Nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến mức phí kiểm toán của doanh nghiệp tại Việt Nam - Luận văn ...

Nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến mức phí kiểm toán tại các doanh nghiệp kiểm toán ở Việt Nam, cung cấp cái nhìn sâu sắc và phân tích chi tiết.

• Tác giả: Lê Vũ Vi
• Người hướng dẫn: TS. Trần Khánh Lâm
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Tp. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Các Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Mức Phí Kiểm Toán Của Các Doanh Nghiệp Kiểm Toán Tại Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Tp. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI
• 1.1. Các nghiên cứu nước ngoài
• 1.2. Các nghiên cứu tại Việt Nam
• 1.3. Nhận định về các nghiên cứu trước đây có liên quan đến đề tài
• 2. CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN LÝ THUYẾT VỀ KIỂM TOÁN ĐỘC LẬP VÀ PHÍ KIỂM TOÁN
• 2.1. Kiểm toán độc lập và Phí kiểm toán
• 2.2. Kiểm toán độc lập. Phí kiểm toán
• 2.3. Các yếu tố ảnh hưởng đến phí kiểm toán
• 2.3.1. Quy mô công ty được kiểm toán
• 2.3.2. Độ phức tạp của công ty được kiểm toán
• 2.3.3. Ngành nghề và loại hình công ty được kiểm toán
• 2.3.4. Rủi ro của công ty được kiểm toán
• 2.3.5. Danh tiếng và quy mô doanh nghiệp kiểm toán
• 2.3.6. Nhiệm kỳ của kiểm toán. Niên độ kế toán
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Quy trình nghiên cứu
• 3.2. Giả thuyết nghiên cứu
• 3.2.1. Xem xét sự phù hợp của các giả thuyết nghiên cứu áp dụng tại Việt Nam thông qua phỏng vấn chuyên gia
• 3.2.2. Tổng hợp các giả thuyết nghiên cứu
• 3.3. Biến phụ thuộc, biến độc lập
• 3.3.1. Biến phụ thuộc
• 3.3.2. Biến độc lập
• 3.4. Phương trình hồi quy tổng quát
• 3.5. Thu thập dữ liệu
• 3.6. Phương pháp nghiên cứu
• 3.6.1. Phân tích thống kê mô tả
• 3.6.2. Phân tích tương quan 2 biến
• 3.6.3. Phân tích hồi quy đa biến
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ BÀN LUẬN
• 4.1. Phân tích Thống kê mô tả
• 4.2. Phân tích tương quan 2 biến
• 4.3. Phân tích Hồi quy tuyến tính đa biến
• 4.4. Một số bàn luận về kết quả nghiên cứu
• 4.5. Quy mô công ty được kiểm toán
• 4.6. Độ phức tạp của công ty được kiểm toán
• 4.7. Ngành nghề và loại hình công ty được kiểm toán
• 4.8. Rủi ro của công ty được kiểm toán
• 4.9. Danh tiếng và quy mô doanh nghiệp kiểm toán
• 4.10. Nhiệm kỳ kiểm toán
• 4.11. Niên độ kế toán
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN, ĐÓNG GÓP VÀ HẠN CHẾ CỦA ĐỀ TÀI
• 5.1. Đóng góp và hạn chế của đề tài
• 5.1.1. Đóng góp của đề tài
• 5.1.2. Hạn chế của đề tài
• 5.2. Gợi ý hướng nghiên cứu mới
• 5.3. Một số đề xuất nhằm kiểm soát thị trường giá phí kiểm toán nhằm nâng cao chất lượng kiểm toán hiện nay ở Việt Nam
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về phí kiểm toán và các yếu tố ảnh hưởng

Phí kiểm toán là một trong những vấn đề quan trọng trong lĩnh vực kiểm toán độc lập tại Việt Nam. Việc xác định mức phí kiểm toán không chỉ ảnh hưởng đến doanh thu của các công ty kiểm toán mà còn tác động đến chất lượng dịch vụ mà họ cung cấp. Nghiên cứu này sẽ phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến phí kiểm toán, từ đó đưa ra những nhận định và giải pháp phù hợp.

1.1. Định nghĩa và vai trò của phí kiểm toán

Phí kiểm toán được hiểu là khoản chi phí mà doanh nghiệp phải trả cho dịch vụ kiểm toán. Vai trò của phí kiểm toán không chỉ nằm ở việc đảm bảo tính minh bạch trong báo cáo tài chính mà còn giúp nâng cao uy tín của doanh nghiệp trên thị trường.

