Khóa luận tốt nghiệp các yếu tố ảnh hưởng đến hành vi tiêu dùng xanh của sinh viên đại học kinh tế đại học quốc gia hà nội

Khóa luận tốt nghiệp nghiên cứu tốt nghiệp các yếu tố ảnh hưởng đến hành vi tiêu dùng xanh của sinh viên đại học kinh tế đại học, vận dụng lý thuyết vào thực tế, đề xuất giải pháp

• Tác giả: Nghiêm Huỳnh Đức Mã
• Người hướng dẫn: Th.S. Lê Nguyễn Hồng Phương
• Trường học: Đại học Kinh tế - Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
• Đề tài: Các Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Hành Vi Tiêu Dùng Xanh Của Sinh Viên Đại Học Kinh Tế
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN
• 1.1. Tổng quan tình hình nghiên cứu
• 1.2. Tổng quan tài liệu nghiên cứu trong nước
• 1.3. Tổng quan tài liệu nghiên cứu nước ngoài
• 1.4. Khoảng trống nghiên cứu
• 1.5. Cơ sở lý thuyết về hành vi tiêu dùng
• 1.5.1. Khái niệm hành vi người tiêu dùng
• 1.5.2. Các yếu tố ảnh hưởng đến hành vi người tiêu dùng
• 1.5.3. Một số thuyết hành vi tiêu dùng
• 1.5.4. Cơ sở lý thuyết về tiêu dùng xanh
• 1.5.4.1. Khái niệm về tiêu dùng xanh
• 1.5.4.2. Sản phẩm xanh
• 1.5.4.3. Người tiêu dùng xanh
• 1.5.5. Đặc trưng tiêu dùng xanh của sinh viên
• 2. CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Quy trình nghiên cứu
• 2.2. Xây dựng mô hình nghiên cứu
• 2.2.1. Các mô hình nghiên cứu trước đây
• 2.2.2. Xây dựng giả thuyết nghiên cứu
• 2.3. Phương pháp thu thập và xử lí dữ liệu
• 2.3.1. Phương pháp thu thập
• 2.3.2. Phương pháp xử lí dữ liệu
• 2.3.3. Thang đo nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đánh giá độ tin cậy của thang đo
• 3.1.1. Đánh giá độ tin cậy thang đo “Nhân khẩu học”
• 3.1.2. Đánh giá độ tin cậy thang đo “Nhận thức đối với môi trường”
• 3.1.3. Đánh giá độ tin cậy thang đo “Giá sản phẩm xanh”
• 3.1.4. Đánh giá độ tin cậy thang đo “Chuẩn chủ quan”
• 3.1.5. Đánh giá độ tin cậy thang đo “Nhận thức rủi ro”
• 3.1.6. Đánh giá độ tin cậy thang đo “Hành vi tiêu dùng xanh”
• 3.1.7. Đánh giá giá trị của thang đo
• 3.2. Phân tích hồi quy và kiểm định các giả thuyết nghiên cứu
• 3.2.1. Phân tích hồi quy
• 3.2.2. Kiểm định yếu tố giả thuyết nghiên cứu
• 3.2.2.1. Kiểm định yếu tố “Nhận thức đối với môi trường”
• 3.2.2.2. Kiểm định yếu tố “Giá sản phẩm xanh”
• 3.2.2.3. Kiểm định yếu tố “Chuẩn chủ quan”
• 3.2.2.4. Kiểm định yếu tố “Nhận thức rủi ro”
• 4. CHƯƠNG 4: GIẢI PHÁP, ĐỀ XUẤT TỪ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.1. Xu hướng phát triển tiêu dùng xanh tại Việt Nam
• 4.2. Đề xuất giải pháp phát triển tiêu dùng xanh cho sinh viên ĐHKT
• 4.2.1. Giải pháp thúc đẩy tiêu dùng xanh từ cá nhân sinh viên
• 4.2.2. Giải pháp thúc đẩy tiêu dùng xanh từ nhà trường
• 4.2.3. Giải pháp thúc đẩy tiêu dùng xanh đối với các doanh nghiệp
• 4.2.4. Giải pháp thúc đẩy hành vi tiêu dùng xanh đối với các cơ quan nhà nước
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về hành vi tiêu dùng xanh của sinh viên đại học kinh tế

Hành vi tiêu dùng xanh đang trở thành một xu hướng quan trọng trong bối cảnh hiện nay, đặc biệt là trong giới sinh viên đại học. Sinh viên đại học kinh tế, với sự nhạy bén và nhận thức cao về các vấn đề môi trường, có thể đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy tiêu dùng bền vững. Nghiên cứu này sẽ phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến hành vi tiêu dùng xanh của nhóm đối tượng này.

