phần Mở đầu, Kết luận và Danh mục tài liệu tham khảo, nội dung của luận văn tập trung ở 3 chƣơng: Chƣơng 1: Khái quát tình hình Hồi giáo ở Indonesia và chính sách của Mỹ đối với Hồi giáo giai đoạn 2001-2016. Nội dung của chƣơng này tập trung khái quát tình hình Hồi giáo ở Indonesia và chính sách của Mỹ đối với Hồi giáo giai đoạn 2001-2016 để thấy đƣợc tính khoan dung của cộng đồng Hồi giáo Indonesia. Đồng thời, chƣơng này cũng tập trung nghiên cứu chính sách đối với Hồi giáo của Tổng thống George. Bush và Tổng thống Barack Obama để làm cơ sở cho việc phân tích các hợp tác liên quan đến Hồi giáo giữa Mỹ và Indonesia trong Chƣơng 2.
Chƣơng 2: Những vấn đề liên quan đến Hồi giáo trong quan hệ Mỹ - Indonesia giai đoạn 2001-2016, tập trung nghiên cứu các quan điểm của Mỹ đối với Hồi giáo ở Indonesia giai đoạn 2001-2016, nhất là chủ trƣơng xây dựng quan hệ Mỹ - Indonesia làm hình mẫu cho quan hệ giữa Mỹ với các nƣớc Hồi giáo và phản ứng của Indonesia đối với các chính sách này. Ngoài ra, chƣơng này cũng nghiên cứu các hoạt động hợp tác song phƣơng liên quan đến huấn luyện, đào tạo và tài trợ chống khủng bố, hợp tác giáo dục Hồi giáo và giao lƣu văn hóa để giảm thiểu tính cực đoan trong Hồi giáo ở Indonesia. Chƣơng 3: Xu hƣớng chính sách của Mỹ đối với Hồi giáo và tác động. Chƣơng này chú trọng phân tích các chính sách Hồi giáo của Tổng thống Trump sau hơn một năm cầm quyền, phản ứng của các nƣớc và Indonesia đối với các chính sách trên.
Đặc biệt chƣơng này còn có các nội dung đánh giá tác động từ các chính sách Hồi giáo của Chính quyền Trump đối với các mối quan hệ quốc tế, trong đó chủ yếu là các tác động tiêu cực, khiến cạnh tranh và đối đầu giữa các nƣớc lớn tăng lên, cản trở quan hệ giữa Mỹ với thế giới Hồi giáo, tạo cớ để các lực lƣợng cực đoan đẩy mạnh các hoạt động khủng bố. 12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CHƢƠNG 1: KHÁI QUÁT TÌNH HÌNH HỒI GIÁO Ở INDONESIA VÀ QUAN ĐIỂM CỦA MỸ ĐỐI VỚI HỒI GIÁO GIAI ĐOẠN 2001-2016 1. TÌNH HÌNH HỒI GIÁO Ở INDONESIA 1. Tính khoan dung và xu hƣớng dân chủ hóa Là một đất nƣớc có số ngƣời theo đạo Hồi lớn nhất thế giới, Hồi giáo ở Indonesia hội tụ đầy đủ các đặc điểm nổi bật mà bất kỳ Hồi giáo ở nƣớc nào cũng cần có.
Thứ nhất là tính khoan dung và tình huynh đệ. Văn hoá Hồi giáo nhấn mạnh rằng tất cả mọi ngƣời trên thế giới đều giống nhau, không phân biệt con ngƣời dựa trên màu sắc của lá cờ hoặc chủng tộc, các tín đồ luôn khoan dung đối với ngƣời dân của tất cả các tôn giáo. Tất cả ngƣời Hồi giáo là anh em. Những ngƣời Hồi giáo thƣờng có đức tin rất mạnh mẽ về tình anh em, không kể ranh giới địa lý cũng nhƣ những thay đổi về điều kiện chính trị hay kinh tế.
Thứ hai là đạo đức. Hồi giáo luôn nhấn mạnh đến nhân phẩm, đạo đức, trung thực, khiêm tốn, sự trong sạch, lòng bác ái và lòng quảng đại, đồng thời chống lại sự lãng phí và cực đoan. Văn hoá Hồi giáo cũng luôn hƣớng về gia đình, coi trọng mối quan hệ vợ chồng, chăm sóc trẻ em, duy trì tình yêu và sự tôn trọng cha mẹ, lên án việc ngoại tình, gian dâm, đồng tính luyến ái, cờ bạc, hoặc sử dụng rƣợu bia, nghiêm cấm giết ngƣời, nhất là đối với những ngƣời không phải là tín đồ Hồi giáo trừ khi họ chống lại ngƣời Hồi giáo. Đây đƣợc xem là những giá trị cốt lõi của một ngƣời Hồi giáo chân chính.