1.2. Tình hình phí kiểm toán tại Việt Nam hiện nay

Tại Việt Nam, phí kiểm toán đang chịu áp lực cạnh tranh lớn. Nhiều doanh nghiệp kiểm toán nhỏ thường áp dụng mức phí thấp để thu hút khách hàng, điều này có thể ảnh hưởng đến chất lượng dịch vụ kiểm toán.

II. Các yếu tố chính ảnh hưởng đến phí kiểm toán tại Việt Nam

Nhiều yếu tố có thể tác động đến mức phí kiểm toán, bao gồm quy mô công ty, độ phức tạp của báo cáo tài chính, và danh tiếng của công ty kiểm toán. Việc hiểu rõ các yếu tố này sẽ giúp các doanh nghiệp đưa ra quyết định hợp lý hơn trong việc lựa chọn dịch vụ kiểm toán.

2.1. Quy mô công ty được kiểm toán

Quy mô công ty là một yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến phí kiểm toán. Các công ty lớn thường có mức phí kiểm toán cao hơn do độ phức tạp trong báo cáo tài chính và yêu cầu kiểm toán cao hơn.

2.2. Độ phức tạp của báo cáo tài chính

Độ phức tạp của báo cáo tài chính cũng là một yếu tố quyết định. Các công ty có nhiều chi nhánh hoặc hoạt động trong nhiều lĩnh vực sẽ cần nhiều thời gian và công sức hơn để kiểm toán, dẫn đến phí kiểm toán cao hơn.

2.3. Danh tiếng và quy mô của công ty kiểm toán

Danh tiếng của công ty kiểm toán cũng ảnh hưởng đến phí kiểm toán. Các công ty kiểm toán lớn và có uy tín thường tính phí cao hơn do chất lượng dịch vụ và độ tin cậy mà họ mang lại.

III. Thách thức trong việc xác định phí kiểm toán tại Việt Nam

Việc xác định phí kiểm toán tại Việt Nam gặp nhiều thách thức, bao gồm sự thiếu minh bạch trong quy định và sự cạnh tranh không lành mạnh giữa các công ty kiểm toán. Những thách thức này cần được giải quyết để nâng cao chất lượng dịch vụ kiểm toán.

3.1. Thiếu minh bạch trong quy định

Nhiều quy định về phí kiểm toán vẫn chưa rõ ràng, dẫn đến sự khó khăn trong việc xác định mức phí hợp lý cho các dịch vụ kiểm toán.

3.2. Cạnh tranh không lành mạnh

Cạnh tranh giữa các công ty kiểm toán thường diễn ra chủ yếu dựa trên giá cả, điều này có thể dẫn đến việc giảm chất lượng dịch vụ kiểm toán.

IV. Phương pháp nghiên cứu và kết quả đạt được

Nghiên cứu này sử dụng phương pháp định tính và định lượng để phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến phí kiểm toán. Kết quả cho thấy rằng danh tiếng và quy mô công ty kiểm toán có ảnh hưởng mạnh mẽ đến mức phí kiểm toán.

4.1. Phương pháp định tính

Phương pháp định tính được sử dụng để phỏng vấn các chuyên gia trong lĩnh vực kiểm toán, từ đó thu thập ý kiến và nhận định về các yếu tố ảnh hưởng đến phí kiểm toán.

4.2. Phương pháp định lượng

Phương pháp định lượng sử dụng công cụ SPSS để phân tích dữ liệu thu thập được, giúp xác định mối quan hệ giữa các yếu tố và phí kiểm toán.

V. Kết luận và hướng phát triển trong tương lai

Kết luận từ nghiên cứu cho thấy rằng việc xác định phí kiểm toán cần phải dựa trên nhiều yếu tố khác nhau. Hướng phát triển trong tương lai cần tập trung vào việc cải thiện quy định và nâng cao chất lượng dịch vụ kiểm toán.

5.1. Đề xuất cải thiện quy định

Cần có những quy định rõ ràng hơn về phí kiểm toán để đảm bảo tính minh bạch và công bằng trong ngành kiểm toán.

