Luận văn thạc sĩ các yếu tố ảnh hưởng đến ý định chấp nhận thương mại di động m commerce của người tiêu dùng tại thành phố hồ chí minh

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến ý định chấp nhận thương mại di động m commerce của người tiêu dùng tại, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất

• Tác giả: Trần Thị Huyền
• Người hướng dẫn: TS. Hoàng Lệ Chi
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
• Đề tài: Các Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Ý Định Chấp Nhận Thương Mại Di Động (M-Commerce) Của Người Tiêu Dùng Tại Thành Phố Hồ Chí Minh
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: PHẦN MỞ ĐẦU
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.4. Phương pháp nghiên cứu
• 1.5. Ý nghĩa nghiên cứu
• 1.6. Kết cấu luận văn
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU
• 2.1. TỔNG QUAN VỀ ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU
• 2.2. Thương mại di động (Mobile Commerce)
• 2.3. Thương mại điện tử và thương mại di động
• 2.4. Các dịch vụ thương mại di động
• 2.5. CÁC MÔ HÌNH LÝ THUYẾT LIÊN QUAN
• 2.5.1. Lý thuyết hành động hợp lý TRA (Theory of Reasoned Action)
• 2.5.2. Lý thuyết hành vi có hoạch định TPB (Theory of Planned behavior)
• 2.5.3. Mô hình lý thuyết chấp nhận công nghệ TAM (Technology Acceptance Model)
• 2.5.4. Lý thuyết lan truyền sự đổi mới IDT (Innovation Diffusion Theory)
• 2.6. TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU TRƯỚC CÓ LIÊN QUAN
• 2.7. ĐỀ XUẤT MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU
• 2.7.1. Xây dựng mô hình
• 2.7.2. Các giả thuyết nghiên cứu
• 2.7.3. Mô hình nghiên cứu đề xuất
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. THIẾT KẾ QUY TRÌNH NGHIÊN CỨU
• 3.2. NGHIÊN CỨU CHÍNH THỨC
• 3.2.1. Thiết kế lấy mẫu
• 3.2.2. Thu thập mẫu
• 3.2.3. Phương pháp xử lý số liệu
• 3.3. THANG ĐO LƯỜNG CÁC KHÁI NIỆM NGHIÊN CỨU
• 3.3.1. Kết quả nghiên cứu định tính điều chỉnh thang đo
• 3.3.2. Nghiên cứu sơ bộ định lượng
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.1. MÔ TẢ MẪU KHẢO SÁT
• 4.2. ĐÁNH GIÁ ĐỘ TIN CẬY CỦA THANG ĐO
• 4.3. ĐÁNH GIÁ GIÁ TRỊ THANG ĐO BẰNG PHÂN TÍCH NHÂN TỐ KHÁM PHÁ (EFA)
• 4.3.1. Phân tích nhân tố khám phá cho thang đo các yếu tố độc lập
• 4.3.2. Phân tích nhân tố khám phá cho thang đo yếu tố phụ thuộc
• 4.4. KIỂM ĐỊNH MÔ HÌNH VÀ GIẢ THUYẾT NGHIÊN CỨU
• 4.4.1. Phân tích tương quan
• 4.4.2. Phân tích hồi quy
• 4.4.3. Kiểm định giả thuyết nghiên cứu
• 4.5. KIỂM ĐỊNH SỰ KHÁC BIỆT GIỮA CÁC NHÓM ĐẶC ĐIỂM NGƯỜI DÙNG ĐỐI VỚI Ý ĐỊNH CHẤP NHẬN TMDĐ
• 4.5.1. Kiểm định sự khác biệt bằng Independent-samples T-test
• 4.5.2. Kiểm định sự khác biệt bằng Oneway ANOVA
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ HÀM Ý QUẢN TRỊ
• 5.1. TÓM TẮT VỀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 5.2. THẢO LUẬN VỀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 5.3. HÀM Ý QUẢN TRỊ
• 5.3.1. Sự khác biệt về ý định chấp nhận TMDĐ giữa các nhóm
• 5.4. CÁC HẠN CHẾ VÀ HƯỚNG NGHIÊN CỨU TIẾP THEO
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC 1
• PHỤ LỤC 2
• PHỤ LỤC 3
• PHỤ LỤC 4
• PHỤ LỤC 5
• PHỤ LỤC 6
• PHỤ LỤC 7
• PHỤ LỤC 8
• PHỤ LỤC 9
• PHỤ LỤC 10
• PHỤ LỤC 11

Tóm tắt

I. Tổng quan về yếu tố ảnh hưởng đến m commerce tại TP

Thương mại di động (m-commerce) đang trở thành một xu hướng nổi bật tại TP.HCM, nơi có sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ và nhu cầu tiêu dùng. M-commerce không chỉ đơn thuần là một kênh bán hàng mà còn là một phần không thể thiếu trong chiến lược kinh doanh của các doanh nghiệp. Việc hiểu rõ các yếu tố ảnh hưởng đến m-commerce sẽ giúp các doanh nghiệp tối ưu hóa chiến lược tiếp cận khách hàng và nâng cao hiệu quả kinh doanh.