1.1. Khái niệm hành vi tiêu dùng xanh và tầm quan trọng

Hành vi tiêu dùng xanh được định nghĩa là việc lựa chọn sản phẩm và dịch vụ thân thiện với môi trường. Điều này không chỉ giúp bảo vệ môi trường mà còn nâng cao chất lượng cuộc sống. Sinh viên đại học kinh tế, với kiến thức và ý thức cao về môi trường, có thể dẫn dắt xu hướng tiêu dùng này.

1.2. Tình hình tiêu dùng xanh hiện nay tại Việt Nam

Tình hình tiêu dùng xanh tại Việt Nam đang có những chuyển biến tích cực, nhưng vẫn còn nhiều thách thức. Nhiều sinh viên vẫn chưa nhận thức rõ về sản phẩm xanh và giá cả cao là rào cản lớn. Cần có các chiến lược truyền thông hiệu quả để nâng cao nhận thức.

II. Các yếu tố ảnh hưởng đến hành vi tiêu dùng xanh của sinh viên

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng có nhiều yếu tố tác động đến hành vi tiêu dùng xanh của sinh viên đại học kinh tế. Những yếu tố này bao gồm nhận thức về môi trường, thái độ tiêu dùng, và ảnh hưởng xã hội. Việc hiểu rõ các yếu tố này sẽ giúp xây dựng các giải pháp thúc đẩy tiêu dùng xanh hiệu quả hơn.

2.1. Nhận thức về môi trường và hành vi tiêu dùng

Nhận thức về môi trường là yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến hành vi tiêu dùng xanh. Sinh viên có nhận thức cao về các vấn đề môi trường thường có xu hướng lựa chọn sản phẩm xanh hơn. Nghiên cứu cho thấy rằng việc giáo dục về môi trường có thể nâng cao nhận thức này.

2.2. Thái độ tiêu dùng và quyết định mua sắm

Thái độ tiêu dùng tích cực đối với sản phẩm xanh có thể thúc đẩy hành vi mua sắm. Sinh viên có thái độ tích cực thường sẵn sàng chi trả nhiều hơn cho sản phẩm thân thiện với môi trường. Điều này cho thấy rằng việc xây dựng thái độ tích cực là rất cần thiết.

2.3. Ảnh hưởng xã hội và hành vi tiêu dùng

Ảnh hưởng từ bạn bè và gia đình cũng đóng vai trò quan trọng trong quyết định tiêu dùng của sinh viên. Nếu một nhóm bạn bè có thói quen tiêu dùng xanh, khả năng cao là các thành viên trong nhóm sẽ bị ảnh hưởng và thay đổi hành vi tiêu dùng của mình.

III. Thách thức trong việc thúc đẩy hành vi tiêu dùng xanh

Mặc dù có nhiều yếu tố tích cực, nhưng vẫn tồn tại nhiều thách thức trong việc thúc đẩy hành vi tiêu dùng xanh của sinh viên. Những thách thức này bao gồm giá cả sản phẩm xanh cao, thiếu thông tin và sự hỗ trợ từ các tổ chức.

3.1. Giá cả sản phẩm xanh và rào cản tiêu dùng

Giá cả cao của sản phẩm xanh là một trong những rào cản lớn nhất đối với sinh viên. Nhiều sinh viên không đủ khả năng tài chính để chi trả cho các sản phẩm này, dẫn đến việc họ chọn các sản phẩm thông thường hơn.

3.2. Thiếu thông tin về sản phẩm xanh

Nhiều sinh viên không biết rõ về các sản phẩm xanh và lợi ích của chúng. Việc thiếu thông tin này dẫn đến sự hoài nghi và ngần ngại trong việc lựa chọn sản phẩm thân thiện với môi trường.

IV. Phương pháp thúc đẩy hành vi tiêu dùng xanh hiệu quả

Để thúc đẩy hành vi tiêu dùng xanh, cần có các phương pháp hiệu quả nhằm nâng cao nhận thức và thay đổi thái độ của sinh viên. Các giải pháp này có thể bao gồm giáo dục, truyền thông và các chương trình khuyến mãi.

4.1. Giáo dục và nâng cao nhận thức

Giáo dục về môi trường và tiêu dùng xanh cần được tích hợp vào chương trình học. Các buổi hội thảo, tọa đàm có thể giúp sinh viên hiểu rõ hơn về tầm quan trọng của việc tiêu dùng bền vững.