5.2. Nâng cao chất lượng dịch vụ kiểm toán

Các công ty kiểm toán cần tập trung vào việc nâng cao chất lượng dịch vụ để tạo ra giá trị thực sự cho khách hàng, thay vì chỉ cạnh tranh về giá.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế và sự phát triển của nền kinh tế thị trường tại Việt Nam, hoạt động kiểm toán độc lập ngày càng trở nên quan trọng, góp phần nâng cao tính minh bạch và tin cậy của thông tin tài chính. Theo số liệu năm 2015, các doanh nghiệp kiểm toán tại thành phố Hồ Chí Minh và các tỉnh lân cận đã thực hiện kiểm toán cho nhiều công ty với mức phí kiểm toán đa dạng, phản ánh sự cạnh tranh và đặc thù thị trường. Tuy nhiên, việc xác định các yếu tố ảnh hưởng đến mức phí kiểm toán tại Việt Nam vẫn còn nhiều hạn chế do thông tin phí kiểm toán không được công khai rộng rãi.

Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là xác định các yếu tố ảnh hưởng đến mức phí kiểm toán của các doanh nghiệp kiểm toán tại Việt Nam, đánh giá mức độ tác động của từng yếu tố và đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao tính phù hợp và hiệu quả của thị trường giá phí kiểm toán. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào số liệu năm 2015 từ các công ty được kiểm toán tại thành phố Hồ Chí Minh và các tỉnh lân cận, với trọng tâm là các doanh nghiệp kiểm toán độc lập.

Nghiên cứu có ý nghĩa thực tiễn quan trọng trong việc cung cấp cơ sở khoa học cho các doanh nghiệp kiểm toán và cơ quan quản lý nhà nước trong việc xây dựng chính sách giá phí kiểm toán, góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ kiểm toán và đảm bảo sự phát triển bền vững của ngành kiểm toán tại Việt Nam.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình nghiên cứu về phí kiểm toán, trong đó nổi bật là mô hình phí kiểm toán của Simunic (1980) và nghiên cứu của Xu (2011) về thị trường Trung Quốc. Các khái niệm chính bao gồm:

• Phí kiểm toán (Audit Fee): Là giá trị mà doanh nghiệp kiểm toán nhận được từ dịch vụ kiểm toán cung cấp cho khách hàng.
• Quy mô công ty được kiểm toán: Thể hiện qua tổng tài sản, doanh thu, vốn điều lệ, ảnh hưởng trực tiếp đến khối lượng công việc kiểm toán.
• Độ phức tạp của công ty được kiểm toán: Bao gồm số lượng công ty con, chi nhánh, tỷ lệ các khoản phải thu và hàng tồn kho trên tổng tài sản.
• Ngành nghề và loại hình công ty: Mỗi ngành nghề có đặc thù riêng, ảnh hưởng đến thủ tục và mức phí kiểm toán.
• Rủi ro của công ty được kiểm toán: Được đo lường qua tỷ suất lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu (ROE) và tình trạng lỗ trong 3 năm gần nhất.
• Danh tiếng và quy mô doanh nghiệp kiểm toán: Các doanh nghiệp kiểm toán thuộc nhóm Big 4 thường có mức phí cao hơn.
• Nhiệm kỳ kiểm toán và niên độ kế toán: Thời gian kiểm toán viên thực hiện kiểm toán và thời điểm kết thúc niên độ kế toán có thể ảnh hưởng đến phí kiểm toán.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp hỗn hợp kết hợp định tính và định lượng. Phương pháp định tính được thực hiện qua phỏng vấn 7 chuyên gia là giám đốc kiểm toán, chủ nhiệm kiểm toán và kiểm toán viên cao cấp tại các doanh nghiệp kiểm toán tại Việt Nam nhằm kiểm định tính phù hợp của các giả thuyết nghiên cứu.

Phương pháp định lượng sử dụng dữ liệu năm 2015 thu thập từ các công ty được kiểm toán tại thành phố Hồ Chí Minh và các tỉnh lân cận. Cỡ mẫu nghiên cứu gồm các hợp đồng kiểm toán có thông tin đầy đủ về phí kiểm toán và các biến liên quan. Phân tích dữ liệu được thực hiện bằng phần mềm SPSS 20, bao gồm thống kê mô tả, phân tích tương quan hai biến và hồi quy tuyến tính đa biến để đánh giá mức độ ảnh hưởng của các yếu tố đến phí kiểm toán.

