MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài: Xã hội ngày càng phát triển kéo theo sự ra đời, thay thế của các phương thức sản xuất mới, những nghành nghề mới và cả phương thức thanh toán mới mà thẻ ATM – với những lợi ích ưu việt, đã ra đời và đi tiên phong trong việc định hướng người tiêu dùng Việt Nam chuyển dần sang phương thức thanh toán phi tiền mặt. Theo số liệu thống kê của Ngân hàng Nhà nước, tính đến tháng 6 năm 2014, đã có hơn 50 tổ chức tín dụng đăng ký phát hành thẻ với hơn 70 triệu thẻ được phát hành. Theo đánh giá của một công ty nghiên cứu thị trường của Mỹ là Research & Markets, thị trường thẻ Việt Nam là thị trường năng động nhất thế giới và đang bước vào cuộc đua cạnh tranh giành thị trường giữa các ngân hàng nội và ngân hàng ngoại.
Trong thị trường cạnh tranh ngày càng gay gắt như vậy thì việc tìm hiểu cặn kẽ hành vi khách hàng là điều rất cần thiết để các ngân hàng hiểu thêm về quyết định lựa chọn sử dụng thẻ ATM của người tiêu dùng, từ đó đưa ra các chiến lược kinh doanh phù hợp với từng đối tượng khách hàng, trong đó có nhóm đối tượng sinh viên trường Đại học Thương Mại. Chính vì thế đề tài " Nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn sử dụng thẻ ATM của sinh viên trường Đại học Thương Mại" ra đời là thực sự cần thiết. Mục tiêu nghiên cứu Mục tiêu chung: tìm ra các nhân tố ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn sử dụng thẻ ATM của sinh viên Đại học Thương Mại Mục tiêu cụ thể - Xác định được vấn đề nghiên cứu - Nghiên cứu các tài liệu liên quan đến đề tài - Xây dựng môn hình, giả thuyết của đề tài nghiên cứu - Xác định phương pháp nghiên cứu, phương pháp thu thập và xử lý số liệu. - Tiến hành thu thập và phân tích dữ liệu trên thực tế.
- Trình bày kết quả nghiên cứu. 11 Downloaded by MAI ??I CÁT (maingoc0911. Đối tượng nghiên cứu - Các nhân tố ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn sử dụng thẻ ATM của sinh viên đại học Thương Mại 4. Câu hỏi nghiên cứu - Có những nhân tố nào ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn sử dụng thẻ ATM của sinh viên trường Đại học Thương Mại? - Yếu tố luật pháp có phải là yếu tố ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn sử dụng thẻ ATM của sinh viên trường Đại học Thương Mại ? - Những lợi ích khi sử dụng thẻ có phải là yếu tố ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn sử dụng thẻ ATM của sinh viên trường Đại học Thương Mại ? - Chi phí, giá cả có phải là yếu tố ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn sử dụng thẻ ATM của sinh viên trường Đại học Thương Mại ? - Sự sẵn sàng của hệ thống cây ATM , máy POS có phải là yếu tố ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn sử dụng thẻ ATM của sinh viên trường Đại học Thương Mại ? - Các chính sách của các đơn vị cấp thẻ yếu tố ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn sử dụng thẻ ATM của sinh viên trường Đại học Thương Mại ? 5.
