chương trình chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật phù hợp với đặc thù thổ nhưỡng và trình độ tiếp nhận của người dân địa phương.

Câu hỏi thường gặp

Điểm mới mang tính đột phá nhất của luận văn này là gì?
Luận văn đã tiên phong đưa yếu tố định tính "Tâm lý ỷ lại" vào mô hình kinh tế lượng Binary Logistic để lượng hóa mức độ tác động, thay vì chỉ dừng lại ở các phân tích định tính như các nghiên cứu trước đây tại Cần Giờ.

Tại sao khoảng cách đến đường ô tô lại ảnh hưởng mạnh đến khả năng thoát nghèo?
Hạ tầng đường bộ thuận tiện (dưới 1 km) giúp cắt giảm chi phí vận chuyển nông thủy sản từ 20% đến 30%, kết nối nông dân trực tiếp với thị trường tiêu thụ trung tâm và mở rộng cơ hội tiếp cận y tế, giáo dục chất lượng.

Biến tâm lý ỷ lại được đo lường và lượng hóa bằng cách nào?
Biến số này được chuẩn hóa thông qua khảo sát ý kiến độc lập của 65 cán bộ chuyên trách công tác giảm nghèo, đánh giá dựa trên các tiêu chí như từ chối việc làm do ngại lao động, e ngại thoát nghèo vì sợ mất trợ cấp và tiêu dùng hết tiền cứu trợ.

Tỷ lệ người phụ thuộc tác động như thế nào đến khả năng rơi vào hộ nghèo?
Tỷ lệ người phụ thuộc là yếu tố thúc đẩy nghèo đói mạnh nhất trong mô hình. Số người không tạo ra thu nhập càng cao thì thu nhập bình quân đầu người càng bị chia nhỏ, triệt tiêu khả năng tích lũy vốn tái sản xuất của hộ.

Mô hình hồi quy Binary Logistic có ưu điểm gì vượt trội so với mô hình OLS truyền thống?
Mô hình Binary Logistic phù hợp hoàn hảo với biến phụ thuộc nhị phân (nghèo/không nghèo), khắc phục triệt để các khuyết tật của mô hình hồi quy tuyến tính như phương sai sai số thay đổi và giá trị xác suất dự báo vượt ra ngoài khoảng từ 0 đến 1.

Kết luận

• Luận văn xác định 05 yếu tố cốt lõi chi phối xác suất nghèo tại huyện Cần Giờ: tỷ lệ người phụ thuộc, tâm lý ỷ lại, nghề nghiệp chủ hộ, tiếp cận đường ô tô và trình độ học vấn.
• Yếu tố hạ tầng giao thông (đường ô tô thuận tiện) và trình độ học vấn đóng vai trò then chốt trong việc kéo giảm xác suất rơi vào ngưỡng nghèo.
• Tỷ lệ người phụ thuộc cao và tâm lý ỷ lại vào chính sách trợ cấp là hai lực cản lớn nhất đối với nỗ lực thoát nghèo bền vững của cư dân địa phương.
• Hệ thống 4 giải pháp được xây dựng đồng bộ với lộ trình thực thi rõ ràng cho giai đoạn 2012–2015, gắn kết trách nhiệm của từng cơ quan quản lý chuyên trách.
• Nghiên cứu đóng góp cơ sở dữ liệu thực nghiệm quan trọng cho công tác hoạch định chính sách an sinh xã hội tại các địa bàn nông thôn ngập mặn ven biển.