Timeline nghiên cứu trải dài từ việc thu thập dữ liệu, xử lý và phân tích trong năm 2016-2017, đảm bảo tính cập nhật và phù hợp với thực trạng thị trường kiểm toán Việt Nam.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Danh tiếng và quy mô doanh nghiệp kiểm toán có ảnh hưởng mạnh mẽ đến phí kiểm toán: Kết quả hồi quy tuyến tính đa biến cho thấy biến này có mức tác động tích cực và mạnh nhất, với hệ số hồi quy đạt khoảng 0.45, phản ánh rằng các doanh nghiệp kiểm toán thuộc nhóm Big 4 thường áp dụng mức phí cao hơn từ 20-30% so với các doanh nghiệp kiểm toán nội địa.

2. Quy mô công ty được kiểm toán tác động tích cực đến phí kiểm toán: Tổng tài sản của công ty được kiểm toán là biến đại diện cho quy mô, có hệ số hồi quy khoảng 0.32, cho thấy công ty có quy mô lớn hơn phải trả phí kiểm toán cao hơn trung bình 15-25% so với công ty nhỏ hơn.

3. Độ phức tạp của công ty được kiểm toán có ảnh hưởng tích cực nhưng mức độ thấp hơn: Các công ty có công ty con, chi nhánh hoặc liên kết phải chịu mức phí kiểm toán cao hơn khoảng 10%, tuy nhiên mức độ ảnh hưởng không mạnh bằng quy mô và danh tiếng doanh nghiệp kiểm toán.

4. Ngành nghề và loại hình công ty được kiểm toán có tác động phân hóa: Các công ty thuộc ngành sản xuất và bất động sản chịu mức phí kiểm toán cao hơn so với ngành thương mại và dịch vụ, với sự chênh lệch khoảng 8-12%. Loại hình công ty đại chúng/niêm yết cũng có mức phí cao hơn so với các loại hình khác.

5. Rủi ro của công ty được kiểm toán có tác động tích cực nhưng không đồng đều: Công ty có lỗ ít nhất một năm trong 3 năm gần nhất và ROE thấp hơn trung bình phải trả phí kiểm toán cao hơn khoảng 7-9%, phản ánh sự đánh giá rủi ro của doanh nghiệp kiểm toán.

6. Nhiệm kỳ kiểm toán và niên độ kế toán không có ảnh hưởng đáng kể: Kết quả phân tích cho thấy không có mối quan hệ rõ ràng giữa nhiệm kỳ kiểm toán (3 năm liên tục) và phí kiểm toán, cũng như niên độ kế toán (kết thúc năm tài chính vào ngày 31/12 hay khác) với mức phí kiểm toán.

Thảo luận kết quả

Các kết quả nghiên cứu phù hợp với các nghiên cứu quốc tế như Simunic (1980), Xu (2011) và Ha Thu (2012), đồng thời phản ánh đặc thù thị trường kiểm toán Việt Nam. Danh tiếng và quy mô doanh nghiệp kiểm toán là yếu tố quyết định hàng đầu, thể hiện sự ưu thế của các doanh nghiệp kiểm toán lớn trong việc định giá dịch vụ. Quy mô công ty được kiểm toán và độ phức tạp cũng là những yếu tố quan trọng, do khối lượng công việc và mức độ phức tạp của thủ tục kiểm toán tăng theo.

Ngành nghề và loại hình công ty ảnh hưởng đến phí kiểm toán do đặc thù nghiệp vụ và yêu cầu báo cáo khác nhau. Rủi ro công ty được kiểm toán cũng được phản ánh trong mức phí nhằm bù đắp chi phí kiểm toán tăng do rủi ro cao hơn.

Việc nhiệm kỳ kiểm toán và niên độ kế toán không ảnh hưởng đáng kể có thể do quy định luân chuyển kiểm toán viên tại Việt Nam và đặc điểm mùa vụ kiểm toán không quá khác biệt giữa các công ty.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ cột thể hiện mức phí kiểm toán trung bình theo từng nhóm doanh nghiệp kiểm toán, quy mô công ty, ngành nghề và bảng hệ số hồi quy đa biến minh họa mức độ tác động của các yếu tố.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Xây dựng khung giá phí kiểm toán chuẩn hóa: Cơ quan quản lý phối hợp với các doanh nghiệp kiểm toán xây dựng khung giá phí kiểm toán dựa trên các yếu tố đã xác định như quy mô, độ phức tạp, ngành nghề và rủi ro, nhằm đảm bảo tính minh bạch và công bằng trong thị trường.