Giả thuyết nghiên cứu - Giả thuyết 1: Yếu tố luật pháp có thể là yếu tố ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn sử dụng thẻ ATM của sinh viên trường Đại học Thương Mại - Giả thuyết 2: Yếu tố chi phí, giá cả có thể là yếu tố ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn sử dụng thẻ ATM của sinh viên trường Đại học Thương Mại - Giả thuyết 3: Những lợi ích khi sử dụng thẻ có thể là yếu tố ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn sử dụng thẻ ATM của sinh viên trường Đại học Thương Mại - Giả thuyết 4 : Sự sẵn sàng của hệ thống ATM và máy POS có thể là yếu tố ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn sử dụng thẻ ATM của sinh viên trường Đại học Thương Mại 12 Downloaded by MAI ??I CÁT (maingoc0911.com) lOMoARcPSD|18351890 - Giả thuyết 5: Chính sách của các đơn vị cấp thẻ có thể là yếu tố ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn sử dụng thẻ ATM của sinh viên trường Đại học Thương Mại 6. Mô hình nghiên cứu 7. Ý nghĩa nghiên cứu - Kết quả của nghiên cứu này sẽ giúp các nhà quản lý ngân hàng hiểu hơn về các nhân tố ảnh hưởng đến sinh viên TMU trong việc lựa chọn sử dụng thẻ ATM. Đây sẽ là một cơ sở tham khảo có giá trị cho các nhà quản lý ngân hàng để đưa ra những chiến lược kinh doanh hiệu quả khi hướng tới đối tượng tiềm năng này.
- Kết quả nghiên cứu sẽ giúp các bạn sinh viên hiểu thêm về quyết định lựa chọn của mình, từ đó điều chỉnh theo hướng tích cực. - Nghiên cứu này cũng có thể góp phần làm tài liệu tham khảo cho những nghiên cứu khác có liên quan. Thiết kế nghiên cứu 13 Downloaded by MAI ??I CÁT (maingoc0911.com) lOMoARcPSD|18351890 - Phạm vi thời gian: nghiên cứu được thực hiện từ tháng 1 năm 2021 đến tháng 5 năm 2021 - Phạm vi không gian: Trường Đại học Thương Mại - Phương pháp nghiên cứu: phương pháp nghiên cứu hỗn hợp PHẦN 2: TỔNG QUAN LÝ THUYẾT I. Nghiên cứu về yếu tố tác động đến quyết định sử dụng thẻ của người tiêu dùng 1.
Yếu tố kinh tế ( YTKT) Thu nhập của người dân là một trong những yếu tố tác động trực tiếp đến quyết định sử dụng thẻ ATM , thông thường những cá nhân và gia đình có thu nhập càng cao thì khả năng sử dụng thẻ càng nhiều ( Kinset, 1981). Việc sử dụng thẻ sẽ thuận tiện cho việc cất giữ các khoản thu nhập, thanh toán các hóa đơn và những chi tiêu phát sinh trong cuộc sống. Theo Choi và De Vancy ( 1995), những người có thu nhập cao thường yêu cầu những dịch vụ kèm theo thẻ cao hơn ( như hạn mức khấu trừ chi, khả năng rút tiền tại các máy giao dịch tự động khác nhau.) Mặt khác, trong điều kiện Việt Nam, việc phát triển kinh tế không đồng đều giữa các tỉnh thành phố, dòng tiền dùng chủ yếu là thanh toán nhỏ lẻ đã gây nên những khó khăn nhất định trong việc triển khai hệ thống thanh toán qua thẻ ATM 2. Yếu tố pháp luật (YTPL) Thị trường thẻ là một thị trường khá mới mẻ tại Việt Nam, Tuy nhiên đây là thị trường cạnh tranh khá quyết liệt bởi các ngân hàng đều nhận thức vai trò quan trọng của việc nắm giữ thị phần thẻ trong hiện tại đối với sự thành công của kinh doanh trong tương lai.