Thứ ba là sự năng động và tiến bộ. Văn hóa Hồi giáo đề cao đấu tranh vì sự công bằng xã hội, bãi bỏ áp bức và tà ác. Hồi giáo không khuyến khích tín đồ im lặng và thiền định khỏi sự phát triển của thế giới, ngƣợc lại phải tham gia đấu tranh cho sự sống còn của đồng loại. Văn hoá Hồi giáo cũng khuyến khích học tập, giáo dục, tìm hiểu kiến thức, không tách rời giáo dục tôn giáo và thế 13 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.
Các tín đồ Hồi giáo dƣờng nhƣ đều tin rằng tất cả kiến thức đều quan trọng. Vì vậy, cần phải cởi mở và sẵn sàng tiếp nhận những tiến bộ từ bất cứ nguồn nào. Văn hoá Hồi giáo khuyến khích phát triển nghệ thuật, kiến trúc, thẩm mỹ và y tế, duy trì môi trƣờng trong lành và giải trí lành mạnh. Thứ tư là xu hƣớng lạc quan.
Văn hoá Hồi giáo nhấn mạnh việc cần phải thúc đẩy những điều tốt đẹp với sự khôn ngoan và kiên nhẫn. Hồi giáo không thống trị hoặc định cƣ văn hoá nhƣng cũng không phải là một nền văn hoá riêng biệt và cô lập. Ngƣợc lại, văn hóa Hồi giáo dạy cách lắng nghe và đối thoại với ngƣời khác1. Bên cạnh những đặc điểm chung, Hồi giáo ở Indonesia có những đặc điểm riêng biệt và độc đáo, trong đó nổi bật nhất là tính khoan dung và xu hƣớng dân chủ hóa.
Kể từ khi nƣớc Cộng hòa Indonesia đƣợc thành lập năm 1945, Indonesia đã nổi tiếng với tuyên ngôn “Bhinela Tunggal Ika”, có nghĩa là “Thống nhất trong Đa dạng”. Với lịch sử lâu đời và với hàng nghìn hòn đảo, Indonesia đƣợc xem là một quốc gia đa nguyên với hàng trăm tộc ngƣời có ngôn ngữ, văn hóa và tôn giáo khác nhau. Trong bối cảnh đó, đất nƣớc này cần có sự thống nhất mạnh mẽ giữa những tộc ngƣời khác nhau, đặc biệt là tính khoan dung trong tôn giáo. Chỉ khi các tộc ngƣời có tôn giáo khác nhau chấp nhận sự tồn tại cùng nhau thì xã hội Indonesia mới có sự ổn định.
Hiện tại, Indonesia là nƣớc đông ngƣời Hồi giáo nhất thế giới với khoảng 202 triệu tín đồ, lớn hơn tất cả số ngƣời Hồi giáo ở Trung Đông cộng lại. Tuy nhiên, dân số không phải là toàn bộ câu chuyện. Indonesia thực sự là quốc gia năng động nhất trên thế giới về Hồi giáo với sự đa dạng đáng kinh ngạc giữa các dòng Hồi giáo khác nhau, các nhóm dân tộc khác nhau và các 1 Karakter Budaya Islam yang Wajib dimiliki (Tính chất văn hóa Hồi giáo mỗi người cần có), 21 May 2014.id/berita/5-karakter-budaya-islam-yang-wajib-dimiliki-2.htm, truy cập ngày 18/3/2018. 14 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com cộng đồng tôn giáo khác nhau, trong đó phần lớn sống cùng nhau trong sự hòa hợp.
Chính phủ Indonesia bảo vệ quyền đƣợc giải thích và thực hành khác nhau của đạo Hồi2. Mặc dù Hồi giáo đóng vai trò rất quan trọng trong đời sống chính trị xã hội của Indonesia do có khoảng 85% dân số theo Hồi giáo, tuy nhiên, Indonesia lại không coi Hồi giáo là quốc giáo. Sau khi giành đƣợc độc lập (ngày 17/8/1945), Indonesia đã công nhận quyền tự do theo và thực hành tôn giáo, tín ngƣỡng. Hiện nay Indonesia thừa nhận sáu tôn giáo lớn trên toàn quốc gồm Hồi giáo, Thiên chúa, Cơ đốc, Tin lành, Phật giáo và Hindu giáo.
