Những yếu tố ảnh hưởng đến quyết định giá dự thầu trong quản lý xây dựng

Luận văn thạc sĩ kỹ thuật nghiên cứu quản lý xây dựng những yếu tố ảnh hưởng đến quyết định giá dự thầu, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất giải pháp cải thiện

• Tác giả: Võ Thanh Sơn
• Người hướng dẫn: TS. Trịnh Thùy Anh
• Trường học: Đại học Bách Khoa - ĐHQG TP. HCM
• Chuyên ngành: Công Nghệ Và Quản Lý Xây Dựng
• Đề tài: Những Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Quyết Định Giá Dự Thầu
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Tóm tắt

I. Giới thiệu về giá dự thầu

Giá dự thầu là một yếu tố quan trọng trong quản lý xây dựng. Nó không chỉ ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh của nhà thầu mà còn quyết định sự thành công của dự án. Việc xác định giá dự thầu hợp lý là một quá trình phức tạp, chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố ảnh hưởng khác nhau. Theo nghiên cứu, các yếu tố như chi phí xây dựng, thời gian thi công, và chất lượng công trình đều có tác động lớn đến quyết định giá dự thầu. Đặc biệt, chi phí xây dựng bao gồm cả nguyên vật liệu và chi phí nhân công là những yếu tố cần được xem xét kỹ lưỡng. Việc không tính toán chính xác có thể dẫn đến việc thua lỗ hoặc không hoàn thành hợp đồng.

1.1. Tầm quan trọng của giá dự thầu

Giá dự thầu không chỉ là con số mà còn là chiến lược của nhà thầu trong quản lý dự án. Một giá dự thầu hợp lý giúp nhà thầu có cơ hội thắng thầu cao hơn. Theo một nghiên cứu, nhà thầu cần phải cân nhắc giữa chi phí xây dựng và lợi nhuận mong muốn để đưa ra mức giá cạnh tranh. Việc này không chỉ giúp nhà thầu có được hợp đồng mà còn đảm bảo lợi nhuận trong quá trình thực hiện dự án. Hơn nữa, đánh giá dự thầu cũng cần phải dựa trên các yếu tố như cạnh tranh trong xây dựng và rủi ro trong xây dựng để có quyết định chính xác.

II. Các yếu tố ảnh hưởng đến giá dự thầu

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng có nhiều yếu tố ảnh hưởng đến quyết định giá dự thầu. Trong đó, cạnh tranh trong xây dựng là một yếu tố quan trọng. Khi có nhiều nhà thầu tham gia, giá dự thầu thường bị ép xuống thấp hơn. Ngoài ra, rủi ro trong xây dựng cũng là một yếu tố không thể bỏ qua. Các nhà thầu cần phải tính toán các rủi ro có thể xảy ra trong quá trình thi công để đưa ra mức giá hợp lý. Hơn nữa, thời gian thi công cũng ảnh hưởng đến giá dự thầu. Thời gian càng ngắn, chi phí càng cao, và ngược lại. Do đó, việc lập kế hoạch và tính toán thời gian thi công là rất quan trọng.

2.1. Cạnh tranh và rủi ro

Cạnh tranh trong ngành xây dựng ngày càng gia tăng, điều này dẫn đến việc các nhà thầu phải đưa ra mức giá cạnh tranh hơn. Rủi ro trong xây dựng cũng là một yếu tố quan trọng. Các nhà thầu cần phải đánh giá các rủi ro liên quan đến dự án, từ đó đưa ra mức giá dự thầu phù hợp. Việc không tính toán kỹ lưỡng có thể dẫn đến việc thua lỗ hoặc không hoàn thành hợp đồng. Theo một nghiên cứu, việc đánh giá rủi ro có thể giúp nhà thầu đưa ra quyết định chính xác hơn về giá dự thầu.

III. Phương pháp tính toán giá dự thầu

Phương pháp tính toán giá dự thầu thường sử dụng các công cụ phân tích như AHP (Analytic Hierarchy Process). Phương pháp này giúp xác định các yếu tố ảnh hưởng và trọng số của chúng trong quyết định giá dự thầu. Việc áp dụng AHP giúp nhà thầu có cái nhìn tổng quan về các yếu tố cần xem xét, từ đó đưa ra quyết định chính xác hơn. Hơn nữa, việc sử dụng các phần mềm hỗ trợ cũng giúp tiết kiệm thời gian và giảm thiểu sai sót trong quá trình tính toán.

3.1. Ứng dụng AHP trong tính toán

AHP là một phương pháp hiệu quả trong việc phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến giá dự thầu. Phương pháp này cho phép nhà thầu xác định trọng số của từng yếu tố, từ đó đưa ra quyết định chính xác hơn. Việc áp dụng AHP không chỉ giúp nhà thầu tiết kiệm thời gian mà còn giảm thiểu rủi ro trong quá trình đấu thầu. Theo nghiên cứu, việc sử dụng AHP đã giúp nhiều nhà thầu cải thiện khả năng cạnh tranh và tăng cường hiệu quả trong quản lý xây dựng.