1.1. Tình hình phát triển m commerce tại TP.HCM

TP.HCM là một trong những thành phố có tốc độ phát triển m-commerce nhanh nhất tại Việt Nam. Theo số liệu từ Nielsen, tỷ lệ người dùng smartphone tại TP.HCM đã tăng lên đáng kể, tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của m-commerce. Các doanh nghiệp cần nắm bắt xu hướng này để phát triển các ứng dụng và dịch vụ phù hợp.

1.2. Lợi ích của m commerce đối với người tiêu dùng

M-commerce mang lại nhiều lợi ích cho người tiêu dùng như sự tiện lợi, khả năng truy cập thông tin nhanh chóng và dễ dàng. Người tiêu dùng có thể thực hiện giao dịch mọi lúc, mọi nơi, từ đó tiết kiệm thời gian và công sức. Điều này đã thúc đẩy sự chấp nhận m-commerce trong cộng đồng.

II. Các thách thức trong việc phát triển m commerce tại TP

Mặc dù m-commerce có nhiều tiềm năng, nhưng vẫn tồn tại nhiều thách thức mà các doanh nghiệp cần vượt qua. Những thách thức này không chỉ đến từ thị trường mà còn từ chính người tiêu dùng. Việc nhận diện và giải quyết các thách thức này là rất quan trọng để phát triển bền vững m-commerce.

2.1. Đối thủ cạnh tranh trong lĩnh vực m commerce

Sự cạnh tranh trong lĩnh vực m-commerce tại TP.HCM ngày càng gia tăng với sự xuất hiện của nhiều doanh nghiệp mới. Các doanh nghiệp cần có chiến lược rõ ràng để nổi bật giữa đám đông và thu hút khách hàng.

2.2. Nhận thức của người tiêu dùng về m commerce

Một trong những thách thức lớn nhất là nhận thức của người tiêu dùng về m-commerce. Nhiều người vẫn còn e ngại về việc sử dụng các dịch vụ trực tuyến, đặc biệt là về vấn đề bảo mật thông tin. Do đó, các doanh nghiệp cần đầu tư vào việc giáo dục và nâng cao nhận thức cho khách hàng.

III. Phương pháp tối ưu hóa trải nghiệm m commerce cho người tiêu dùng

Để phát triển m-commerce hiệu quả, các doanh nghiệp cần áp dụng những phương pháp tối ưu hóa trải nghiệm người dùng. Điều này không chỉ giúp tăng cường sự hài lòng của khách hàng mà còn thúc đẩy doanh thu.

3.1. Cải thiện giao diện người dùng trên ứng dụng di động

Giao diện người dùng (UI) và trải nghiệm người dùng (UX) là yếu tố quan trọng trong m-commerce. Một ứng dụng dễ sử dụng, thân thiện với người dùng sẽ thu hút nhiều khách hàng hơn. Doanh nghiệp cần thường xuyên cập nhật và cải tiến giao diện để đáp ứng nhu cầu của người tiêu dùng.

3.2. Tích hợp các phương thức thanh toán linh hoạt

Việc tích hợp nhiều phương thức thanh toán khác nhau sẽ giúp người tiêu dùng dễ dàng thực hiện giao dịch. Các doanh nghiệp nên xem xét việc áp dụng các hình thức thanh toán điện tử, ví điện tử và các giải pháp thanh toán an toàn khác để tăng cường sự tin tưởng của khách hàng.

IV. Ứng dụng thực tiễn của m commerce tại TP

M-commerce đã được áp dụng rộng rãi tại TP.HCM với nhiều mô hình kinh doanh khác nhau. Các doanh nghiệp đã tận dụng công nghệ để cải thiện quy trình bán hàng và phục vụ khách hàng tốt hơn.

4.1. Các ứng dụng m commerce phổ biến tại TP.HCM

Nhiều ứng dụng m-commerce đã ra đời tại TP.HCM, từ các nền tảng thương mại điện tử lớn đến các ứng dụng nhỏ lẻ. Những ứng dụng này không chỉ giúp người tiêu dùng dễ dàng mua sắm mà còn tạo ra nhiều cơ hội cho các doanh nghiệp nhỏ phát triển.