4.2. Chương trình khuyến mãi cho sản phẩm xanh

Các doanh nghiệp có thể triển khai các chương trình khuyến mãi cho sản phẩm xanh nhằm thu hút sinh viên. Việc giảm giá hoặc tặng kèm sản phẩm có thể khuyến khích sinh viên thử nghiệm và lựa chọn sản phẩm xanh.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của tiêu dùng xanh

Hành vi tiêu dùng xanh của sinh viên đại học kinh tế đang có những chuyển biến tích cực, nhưng vẫn cần nhiều nỗ lực để thúc đẩy hơn nữa. Tương lai của tiêu dùng xanh phụ thuộc vào sự thay đổi trong nhận thức và hành vi của sinh viên.

5.1. Tương lai của tiêu dùng xanh tại Việt Nam

Dự báo rằng tiêu dùng xanh sẽ ngày càng trở nên phổ biến trong giới trẻ. Các chính sách hỗ trợ từ chính phủ và doanh nghiệp sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy xu hướng này.

5.2. Vai trò của sinh viên trong việc thúc đẩy tiêu dùng xanh

Sinh viên có thể trở thành những người dẫn dắt trong việc thúc đẩy tiêu dùng xanh. Họ không chỉ là người tiêu dùng mà còn có thể là những người truyền cảm hứng cho cộng đồng xung quanh.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG I: TONG QUAN TINH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu 1. Tổng quan tài liệu nghiên cứu trong nước Đề tài “Một số yếu tố ảnh hưởng đến hành vi tiêu dùng xanh tại thành phó Hồ Chí Minh” của nhóm tác giả Hà Nam Khánh Giao và Dinh Thị Kiều Nhung (2018) sử dụng phương pháp nghiên cứu định tính (phỏng vấn chuyên gia) kết hợp với nghiên cứu định lượng (Phân tích hồi quy tuyến tính bội) được sử dụng. Kết quả cho thấy có 3 yếu tố ảnh hưởng đến hành vi tiêu dùng xanh tại thành phố Hồ Chí Minh, sắp xếp theo thứ tự tam quan trọng giảm dan: Hoạt động chiêu thị xanh, nguồn thông tin và giá sản phẩm xanh.

Tác giả Hoàng Trọng Hung và cộng sự (2018) “ Các yếu tố ảnh hưởng đến hành vi tiêu dùng xanh của người tiêu dùng tại thành phố Hué ” đã sử dung mô hình phương trình cấu trúc tuyến tính SEM. Kết quả nghiên cứu cho thấy có hai nhân tố chính ảnh hưởng đến ý định tiêu dùng xanh qua đó tác động gián tiếp đến hành vi tiêu dùng xanh của người tiêu dùng tại thành phố Huế là thái độ đối với tiêu đùng xanh và mối quan tâm đến môi trường. Tác giả Vũ Thị Bích Viên (2013) “Nghiên cứu các yếu tô ảnh hưởng đến ý định mua sản phẩm xanh của người tiêu dùng tại thành phố Hồ Chi Minh”, sử dụng phương pháp nghiên cứu sơ bộ và nghiên cứu chính thức với cỡ mẫu có kích thước n = 278. Kết quả cho thấy thái độ; chuan chủ quan; nhận thức kiểm soát hành vi; hiệu quả nhận thức và mối quan tâm đến môi trường liên quan trực tiếp đến sản phẩm xanh có tác động cùng chiều đến ý định mua sản phẩm xanh, trong đó yếu tố tác động mạnh nhất là thái độ hướng tới ý định mua.

Bài nghiên cứu “Các nhân tố ảnh hưởng đến ý định tiêu dùng xanh của người dân tại thành phố Trà Vinh” của nhóm tác giả Hồ Mỹ Dung, Nguyễn Thanh Hùng, Nguyễn Thị Phương Uyên, Nguyễn Phi Phụng (2019) sử dụng phương pháp nghiên cứu định lượng cho thấy có 5 nhân tô ảnh hưởng đến ý định tiêu dùng xanh: Nhận thức về môi trường; Nhận thức về sức khỏe; Nhận thức hiệu quả tiêu dùng xanh; Nhận thức về giá; Truyền thông đại chúng. Tác giả Lê Thị Huyền (2018) với dé tài “Các yếu tô ảnh hưởng đến ý định mua sản phẩm xanh của người tiêu dùng tại tỉnh Bình Phước” đã xác định 3 yếu tố tác động đến ý định mua sản phẩm xanh gồm: định vị thương hiệu xanh; thái độ hướng tới thương hiệu xanh và kiến thức thương hiệu xanh. Bài nghiên cứu sử dung dé kiêm định mô hình nghiên cứu bao gồm nghiên cứu sơ bộ và nghiên cứu chính thức băng kỹ thuật gửi bảng câu hỏi phỏng vấn trực tiếp 300 người tiêu dùng tại tỉnh Bình Phước. Kết quả phân tích hồi quy cho thấy có 3 nhân tố có tác động tích cực đến ý định mua sản phẩm xanh của người tiêu dùng tại tỉnh Bình Phước gồm định vị thương hiệu xanh, kiến thức thương hiệu xanh và thái độ hướng tới thương hiệu xanh được sắp xếp theo thứ tự ảnh hưởng giảm dan.

