Chương 1: Tổng quan về đề tài Chương 2: Cơ sở lý thuyết và mô hình nghiên cứu Chương 3: Thiết kế nghiên cứu 7 Chương 4: Kết quả nghiên cứu Chương 5: Kết luận và hàm ý quản trị 8 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU 2. Cơ sở lý thuyết về dịch vụ 2. Khái niệm dịch vụ Khái niệm dịch vụ khá rộng và bao gồm nhiều loại hoạt động và ngành khác nhau. Theo Fitzsimmons & Fitzsimmons (1999) thì: “dịch vụ là hoạt động mang lại kết quả mong muốn cho người nhận dịch vụ, người này có thể là khách hàng hoặc không”.
Theo Zeithaml & Bitner (2000), “dịch vụ là hoạt động mang lại kết quả mong muốn cho người nhận dịch vụ, người này có thể là khách hàng hoặc không”. Lovelock & Wirtz (2011) cho rằng dịch vụ là một trải nghiệm vô hình, có thể bị phai mờ theo thời gian, được thực hiện cho một khách hàng và khách hàng có thể đóng vai trò là người đồng sản xuất. Dịch vụ là một giao dịch trong đó không có hàng hóa hữu hình nào được người bán trao đến cho người mua (Kotler & Keller, 2016). Dịch vụ là việc áp dụng các năng lực chuyên môn (kiến thức và kỹ năng) thông qua các hành động, quy trình và phục vụ vì lợi ích của một thực thể khác hoặc chính thực thể đó.
Nói chung, có thể hiểu đơn giản dịch vụ là một hành động hoặc sự phục vụ mà một bên (nhà cung cấp dịch vụ) cung cấp cho một bên khác (người nhận dịch vụ), thường để đổi lấy thanh toán. Có thể xem dịch vụ là dạng hàng hóa đặc biệt. Một số đặc điểm của dịch vụ khác biệt với những loại hàng hóa thông thường là: Thứ nhất, tính vô hình: Dịch vụ là vô hình, có nghĩa là dịch vụ không thể được nhìn thấy, chạm vào hoặc cảm nhận trước khi chúng được mua. Điều này có thể tạo ra sự không chắc chắn cho khách hàng, những người có thể do dự khi mua dịch vụ mà không biết chính xác họ sẽ được nhận những gì.
Nhằm đưa ra các biện pháp cho vấn đề này, các tín hiệu hữu hình thường được các nhà cung cấp sử dụng (chẳng hạn như đồng phục, biển báo hoặc nhãn hiệu) để truyền đạt chất lượng và độ tin cậy của dịch vụ của họ. Thứ hai, tính không thể tách rời: Dịch vụ được sản xuất và tiêu dùng đồng thời và không thể tách rời khỏi nhà cung cấp. Việc này có ý nghĩa là trải nghiệm của người sử dụng dịch vụ phần lớn được quyết định bởi sự tương tác với nhà cung cấp. 9 Do đó, các tổ chức cung ứng dịch vụ phải chú ý đến đẳng cấp trải nghiệm của khách hàng và đầu tư vào đào tạo và phát triển để đảm bảo rằng nhân viên của họ có thể mang đến dịch vụ có đẳng cấp cao bằng kỹ năng và các kiến thức chuyên môn cần thiết.
Thứ ba, tính đa dạng: Các dịch vụ rất đa dạng vì chúng thường được tùy chỉnh để thỏa mãn các mong muốn của từng khách hàng. Điều này nghĩa là có thể dịch vụ có chất lượng không giống nhau giữa các nhà cung cấp hoặc là khác nhau giữa trải nghiệm này đến các trải nghiệm khác đối với mỗi khách hàng (Zeithaml, et al. Bên cạnh đó, dịch vụ thường được mang đến bởi một nhóm cá nhân đa dạng với trình độ chuyên môn và đào tạo khác nhau. Điều này có nghĩa là chất lượng của dịch vụ có thể tùy theo kỹ năng và kiến thức của từng nhà cung cấp dịch vụ.