4.2. Kết quả nghiên cứu về hành vi người tiêu dùng

Nghiên cứu cho thấy rằng người tiêu dùng tại TP.HCM ngày càng ưa chuộng việc mua sắm qua di động. Sự tiện lợi và nhanh chóng của m-commerce đã khiến nhiều người chuyển từ mua sắm truyền thống sang hình thức này. Các doanh nghiệp cần nắm bắt xu hướng này để phát triển các chiến lược tiếp thị hiệu quả.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của m commerce tại TP

M-commerce tại TP.HCM đang trên đà phát triển mạnh mẽ với nhiều cơ hội và thách thức. Việc hiểu rõ các yếu tố ảnh hưởng sẽ giúp các doanh nghiệp tối ưu hóa chiến lược kinh doanh và khai thác tiềm năng của thị trường.

5.1. Dự báo xu hướng phát triển m commerce trong tương lai

Dự báo rằng m-commerce sẽ tiếp tục phát triển mạnh mẽ trong những năm tới. Sự gia tăng sử dụng smartphone và internet di động sẽ là động lực chính thúc đẩy sự phát triển này. Các doanh nghiệp cần chuẩn bị sẵn sàng để nắm bắt cơ hội.

5.2. Các khuyến nghị cho doanh nghiệp trong lĩnh vực m commerce

Doanh nghiệp cần chú trọng đến việc cải thiện trải nghiệm người dùng, đầu tư vào công nghệ và nâng cao nhận thức của người tiêu dùng về m-commerce. Những chiến lược này sẽ giúp doanh nghiệp phát triển bền vững trong lĩnh vực này.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thương mại di động (Mobile Commerce - M-Commerce) đã trở thành xu hướng phát triển mạnh mẽ trong lĩnh vực thương mại điện tử toàn cầu. Theo hãng phân tích Ovum (2017), giá trị giao dịch thị trường M-Commerce toàn cầu đạt khoảng 288 tỷ USD năm 2017, dự kiến tăng lên 459 tỷ USD năm 2018 và 693 tỷ USD năm 2019, với mức tăng trưởng hàng năm trên 50%. Tại Việt Nam, tỷ lệ người dùng smartphone tăng từ 37% năm 2013 lên 84% năm 2017 (Nielsen Việt Nam, 2017), tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của M-Commerce. Tuy nhiên, tỷ lệ người dùng mua sắm qua thiết bị di động tại Việt Nam chỉ đạt 70%, thấp hơn nhiều so với các nước trong khu vực Đông Nam Á như Indonesia (90%). Tại Thành phố Hồ Chí Minh, trung tâm kinh tế năng động nhất cả nước, hoạt động thương mại di động đang phát triển nhưng vẫn còn nhiều thách thức trong việc thu hút người tiêu dùng.

Nghiên cứu nhằm mục tiêu xác định các yếu tố ảnh hưởng đến ý định chấp nhận M-Commerce của người tiêu dùng tại TP. Hồ Chí Minh, đo lường mức độ tác động và thứ tự ưu tiên của các yếu tố này, đồng thời khám phá sự khác biệt về ý định chấp nhận theo các đặc điểm nhân khẩu học như giới tính, độ tuổi, trình độ học vấn, nghề nghiệp và thu nhập. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào khảo sát người tiêu dùng tại TP. Hồ Chí Minh trong giai đoạn tháng 8-9 năm 2018. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc hỗ trợ doanh nghiệp xây dựng chiến lược phát triển M-Commerce hiệu quả, góp phần thúc đẩy sự phát triển của thương mại điện tử tại Việt Nam.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên sự tích hợp ba lý thuyết và mô hình nghiên cứu chính nhằm giải thích ý định chấp nhận M-Commerce:

• Lý thuyết hành động hợp lý (TRA): Đề xuất bởi Ajzen và Fishbein (1975), lý thuyết này cho rằng ý định hành vi của cá nhân bị ảnh hưởng bởi thái độ cá nhân và chuẩn mực chủ quan xã hội. Ý định hành vi là chỉ số dự báo hành vi thực tế.

• Mô hình chấp nhận công nghệ (TAM): Phát triển bởi Davis (1989), TAM tập trung vào hai yếu tố chính là nhận thức sự hữu ích và nhận thức tính dễ sử dụng, ảnh hưởng đến thái độ và ý định sử dụng công nghệ.

• Lý thuyết lan truyền sự đổi mới (IDT): Rogers (1995) nhấn mạnh năm đặc điểm của sự đổi mới ảnh hưởng đến việc chấp nhận công nghệ, trong đó có lợi thế tương đối, tính tương thích và tính phức tạp. IDT bổ sung cho TAM và TRA trong việc giải thích sự chấp nhận công nghệ mới trong giai đoạn đầu.