IV. Kết luận và khuyến nghị

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc xác định giá dự thầu là một quá trình phức tạp, chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố ảnh hưởng khác nhau. Các nhà thầu cần phải xem xét kỹ lưỡng các yếu tố như cạnh tranh, rủi ro, và thời gian thi công để đưa ra quyết định chính xác. Hơn nữa, việc áp dụng các phương pháp phân tích như AHP sẽ giúp nhà thầu có cái nhìn tổng quan và đưa ra quyết định hợp lý hơn. Khuyến nghị cho các nhà thầu là nên đầu tư vào các công cụ hỗ trợ và đào tạo nhân viên để nâng cao khả năng cạnh tranh trong ngành xây dựng.

4.1. Đề xuất cho nhà thầu

Các nhà thầu nên chú trọng đến việc đào tạo nhân viên về các phương pháp tính toán và phân tích giá dự thầu. Việc này không chỉ giúp nâng cao hiệu quả công việc mà còn giảm thiểu sai sót trong quá trình đấu thầu. Hơn nữa, việc áp dụng công nghệ và phần mềm hỗ trợ sẽ giúp tiết kiệm thời gian và nâng cao độ chính xác trong việc xác định giá dự thầu. Theo nghiên cứu, những nhà thầu áp dụng công nghệ hiện đại thường có tỷ lệ thắng thầu cao hơn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU CHUNG Luận văn thạc sĩ Trang 4 CBHD: Trịnh Thùy Anh CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN 2.1 Tổng quan về tình hình đấu thầu ở Việt Nam.1 Văn bản pháp luật áp dụng hiện hành. Quá trình tổ chức đấu thầu dự án xây dựng tại Việt Nam hiện nay được áp dụng như sau: Đối với dự án sử dụng vốn nhà nước bao gồm vốn ngân sách nhà nước, vốn tín dụng đầu tư do Nhà nước bảo lãnh, vốn tín dụng đầu tư phát triển của Nhà nước, vốn đầu tư phát triển của doanh nghiệp Nhà nước, và các vốn khác do Nhà nước quản lý,…sử dụng vốn nhà nước từ 30% trở lên thì trong quá trình đấu thầu bắt buộc áp dụng Luật đấu thầu số 61/2005/QH11 ngày 29 tháng 11 năm 2005 và Nghị định số 85/2009/NĐ-CP ngày 15 tháng 10 năm 2009 hướng dẫn thi hành. Đối với dự án sử dụng vốn hỗ trợ phát triển chính thức (gọi tắt là ODA), việc đấu thầu được thực hiện trên cơ sở nội dung điều ước quốc tế mà nước ta là thành viên hoặc thỏa thuận quốc tế mà cơ quan, tổ chức có thẩm quyền của Việt Nam đã ký kết. Đối với dự án sử dụng các nguồn vốn khác, chủ đầu tư dự án có quyền lựa chọn áp dụng Luật đấu thầu hoặc lựa chọn áp dụng theo những quy định khác.2 Trình tự các bước thực hiện công tác đấu thầu theo qui định: Quy trình đấu thầu để lựa chọn nhà thầu thi công xây lắp theo Luật Đấu thầu số 61/2005/QH11 và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của các Luật liên quan đến đầu tư xây dựng cơ bản số 38/2009/QH12 được mô tả ở sơ đồ.

Nhìn vào sơ đồ có thể nhận thấy quy trình đấu thầu đã thể hiện được tính khách quan và khoa học, phù hợp với quy trình đấu thầu quốc tế theo thể thức của “Hiệp hội các kỹ sư tư vấn thế giới”, viết tắt theo tiếng Pháp là FIDIC (Federation Internation Des Ingenieurs Consiels). Tuy nhiên vấn đề là ở chổ, việc đánh giá xếp hạng theo tiêu chuẩn nào, để lựa chọn nhà thầu hợp lý về giá thành nhưng phải đảm bảo chất lượng xây dựng công trình là một vấn đề hết sức cần thiết và cấp bách. CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN Luận văn thạc sĩ Trang 5 CBHD: Trịnh Thùy Anh Hình 2.1: Trình tự các bước thực hiện công tác đấu thầu.vn CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN Luận văn thạc sĩ Trang 6 CBHD: Trịnh Thùy Anh BẮT ĐẦU Chủ Tổ 1. Lập hồ sơ mời thầu đầu chuyên tư gia/ Đơn 2.