Thứ tư, tính không thể cất giữ: Theo Zeithaml & Bitner (2000) thì: “không thể lưu trữ dịch vụ hoặc kiểm kê như hàng hóa hữu hình”. Điều này có nghĩa là những người cung cấp dịch vụ cần quản lý năng lực của họ để đảm bảo rằng họ có thể thỏa mãn đòi hỏi của khách hàng mà không đặt trước quá nhiều hoặc sử dụng dưới mức tài nguyên (Meyer & Schwager, 2007). Đây có thể là một khó khăn, nhất là với những dịch vụ theo mùa hoặc có nhu cầu biến động. Khái niệm chất lượng dịch vụ Một số quan điểm về khái niệm trên đã được đưa ra bởi các học giả.
Theo đó, quan điểm của Parasuraman, Zeithaml, & Berry (1985) là: “Chất lượng dịch vụ là mức độ dịch vụ được cung cấp phù hợp với mong đợi của khách hàng như thế nào”. Theo Gronroos (1984) thì: “Chất lượng dịch vụ đề cập tới việc đưa ra được dịch vụ xuất sắc hoặc vượt trội so với mong đợi của khách hàng”. Cronin & Taylor (1992) cho rằng: “Chất lượng dịch vụ là sự đánh giá tổng thể trải nghiệm của khách hàng đối với nhà cung cấp dịch vụ”. Đồng tình với quan điểm đó, Zeithaml & cộng sự (1990) cho rằng: “Chất lượng dịch vụ là mức độ khác biệt giữa nhận thức của khách hàng về dịch vụ và mong đợi của họ”.
Hay là: “Chất lượng dịch vụ là ấn tượng tổng thể của khách hàng về sự kém hơn / tốt hơn tương đối của nhà cung cấp và các dịch vụ mà họ cung cấp” (Rust & Oliver, 1994). 10 Căn cứ trên các định nghĩa được đưa ra bởi những tác giả trên, có thể kết luận rằng chất lượng dịch vụ đề cập đến mức độ mà các dịch vụ do một doanh nghiệp hoặc tổ chức cung cấp thỏa mãn được mong đợi của khách hàng hoặc làm tốt hơn. Nó là thước đo mức độ xuất sắc hoặc cảm giác thỏa mãn của khách hàng đối với các dịch vụ mà họ trải nghiệm. Các định nghĩa đều nhấn mạnh sự quan trọng của nhận thức cùng với mong đợi của khách hàng trong việc xác định chất lượng dịch vụ.
Ngoài ra, chất lượng dịch vụ là thứ được đánh giá căn cứ vào tất cả các trải nghiệm của khách hàng đối với người cung cấp, mức độ mà cảm nhận thực tế của họ sai khác so với mong đợi. Lý thuyết về Sự hài lòng của khách hàng 2. Khái niệm sự hài lòng của khách hàng Khái niệm về sự hài lòng của khách hàng cũng đã được đề cập và thảo luận nhiều trong tài liệu. Kotler & Keller (2016) cho rằng: “Sự hài lòng của khách hàng là nhận thức của mỗi cá nhân về hiệu suất của sản phẩm hoặc dịch vụ liên quan đến mong đợi của họ”.
Tương tự, Anderson & cộng sự (1994) nói rằng: “Sự hài lòng của khách hàng là mức độ mà một sản phẩm hoặc dịch vụ đáp ứng hoặc vượt quá mong đợi của khách hàng”. Hoặc là: “Sự hài lòng của khách hàng là đánh giá sau khi mua một sản phẩm hoặc dịch vụ cung cấp, phản ánh cảm giác hài lòng hoặc thất vọng chung của người tiêu dùng” (Oliver, 1980). “Sự hài lòng của khách hàng là kết quả nhận thức của khách hàng về giá trị nhận được trong một giao dịch hoặc mối quan hệ so với giá trị mong đợi” (Rust & Oliver, 1994). “Sự hài lòng của khách hàng là một trạng thái tinh thần xuất phát từ việc so sánh kỳ vọng với hiệu suất nhận được, liên quan đến một sản phẩm hoặc dịch vụ” (Zeithaml, et al.