Các khái niệm chính trong nghiên cứu bao gồm: chuẩn mực chủ quan, nhận thức sự hữu ích, nhận thức tính dễ sử dụng, tính di động, tính đổi mới, khả năng tương thích, sự tin tưởng, nhận thức rủi ro và nhận thức chi phí.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu được thực hiện theo hai giai đoạn chính:

• Nghiên cứu sơ bộ: Thu thập và tổng hợp thông tin từ các nghiên cứu trước, thực hiện nghiên cứu định tính và định lượng sơ bộ để xây dựng mô hình nghiên cứu, phát triển giả thuyết và hoàn thiện thang đo.

• Nghiên cứu chính thức: Thu thập dữ liệu định lượng thông qua khảo sát bằng bảng câu hỏi với cỡ mẫu khoảng 400 người tiêu dùng tại TP. Hồ Chí Minh trong tháng 8-9/2018. Phương pháp chọn mẫu là chọn mẫu ngẫu nhiên có chủ đích nhằm đảm bảo tính đại diện cho nhóm người tiêu dùng sử dụng thiết bị di động.

Dữ liệu được xử lý và phân tích bằng các phương pháp thống kê như phân tích nhân tố khám phá (EFA), kiểm định độ tin cậy Cronbach’s Alpha, phân tích hồi quy tuyến tính và kiểm định sự khác biệt giữa các nhóm bằng Independent-samples T-test và Oneway ANOVA. Phần mềm SPSS và AMOS được sử dụng để phân tích dữ liệu.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Ảnh hưởng của chuẩn mực chủ quan: Chuẩn mực chủ quan có tác động tích cực và có ý nghĩa thống kê đến ý định chấp nhận M-Commerce, với hệ số hồi quy đạt khoảng 0.25, cho thấy áp lực xã hội và sự ảnh hưởng từ bạn bè, gia đình đóng vai trò quan trọng trong quyết định sử dụng dịch vụ M-Commerce.

2. Nhận thức sự hữu ích và tính dễ sử dụng: Nhận thức sự hữu ích có ảnh hưởng mạnh mẽ nhất đến ý định chấp nhận (hệ số hồi quy khoảng 0.35), tiếp theo là nhận thức tính dễ sử dụng (khoảng 0.28). Điều này cho thấy người tiêu dùng có xu hướng chấp nhận M-Commerce khi họ tin rằng dịch vụ này giúp nâng cao hiệu quả và dễ dàng sử dụng.

3. Tính di động và tính đổi mới: Tính di động được đánh giá là yếu tố quan trọng với hệ số hồi quy khoảng 0.22, phản ánh khả năng truy cập dịch vụ mọi lúc mọi nơi là ưu điểm nổi bật của M-Commerce. Tính đổi mới cũng có ảnh hưởng tích cực nhưng mức độ thấp hơn (khoảng 0.15).

4. Khả năng tương thích và sự tin tưởng: Cả hai yếu tố này đều có tác động thuận chiều đến ý định chấp nhận, với hệ số hồi quy lần lượt là 0.18 và 0.20, cho thấy sự phù hợp với thói quen hiện tại và niềm tin vào độ an toàn của dịch vụ là những yếu tố không thể bỏ qua.

5. Nhận thức rủi ro và chi phí: Nhận thức rủi ro và chi phí có ảnh hưởng ngược chiều đến ý định chấp nhận, với hệ số hồi quy âm lần lượt là -0.17 và -0.19, cho thấy người tiêu dùng còn lo ngại về các rủi ro bảo mật, quyền riêng tư và chi phí sử dụng dịch vụ.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu phù hợp với các nghiên cứu trước đây trên thế giới, khẳng định vai trò quan trọng của nhận thức sự hữu ích và tính dễ sử dụng trong việc thúc đẩy ý định sử dụng M-Commerce. Chuẩn mực chủ quan có ảnh hưởng rõ nét trong bối cảnh văn hóa phương Đông, nơi mà các yếu tố xã hội và gia đình có vai trò lớn trong quyết định cá nhân. Tính di động được xem là lợi thế cạnh tranh nổi bật của M-Commerce so với thương mại điện tử truyền thống.

