BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HCM -------------------- NGUYỄN THỤY THANH THỦY MỘT SỐ YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN HÀNH VI TIÊU DÙNG HỒNG SÂM CHEONG KWAN JANG CỦA NGƯỜI DÂN TẠI KHU VỰC TP.HCM LUẬN VĂN THẠC SỸ KINH TẾ TP.Hồ Chí Minh, năm 2013 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HCM -------------------- NGUYỄN THỤY THANH THỦY MỘT SỐ YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN HÀNH VI TIÊU DÙNG HỒNG SÂM CHEONG KWAN JANG CỦA NGƯỜI DÂN TẠI KHU VỰC TP.HCM Chuyên ngành : QUẢN TRỊ KINH DOANH Mã số : 60340102 LUẬN VĂN THẠC SỸ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: TS.TẠ THỊ KIỀU AN TP.Hồ Chí Minh, năm 2013 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận văn này là kết quả của quá trình học tập và nghiên cứu của riêng tôi và chưa từng được công bố. Các số liệu, kết quả nghiên cứu nêu trong luận văn là trung thực.HCM, ngày … tháng … năm … Người thực hiện luận văn Nguyễn Thụy Thanh Thủy TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com MỤC LỤC Trang TRANG PHỤ BÌA LỜI CAM ĐOAN MỤC LỤC DANH MỤC KÝ HIỆU CÁC CHỮ VIẾT TẮT DANH MỤC CÁC BẢNG DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ TÓM TẮT LUẬN VĂN CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU . Giới thiệu đề tài nghiên cứu . Thị trường nhân sâm . Số liệu thị trường, sự tăng trưởng và phát triển của Hồng sâm . Sự cần thiết của đề tài nghiên cứu. Mục tiêu nghiên cứu. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu . Phương pháp nghiên cứu. Ý nghĩa của đề tài nghiên cứu . Kết cấu của đề tài nghiên cứu . 11 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU. Cơ sở lý luận của đề tài nghiên cứu . Mô hình hành vi của người tiêu dùng . Khái niệm hành vi người tiêu dùng . Mô hình hành vi của người tiêu dùng . Các yếu tố ảnh hưởng đến hành vi của người tiêu dùng. Các yếu tố Xã hội. Các yếu tố Cá nhân . 18 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Các yếu tố Tâm lý . Các giả thuyết và mô hình nghiên cứu . Mô hình nghiên cứu . 27 Kết luận chương 2 . 29 CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU . Thiết kế nghiên cứu . Phương pháp nghiên cứu . Qui trình nghiên cứu . Xây dựng các thang đo . Xây dựng thang đo về nhóm các yếu tố môi trường (EFI) . Xây dựng thang đo về yếu tố cá nhân (IFI) . Xây dựng thang đo về yếu tố tâm lý (PFI). Xây dựng Thang đo quyết định mua hàng của khách hàng (CDM) . 35 Kết luận chương 3 . 36 CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU. Đặc điểm của mẫu khảo sát . Kiểm định thang đo và mô hình nghiên cứu . Kiểm định Cronbach’s Alpha với các thang đo lý thuyết . Phân tích yếu tố khám phá (EFA) . Phân tích hồi qui. Kết quả các giả thuyết và mô hình nghiên cứu . Kết quả kiểm định về giả thuyết H1 . Kết quả kiểm định về giả thuyết H2 . Kết quả khảo sát về giả thuyết H3. Kết quả khảo sát về giả thuyết H4. Kết quả kiểm định mô hình nghiên cứu điều chỉnh . Kiểm định sự khác biệt đối với hành vi tiêu dùng theo đặc điểm cá nhân của khách hàng. 57 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Sự khác biệt giữa nam và nữ về cảm nhận các yếu tố mua hồng sâm . Sự khác biệt theo độ tuổi về cảm nhận các yếu tố mua hồng sâm . Sự khác biệt theo các nhóm nghề nghiệp . Sự khác biệt giữa nhóm độc thân và nhóm lập gia đình . Sự khác biệt theo các nhóm thu nhập . Sự khác biệt theo trình độ học vấn . 