Gửi thư mời hoặc thông vị tư vấn báo mời thầu đấu thầu 3. Tiếp nhận và bảo quản hồ sơ dự thầu 4. Đánh giá xếp hạng Hồ sơ thầu 6. Trình duyệt kết quả Đấu thầu 7.

Công bố trúng thầu, Thương thảo hợp đồng Ký kết hợp đồng, kết thúc đấu thầu Hình 2.2: Quy trình tổ chức đấu thầu lựa chọn nhà thầu xây lắp. CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN Luận văn thạc sĩ Trang 7 CBHD: Trịnh Thùy Anh 2.3 Các hình thức lựa chọn nhà thầu: a. Đấu thầu rộng rãi: Đối với đấu thầu rộng rãi, không hạn chế số lượng nhà thầu tham dự. Trước khi phát hành hồ sơ mời thầu, bên mời thầu phải thông báo mời thầu theo quy định để các nhà thầu biết thông tin tham dự.

Bên mời thầu phải cung cấp hồ sơ mời thầu cho các nhà thầu có nhu cầu tham gia đấu thầu. Trong hồ sơ mời thầu không được nêu bất cứ điều kiện nào nhằm hạn chế sự tham gia của nhà thầu hoặc nhằm tạo lợi thế cho một hoặc một số nhà thầu gây ra sự cạnh tranh không bình đẳng. Đấu thầu hạn chế : Đấu thầu hạn chế được áp dụng trong các trường hợp sau đây:Theo yêu cầu của nhà tài trợ nước ngoài đối với nguồn vốn sử dụng cho gói thầu; Gói thầu có yêu cầu cao về kỹ thuật hoặc kỹ thuật có tính đặc thù; gói thầu có tính chất nghiên cứu, thử nghiệm mà chỉ có một số nhà thầu có khả năng đáp ứng yêu cầu của gói thầu. Khi thực hiện đấu thầu hạn chế, phải mời tối thiểu năm nhà thầu được xác định là có đủ năng lực và kinh nghiệm tham gia đấu thầu; trường hợp thực tế có ít hơn năm nhà thầu, chủ đầu tư phải trình người có thẩm quyền xem xét, quyết định cho phép tiếp tục tổ chức đấu thầu hạn chế hoặc áp dụng hình thức lựa chọn khác.

Chỉ định thầu: Chỉ định thầu được áp dụng trong các trường hợp sau đây: a) Sự cố bất khả kháng do thiên tai, địch họa, sự cố cần khắc phục ngay thì chủ đầu tư hoặc cơ quan chịu trách nhiệm quản lý công trình, tài sản đó được chỉ định ngay nhà thầu để thực hiện; trong trường hợp này chủ đầu tư hoặc cơ quan chịu trách nhiệm quản lý công trình, tài sản đó phải cùng với nhà thầu được chỉ định tiến hành thủ tục chỉ định thầu theo quy định trong thời hạn không quá mười lăm ngày kể từ ngày chỉ định thầu;b) Gói thầu do yêu cầu của nhà tài trợ nước ngoài;c) Gói thầu thuộc dự án bí mật quốc gia; dự án cấp bách vì lợi ích quốc gia, an ninh an toàn năng lượng do Thủ tướng Chính phủ quyết định khi thấy cần thiết;d) Gói thầu mua sắm các loại vật tư, thiết bị để phục hồi, duy tu, mở CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN Luận văn thạc sĩ Trang 8 CBHD: Trịnh Thùy Anh rộng công suất của thiết bị, dây chuyền công nghệ sản xuất mà trước đó đã được mua từ một nhà thầu cung cấp và không thể mua từ các nhà thầu cung cấp khác do phải bảo đảm tính tương thích của thiết bị, công nghệ;đ) Gói thầu dịch vụ tư vấn có giá gói thầu dưới năm trăm triệu đồng, gói thầu mua sắm hàng hóa, xây lắp có giá gói thầu dưới một tỷ đồng thuộc dự án đầu tư phát triển; gói thầu mua sắm hàng hóa có giá gói thầu dưới một trăm triệu đồng thuộc dự án hoặc dự toán mua sắm thường xuyên; trường hợp thấy cần thiết thì tổ chức đấu thầu. Khi thực hiện chỉ định thầu, phải lựa chọn một nhà thầu được xác định là có đủ năng lực và kinh nghiệm đáp ứng các yêu cầu của gói thầu và phải tuân thủ quy trình thực hiện chỉ định thầu do Chính phủ quy định. Trước khi thực hiện chỉ định thầu quy định tại các điểm b, c, d và đ khoản 1 Điều này, dự toán đối với gói thầu đó phải được phê duyệt theo quy định. Mua sắm trực tiếp : Mua sắm trực tiếp được áp dụng khi hợp đồng đối với gói thầu có nội dung tương tự được ký trước đó không quá sáu tháng.