Nhận thức rủi ro và chi phí vẫn là rào cản đáng kể, phản ánh sự cần thiết của các doanh nghiệp trong việc nâng cao độ tin cậy, bảo mật và tối ưu hóa chi phí dịch vụ để thu hút người dùng. Các biểu đồ phân tích hồi quy và bảng so sánh các nhóm nhân khẩu học có thể minh họa rõ sự khác biệt về ý định chấp nhận theo giới tính, độ tuổi và thu nhập, giúp doanh nghiệp định hướng chiến lược phù hợp.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường truyền thông và giáo dục người tiêu dùng: Doanh nghiệp cần đẩy mạnh các chiến dịch truyền thông nhằm nâng cao nhận thức về lợi ích và tính dễ sử dụng của M-Commerce, tập trung vào việc minh bạch các quy trình giao dịch và bảo mật thông tin để giảm thiểu lo ngại về rủi ro. Thời gian thực hiện: 6-12 tháng.

2. Phát triển các ứng dụng thân thiện, dễ sử dụng: Tối ưu hóa giao diện và trải nghiệm người dùng trên thiết bị di động, đảm bảo tính tương thích với nhiều loại thiết bị và hệ điều hành, giúp người dùng dễ dàng tiếp cận và sử dụng dịch vụ. Chủ thể thực hiện: bộ phận phát triển sản phẩm, thời gian 6 tháng.

3. Cải thiện chính sách bảo mật và hỗ trợ khách hàng: Xây dựng hệ thống bảo mật chặt chẽ, minh bạch chính sách bảo vệ quyền riêng tư, đồng thời thiết lập kênh hỗ trợ khách hàng nhanh chóng, hiệu quả để tăng sự tin tưởng của người tiêu dùng. Thời gian triển khai: 3-6 tháng.

4. Giảm thiểu chi phí sử dụng dịch vụ: Doanh nghiệp cần nghiên cứu và áp dụng các giải pháp công nghệ nhằm giảm chi phí vận hành, từ đó có thể giảm giá dịch vụ hoặc cung cấp các ưu đãi, khuyến mãi nhằm thu hút người dùng mới và giữ chân khách hàng hiện tại. Thời gian thực hiện: 6-9 tháng.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Doanh nghiệp thương mại điện tử và M-Commerce: Giúp hiểu rõ các yếu tố ảnh hưởng đến hành vi người tiêu dùng, từ đó xây dựng chiến lược phát triển sản phẩm và dịch vụ phù hợp, nâng cao hiệu quả kinh doanh.

2. Nhà quản lý và hoạch định chính sách: Cung cấp cơ sở dữ liệu và phân tích để xây dựng các chính sách hỗ trợ phát triển thương mại điện tử, thúc đẩy chuyển đổi số và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

3. Các nhà nghiên cứu và học viên ngành quản trị kinh doanh, marketing: Là tài liệu tham khảo quý giá về mô hình nghiên cứu hành vi người tiêu dùng trong lĩnh vực công nghệ mới, giúp phát triển các nghiên cứu tiếp theo.

4. Nhà phát triển ứng dụng và công nghệ thông tin: Hiểu được nhu cầu và kỳ vọng của người dùng về tính dễ sử dụng, tính di động và bảo mật, từ đó thiết kế các giải pháp công nghệ phù hợp, nâng cao trải nghiệm khách hàng.

Câu hỏi thường gặp

1. M-Commerce khác gì so với E-Commerce truyền thống?
   M-Commerce là hình thức thương mại điện tử trên nền tảng thiết bị di động, cho phép người dùng thực hiện giao dịch mọi lúc mọi nơi, trong khi E-Commerce truyền thống thường thực hiện trên máy tính cá nhân với kết nối cố định. M-Commerce có tính di động cao và tiện lợi hơn.

2. Yếu tố nào ảnh hưởng mạnh nhất đến ý định sử dụng M-Commerce?
   Nhận thức sự hữu ích được xác định là yếu tố có ảnh hưởng mạnh nhất, tiếp theo là nhận thức tính dễ sử dụng và chuẩn mực chủ quan. Người tiêu dùng có xu hướng sử dụng khi thấy dịch vụ giúp họ tiết kiệm thời gian và công sức.

3. Tại sao nhận thức rủi ro lại ảnh hưởng tiêu cực đến việc chấp nhận M-Commerce?
   Người tiêu dùng lo ngại về bảo mật thông tin cá nhân, gian lận tài chính và quyền riêng tư khi giao dịch trực tuyến qua thiết bị di động, điều này làm giảm ý định sử dụng dịch vụ.

4. Làm thế nào để doanh nghiệp tăng sự tin tưởng của khách hàng đối với M-Commerce?
   Doanh nghiệp cần xây dựng hệ thống bảo mật chặt chẽ, minh bạch chính sách bảo vệ dữ liệu, cung cấp dịch vụ hỗ trợ khách hàng nhanh chóng và hiệu quả, đồng thời tạo ra các chứng nhận uy tín để tăng cường niềm tin.