Quý bạn đọc, các nhà nghiên cứu và cơ quan quản lý quan tâm có thể khai thác mô hình hồi quy và hệ thống bảng hỏi chuẩn hóa của luận văn để áp dụng vào các chương trình giảm nghèo thực tế tại địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ THUYẾT 1. Lý thuyết về nghèo: 1. Khái niệm: Do đặc điểm kinh tế, chính trị, xã hội ở mỗi quốc gia trên thế giới khác nhau, trong mỗi quốc gia, đặc điểm của các vùng, miền thuộc quốc gia đó cũng không giống nhau, vì vậy, cách tiếp cận vấn đề nghèo ở mỗi quốc gia, mỗi vùng, miền cũng không giống nhau. Sau đây là một số khái niệm về nghèo: - Khái niệm nghèo của các tổ chức Thế giới: Tại Hội nghị chống nghèo đói khu vực châu Á-Thái Bình Dương do Ủy ban kinh tế xã hội khu vực châu Á Thái Bình Dương tổ chức ở Thái Lan vào tháng 9 năm 1993, đã đưa ra khái niệm: “nghèo đói là tình trạng một bộ phận dân cư không có khả năng thỏa mãn những nhu cầu cơ bản của con người mà những nhu cầu ấy phụ thuộc vào trình độ phát triển kinh tế - xã hội, phong tục tập quán của từng vùng và những phong tục ấy được xã hội thừa nhận”8.

Hội nghị thượng đỉnh thế giới và phát triển xã hội tổ chức tại Copenhagen, Đan Mạch năm 1995, đã đưa ra khái niệm cụ thể hơn “Người nghèo là tất cả những ai mà thu nhập thấp hơn 1 USD/ngày cho mỗi người, số tiền được coi như đủ để mua những sản phẩm thiết yếu để tồn tại”9. Theo báo cáo của Ngân hàng thế giới (WB) năm 1990 cho rằng nghèo bao gồm tình trạng thiếu thốn các sản phẩm và dịch vụ thiết yếu như giáo dục, y tế, 8 Nguyễn Trọng Hoài (chủ biên), Võ Tất Thắng, Lương Vinh Quốc Duy (2005), Nghiên cứu ứng dụng các mô hình kinh tế lượng trong phân tích các nhân tố tác động nghèo đói và đề xuất giải pháp xóa đói giảm nghèo ở các tỉnh Đông Nam Bộ, đề tài nghiên cứu khoa học cấp Bộ, Trường Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh. 9 Hồ Duy Khải (2010), Những nhân tố tác động đến nghèo ở vùng Gò Công, luận văn thạc sĩ, Trường Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 11 dinh dưỡng.

Đến năm 2000/2001, báo cáo này đã bổ sung thêm và làm cho khái niệm về nghèo được cụ thể và chi tiết hơn “xét về mặt phúc lợi, nghèo có nghĩa là khốn cùng. Nghèo có nghĩa là đói, không có nhà cửa, quần áo, ốm đau không ai chăm sóc, mù chữ và không được đến trường. Nhưng đối với người nghèo, sống trong cảnh bần hàn còn mang nhiều ý nghĩa hơn thế. Người nghèo đặc biệt dễ tổn thương trước những sự kiện bất thường nằm ngoài khả năng kiểm soát của họ.

Họ thường bị các thể chế của nhà nước và xã hội đối xử tàn tệ, bị gạt ra bên lề xã hội nên không có tiếng nói và quyền lực trong các thể chế đó” 10. - Quan điểm về nghèo ở Việt Nam: Việt Nam đưa ra mức chuẩn để xác định một hộ nghèo. Một hộ được xem là hộ nghèo khi thu nhập của họ dưới mức chuẩn quy định. Mức chuẩn này gọi là chuẩn nghèo, nó được xác định dựa trên các tính toán của các cơ quan chức năng như Tổng cục Thống kê hay Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội11.

+ Theo Tổng cục Thống kê: xác định chuẩn nghèo dựa trên cách tiếp cận của Ngân hàng Thế giới, gồm hai mức: thứ nhất là nghèo lương thực thực phẩm, dựa trên tổng chi dùng chỉ tính riêng cho phần lương thực thực phẩm, làm sao để đảm bảo lượng dinh dưỡng tối thiểu cho một người là 2100 kcal/ngày đêm; thứ hai là nghèo chung, dựa trên tổng chi dùng cho cả giỏ hàng tiêu dùng tối thiểu, được xác định bằng cách ước lượng tỷ lệ: 70% chi dùng dành cho lương thực thực phẩm, 30% cho các khoản còn lại.