Phân tích yếu tố phát triển kinh tế chia sẻ thuê xe máy tại BigTown

Khám phá các yếu tố then chốt ảnh hưởng đến sự phát triển mô hình kinh tế chia sẻ trong lĩnh vực cho thuê xe máy tự lái tại Bigtown Việt Nam.

• Tác giả: Nguyễn Thị Kiều Anh
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Bích Thủy
• Trường học: Trường Đại học Thương mại
• Chuyên ngành: Kinh tế quốc tế
• Đề tài: Các yếu tố ảnh hưởng tới sự phát triển mô hình kinh tế chia sẻ trong lĩnh vực cho thuê xe máy tự lái của công ty TNHH BigTown Việt Nam
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Khái niệm và đặc trưng của kinh tế chia sẻ trong cho thuê xe máy

Kinh tế chia sẻ trong lĩnh vực cho thuê xe máy tự lái đã trở thành một mô hình kinh doanh hiện đại và phổ biến tại Việt Nam. Mô hình này tận dụng công nghệ số để kết nối những người sở hữu xe máy với những khách hàng cần thuê tạm thời, tạo ra một hệ sinh thái kinh tế hiệu quả. Đặc trưng chính của kinh tế chia sẻ xe máy bao gồm tính linh hoạt cao, chi phí thấp hơn sở hữu riêng, và khả năng tối ưu hóa tài sản. Công ty như BigTown với thương hiệu MOTOGO đã chứng minh rằng mô hình kinh tế chia sẻ có thể phát triển bền vững trong bối cảnh cách mạng 4.0 và sự phát triển của Internet. Hành vi tiêu dùng người dùng ngày càng chuyển hướng từ sở hữu sang sử dụng theo nhu cầu, tạo nên cơ hội lớn cho sự phát triển mô hình kinh tế chia sẻ.

1.1. Định nghĩa kinh tế chia sẻ và ứng dụng

Kinh tế chia sẻ là mô hình kinh doanh dựa trên việc chia sẻ, cho thuê hoặc trao đổi tài sản, dịch vụ thông qua nền tảng kỹ thuật số. Trong lĩnh vực cho thuê xe máy, kinh tế chia sẻ cho phép khách hàng thuê xe linh hoạt mà không cần sở hữu. Ứng dụng này giúp tối ưu hóa sử dụng tài sản, giảm chi phí, và tạo giá trị kinh tế cho cả bên cho thuê và bên thuê.

1.2. Các đặc trưng nổi bật của mô hình

Mô hình kinh tế chia sẻ xe máy sở hữu các đặc trưng như tính linh hoạt trong thời gian thuê, chi phí cạnh tranh, dễ truy cập thông qua ứng dụng di động, và tính minh bạch trong giá cả. Yếu tố tin tưởng và chất lượng dịch vụ là những đặc trưng cốt lõi để phát triển mô hình kinh tế chia sẻ bền vững.

II. Những yếu tố chính ảnh hưởng đến phát triển mô hình

Sự phát triển mô hình kinh tế chia sẻ trong cho thuê xe máy phụ thuộc vào nhiều yếu tố quan trọng. Nghiên cứu từ công ty BigTown Việt Nam chỉ ra rằng yếu tố tin tưởng của khách hàng là nền tảng cho sự thành công. Bên cạnh đó, tính hữu ích của dịch vụ, tính dễ sử dụng của ứng dụng, và đặc biệt là chất lượng dịch vụ đóng vai trò quyết định. Yếu tố công nghệ và trải nghiệm người dùng cũng ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển kinh tế chia sẻ. Để phát triển mô hình thành công, doanh nghiệp cần chú trọng xây dựng lòng tin khách hàng, cải thiện chất lượng dịch vụ, và đảm bảo tính bền vững của hoạt động kinh doanh.

2.1. Yếu tố tin tưởng và chất lượng dịch vụ

Yếu tố tin tưởng là nền móng của mô hình kinh tế chia sẻ, bao gồm an toàn giao dịch, bảo hành xe, và uy tín của công ty. Chất lượng dịch vụ được đánh giá qua tình trạng xe máy, tốc độ hỗ trợ khách hàng, và sự chuyên nghiệp. Các yếu tố này trực tiếp ảnh hưởng đến sự phát triển mô hình kinh tế chia sẻ và sự sẵn sàng khách hàng quay lại sử dụng dịch vụ.