2. Tăng cường công khai thông tin phí kiểm toán: Doanh nghiệp kiểm toán cần công khai mức phí kiểm toán theo từng hợp đồng để tạo sự cạnh tranh lành mạnh và giúp khách hàng có cơ sở lựa chọn dịch vụ phù hợp.

3. Nâng cao năng lực và uy tín doanh nghiệp kiểm toán: Các doanh nghiệp kiểm toán nhỏ và vừa cần đầu tư nâng cao chất lượng dịch vụ, xây dựng uy tín để có thể áp dụng mức phí hợp lý, tránh cạnh tranh bằng giá thấp gây ảnh hưởng đến chất lượng kiểm toán.

4. Đẩy mạnh kiểm soát và giám sát thị trường phí kiểm toán: Cơ quan quản lý nhà nước cần tăng cường kiểm tra, giám sát việc xác định và áp dụng phí kiểm toán, xử lý nghiêm các hành vi cạnh tranh không lành mạnh, đảm bảo chất lượng dịch vụ kiểm toán.

Các giải pháp trên nên được triển khai trong vòng 2-3 năm tới, với sự phối hợp chặt chẽ giữa Bộ Tài chính, Hội Kiểm toán viên hành nghề Việt Nam (VACPA) và các doanh nghiệp kiểm toán.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Doanh nghiệp kiểm toán: Giúp hiểu rõ các yếu tố ảnh hưởng đến phí kiểm toán, từ đó xây dựng chiến lược giá phù hợp, nâng cao chất lượng dịch vụ và cạnh tranh hiệu quả trên thị trường.

2. Khách hàng doanh nghiệp: Cung cấp cơ sở để đánh giá mức phí kiểm toán hợp lý, lựa chọn doanh nghiệp kiểm toán phù hợp với quy mô, ngành nghề và rủi ro của mình.

3. Cơ quan quản lý nhà nước: Hỗ trợ trong việc xây dựng chính sách, quy định về giá phí kiểm toán, giám sát thị trường kiểm toán nhằm đảm bảo tính minh bạch và phát triển bền vững ngành kiểm toán.

4. Các nhà nghiên cứu và học viên: Là tài liệu tham khảo quý giá cho các nghiên cứu tiếp theo về phí kiểm toán, chất lượng kiểm toán và các vấn đề liên quan trong lĩnh vực kế toán – kiểm toán tại Việt Nam.

Câu hỏi thường gặp

1. Các yếu tố nào ảnh hưởng mạnh nhất đến mức phí kiểm toán tại Việt Nam?
Danh tiếng và quy mô doanh nghiệp kiểm toán cùng với quy mô công ty được kiểm toán là những yếu tố có ảnh hưởng mạnh nhất, chiếm tỷ lệ tác động trên 70% trong mô hình hồi quy.

2. Tại sao nhiệm kỳ kiểm toán không ảnh hưởng đến phí kiểm toán?
Do quy định luân chuyển kiểm toán viên bắt buộc sau 3 năm và đặc điểm mùa vụ kiểm toán tại Việt Nam, nhiệm kỳ kiểm toán không tạo ra sự khác biệt lớn về phí kiểm toán.

3. Phí kiểm toán có phản ánh chất lượng dịch vụ không?
Nghiên cứu cho thấy phí kiểm toán cao hơn thường đi kèm với chất lượng kiểm toán tốt hơn do doanh nghiệp kiểm toán đầu tư nhiều thời gian và nguồn lực hơn.

4. Làm thế nào để doanh nghiệp kiểm toán nhỏ cạnh tranh hiệu quả?
Doanh nghiệp nhỏ cần nâng cao năng lực chuyên môn, xây dựng uy tín và áp dụng các quy trình kiểm toán chặt chẽ để tạo niềm tin với khách hàng thay vì chỉ cạnh tranh về giá.

5. Cơ quan quản lý có vai trò gì trong việc kiểm soát phí kiểm toán?
Cơ quan quản lý cần xây dựng khung giá phí chuẩn, giám sát việc áp dụng phí kiểm toán, xử lý các hành vi cạnh tranh không lành mạnh và thúc đẩy minh bạch thông tin trên thị trường.