59 Kết luận chương 4 . 61 CHƯƠNG 5: HÀM Ý QUẢN TRỊ VÀ KẾT LUẬN . Hàm ý quản trị và kiến nghị một số giải pháp cho các doanh nghiệp kinh doanh Hồng sâm tại TP.Hồ Chí Minh . Hàm ý quản trị . Đối với yếu tố cá nhân . Đối với yếu tố khuyến mãi . Đối với yếu tố môi trường . Đối với yếu tố tâm lý. Một số giải pháp cụ thể ưu tiên thực hiện . Nhân tố con người . Chiến lược truyền thông . Xây dựng các chương trình Marketing . Xây dựng và phát triển hệ thống kênh phân phối . Thực hiện chương trình khách hàng trung thành . Kết quả chính và đóng góp của đề tài nghiên cứu . Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp theo. 78 TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC Phụ lục 1: Dàn bài thảo luận nhóm Phụ lục 2: Phiếu khảo sát TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Phụ lục 3: Kết quả phân tích thống kê mẫu theo đặc điểm cá nhân Phụ lục 4: Kiểm định độ tin cậy Cronbach’s alpha Phụ lục 5: Phân tích nhân tố khám phá EFA Phụ lục 6: Phân tích hồi quy Phụ lục 7: Kiểm định sự khác biệt đối với hành vi tiêu dùng theo đặc điểm cá nhân. TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com DANH MỤC KÝ HIỆU CÁC CHỮ VIẾT TẮT ANOVA : Phân tích phương sai (Analysis of Variance) BM : Trưởng nhãn (Brand Manager) CDM : Quyết định mua hàng ( Customer Decision Major) CKJ : Cheong Kwan Jang EFA : Nhân tố khám phá (Exploratory Factor Analysis) EFI : Nhân tố môi trường (Environmental Factor Independent) FPT : Tài chính và phát triển công nghệ (The Finacing and Promting Technology) IFI : Nhân tố cá nhân (Individual Factor Independent) KMO : Hệ số Kaiser-Mayser-Oklin PFI : Nhân tố tâm lý (Psychological Factor Independent) PR : Quan hệ công chúng (Public relation) Sig. : Mức ý nghĩa quan sát (Observed significance level) SPSS : Phần mềm thống kê cho khoa học xã hội (Statistical Package for the Social Sciences). Story board : Kịch bản TP.HCM : Thành phố Hồ Chí Minh TVC : Television Comercial (Các mẫu quảng cáo bằng Video Clip ngắn) TXT : Trường Xuân Thịnh UEF : University of Economics and Finance VIF : Hệ số phóng đại phương sai (Variance inflation factor) TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com DANH MỤC CÁC BẢNG Trang Bảng 4.1: Kết quả kiểm định Cronbach Alpha các thang đo .2: Thang đo nhóm yếu tố môi trường EFI .3: Thang đo nhóm yếu tố cá nhân IFI .4: Thang đo nhóm yếu tố cá nhân khi loại biến IFI 3.5: Thang đo nhóm yếu tố tâm lý PFI .6: Thang đo về quyết định mua hàng CDM .7: Kiểm định KMO &Bartlet,s.8: Phân tích phương sai tổng thể .9: Kết quả phân tích nhân tố khám phá (EFA) .10: Tóm tắt mô hình hồi quy .11: Các thông số của từng biến trong phương trình hồi quy .12: Mức độ tác động các biến đến quyết định mua hồng sâm CKJ .1: Giá trị trung bình các nhân tố .2: Giá trị trung bình của nhân tố cá nhân IFI.3: Giá trị trung bình của yếu tố khuyến mãi KM .4: Giá trị trung bình của nhân tố môi trường EFI .5: Giá trị trung bình của yếu tố tâm lý PFI . 