2.2. Tính hữu ích và dễ sử dụng

Tính hữu ích của dịch vụ liên quan đến việc mô hình có đáp ứng nhu cầu thực tế hay không. Tính dễ sử dụng ứng dụng di động, quy trình đặt xe, và thanh toán là những yếu tố kỹ thuật quan trọng. Những yếu tố này giúp tăng sự phát triển kinh tế chia sẻ bằng cách giảm rào cản sử dụng và tăng sự hài lòng khách hàng.

III. Thực trạng phát triển tại công ty BigTown Việt Nam

Công ty TNHH BigTown Việt Nam với thương hiệu MOTOGO đã triển khai mô hình kinh tế chia sẻ trong cho thuê xe máy kể từ năm 2021. Giai đoạn 2021-2023 cho thấy sự phát triển đáng kể về số lượng xe, tỷ lệ sử dụng, và lượng khách hàng. Tuy nhiên, công ty vẫn đối mặt với những thách thách về sự phát triển mô hình kinh tế chia sẻ như nhu cầu mở rộng phạm vi địa điểm giao nhận xe, cải thiện dịch vụ tư vấn khách hàng, và điều chỉnh mức dự trữ xe. Kết quả khảo sát cho thấy khách hàng đánh giá cao chất lượng dịch vụ và tính hữu ích, nhưng vẫn cần cải thiện yếu tố tin tưởng và mở rộng phạm vi hoạt động.

3.1. Kết quả hoạt động kinh doanh 2021 2023

Trong giai đoạn 2021-2023, mô hình kinh tế chia sẻ của BigTown đạt sự phát triển với tăng trưởng doanh thu hàng năm, mở rộng số lượng xe và địa điểm hoạt động. Yếu tố phát triển chính bao gồm tăng nhận biết thương hiệu MOTOGO và cải thiện chất lượng dịch vụ. Mặc dù vậy, tốc độ sự phát triển mô hình kinh tế chia sẻ còn chậm so với tiềm năng thị trường.

3.2. Những khó khăn và hạn chế hiện tại

Các yếu tố hạn chế sự phát triển bao gồm hạn chế về địa điểm giao nhận, nhu cầu cải thiện dịch vụ khách hàng, và cần điều chỉnh mô hình dự trữ xe. Yếu tố tin tưởng của một số khách hàng vẫn chưa tối ưu. Để phát triển mô hình kinh tế chia sẻ, công ty cần giải quyết những hạn chế này một cách có hệ thống.

IV. Giải pháp và định hướng phát triển tương lai

Để phát triển mô hình kinh tế chia sẻ trong cho thuê xe máy tại BigTown Việt Nam, cần thực hiện các giải pháp đồng bộ. Thứ nhất, gia tăng phạm vi địa điểm giao nhận xe giúp khách hàng dễ tiếp cận dịch vụ hơn. Thứ hai, cải thiện dịch vụ tư vấn và hỗ trợ khách hàng để nâng cao yếu tố tin tưởng. Thứ ba, điều chỉnh mức dự trữ xe phù hợp với cầu của từng khu vực để tối ưu chất lượng dịch vụ. Ngoài ra, công ty cần cập nhật công nghệ ứng dụng, nâng cao tính dễ sử dụng, và xây dựng chương trình khách hàng thân thiết. Xu hướng phát triển kinh tế chia sẻ sẽ tiếp tục tăng trưởng, do đó BigTown cần sẵn sàng mở rộng hoạt động.

4.1. Mở rộng phạm vi và nâng cao chất lượng dịch vụ

Giải pháp gia tăng phạm vi địa điểm giao nhận xe cho phép khách hàng thuận tiện hơn. Công ty nên mở rộng mạng lưới hoạt động đến các khu vực lân cận, nâng cao chất lượng dịch vụ bằng cách nâng cấp mô hình dự trữ xe tại mỗi điểm. Điều này giúp phát triển mô hình kinh tế chia sẻ một cách bền vững.