Amstrong và Craven ( 1993), Heck (1987) cho rằng , để một chị trường trẻ hoạt động được tốt , Chính phủ cần vạch ra một lộ trình hội nhập nhất định, theo đó cần có những văn bản pháp quy cụ thể ( như luật giao dịch dịch, thanh toán Điện tử, chữ ký điện tử,.) nhằm quy định quyền và nghĩa vụ của các bên tham gia. Mặt khác Chính phủ cần có những 14 Downloaded by MAI ??I CÁT (maingoc0911.com) lOMoARcPSD|18351890 chính sách, quy định việc bảo vệ an toàn của người tham gia, những ràng buộc giữa các bên liên quan đến những sai sót, vi phạm vô tình hoặc cố ý gây nên rủi ro cho chính bản thân người chủ thẻ hoặc các chủ thể khác, kể cả những quy định liên quan đến những tầng lớp dân cư không phải là chủ thẻ cũng có thể gây nên tổn thất, rủi ro cho ngân hàng như làm hỏng các trang thiết bị giao dịch tự động đặt tại nơi công cộng ( White 1998) 3. Hạn tầng công nghệ (HTCN) Một trong những yếu tố quyết định thành công của việc kinh doanh thẻ là hạ tầng công nghệ của đất nước nói chung và công nghệ của đơn vị cấp thẻ nói riêng ( Amostrong và Caraven 1993). Những cải tiến về công nghệ đã tác động mạnh mẽ từ hoạt động kinh doanh của Ngân hàng, nó đã mang đến những thay đổi kỳ diệu của nghiệp vụ kinh doanh ngân hàng như chuyển tiền nhanh máy gửi rút tiền tự động ATM, card điện tử, phone Banking,Mobile Banking ,Internet Banking( ngân hàng internet).
việc lựa chọn giao dịch và mở thẻ đối với ngân hàng còn tùy thuộc rất lớn vào kỹ thuật mà ngân hàng sử dụng nhằm thỏa mãn nhu cầu và mong muốn của khách hàng( Hayhoc và cộng sự 2000) Hiện nay một vấn đề mà các ngân hàng tham gia dịch vụ thẻ tại thị trường Việt Nam gặp phải là hệ thống chấp nhận thẻ( ATM và POS) còn chưa đủ lớn để khuyến khích các tầng lớp dân cư sử dụng thẻ trên diện rộng. ngoài ra nhiều ngân hàng của chúng ta với quy mô kinh doanh không lớn nên gặp rất nhiều khó khăn trong việc đầu tư đồng bộ hóa công nghệ và các giải pháp phần mềm để triển khai hệ thống kinh doanh thẻ. Nhận thức vai trò của thẻ ATM(NTVT) Mối quan hệ giữa trình độ nhận thức vai trò của thẻ với việc quyết định sẽ sử dụng thẻ được hay không khẳng định trong các nghiên cứu của Danes và Luckett (1992). Các tác giả này cho rằng khi người dân có nhận thức và hiểu 15 Downloaded by MAI ??I CÁT (maingoc0911.com) lOMoARcPSD|18351890 biết nhất định về vai trò của công nghệ mới nói chung và vai trò của thẻ ATM trong giao dịch nói riêng sẽ dễ dàng ra quyết định sử dụng thẻ.
một yếu tố quan trọng giúp việc nhận thức vai trò của thẻ ATM là trình độ của người sử dụng. Hiện nay khá nhiều ngân hàng phát hành đã tiếp cận được các đối tượng là nhân viên tại các doanh nghiệp, học sinh, sinh sinh viên và những đối tượng nhận biến trong việc nhận thức tiếp cận các loại hình công nghệ mới. Thói quen sử dụng phương pháp thanh toán không dùng tiền mặt(TQSD) Nền kinh tế Việt Nam đang chuyển từ sản xuất hàng hóa nhỏ bao cấp, tập trung sang nền kinh tế thị trường, việc thanh toán trong dân cư với nhau phổ biến vẫn làm bằng tiền mặt. thu nhập của dân cư nói chung của là mức thấp, những sản phẩm thỏa mãn nhu cầu thiết thế yếu của dân cư vẫn chủ yếu được mua sắm ở chợ tự do cộng với thói quen sử dụng tiền mặt, đơn giản, thuận tiện bao đời nay không dễ dàng nhanh chóng thay đổi.
khi những người có thói quen sử dụng phương thức thanh toán không dùng tiền mặt sẽ có xu hướng sử dụng thẻ nhiều hơn và thích ứng với sự thay đổi của công nghệ mới nhanh hơn. Độ tuổi của người tham gia(ĐTTG) Người lớn tuổi thường ít chấp nhận rủi ro và ít có thẻ( Barker và Sekeryna 1993).