5. Có sự khác biệt về ý định sử dụng M-Commerce giữa các nhóm nhân khẩu học không?
   Có. Nghiên cứu cho thấy ý định sử dụng có sự khác biệt theo giới tính, độ tuổi, trình độ học vấn và thu nhập, ví dụ người trẻ tuổi và có thu nhập cao thường có xu hướng sử dụng M-Commerce nhiều hơn.

Kết luận

• Nghiên cứu đã xác định chín yếu tố chính ảnh hưởng đến ý định chấp nhận M-Commerce của người tiêu dùng tại TP. Hồ Chí Minh, trong đó nhận thức sự hữu ích và tính dễ sử dụng đóng vai trò quan trọng nhất.
• Chuẩn mực chủ quan, tính di động, tính đổi mới, khả năng tương thích và sự tin tưởng cũng góp phần thúc đẩy ý định sử dụng.
• Nhận thức rủi ro và chi phí là những rào cản cần được doanh nghiệp và nhà quản lý chú trọng giải quyết.
• Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học cho các doanh nghiệp xây dựng chiến lược phát triển M-Commerce phù hợp với đặc điểm người tiêu dùng Việt Nam.
• Các bước tiếp theo bao gồm triển khai các giải pháp nâng cao trải nghiệm người dùng, tăng cường bảo mật và giảm chi phí dịch vụ nhằm thúc đẩy sự phát triển bền vững của M-Commerce tại Việt Nam.

Hành động ngay hôm nay để tận dụng tiềm năng bùng nổ của thương mại di động tại thị trường Việt Nam!

Trích đoạn nội dung tài liệu

Phần mở đầu Chương 2: Cơ sở lí thuyết và mô hình nghiên cứu Chương 3: Phương pháp nghiên cứu Chương 4: Kết quả nghiên cứu Chương 5: Kết luận và hàm ý quản trị TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 6 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU 2. TỔNG QUAN VỀ ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU 2. Thương mại di động (Mobile Commerce) Các nhà nghiên cứu hệ thống thông tin quản lý khác nhau đã cung cấp các định nghĩa khác nhau về TMDĐ (m-commerce). Theo Kleijnen và cộng sự (2007) TMDĐ đề cập đến bất kỳ giao dịch nào, trực tiếp hoặc gián tiếp, với giá trị bằng tiền, được thực hiện thông qua mạng viễn thông không dây.

Ví dụ như ngân hàng, đầu tư, đấu giá, mua sắm và dịch vụ điện thoại di động. Hội nghị Liên Hiệp Quốc về thương mại và phát triển cũng định nghĩa TMDĐ là hoạt động mua bán hàng hoá và dịch vụ thông qua sử dụng các thiết bị cầm tay không dây (United Nations Conference on Trade and Development, 2004). Tương tự, Smith (2006) xác định TMDĐ như mua bán hàng hoá và dịch vụ thông qua các thiết bị cầm tay không dây như điện thoại di động và trợ lý cá nhân kỹ thuật số (PDA). Theo Tarasewich và cộng sự (2002), TMDĐ được định nghĩa là "tất cả các hoạt động liên quan đến một giao dịch thương mại (tiềm năng) được thực hiện thông qua các mạng truyền thông giao tiếp với các thiết bị không dây (hoặc điện thoại di động)".

Yang (2015) đã định nghĩa TMDĐ là giao dịch được thực hiện thông qua một loạt các thiết bị di động qua mạng viễn thông không dây trong một môi trường không dây. Những tác giả khác cũng đã đưa ra những định nghĩa tương tự về m-commerce bao gồm Wu và Wang, Wong và Hsu. Nhìn chung TMDĐ là bất kì giao dịch nào liên quan đến việc mua bán, trao đổi hàng hóa dịch vụ thông qua các thiết bị không dây trong một môi trường không dây. Các thiết bị không dây ở đây được hiểu là điện thoại thông minh, máy tính bảng và các trợ lí cá nhân kĩ thuật số (Personal Digital Assistant).

TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Thương mại điện tử và thương mại di động Nhiều nhà nghiên cứu cho rằng TMDĐ (m-commerce) và TMĐT (e- commerce) có mối quan hệ mật thiết với nhau. Coursaris và Hassanein (2003) cho rằng, TMDĐ là một mở rộng tự nhiên của TMĐT cho phép người dùng tương tác với người dùng khác hoặc các doanh nghiệp trong một chế độ không dây, bất cứ lúc nào và bất cứ nơi nào. TMDĐ thường được coi là TMĐT trên nền tảng di động (Donegan 2000; Liebmann 2000; Schwartz 2000 trích dẫn trong Zhang và Yuan, 2002) và được coi như một tập hợp con của TMĐT (Ngai và Gunasekaran, 2007).

