CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1. Tổng quan về bảo hiểm phi nhân thọ và bảo hiểm vật chất xe ô tô 1. Khái niệm chung về bảo hiểm - Theo Dennis Kessler: Bảo hiểm là sự đóng góp của số đông vào sự bất hạnh của số ít. - Theo Monique Gaullier: Bảo hiểm là một nghiệp vụ qua đó, một bên là người được bảo hiểm cam đoan trả một khoản tiền phí bảo hiểm thực hiện mong muốn để cho mình hoặc để cho người thứ ba trong trường hợp xảy ra rủi ro sẽ nhận được một khoản đền bù các tổn thất được trả bởi một bên khác: đó là người bảo hiểm.
Người bảo hiểm nhận trách nhiệm đối với toàn bộ rủi ro và đền bù các thiệt hại theo các phương pháp của thống kê. - Tập đoàn bảo hiểm AIG của Mỹ định nghĩa: Bảo hiểm là một cơ chế, theo cơ chế này, một người, một doanh nghiệp hay một tổ chức chuyển nhượng rủi ro cho công ty bảo hiểm, công ty đó sẽ bồi thường cho người được bảo hiểm các tổn thất thuộc phạm vi bảo hiểm và phân chia giá trị thiệt hại giữa tất cả những người được bảo hiểm. - Theo Luật Kinh doanh bảo hiểm của Việt Nam (2000): “Kinh doanh bảo hiểm là hoạt động của doanh nghiệp bảo hiểm nhằm mục đích sinh lợi, theo đó doanh nghiệp bảo hiểm chấp nhận rủi ro của người được bảo hiểm, trên cơ sở bên mua bảo hiểm đóng phí bảo hiểm để doanh nghiệp bảo hiểm trả tiền bảo hiểm cho người thụ hưởng hoặc bồi thường cho người được bảo hiểm khi xảy ra sự kiện bảo hiểm. Các loại hình bảo hiểm - Theo quy định của Luật kinh doanh bảo hiểm Việt Nam thì bảo hiểm chia thành hai lĩnh vực chính: Bảo hiểm nhân thọ và bảo hiểm phi nhân thọ.
Bảo hiểm nhân thọ là loại hình bảo hiểm, qua đó công ty bảo hiểm cam kết sẽ trả một số tiền thoả thuận khi có sự kiện bảo hiểm xảy ra liên quan đến sinh mạng và sức khoẻ con người. Bảo hiểm nhân thọ sẽ đáp ứng một số nhu cầu nhất định của KH. Chẳng hạn hợp đồng bảo hiểm hưu trí cung cấp khoản tiền hằng năm cho KH khi đã SVTH: Phùng Thị Thanh Thuý - MSSV: 15Q4021044 10 Khóa luận tốt nghiệp đại học GVHD: ThS. Ngô Minh Tâm về hưu: hoặc là hợp đồng bảo hiểm nhân thọ hỗn hợp vừa mang tính đảm bảo vừa mang tính tiết kiệm sẽ chi trả một khoản tiền khi hợp đồng bảo hiểm đáo hạn hoặc KH bị thương tật, chết … theo nội dung cam kết trên hợp đồng.