4.2. Cải thiện công nghệ và trải nghiệm người dùng

Phát triển mô hình yêu cầu cập nhật công nghệ ứng dụng di động, hệ thống thanh toán, và hỗ trợ khách hàng 24/7. Tính dễ sử dụng ứng dụng cần được cải thiện liên tục. Xây dựng yếu tố tin tưởng thông qua công nghệ an toàn, bảo hiểm, và chương trình khách hàng thân thiết là chìa khóa sự phát triển kinh tế chia sẻ dài hạn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Tổng quan về vấn đề nghiên cứu Chương 2: Cơ sở luận về các yếu tố ảnh hưởng tới phát triển mô hình KTCS trong lĩnh vực cho thuê xe máy tự lái Chương 3: Thực trạng phát triển mô hình KTCS trong lĩnh vực cho thuê xe máy tự lái tại Công ty TNHH BigTown Việt Nam Chương 4: Đề xuất giải pháp phát triển mô hình KTCS trong lĩnh vực cho thuê xe máy tự lái tại Công ty TNHH BigTown Việt Nam 7 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG TỚI SỰ PHÁT TRIỂN MÔ HÌNH KINH TẾ CHIA SẺ TRONG LINH VỰC CHO THUÊ XE MÁY TỰ LÁI 2. ANền kinh tế chia sẻ 2. Khái niệm kinh tế chia sẻ Kinh tế chia sẻ được định nghĩa là hành động và quá trình phân phối hàng hóa giữa những người sử dụng hay trao đổi sản phẩm (Belk, 2007). Ban đầu Chia sẻ được thực hiện trong nội bộ gia đình, người thân, người quen để thể hiện sự quan tâm lẫn nhau (Belk 1988 & Belk 2013).

Sau đó, hoạt động "chia sẻ ngoài hay tiêu dùng chung phát triển giữa những người không quen biết, có thể chia sẻ về không gian, sản phẩm, kiến thức, việc làm và hành động chia sẻ thường được thực hiện một cách ngẫu nhiên vì lợi ích kinh tế (Belk, 2014). Ranh giới giữa các khái niệm có sự đồng nhất và không đồng nhất ở một số khía cạnh, tuy nhiên nhìn chung, tất cả các tên gọi khác của mô hình KTCS đều có bản chất là một mô hình kinh doanh mới của kinh doanh ngang hàng tận dụng lợi thể của phát triển công nghệ số giúp tiết kiệm chi phí giao dịch và tiếp cận một số lượng lớn khách hàng thông qua các nền tảng số. Đây là một phương thức kết nối mới giữa người mua (người dùng) và người bản (người cung cấp) đối với một hoạt động kinh tế. Theo Bộ Kế hoạch và Đầu tư (2018), KTCS là khái niệm gắn liền với sự phát triển của cuộc cách mạng công nghệ số.

Mô hình KTCS là một hệ thống kinh tế mà ở đó tài sản hoặc dịch vụ được chia sẻ dùng chung giữa các cá nhân, hoặc không phải trì tiến hoặc không trả một khoản phí, với tỉnh chất điển hình là thông qua các công cụ Internet. Đây là một phương thức kết nối mới giữa người mua (người dùng) và người bàn (người cung cấp) đối với một hoạt động kinh tế. Theo nghĩa rộng, kinh tế chia sẻ thể hiện sự thay đổi phương thức chuyển giao sản phẩm từ chỗ chỉ mua sản phẩm sang cung cấp hệ thống dịch vụ sản phẩm theo yêu cẩu. Theo đó, các nhà cung cấp dịch vụ liên quan đến sản phẩm sẽ kết nối với nhau để cung cấp sản phẩm với điều kiện tốt nhất.