Khi người dùng thực hiện TMĐT như ngân hàng điện tử hoặc mua sản phẩm, họ không cần sử dụng hệ thống máy tính cá nhân. Họ đơn giản chỉ cần một thiết bị cẩm tay di động như điện thoại di động hoặc trợ lý kĩ thuật số cá nhân (PDA) để thực hiện các hoạt động TMĐT khác nhau (Ngai và Gunasekaran, 2007). Jimenez và cộng sự (2016) đã tổng hợp những đặc điểm khác biệt cơ bản của TMDĐ và TMĐT trong bảng sau: Bảng 2. 1: Sự khác nhau giữa thương mại di động và thương mại điện tử Thương mại di động Thương mại điện tử Tác giả (M-commerce) (E-commerce) Sự có mặt khắp nơi cao Sự có mặt khắp nơi thấp Groß (2015), Gu và cộng sự (2013), Holmes và cộng sự (2013) Ít không gian để hiển thị Nhiều không gian để hiển Adipat và cộng sự (2011), thông tin (màn hình từ 5 thị thông tin (màn hình 14 Ghose và cộng sự (2012) đến 9 inches, tùy thuộc inches hoặc hơn) vào thiết bị) Nỗ lực tương đối lớn Nỗ lực tương đối ít hơn Adipat và cộng sự (2011), trong quá trình tìm kiếm trong quá trình tìm kiếm Ghose và cộng sự (2012) thông tin thông tin TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 8 Kết nối Internet chậm hơn Kết nối Internet nhanh Gu và cộng sự (2013) và kém ổn định (truy cập hơn và ổn định hơn (truy Internet qua mạng di động cập Internet bằng cáp hoặc Wifi) hoặc Wifi) Tăng chi phí liên quan đến Chi phí thấp hơn liên quan Choi và cộng sự (2008) việc sử dụng (nhận thức đến việc sử dụng (nhiều các cấp độ khác nhau của mức tiêu chuẩn hóa lệ phí chi phí kết nối Internet) kết nối Internet) Giao dịch được khi người Giao dịch tại môi trường Gu và cộng sự (2013) dùng di chuyển (trên xe, tĩnh (ở nhà, văn phòng…) xe buýt, đi bộ, chạy…) Thêm tùy biến (điện thoại Ít tùy biến (máy tính là Choi và cộng sự (2008) là một công cụ cá nhân) một công cụ cá nhân hoặc công ty) Truy cập vào mục tiêu Truy cập vào mục tiêu hạn Liébana-Cabanillas và rộng hơn chế hơn cộng sự (2014) Nguồn: Jimenez và cộng sự (2016) 2.

Các dịch vụ thương mại di động Các dịch vụ TMDĐ có thể được phân loại dựa theo người dùng cuối thành B2C (Doanh nghiệp với doanh nghiệp), C2C (Khách hàng với khách hàng) và B2B (Doanh nghiệp với doanh nghiệp). Phần lớn các dịch vụ TMDĐ là sự trao đổi hàng hóa, dịch vụ hoặc thông tin theo dạng B2C (Panis và cộng sự, 2001). Và trong phạm vi đề tài này tác giả chỉ tập trung nghiên cứu hình thức TMDĐ doanh nghiệp với khách hàng (B2C). Những dịch vụ trong TMDĐ B2C hiện tại và tương lai của TMDĐ bao gồm: dịch vụ ngân hàng di động (ví dụ: kiểm tra thông tin tài khoản, chuyển tiền), dịch vụ buôn bán di động (ví dụ: báo giá, bán/mua), thông tin thẻ tín dụng (số dư tài khoản), hàng không (ví dụ: đặt chỗ trực tuyến, kiểm tra tài khoản), du lịch (ví dụ: đặt chỗ trực TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 9 tuyến, thời gian biểu), đặt vé xem nhạc, bán hàng (ví dụ: sách trực tuyến, CDs), giải trí (ví dụ: trò chơi), tin tức/thông tin (ví dụ: tiêu điểm, thể thao, thời tiết, kinh doanh), cơ sở dữ liệu (ví dụ: các trang vàng, từ điển, hướng dẫn nhà hàng), các ứng dụng dựa trên vị trí (ví dụ: thông tin và hương dẫn trong khu vực) (Antovski và Gusev, 2003; Islam và cộng sự, 2011).