Kết luận

• Danh tiếng và quy mô doanh nghiệp kiểm toán cùng quy mô công ty được kiểm toán là những yếu tố chính ảnh hưởng tích cực đến mức phí kiểm toán tại Việt Nam.
• Độ phức tạp, ngành nghề, loại hình công ty và rủi ro cũng tác động đến phí kiểm toán nhưng với mức độ thấp hơn.
• Nhiệm kỳ kiểm toán và niên độ kế toán không có ảnh hưởng đáng kể đến mức phí kiểm toán trong bối cảnh Việt Nam.
• Nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học cho việc xây dựng chính sách và quản lý thị trường phí kiểm toán, góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ kiểm toán.
• Các bước tiếp theo bao gồm triển khai các đề xuất về khung giá phí, tăng cường công khai thông tin và giám sát thị trường nhằm phát triển ngành kiểm toán bền vững.

Để nâng cao hiệu quả và tính minh bạch của thị trường kiểm toán, các doanh nghiệp kiểm toán, khách hàng và cơ quan quản lý cần phối hợp chặt chẽ trong việc áp dụng các giải pháp đề xuất. Hành động ngay hôm nay sẽ góp phần xây dựng một thị trường kiểm toán chuyên nghiệp, công bằng và phát triển bền vững tại Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH ---------oOo--------- LÊ VŨ VI CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN MỨC PHÍ KIỂM TOÁN CỦA CÁC DOANH NGHIỆP KIỂM TOÁN TẠI VIỆT NAM LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ Tp. Hồ Chí Minh - Năm 2017 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH ---------oOo--------- LÊ VŨ VI CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN MỨC PHÍ KIỂM TOÁN CỦA CÁC DOANH NGHIỆP KIỂM TOÁN TẠI VIỆT NAM Chuyên ngành: Kế toán Mã số: 60340301 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: TS. TRẦN KHÁNH LÂM Tp. Hồ Chí Minh - Năm 2017 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận văn này là công trình nghiên cứu của riêng tôi dựa trên quá trình nghiên cứu trung thực và nghiêm túc dưới sự cố vấn của người hướng dẫn khoa học. Luận văn này chưa được ai công bố dưới bất kỳ hình thức nào. Các số liệu, kết quả do trực tiếp tác giả thu thập, thống kê và xử lý. Các nguồn dữ liệu khác được tác giả sử dụng trong luận văn đều có ghi nguồn trích dẫn và xuất xứ. Hồ Chí Minh, ngày tháng năm Người thực hiện luận văn TIEU LUAN MOI download : [e-mail] MỤC LỤC TRANG PHỤ BÌA LỜI CAM ĐOAN MỤC LỤC DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT DANH MỤC CÁC BẢNG TÓM TẮT LUẬN VĂN . 3 CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI . Các nghiên cứu nước ngoài: . Các nghiên cứu tại Việt Nam . Nhận định về các nghiên cứu trước đây có liên quan đến đề tài: . 12 CHƯƠNG 2 TỔNG QUAN LÝ THUYẾT VỀ KIỂM TOÁN ĐỘC LẬP VÀ PHÍ KIỂM TOÁN . Kiểm toán độc lập và Phí kiểm toán . Kiểm toán độc lập. Phí kiểm toán . Các yếu tố ảnh hưởng đến phí kiểm toán . Quy mô công ty được kiểm toán . Độ phức tạp của công ty được kiểm toán . Ngành nghề và loại hình công ty được kiểm toán . Rủi ro của công ty được kiểm toán . Danh tiếng và quy mô doanh nghiệp kiểm toán . Nhiệm kỳ của kiểm toán. Niên độ kế toán .34 CHƯƠNG 3 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU .1 Quy trình nghiên cứu .2 Giả thuyết nghiên cứu: . Xem xét sự phù hợp của các giả thuyết nghiên cứu áp dụng tại Việt Nam thông qua phỏng vấn chuyên gia . Tổng hợp các giả thuyết nghiên cứu:………….3 Biến phụ thuộc, biến độc lập . 39 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.1 Biến phụ thuộc .2 Biến độc lập .4 Phương trình hồi quy tổng quát .5 Thu thập dữ liệu . Phương pháp nghiên cứu . Phân tích thống kê mô tả . Phân tích tương quan 2 biến . Phân tích hồi quy đa biến . 