Bản chất của mô hình KTCS là một mô hình kinh doanh mới của kinh doanh ngang hàng, tận dụng lợi thế của phát triển công nghệ số giúp tiết kiệm chi phí giao dịch 8 và tiếp cận một số lượng lớn khách hàng thông qua các nền tảng số. Phân loại kinh tế chia sẻ Theo phân loại của Judith Wallenstein và Urvesh Shelat (Wallenstein & Shelat, 2017) KTCS được chia ra làm ba loại bao gồm: - Mô hình nền tảng tập trung (doanh nghiệp cung cấp nền tảng sở hữu tài sản và định giá dịch vụ) - Mô hình nền tảng phi tập trung (doanh nghiệp cung cấp nến tăng chỉ tạo ra môi trường nền tảng, thành phần cung cấp dịch vụ là sở hữu tài sản và cũng quyết định giá dịch vụ) - Mô hình nền tảng hỗn hợp (đối tượng sở hữu tài sản cung cấp dịch vụ với giá do nền tảng dưa ra và đối tượng cung cấp nền tảng đóng một phần vai trò trong việc đảm bảo chất lượng sản phẩm) 2. Đặc trưng của kinh tế chia sẻ Hình 2. Ba thành tố chính của KTCS Nguồn: The sharing economy ( Lorna Gold.

Ashgate 2024) Tất cả các góc nhìn về KTCS đều cho thấy, KTCS có thể có đặc trưng của cả 3 yếu tố: kinh tế nền tang (platform economy), kinh tế dựa trên công đồng (community- based economy) và kinh tế tiếp cận (acces economy). Khi hội đủ tất cả các yếu tố đặc trưng của cả ba hình thức kinh tế kế trên, chúng ta sẽ có một nên KTCS hoàn hảo (sharing economy ideal) (Lorna Gold. 9 Từ quan điểm của Lorna Gold có thể nhận thấy ba đặc trưng quan trọng của hình thức KTCS đó là: Phương thức giao dịch thông qua sự hỗ trợ của một nền tảng (platform), Hình thức cộng tác cộng đồng và Chia sẻ, trao đổi quyền sử dụng Phương thức giao dịch thông qua sự hỗ trợ của một nền tảng (platform economy) Trên thực tế, mọi mô hình KTCS được triển khai đều sử dụng một phương thức giao dịch thông qua sự hỗ trợ của một nên tàng được cung cấp bởi bên thứ 3, ví dụ như hệ thống Grab là hệ thống nền tảng trung xian giúp người đi xe tìm được tài xế. Có thể nói nếu không có sự phát triển lớn mạnh cả về chiều rộng và chiều sâu của nền tảng công nghệ thông tin từ hạ tầng mạng tới các sản phẩm đầu cuối đặc biệt là các sản phẩm di động cả nhân thì không thể có mô hình KTCS như hiện nay.

Hình thức cộng tác cộng đồng ( community-based economic) Trong mô hình KTCS, mô hình tương tác chính là hình thức cộng tác cộng đồng. Hệ thống KTCS thường dựa trên một cộng đồng lớn những người có nhu cầu tương tự hoặc chung lợi ích với nhau để chia sẻ và trao đổi tài sản ít hữu hình như thời gian, không gian, kỹ năng, và tiền bạc, hay các tài sản hữu hình như phương tiện đi lại. phòng lưu trú v v. Ví dụ, AirBnB giúp những người sở hữu nhà chia sẻ các căn phòng trống trong một khoảng thời gian nhất định.

Tất cả các tương tác này đều không có một hợp động "đúng nghĩa” nào, và cũng không có sự phân cấp quản lý thực sự nào. Chia sẻ, trao đổi quyền sử dụng Mô hình KTCS hoặc trao đổi, cho thuê quyền sử dụng (tiếp cận) các sản phẩm, dịch vụ mà không trao đổi quyền sở hữu. Đặc trưng này mang lại những lợi ích rất lớn cho mô hình KTCS. Cụ thể là sự tiết kiệm chi phi, giúp bảo vệ môi trường, tăng tình hiệu quả của nền kinh tế, giảm bớt sự lãng phí tài nguyên xã hội và sự dư thừa năng lực của các sản phẩm dịch vụ.

Lĩnh vực cho thuê xe máy tự lái 2. Tổng quan về lĩnh vực cho thuê xe máy tự lái trên thế giới Lĩnh vực cho thuê xe máy tự lái đang phát triển mạnh mẽ tại nhiều quốc gia có nền du lịch phát triển như Thái Lan, Indonesia, Tây Ban Nha, Ý, và các nước Đông Nam Á. Với xu hướng du lịch bụi, tự do khám phá những địa điểm ít người biết đến, dịch vụ này ngày càng trở thành lựa chọn phổ biến. Số liệu thực tế từ các quốc gia 10 - Indonesia: Tại Bali, năm 2022, có đến 70% khách du lịch nước ngoài chọn thuê xe máy để di chuyển, theo số liệu từ Hiệp hội Du lịch Bali.