Vào những ngày lễ lớn của các tôn giáo này, toàn quốc đều đƣợc nghỉ lễ, không phân biệt ai theo tôn giáo nào. Đặc biệt, nếu ai đã đến Thủ đô Jakarta sẽ không khỏi ngạc nhiên khi có hai nhà thờ rất lớn của hai tôn giáo khác nhau đƣợc xây dựng cạnh nhau, đó là nhà thời Hồi giáo Istiqlal và nhà thờ Công giáo. Trong khi hộ tống Tổng thống Barack Obama và phu nhân thăm nhà thờ Hồi giáo Istiqlal nhân chuyến thăm chính thức Indonesia năm 2010, một nhân viên hộ tống đã giới thiệu với Tổng thống Barack Obama rằng có một nhà thờ bên cạnh và trong thời gian Giáng sinh, giáo dân thƣờng sử dụng bãi đậu xe của nhà thờ Hồi giáo Istiqlal vì nhà thờ Công giáo không có đủ chỗ. Ông Barack Obama đã quay sang các phóng viên và nói, đó là một ví dụ về sự hòa hợp giữa các tôn giáo ở Indonesia3.
Hiến pháp năm 1945 của Indonesia đã quy định về cƣơng lĩnh ý thức hệ Pancasila. Pancasila bao gồm năm nguyên tắc liên hệ chặt chẽ, đƣợc xem là cơ sở triết lý quản lý nhà nƣớc nhằm thống nhất quốc gia: (1) Niềm tin duy nhất vào một Chúa trời; (2) Sự nhân đạo văn minh và công bằng; (3) Sự thống nhất của Indonesia; (4) Nền dân chủ đƣợc chỉ đạo bởi trí tuệ nội tại và sự 2 Bernard Adeney, Indonesia and Future of Islam, Stratfor Worldview, Nov 1, 2017. 3 Sheryl Gay Stolberg, Obama Pledges Expanded Ties With Muslim Nations, https://www.com/ 2010/11/10/world/asia/10prexy.html, truy cập ngày 15/5/2018. 15 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com đồng thuận qua tranh luận giữa những ngƣời đại diện; và (5) Công bằng xã hội cho toàn thể ngƣời dân.
Đến năm 1975, Pancasila đƣợc đƣa vào giáo dục trong nhà trƣờng. Từ năm 1978 trở đi, Pancasila trở thành kim chỉ nam cho toàn bộ xã hội. Chính quyền Indonesia đã sử dụng tƣ tƣởng Pancasila để giải thích cho tự do tôn giáo và đa nguyên tôn giáo. Theo một số nhà nghiên cứu, thực chất Pancasila là một thuyết đa nguyên tôn giáo và đã đƣợc tất cả các nhóm tộc ngƣời hƣởng ứng tham gia, vì dƣới hình thức Pacansila, tự do tôn giáo đƣợc đảm bảo4.
Nhƣ vậy, Pancasila chính là cơ sở để cho một đất nƣớc rất đa dạng về văn hóa, tộc ngƣời, tôn giáo và có những hệ tƣ tƣởng khác biệt nhƣ Indonesia có thể ổn định để phát triển. Hiện nay, phần lớn ngƣời Hồi giáo ở Indonesia là ôn hòa. Họ chấp nhận của một nền dân chủ thế tục và một xã hội đa nguyên. Điều này thể hiện rất rõ trong các kết quả của các cuộc bầu cử lập pháp khi các đảng chính trị Hồi giáo nhấn mạnh tầm quan trọng của một dòng Hồi giáo nghiêm ngặt và thống trị trong chính phủ nhận đƣợc ít phiếu.
Trong khi, các đảng chính trị thế tục hỗ trợ một nền dân chủ và xã hội Hồi giáo ôn hòa và khoan dung rất phổ biến và tỏ ra lấn lƣớt5. Những ngƣời Hồi giáo ở Indonesia luôn có xu hƣớng dân chủ, đó là lý do tại sao năm 2008, Indonesia đã tổ chức Diễn đàn Dân chủ Bali, một diễn đàn uy tín hàng đầu của khu vực nhằm thúc đẩy hợp tác chính trị thiết thực, chia sẻ quan điểm và kinh nghiệm với mục đích thúc đẩy các nguyên tắc dân chủ ở cả cấp độ quốc gia, khu vực và toàn cầu, góp phần tạo ra và duy trì các giá trị dân chủ cũng nhƣ sự lãnh đạo dân chủ hơn trên thế giới. 4 Renata Arianingtyas (2006), The Tension of Religious State and Human Rights Protection, Paper for the international conference on „Beginning the Conversation: Religion and Rule of Law in Southeast Asia” September 8, 2006 in Hanoi.com/business/risks/radical-islam/item245?, truy cập ngày 25/5/2018.