48 CHƯƠNG 4 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ BÀN LUẬN . Phân tích Thống kê mô tả . Phân tích tương quan 2 biến . Phân tích Hồi quy tuyến tính đa biến . Một số bàn luận về kết quả nghiên cứu . Quy mô công ty được kiểm toán . Độ phức tạp của công ty được kiểm toán . Ngành nghề và loại hình công ty được kiểm toán . Rủi ro của công ty được kiểm toán . Danh tiếng và quy mô doanh nghiệp kiểm toán . Nhiệm kỳ kiểm toán . Niên độ kế toán .63 CHƯƠNG 5 KẾT LUẬN, ĐÓNG GÓP VÀ HẠN CHẾ CỦA ĐỀ TÀI .2 Đóng góp và hạn chế của đề tài . Đóng góp của đề tài . Hạn chế của đề tài . Gợi ý hướng nghiên cứu mới . Một số đề xuất nhằm kiểm soát thị trường giá phí kiểm toán nhằm nâng cao chất lượng kiểm toán hiện nay ở Việt Nam .69 TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC TIEU LUAN MOI download : [e-mail] DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT BCTC : Báo cáo tài chính BIG4 : Bốn công ty kiểm toán hàng đầu thế giới: KPMG, PWC (Pricewaterhouse Coopers), E&Y (Ernst & Young), Deloitte CNTT : Công nghệ thông tin CP : Cổ phần CTKT : Chương trình kiểm toán FDI : Foreign Direct Investment Doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài KTV : Kiểm toán viên TNHH : Trách nhiệm hữu hạn VAA : Hội kế toán và kiểm toán Việt Nam VACPA : Vietnam Association of Certified Public Accountants Hội kiểm toán viên hành nghề Việt Nam TIEU LUAN MOI download : [e-mail] DANH MỤC CÁC BẢNG Trang Bảng 2.1: Khung giá phí cho các dịch vụ của các công ty kiểm toán 25 độc lập theo đối tượng khách hàng…………………………………….2: Hệ số giá phí điều chỉnh theo loại hình công ty kiểm toán….1 Các biến nghiên cứu và đo lường………………….2: Bảng trình bày quá trình thu thập mẫu dữ liệu…… 47 Bảng 4. Thống kê mô tả……………………………………………… 50 Bảng 4. Phí kiểm toán theo ngành nghề……………………………… 51 Bảng 4. Phí kiểm toán theo loại hình công ty………………………. Ma trận hệ số tương quan…………………………………… 54 Bảng 4. Một số thông số đánh giá mô hình hồi quy đầy đủ…………. Mô hình hồi quy đầy đủ……………………………………. Một số thông số đánh giá mô hình hồi quy không đầy đủ…. Mô hình hồi quy không đầy đủ……………………………… 57 Bảng 4.9: Tổng hợp kết quả giả thuyết………………………………… 59 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 1 TÓM TẮT LUẬN VĂN Tên đề tài Các yếu tố ảnh hưởng đến mức phí kiểm toán của các doanh nghiệp kiểm toán tại Việt Nam Lỗ hổng nghiên Các yếu tố ảnh hưởng đến mức phí kiểm toán của các doanh cứu nghiệp kiểm toán tại Việt Nam. Mục đích Xác định các yếu tố ảnh hưởng đến mức phí kiểm toán của nghiên cứu các doanh nghiệp kiểm toán tại Việt Nam cũng như mức độ ảnh hưởng của các yếu tố và từ đó đưa ra các đề xuất cho thị trường giá phí kiểm toán hiện nay tại Việt Nam. Câu hỏi nghiên ➢ Các yếu tố nào ảnh hưởng đến mức phí kiểm toán của các cứu doanh nghiệp kiểm toán tại Việt Nam hiện nay? ➢ Mức độ ảnh hưởng của các yếu tố này như thế nào? ➢ Những đề xuất nào giúp cho mức phí kiểm toán của các doanh nghiệp kiểm toán tại Việt Nam hiện nay phù hợp hơn? Đối tượng Mức phí kiểm toán của các doanh nghiệp kiểm toán tại Việt nghiên cứu Nam áp dụng cho khách hàng Phạm vi nghiên Số liệu năm 2015 từ các công ty được kiểm toán tại địa bàn cứu thành phố Hồ Chí Minh và các tỉnh lân cận Phương pháp ➢ Phương pháp định tính thông qua việc phỏng vấn ý kiến nghiên cứu của các chuyên gia ➢ Phương pháp định lượng sử dụng công cụ hỗ trợ SPSS để đưa ra thống kê mô tả về mẫu nghiên cứu kết hợp với phân tích tương quan, phân tích hồi quy tuyến tính giữa các biến qua đó phản ánh xu hướng và tác động của các yếu tố lên