Nghiên cứu “Các nhân tố ảnh hưởng đến hành vi tiêu dùng xanh của người dân nha trang” của Hồ Huy Tuu và cộng sự (2018). Mục tiêu của bài viết là phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến hành vi tiêu dùng xanh của người dân dựa trên lý thuyết hành vi dự định TPB với hai biến số mở rộng là rủi ro cảm nhận và sự tin tưởng. Sử dụng mẫu khảo sát gồm 250 người tiêu dùng tại thành phố Nha Trang va các công cụ phân tích định lượng, kết qua khang định có 5 trên 6 nhân tố có ảnh hưởng dương đến hành vi tiêu dùng xanh của người dân. Ngoại trừ yếu t6 cảm xúc các yếu tố khác như nhận thức, ảnh hưởng xã hội, kiểm soát, rủi ro và tin đều có ảnh hưởng tích cực đến hành vi tiêu dùng xanh nói chung của người dân thành phố Nha Trang Nghiên cứu đề xuất một số hàm ý ứng dụng nhằm xây dựng chiến lược truyền thông hiệu quả đề thúc đây hành vi tiêu dùng xanh cua dân tại Nha Trang.

Bài nghiên cứu “Các yếu tô ảnh hưởng đến hành vi tiêu dùng xanh của thé hệ Z Việt Nam” của nhóm tác giả Ao Thu Hoài và cộng sự (2021) sử dụng phương pháp nghiên cứu định tính và định lượng với 338 mẫu khảo sát tại 3 địa phương: Hà Nội, Đà Nẵng và TP Hồ Chí Minh. Kết quả đã đã chỉ ra 5 yếu tố ảnh hưởng đến hành vi tiêu dùng của thế hệ Z bao gồm: nhận thức về môi trường; đặc tính sản phẩm xanh; giá sản phẩm xanh; tính sẵn có của sản phẩm; ảnh hưởng xã hội. Vũ Anh Dũng và cộng sự (2012) trong bài nghiên cứu "Kiểm định mô hình các yếu tố ảnh hưởng tới hành vi tiêu dùng xanh" đã tổng quan tài liệu và phỏng vấn sâu với các nhóm đối tượng người tiêu dùng, nhà cung cấp sản phẩm xanh và các chuyên gia trong lĩnh vực, mô hình giả định các yếu tố ảnh hưởng đến hành vi tiêu dùng xanh được phát triển và hoàn thiện với các biến dự báo là nhân khẩu học, thái độ, chuẩn mực chủ quan và kiểm soát hành vi nhận thức, các yếu tố của sản phẩm xanh, các biến hành vi tiêu dùng là mua sản pham xanh (gồm ý định mua và hành vi mua), sử dụng xanh (tiết kiệm, tái chế, tái sử dụng, sử dụng bao bì xanh và xử lý rác xanh) và tuyên truyền cho tiêu dùng xanh. Kết quả kiểm định cho thấy ngoại trừ tác động của biến nhân khẩu học không có ý nghĩa thống kê trong hầu hết các trường hợp, các biến dự báo là thái độ; chuẩn mực chủ quan; kiểm soát hành vi nhận thúc; và các yếu tố sản pham xanh đều có tác động tích cực đối với các hành vi tiêu dùng xanh.

Đồng thời, kết quả cũng chỉ ra những tác động tích cực giữa các hành vi khác nhau trong tiêu dùng xanh. Từ đó, một số hàm ý chính sách cho chính phủ và doanh nghiệp được đưa ra với mục tiêu thúc đây phong trào tiêu dùng xanh tại Việt Nam nói chung và Hà Nội nói riêng. Kết quả khảo sát các nhân tố ảnh hưởng đến hành vi tiêu dùng xanh cho 200 người tiêu dùng trên địa bàn thành phố Huế của tác giả Hoàng Trọng Hùng cũng cho răng trong lĩnh vực mua săm các sản phâm xanh và thân thiện với môi 10 trường thì nữ giới có xu hướng quan tâm nhiều hơn so với nam giới (nữ giới chiếm 59,5% trong khi nam giới chiếm 40,5%). Tổng quan tài liệu nghiên cứu nước ngoài Tiến sĩ Mohammad Reza Iravani, Mohammad Sadeghi Zadeh, Amirreza Forozia, Norsida shafaruddin, Hamidreza Mahroeian (2012) với bai báo “Nghiên cứu các yếu tô ảnh hưởng đến người tiêu dùng trẻ dé lựa chọn sản phẩm xanh” đã chỉ ra rang niềm tin của người tiêu dung; sự xâm nhập xã hội; thái độ môi trường và chất lượng nhận thức của sản phâm xanh anh hưởng đáng kế và tích cực đến ý định mua hàng xanh của người tiêu dùng trẻ Malaysia và được coi là những yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến người tiêu dùng trẻ để lựa chọn sản phẩm xanh.