Theo Khalifa và Shen (2008) thì các dịch vụ điển hình của TMDĐ B2C bao gồm: các dịch vụ tài chính di động (ví dụ: ngân hàng di động, thanh toán di động, mô giới di động), mua sắm di động (ví dụ: bán lẻ di động, bán vé di động, đấu giá di động), giải trí di động (ví dụ: trò chơi di động, âm nhạc, video, cá cược), và thông tin di động (ví dụ: truy cập tin tức thể thao, dự báo thời tiết, bản đồ bằng thiết bị di động…). Hiện nay, các doanh nghiệp rất chú trọng giao dịch bán lẻ (B2C) vì lĩnh vực này đang rất phát triển tại Việt Nam. Vì vậy, bài nghiên cứu tập trung vào nghiên cứu thành phần dịch vụ giao dịch của TMDĐ, với các hoạt động bao gồm: mua sắm trực tuyến trên thiết bị di động; tra cứu số dư tài khoản ngân hàng trên thiết bị di động; chuyển tiền thông qua ngân hàng điện tử trên thiết bị di động; thanh toán hóa đơn thương mại, điện, nước trên thiết bị di động; nạp thẻ điện thoại trực tuyến trên thiết bị di động; đặt phòng khách sạn trên thiết bị di động; đặt vé máy bay trên thiết bị di động. Lợi ích của thương mại di động TMDĐ là một phần của TMĐT cho phép mọi người thực hiện giao dịch thông qua các thiết bị di động.

TMDĐ cung cấp những lợi thế của việc truy cập thông tin ở mọi nơi, bất cứ khi nào, bất cứ nơi đâu (Chong và cộng sự, 2012). Có thể kể đến các lợi ích của TMDĐ đối với người dùng như sau: Thuận tiện: Chỉ với một vài cú chạm trên thiết bị di động, khách hàng đã có thể mua sắm, ngân hàng, đặt vé… và hơn thế nữa họ có thể thực hiện các giao dịch đó cho dù họ đang ngồi trên ghế ở nhà, ở trên tàu trên đường đi làm, hay đứng xếp hàng trong cửa hàng tạp hóa. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 10 Khả năng truy cập linh hoạt: Người dùng có thể truy cập thông qua thiết bị di động và cùng một lúc cũng có thể truy cập trực tuyến bằng các tùy biến di động khác và các nền tảng mạng khác. Mặt khác, người dùng cũng có thể chọn không truy cập bằng cách tắt thiết bị di động của mình.

Kết nối dễ dàng: Miễn là tín hiệu mạng có sẵn, thiết bị di động có thể kết nối và thực hiện các giao dịch thương mại thông qua mạng 3G/4G hoặc Wifi. Cá nhân hóa: Mỗi thiết bị di động thường được dành riêng cho một người dùng cụ thể vì vậy nó mang tính cá nhân. Người dùng có thể làm bất cứ điều gì họ muốn với thiết bị cầm tay của họ: sửa đổi hình nền, thay đổi cài đặt chế độ xem hoặc sửa đổi thông tin liên hệ khi gửi mail hay thanh toán điện tử. Hiệu quả về thời gian: Thực hiện giao dịch TMDĐ không yêu cầu người dùng phải cắm điện như máy tính cá nhân hoặc đợi khởi động máy như máy tính xách tay.

Tiện lợi của dịch vụ thanh toán điện tử trên thiết bị di động: Bằng cách áp dụng các công cụ bổ sung cần thiết, thanh toán có thể được thực hiện dễ dàng và an toàn hơn bao giờ hết. Do sự phát triển nhanh chóng, TMDĐ cũng hỗ trợ gần như tất cả các phương thức thanh toán phổ biến cho khách hàng để thanh toán hóa đơn điện tử, mua thẻ trả trước như thẻ điện thoại, cũng như giải quyết các giao dịch phức tạp. Đối với các doanh nghiệp, TMDĐ cũng đem đến những lợi ích vô cùng to lớn: Thúc đẩy hoạt động bán lẻ: Trong bối cảnh kinh tế khó khăn, giải pháp TMĐT với điện thoại thông minh và ứng dụng phần mềm đóng một vai trò quan trọng trong thị trường bán lẻ, tạo mối quan hệ chặt chẽ giữa người tiêu dùng, nhà bán lẻ và thương hiệu hàng hóa thông qua các tính năng, để đạt được thành công cả về lợi nhuận và mang lại trải nghiệm mua sắm tuyệt vời trên thiết bị di động. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 11 Kết quả là, đầu tư vào nền tảng di động cho giao dịch B2C được định nghĩa là hướng đầu tư chiến lược trong tương lai, như đã nêu trong tỷ lệ đầu tư trên nền tảng di động chiếm 68% đầu tư vào nghiên cứu và nền tảng công nghệ mới.

Dữ liệu tốt hơn TMDĐ cung cấp cho các doanh nghiệp một cơ sở dữ liệu người tiêu dùng tốt hơn vì đây là một phần của toàn bộ quá trình mua hàng.