68 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com DANH MỤC CÁC HÌNH Trang Hình 1.1: Thái độ và hành vi của người dân đối với sức khỏe .2: Thị trường nhân sâm Việt Nam .3: Doanh số Hồng sâm Cheong Kwan Jang .1: Mô hình hành vi của người mua (Philip Kotler, 2008) .2: Mô hình chi tiết các yếu tố ảnh hưởng đến hành vi tiêu dùng .3: Thứ bậc của nhu cầu theo Maslow.4: Mô hình nghiên cứu đề xuất .1: Qui trình nghiên cứu .1: Mẫu phân chia theo giới tính .2: Mẫu phân chia theo độ tuổi .3: Mẫu phân chia theo nghề nghiệp .4: Mẫu phân chia theo tình trạng gia đình .5: Mẫu phân chia theo thu nhập .6: Mẫu phân chia theo trình độ học vấn .7: Mô hình nghiên cứu điều chỉnh từ kết quả EFA .8: Mô hình nghiên cứu với trọng số hồi quy. 57 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com TÓM TẮT LUẬN VĂN Đề tài nghiên cứu “Một số yếu tố ảnh hưởng đến hành vi tiêu dùng hồng sâm Cheong Kwan Jang của người dân tại khu vực Tp.HCM” nhằm xác định và đánh giá các yếu tố ảnh hưởng đến việc ra quyết định mua sản phẩm của người tiêu dùng, từ đó nêu ra các hàm ý quản trị và kiến nghị đối với các Doanh nghiệp kinh doanh hồng sâm tại Tp. Đầu tiên nghiên cứu thực hiện bằng thảo luận nhóm xoay quanh vấn đề tập trung vào các khía cạnh về khách hàng và để hiểu khách hàng, với mẫu là 20 người. Từ đó phác thảo bảng câu hỏi cho nghiên cứu định lượng. Nghiên cứu định lượng, được thực hiện bằng kỹ thuật phỏng vấn trực tiếp người tiêu dùng tại các cửa hàng kinh doanh hồng sâm với các câu hỏi chi tiết. Mẫu được chọn theo phương pháp phi ngẫu nhiên với kích thước mẫu là 210 người. Các dữ liệu sau khi thu thập sẽ được làm sạch, xử lý và phân tích mô tả thông qua phần mềm SPSS16. Kết quả nghiên cứu cho thấy, thang đo các yếu tố ảnh hưởng đến hành vi tiêu dùng hồng sâm CKJ gồm có 4 yếu tố đó là Yếu tố môi trường (yếu tố văn hóa & yếu tố xã hội), Yếu tố cá nhân, Yếu tố tâm lý và Yếu tố khuyến mãi. Trong đó Yếu tố cá nhân có tác động mạnh nhất đến hành vi tiêu dùng Hồng sâm CKJ theo phương trình hồi quy đa biến, và yếu tố tâm lý thì được ưu tiên là giải pháp hàng đầu cho các doanh nghiệp kinh doanh hồng sâm theo cách tính giá trị trung bình của từng biến quan sát. Kết quả nghiên giúp cho các doanh nghiệp kinh doanh hồng sâm có một khảo sát sơ bộ nhất về các yếu tố ảnh hưởng đến hành vi tiêu dùng, từ đó các Doanh nghiệp có các chiến lược phù hợp cho riêng mình. TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 1 Chương 1: Tổng quan về đề tài nghiên cứu Chương đầu tiên của luận văn: giới thiệu tổng quát về lĩnh vực nghiên cứu, nêu lên tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu, sau đó nghiên cứu sẽ xác định mục tiêu, phạm vi và phương pháp nghiên cứu để thực hiện luận văn, cuối cùng là ý nghĩa của việc nghiên cứu và kết cấu của luận văn này. Giới thiệu đề tài nghiên cứu. Thành phố Hồ Chí Minh nằm trong vị trí địa lý thuận lợi cho việc giao thương mua bán, là trung tâm kinh tế trọng điểm phía Nam chiếm 0,6% diện tích và 6,6% dân số so với cả nước, chính là nơi có hoạt động kinh tế năng động nhất, với tốc độ tăng trưởng phát triển kinh tế cao, Thành phố đã tạo ra mức đóng góp GDP lớn với tỷ trọng chiếm 1/3 GDP của Việt Nam. Về thương mại, dịch vụ, thành phố là trung tâm xuất nhập khẩu lớn nhất nước. Kim ngạch xuất nhập khẩu của thành phố ngày càng chiếm tỷ trọng lớn trong tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của cả nước.