“Với nền tảng là các định nghĩa được cung cấp bởi các tác giả khác nhau, có thể thấy rằng sự hài lòng của khách hàng đề cập đến mức độ hài lòng hoặc thỏa mãn mà khách hàng trải nghiệm với sản phẩm, dịch vụ hoặc trải nghiệm tổng thể do doanh nghiệp hoặc tổ chức cung cấp. Sự hài lòng của khách hàng là cảm giác thỏa mãn hoặc thất vọng chung của người tiêu dùng sau khi mua sản phẩm hoặc dịch vụ. Các định nghĩa nhấn mạnh việc thỏa mãn được kỳ vọng hoặc làm tốt hơn kỳ vọng của khách hàng. Sự hài lòng của khách hàng là đầu ra nhận thức của khách hàng về lợi 11 ích hoặc sự giảm bớt chi phí mà khách hàng được hưởng trong một trao đổi.
Nhìn chung, sự hài lòng của khách hàng là một khía cạnh then chốt đối với sự thành công của một doanh nghiệp, vì nó có thể tác động, làm tăng lên hoặc giảm đi khả năng giữ sự trung thành, hoạt động kinh doanh lặp lại cũng như những khuyến nghị truyền miệng tích cực.” “Có thể thấy rằng, dựa trên các định nghĩa, một số tài liệu có thể sử dụng qua lại khái niệm sự hài lòng của khách hàng và chất lượng dịch vụ, đôi khi trong các trường hợp chúng được xem là như nhau. Dù vậy, trong nghiên cứu này tác giả đã nêu rõ sự khác nhau giữa hai khái niệm. Chất lượng dịch vụ là thước đo mức độ dịch vụ được cung cấp phù hợp với mong đợi của khách hàng, trong khi sự hài lòng của khách hàng là mức độ hài lòng hoặc thỏa mãn mà khách hàng trải nghiệm với sản phẩm, dịch vụ hoặc trải nghiệm tổng thể do doanh nghiệp hoặc tổ chức cung cấp. Chất lượng dịch vụ tập trung vào việc đánh giá các dịch vụ được cung cấp bởi một doanh nghiệp hoặc tổ chức, trong khi sự hài lòng của khách hàng tập trung vào nhận thức của khách hàng về giá trị nhận được từ các sản phẩm hoặc dịch vụ được cung cấp.
Bên cạnh đó, chất lượng dịch vụ được đánh giá trong quá trình dịch vụ được cung cấp, trong khi khách hàng đánh giá sự hài lòng sau khi dịch vụ hoặc sản phẩm đã được tiêu dùng. Chất lượng dịch vụ được đánh giá dựa trên mức độ dịch vụ cung cấp so với mong đợi của khách hàng, còn sự hài lòng của khách hàng được đưa ra dựa trên cảm giác hài lòng hay không hài lòng chung của khách hàng đối với sản phẩm hoặc dịch vụ. Mối liên hệ giữa chất lượng dịch vụ và sự hài lòng của khách hàng Chất lượng dịch vụ và sự hài lòng của khách hàng là những khái niệm có quan hệ mật thiết với nhau, thể hiện sự quan trọng trong việc đem đến thành công của một doanh nghiệp. Mối liên hệ giữa chất lượng dịch vụ cùng với sự hài lòng của khách hàng là nền tảng đối với sự thành công của một đơn vị cung cấp dịch vụ.
Mức độ hài lòng của khách hàng cao thường do chất lượng dịch vụ tốt mang lại, ngược lại có thể dẫn đến sự hài lòng của khách hàng thấp với một dịch vụ có chất lượng kém. Một doanh nghiệp đầu tư vào việc tăng cường các dịch vụ có chất lượng cao dễ dàng tạo ra trải nghiệm khách hàng tích cực và tăng sự hài lòng của khách hàng, dẫn đến tăng 12 lòng trung thành của khách hàng. Ngược lại, một doanh nghiệp bỏ bê công tác này có thể nhiều trở ngại khi thu hút và giữ chân khách hàng, làm giảm sự hài lòng của khách hàng và mức độ thành công trong kinh doanh thấp hơn.