Khi thực hiện mua sắm trực tiếp, được mời nhà thầu trước đó đã được lựa chọn thông qua đấu thầu để thực hiện gói thầu có nội dung tương tự.Đơn giá đối với các nội dung thuộc gói thầu áp dụng mua sắm trực tiếp không được vượt đơn giá của các nội dung tương ứng thuộc gói thầu tương tự đã ký hợp đồng trước đó.Được áp dụng mua sắm trực tiếp để thực hiện gói thầu tương tự thuộc cùng một dự án hoặc thuộc dự án khác. Chào hàng cạnh tranh trong mua sắm hàng hóa : Chào hàng cạnh tranh được áp dụng trong trường hợp có đủ các điều kiện sau đây:Gói thầu có giá gói thầu dưới hai tỷ đồng; Nội dung mua sắm là những hàng hoá thông dụng, sẵn có trên thị trường với đặc tính kỹ thuật được tiêu chuẩn hoá và tương đương nhau về chất lượng. Khi thực hiện chào hàng cạnh tranh, phải gửi yêu cầu chào hàng cho các nhà thầu. Nhà thầu gửi báo giá đến bên mời thầu một cách trực tiếp, bằng fax hoặc qua đường bưu điện.

Đối với mỗi gói thầu phải có tối thiểu ba báo giá từ ba nhà thầu khác nhau. CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN Luận văn thạc sĩ Trang 9 CBHD: Trịnh Thùy Anh f. Tự thực hiện : Hình thức tự thực hiện được áp dụng trong trường hợp chủ đầu tư là nhà thầu có đủ năng lực và kinh nghiệm để thực hiện gói thầu thuộc dự án do mình quản lý và sử dụng ;Khi áp dụng hình thức tự thực hiện, dự toán cho gói thầu phải được phê duyệt theo quy định. Đơn vị giám sát việc thực hiện gói thầu phải độc lập với chủ đầu tư về tổ chức và tài chính.

Lựa chọn nhà thầu trong trường hợp đặc biệt : Trường hợp gói thầu có đặc thù riêng biệt mà không thể áp dụng các hình thức lựa chọn nhà thầu thì chủ đầu tư phải lập phương án lựa chọn nhà thầu, bảo đảm mục tiêu cạnh tranh và hiệu quả kinh tế trình Thủ tướng Chính phủ xem xét, quyết định.4 Phương thức đấu thầu: Có ba phương thức đấu thầu: Đấu thầu 1 túi hồ sơ, đấu thầu 2 túi hồ sơ và đấu thầu hai giai đoạn. Phương thức đấu thầu 1 túi hồ sơ: Phương thức này được áp dụng đối với hình thức đấu thầu rộng rãi và đấu thầu hạn chế, cho gói thầu mua sắm hàng hoá, xây lắp, gói thầu EPC. Nhà thầu nộp hồ sơ dự thầu theo yêu cầu của hồ sơ mời thầu bao gồm:Đề xuất về kỹ thuật, đề xuất về tài chính.Việc mở thầu được tiến hành một lần. GÓI THẦU XÂY LẮP ĐẤU THẦU _ GÓI THẦU MUA MỘT TÚI HỒ SƠ MỞ NHÀ THẦU SẮM HÀNG HOÁ - Đề xuất kỹ thuật THẦU BỊ LOẠI - Đề xuất tài chính GÓI THẦU EPC + NHÀ THẦU TRÚNG THẦU CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN Luận văn thạc sĩ Trang 10 CBHD: Trịnh Thùy Anh Hình 2.3: Phương thức đấu thầu 1 túi hồ sơ cho hình thức đấu thầu rộng rãi và đấu thầu hạn chế.

Phương thức đấu thầu 2 túi hồ sơ : Phương thức này có thể được áp dụng cho đấu thầu rộng rãi và đấu thầu hạn chế đối với gói thầu lựa chọn nhà thầu tư vấn. Nhà thầu nộp 2 túi hồ sơ:Túi 1: Đề xuất về kỹ thuật, Túi 2: Đề xuất về tài chính.Việc mở thầu được tiến hành hai lần: Lần một: Mở túi 1 để đánh giá về kỹ thuật. Nếu đạt (thường là trên 70%) số điểm kỹ thuật theo yêu cầu của chủ đầu tư, thì được lọt vào vòng hai. Lần hai: Mở túi 2 để đánh giá tổng hợp hai yêu cầu kỹ thuật và tài chính để lựa chọn trúng thầu.

Trường hợp gói thầu có yêu cầu kỹ thuật cao thì nhà thầu nào có số điểm kỹ thuật cao nhất sẽ được mở túi 2 về tài chính để xem xét thương thảo hợp đồng. Ghi chú: Tỷ trọng điểm về kỹ thuật thường thì không nhỏ hơn 70% tổng số điểm tổng hợp.