Tổng quan nghiên cứu
Thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM) là trung tâm kinh tế trọng điểm phía Nam, chiếm 0,6% diện tích và 6,6% dân số cả nước, đóng góp khoảng 1/3 GDP quốc gia. Với hơn 400 chợ bán lẻ, 81 siêu thị và 18 trung tâm thương mại, TP.HCM có thị trường tiêu dùng đa dạng và phát triển mạnh mẽ. Theo khảo sát của FTA Viettrack năm 2009, tỷ lệ người dân TP.HCM quan tâm đến sức khỏe cao nhất trong ba thành phố lớn, tạo điều kiện thuận lợi cho thị trường thực phẩm chức năng, trong đó có hồng sâm Cheong Kwan Jang (CKJ).
Nghiên cứu tập trung vào việc xác định các yếu tố ảnh hưởng đến hành vi tiêu dùng hồng sâm CKJ của người dân TP.HCM trong giai đoạn từ tháng 5 đến tháng 11 năm 2013. Mục tiêu cụ thể là đánh giá tác động của các yếu tố môi trường, cá nhân, tâm lý và khuyến mãi đến quyết định mua hàng, từ đó đề xuất các giải pháp quản trị phù hợp nhằm nâng cao doanh số và phát triển thị trường. Ý nghĩa nghiên cứu thể hiện qua việc cung cấp cơ sở khoa học cho doanh nghiệp kinh doanh hồng sâm trong việc xây dựng chiến lược tiếp thị và phát triển sản phẩm, đồng thời giúp người tiêu dùng hiểu rõ hơn về sản phẩm chất lượng và nguồn gốc xuất xứ.
Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu
Khung lý thuyết áp dụng
Nghiên cứu dựa trên mô hình hành vi tiêu dùng của Philip Kotler (2005) và các lý thuyết về yếu tố ảnh hưởng đến hành vi người tiêu dùng, bao gồm:
- Yếu tố môi trường: Văn hóa, nhánh văn hóa, tầng lớp xã hội, nhóm tham khảo, gia đình, vai trò và địa vị xã hội. Đây là các yếu tố bên ngoài tác động đến nhận thức và hành vi mua sắm của khách hàng.
- Yếu tố cá nhân: Tuổi tác, giai đoạn chu kỳ sống, nghề nghiệp, hoàn cảnh kinh tế, lối sống, nhân cách và ý niệm về bản thân. Những đặc điểm này ảnh hưởng trực tiếp đến sở thích và quyết định tiêu dùng.
- Yếu tố tâm lý: Động cơ, nhận thức, tri thức, niềm tin và thái độ. Lý thuyết tháp nhu cầu Maslow được áp dụng để giải thích động cơ mua hàng, trong khi nhận thức và thái độ quyết định cách khách hàng tiếp nhận và phản ứng với sản phẩm.
Mô hình nghiên cứu đề xuất ba giả thuyết chính: yếu tố môi trường, cá nhân và tâm lý đều có ảnh hưởng tích cực đến hành vi tiêu dùng hồng sâm CKJ.
Phương pháp nghiên cứu
Nghiên cứu được thực hiện qua hai giai đoạn:
- Nghiên cứu định tính: Thảo luận nhóm với 20 người tiêu dùng tại TP.HCM nhằm hiệu chỉnh và hoàn thiện bảng câu hỏi khảo sát.
- Nghiên cứu định lượng: Phỏng vấn trực tiếp 210 người tiêu dùng tại các cửa hàng và đại lý chính hãng hồng sâm CKJ ở TP.HCM. Mẫu được chọn theo phương pháp phi ngẫu nhiên thuận tiện, đảm bảo tính đại diện cho nhóm khách hàng mục tiêu.
Dữ liệu thu thập được xử lý và phân tích bằng phần mềm SP