Bảo hiểm phi nhân thọ là loại nghiệp vụ BH tài sản, trách nhiệm dân sự và các nghiệp vụ BH khác không thuộc BH nhân thọ, gồm: BH sức khoẻ và BH tai nạn con người; BH tài sản và BH thiệt hại; BH hàng hoá vận chuyển đường bộ, đường biển, đường sông, đường sắt và đường không; BH hàng không; BH XCG; BH cháy, nổ; BH thân tàu và trách nhiệm dân sự của chủ tàu; BH trách nhiệm chung; BH tín dụng và rủi ro tài chính; BH thiệt hại kinh doanh; BH nông nghiệp và Các nghiệp vụ BH phi nhân thọ khác do Chính phủ quy định. Bảo hiểm xe cơ giới Bảo hiểm XCG là một trong những loại hình thuộc BH phi nhân thọ Theo Nghị định 103/2008/NĐ-CP ngày 16/09/2008 của Chính phủ, XCG gồm các loại: ô tô; máy kéo; xe máy thi công; xe máy nông nghiệp, lâm nghiệp; rơ moóc hoặc sơ mi rơ moóc được kéo bởi xe ô tô hoặc máy kéo; xe mô tô hai bánh; xe mô tô ba bánh; xe gắn máy và các loại xe tương tự (kể cả XCG dùng cho người tàn tật) có tham gia giao thông. Các loại hình bảo hiểm xe cơ giới - Bảo hiểm bắt buộc: BH bắt buộc trách nhiệm dân sự của chủ XCG đối với người thứ ba (về người và tài sản). - Bảo hiểm tự nguyện, gồm các loại hình sau: BH tự nguyện trách nhiệm dân sự của chủ XCG, BH trách nhiệm dân sự của chủ XCG đối với hàng hoá trên xe; BH tai nạn người ngồi trên xe và lái, phụ xe; BHVC xe Vai trò của dịch vụ bảo hiểm xe cơ giới - Giúp ổn định tài chính của chủ xe khi rủi ro BH xảy ra Khi tham gia giao thông thì rủi ro thường xảy ra bất ngờ, có thể do sự bất cẩn của chủ phương tiện hoặc các yếu tố khách quan bên ngoài.
Chính vì vậy, để giảm thiểu tối đa những hậu quả khi rủi ro xảy ra thì chủ phương tiện XCG nên tham gia BH. Khi có tổn thất xảy ra thuộc phạm vi trong BH thì chủ xe sẽ được bồi thường. Điều này giúp cho các chủ phương tiện XCG khắc phục được những khó khăn về mặt tài chính, giúp họ ổn định cuộc sống khi có rủi ro xảy ra. SVTH: Phùng Thị Thanh Thuý - MSSV: 15Q4021044 11 Khóa luận tốt nghiệp đại học GVHD: ThS.
Ngô Minh Tâm - Góp phần đề phòng hạn chế tổn thất cho tai nạn giao thông Số tiền phí thu BH ngoài mục đích chính là bồi thường tổn thất cho chủ xe nếu xảy ra rủi ro, công ty còn sử dụng cho mục đích đề phòng hạn chế tổn thất. Ngoài ra, công ty BH còn đề ra các biện pháp nhằm giúp khách hàng của mình đề phòng và hạn chế rủi ro có thể xảy ra. Khuyến khích các chủ xe tự thực hiện các biện pháp đề phòng và hạn chế tổn thất, đồng thời nâng cao ý thức chấp hành luật lệ giao thông của người dân. - Góp phần tăng doanh thu cho ngân sách nhà nước thông qua các hình thức nộp thuế của doanh nghiệp bảo hiểm.
Nghiệp vụ BH XCG ngày càng phát triển vì thế, nguồn thu từ nghiệp vụ này của doanh nghiệp bảo hiểm không phải số ít, nó sẽ góp phần tăng doanh thu cho ngân sách nhà nước thông qua việc nộp thuế của các doanh nghiệp bảo hiểm. Về phần nhà nước, chính phủ có thể sử dụng ngân sách đó phối hợp với các doanh nghiệp bảo hiểm đầu tư hỗ trợ nâng cao chất lượng hệ thống cơ sở hạ tầng. - Góp phần tăng nguồn vốn đầu tư và phát triển kinh tế đất nước Số tiền thu phí bảo hiểm mà doanh nghiệp bảo hiểm thu ngoài việc dùng để chi trả tiền bồi thường thì còn dùng để cải tạo hệ thống đường xá, nâng cao cơ sở hạ tầng. Ngoài ra nguồn thu này doanh nghiệp bảo hiểm có thể đi đầu tư sinh lời và phát triển kinh tế đất nước.
Bảo hiểm vật chất xe ô tô Bảo hiểm vật chất xe ô tô là loại bảo hiểm xe hơi không bắt buộc nhưng lại rất quan trọng trong qua trình sử dụng xe. Trong trường hợp xe của bạn gặp phải các sự cố va chạm gây hư hỏng hay bị mất cắp, công ty bảo hiểm sẽ bồi thường cho bạn một khoản chi phí để khắc phục thiệt hại, giúp bạn yên tâm hơn về tài chính khi lái xe. Đối tượng bảo hiểm - Đối tượng BHVC xe ô tô chính là bản thân chiếc xe với đầy đủ các yếu tố như: xe ô tô phải có giá trị cụ thể (có thể lượng hoá bằng tiền); xe có giá trị sử dụng; xe có đầy đủ các điều kiện về tiêu chuẩn kĩ thuật và pháp lý để được lưu hành; và xe ô tô phải là một chính thể thống nhất với đầy đủ các bộ phận cấu hình. - Các chủ xe ô tô có thể tham gia bảo hiểm cho toàn bộ xe hoặc chỉ tham gia BH cho từng tổng thành riêng biệt.