Theo Olive và cộng sự, (2011) “ Người tiêu dùng dân cư ở Cape Penuala sẵn sàng trả tiền cho điện sạch giá cao" Mức giá phụ trội hàm ý rằng người tiêu dùng cần phải thanh toán một khoản thêm cho các sản phẩm xanh nếu so sánh với các sản phẩm thông thường. Trong điều này cũng đồng nghĩa với các khái niệm mức độ chấp nhận chỉ trả cho khoản tiêu dùng cần phải cân nhắc khi tính đến các yếu tố môi trường. Khi nghiên cứu về các nhân tố ảnh hưởng tới hành vi của người tiêu ding trẻ, tác giả Kaman Lee (2010) đã thực hiện đề tài nghiên cứu "Hành vi mua hàng xanh của người tiêu dùng trẻ Hồng Kông: Vai trò của áp lực đồng trang lứa, sự tham gia của môi trường địa phương và kiến thức môi trường cụ thê" Nghiên cứu nay xem xét các yêu tô bối cảnh và cá nhân có thé ảnh hưởng đến hành vi mua hàng xanh của người tiêu dùng trẻ Hồng Kông. Các phân tích hồi quy phân cấp chỉ ra rằng có 6 yếu tố dự đoán hành vi mua hàng xanh của thanh niên Hồng Kông theo thứ tự giảm dan: áp lực đồng trang lứa; sự tham gia của môi trường địa phương: kiến thức môi trường cụ thể; ảnh hưởng của phụ huynh; nhận thức về môi trường đôi với các thông điệp môi trường.

Mô hình câu trúc I1 tuyến tính SEM được đề xuất mô tả dòng ảnh hưởng của ba yếu tô dự báo hàng đầu về hành vi tiêu dùng xanh. Mặt khác, Nghiên cứu “Niềm tin của người tiêu dùng và ý định hành vi tiêu dùng đối với thực phẩm hữu cơ” của Lukas Zagata (2012), Cộng hòa Séc chỉ ra rằng chất lượng của sản phẩm va quá trình tạo ra sản phẩm đó cũng ảnh hưởng tới hành vi tiêu dùng xanh. tập trung vào quyết định mua của khách hàng ở các nước sau xã hội chủ nghĩa đối với sự nổi lên của thị trường thực phẩm hữu cơ. Nghiên cứu đã dự đoán và giải thích hành vi của người tiêu dùng hữu cơ tại Cộng hòa Séc.

Các dự đoán tốt nhất bài nghiên cứu đưa ra về ý định mua thực phẩm hữu cơ là thái độ đối với các hành vi và chuẩn mực chủ quan. Vị trí quyết định trong niềm tin của người tiêu dùng là dựa vào chất lượng của sản phẩm và quá trình tao ra sản phẩm đó. Theo Sun và cộng sự (2019), trong s6 các yếu tố nhân khẩu học, giáo dục ảnh hưởng đến tiêu dùng xanh thông qua nhận thức về môi trường, tuôi và vị trí địa lý của hộ gia đình cũng anh hưởng đến hành vi tiêu dùng xanh. Ở trong môi trường bên ngoài, áp lực môi trường và kiến thức môi trường có tác động tích cực đến hành vi tiêu dùng xanh.

Mặc dù đã chuẩn bị sẵn sàng tiêu dùng xanh dé bảo vệ môi trường, Tuy nhiên người tiêu dùng phần nhiều vẫn có những nhận thức sai về các sản phẩm xanh. Tiêu dùng là hành vi cá nhân nhưng người tiêu dùng không phải là những cá nhân cô lập va độc lập với các hành vi kinh tế khác họ còn bị ảnh hưởng do các yếu tô bên ngoài như môi trường xã hội của họ. Ngoài ra còn phải nhắc đến mức độ ô nhiễm môi trường, xu hướng môi trường.