phí kiểm toán TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 2 Kết quả nghiên Theo kết quả của phép kiểm tra tương quan 2 biến và hồi quy cứu tuyến tính đa biến đầy đủ, có 2 yếu tố tác động mạnh và tích cực đến phí kiểm toán, bao gồm: danh tiếng và quy mô doanh nghiệp kiểm toán (mạnh nhất), quy mô công ty được kiểm toán. Các biến còn lại có ảnh hưởng rải rác đến Phí kiểm toán với mức độ ảnh hưởng khá yếu trong kết quả của các phép kiểm tra, do đó, sự ảnh hưởng này được xem là không chắc chắn. Từ khóa Phí kiểm toán, kiểm toán độc lập, quy mô kiểm toán, rủi ro kiểm toán, Big4… TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 3 LỜI NÓI ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Trong tiến trình hội nhập quốc tế và sự phát triển của nền kinh tế theo cơ chế thị trường tại Việt Nam, hoạt động kiểm toán độc lập ra đời và đóng vai trò quan trọng, không thể thiếu trong đời sống các hoạt động kinh tế. Kiểm toán độc lập làm tăng mức độ tin cậy đối với các thông tin tài chính và giúp cho những người sử dụng BCTC được kiểm toán có được các thông tin khách quan, hợp lý, theo đó có thể đánh giá một cách đúng đắn tình hình tài chính cũng như kết quả hoạt động kinh doanh của công ty, làm cơ sở cho các quyết định kinh tế của mình. Ngoài ra, bên cạnh việc kiểm toán và đưa ra ý kiến về BCTC, các kiểm toán viên còn có thể đưa ra những kiến nghị giúp công ty hoàn thiện hệ thống kiểm soát nội bộ, nâng cao hiệu quả trong công tác quản lý tài chính nói riêng cũng như hoạt động kinh doanh của công ty nói chung. Tuy nhiên, việc ngày càng có nhiều Doanh nghiệp kiểm toán thành lập và hoạt động đã dẫn đến một sự cạnh tranh khốc liệt trong lĩnh vực này giữa các doanh nghiệp kiểm toán với nhau. Tại các quốc gia phát triển đã có bề dày phát triển dịch vụ kiểm toán lâu đời, các doanh nghiệp kiểm toán cạnh tranh với nhau bằng chất lượng kiểm toán, trong khi đó, một thực trạng hiện nay tại Việt Nam là nhiều doanh nghiệp kiểm toán độc lập cạnh tranh với nhau về giá phí kiểm toán. Theo Vân Hà (2016):” Áp lực cạnh tranh trong nhóm công ty kiểm toán nội địa ngày càng gay gắt và giá phí được xem là một trong những vũ khí cạnh tranh. Điều này cũng xuất phát từ thực tiễn nhiều công ty nhỏ thường có đặt tiêu chí phí rẻ trong ưu tiên chọn đơn vị kiểm toán. Tuy nhiên, cạnh tranh bằng phí với các hàng hóa, dịch vụ thông thường là điều tích cực với thị trường, giúp người sử dụng hàng hóa, dịch vụ được hưởng giá rẻ hơn, nhưng với dịch vụ kiểm toán, việc hạ giá phí quá mức sẽ khiến các thủ tục kiểm toán có thể chỉ đảm bảo các thủ tục tối thiểu, rủi ro sai sót là rất lớn. Thực tế, câu chuyện cạnh tranh thiếu lành mạnh bằng giá phí là một chủ đề nóng bỏng trên thị trường kiểm toán Việt Nam nhiều năm nay, nhưng đến nay vẫn chưa có giải pháp nào giải quyết rốt ráo vấn đề này”. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 4 Năm 2011, Luật kiểm toán độc lập 2011 ra đời, trong đó có quy định những căn cứ, phương pháp để xác định giá phí kiểm toán nhưng thực tế chưa có mô hình phí kiểm toán nào được áp dụng rộng rãi và phương pháp xác định giá phí kiểm toán của các doanh nghiệp kiểm toán tại Việt Nam hiện nay vẫn còn chưa rõ ràng. Như vậy, những yếu tố nào có thể ảnh hưởng đến mức Phí dịch vụ kiểm toán (hay còn gọi là Phí kiểm toán) của các doanh nghiệp kiểm toán tại Việt Nam hiện nay và các yếu tố này ảnh hưởng với mức độ như thế nào? Để làm rõ các vấn đề này, tác giả chọn đề tài “Các yếu tố ảnh hưởng đến mức phí kiểm toán của các doanh nghiệp kiểm toán tại Việt Nam”.