Về mặt kỹ thuật xe ô tô được chia thành các tổng SVTH: Phùng Thị Thanh Thuý - MSSV: 15Q4021044 12 Khóa luận tốt nghiệp đại học GVHD: ThS. Ngô Minh Tâm thành cơ bản sau: Tổng thành thân vỏ, bao gồm: cabin toàn bộ. calang, cabô, chắn bùn, toàn bộ cửa và kính, toàn bộ đèn và gương, toàn bộ phần vỏ kim loại, các cần gạt và bàn đạp ga, cần số, phanh chân, phanh tay…; Tổng thành hệ thống lái, bao gồm: vôlăng lái, trục tay lái, thanh kéo ngang, thanh kéo dọc, phi de; Tổng thành hộp số, bao gồm: hộp số chính, hộp số phụ (nếu có); Tổng thành động cơ; Tổng thành trục trước (cần trước), bao gồm: dầm cầu trục lắp hệ thống treo nhíp, mayơ nhíp, cơ cấu phanh, nếu là cần chủ động thì có thêm càn visai với vỏ cần; Tổng thành trục sau, bao gồm: vỏ cầu toàn bộ, một cầu, visai, cụm mayơ sau, cơ cấu phanh, xilanh phanh, trục lắp ngang, hệ thống treo cầu sau, nhíp…; Tổng thành bánh xe, bao gồm: lốp, săm (kể cả săm lốp dự phòng); ngoài ra, với các xe chuyên dụng như xe cứu hoả, xe cứu thương, xe chở container… thì có thêm tổng thành chuyên dụng. Thông thường các Công ty BH thường triển khai BHVC xe theo một trong hai hình thức sau: BH toàn bộ xe và BH thân vỏ xe.
Phạm vi bảo hiểm Theo Quy tắc BH xe ô tô của Bảo Việt (2012) Quy tắc BH xe ô tô của Bảo Việt, các rủi ro được BHVC bao gồm: Tai nạn do đâm va, lật độ, chìm; Cháy, nổ, bão lụt, sụt lở, sét đánh, động đất, mưa đá, sống thần; Mất cắp, mất cướp toàn bộ xe; Tai nạn do rủi ro bất ngờ khác gây nên. Ngoài việc được bồi thường những thiệt hại vật chất xảy ra cho chiếc xe được BH, nhà BH còn thanh toán cho chủ xe tham gia BH những chi phí cần thiết và hợp lí nhằm: Ngăn ngừa và hạn chế tổn thất phát sinh thêm khi xe bị thiệt hại do các rủi ro được BH; Chi phí bảo vệ xe và cẩu, kéo xe thiệt hại tới nơi sữa chữa gần nhất; Giám định tổn thất nếu thuộc trách nhiệm của BH. Tuy nhiên, trong mọi trường hợp tổng số tiền bồi thường của công ty BH không vượt quá số tiền BH đã ghi trên đơn hay giấy chứng nhận BH. Công ty BH không chịu trách nhiệm bồi thường những thiệt hại vật chất của xe bị gây ra bởi: Hành động cố ý gây thiệt hại của chủ xe, lái xe hoặc của người bị thiệt hại; Lái xe không có Giấy phép lái xe hợp lệ hoặc Giấy phép lái xe khoog phù hợp đối với loại XCG bắt buộc phải có Giấy phép lái xe; Thiệt hại gây ra hậu quả gián tiếp như: giảm giá trị thương mại, thiệt hại gắn liền với việc sử dụng và khai thác tài SVTH: Phùng Thị Thanh Thuý - MSSV: 15Q4021044 13 Khóa luận tốt nghiệp đại học GVHD: ThS.