Ước tính trung bình có khoảng 200.000 xe máy được thuê mỗi tháng tại đây, với các doanh nghiệp cho thuê xe máy nhỏ lẻ đóng góp không nhỏ vào nền kinh tế địa phương. - Thái Lan: Phuket, một trong những điểm du lịch nổi tiếng nhất, đã ghi nhận hơn 1 triệu lượt thuê xe máy từ khách du lịch mỗi năm, theo báo cáo của Cục Du lịch Thái Lan. Với mức giá thuê xe máy khoảng 150 – 200 Baht/xe/ngày ( tương đương khoảng 105.000 VND), xe máy trở thành phương tiện di chuyển chính tại các khu vực du lịch vì tính tiện lợi và chi phí hợp lý. - Tây Ban Nha: Tại Barcelona và Mallorca, xe máy tự lái đang dần thay thế xe hơi trong các chuyến tham quan ngắn.

Theo khảo sát từ Statista, khoảng 30% du khách châu Âu khi đến Tây Ban Nha sẽ thuê xe máy hoặc xe tay ga để di chuyển. Thị trường cho thuê xe máy tự lái tại Việt Nam Tại Việt Nam, xe máy từ lâu đã là phương tiện di chuyển phổ biến, và dịch vụ cho thuê xe máy tự lái phát triển mạnh mẽ nhờ lượng khách du lịch tăng nhanh trong những năm gần đây. Việt Nam có khoảng 72 triệu xe máy đang lưu hành, theo số liệu từ Tổng cục Thống kê (2023). Trong đó, nhiều xe máy được sử dụng cho dịch vụ thuê mướn phục vụ khách du lịch.

Các thành phố du lịch trọng điểm: - Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh: Là hai thành phố lớn nhất Việt Nam, nơi có lượng khách du lịch quốc tế đông đảo. Các con số thống kê cho thấy, mỗi tháng, hơn 10.000 lượt khách thuê xe máy tại Hà Nội để khám phá thành phố và khu vực ngoại thành. Hồ Chí Minh, số lượng này đạt 12.000 lượt mỗi tháng, đặc biệt là trong mùa cao điểm du lịch.

- Đà Nẵng và Hội An: Là điểm đến hấp dẫn tại miền Trung, với hơn 50% khách du lịch quốc tế chọn phương tiện xe máy để di chuyển giữa Đà Nẵng và Hội An, theo Sở Du lịch Đà Nẵng. Tại đây, giá thuê xe máy dao động từ 100.000 VNĐ/ngày, một con số hấp dẫn đối với du khách. - Hà Giang và Đà Lạt: Cả hai đều là điểm đến yêu thích của du khách yêu thích khám phá thiên nhiên. Theo một khảo sát của Tripadvisor, 85% khách du lịch đến Hà Giang thuê xe máy để chinh phục những cung đường đèo nổi tiếng như Mã Pí Lèng.

Đà Lạt cũng là nơi có nhu cầu thuê xe máy cao, đặc biệt vào mùa du lịch từ tháng 10 đến tháng 3, với khoảng 5.000 xe được thuê mỗi tháng. Ứng dụng kinh tế chia sẻ trong lĩnh vực cho thuê xe máy tự lái 2. Mô hình ứng dụng kinh tế chia sẻ Hình: 2. Mô hình ứng dụng kinh tế chia sẻ Nguồn: https://bmtoolbox.net/patterns/sharing-economy/ Để thực hiện được mô hình kinh tế chia sẻ đòi hỏi mọi dịch vụ phải được tiêu chuẩn hóa và số hóa làm nền tảng để mở rộng trên quy mô và phạm vi lớn, tạo nên sự kết nối giữa các bên cung cấp dịch vụ và trung gian trên toàn thế giới.

Thêm vào đó, cần phải có dữ liệu đầy đủ về các bên cung cấp dịch vụ.