Khóa luận ý định chuyển sang xe điện VinFast của người dân tại TP. Huế - ĐH Kinh tế Huế

Nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến ý định chuyển đổi từ ô tô xăng sang ô tô điện VinFast của người tiêu dùng tại TP. Huế, đề xuất giải pháp thúc đẩy tiêu dùng

• Tác giả: Nguyễn Việt Anh
• Người hướng dẫn: PGS. TS Hoàng Trọng Hùng
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế – Đại học Huế
• Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh chất lượng cao
• Đề tài: Nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến ý định chuyển đổi từ xe ô tô xăng sang xe ô tô điện VinFast của người tiêu dùng tại Thành phố Huế
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2025
• Địa điểm: Huế

Tóm tắt

I. Tổng quan về ý định chuyển đổi sang ô tô điện VinFast tại TP

Xu hướng phát triển giao thông xanh đang trở thành trọng tâm tại các đô thị di sản của Việt Nam. Thành phố Huế đặt mục tiêu xây dựng một đô thị thông minh và thân thiện với môi trường tự nhiên. Người dân địa phương ngày càng quan tâm đến phương tiện giao thông thuần điện. Xe ô tô điện VinFast hiện diện như một giải pháp thay thế hoàn hảo cho phương tiện chạy bằng động cơ đốt trong truyền thống. Việc chuyển đổi này không chỉ giảm thiểu lượng khí thải nhà kính mà còn bảo tồn không gian sống thanh bình của cố đô. Các mô hình lý thuyết hành vi chỉ ra rằng ý định tiêu dùng bắt nguồn từ niềm tin và giá trị cá nhân. Sự xuất hiện của xe điện mang lại trải nghiệm lái êm ái cùng chi phí vận hành kinh tế hơn xăng dầu. Ngoài ra, chính quyền địa phương cũng tích cực phối hợp thúc đẩy giảm phát thải carbon. Do đó, nghiên cứu ý định chuyển đổi phương tiện có ý nghĩa thực tiễn sâu sắc. Kết quả khảo sát giúp doanh nghiệp xây dựng chiến lược truyền thông tối ưu. Dữ liệu này cũng cung cấp luận cứ khoa học để hoàn thiện quy hoạch hạ tầng đô thị bền vững.

1.1. Bối cảnh thị trường xe ô tô điện tại Thành phố Huế

Thành phố Huế đang trải qua quá trình chuyển dịch năng lượng mạnh mẽ trong giao thông. Mật độ ô tô cá nhân tại khu vực nội thành gia tăng liên tục qua từng năm. Tình trạng này kéo theo các thách thức về ô nhiễm không khí đô thị. Thương hiệu VinFast tiên phong phân phối nhiều mẫu xe thuần điện chất lượng cao. Sự vận hành của showroom và xưởng dịch vụ tại đường Phạm Văn Đồng đánh dấu bước tiến hạ tầng quan trọng. Không gian trưng bày hiện đại cùng dịch vụ tiêu chuẩn giúp nâng cao nhận thức cộng đồng. Thị trường ghi nhận phản ứng ban đầu rất tích cực từ các chủ phương tiện cá nhân. Người dân cố đô dần đón nhận phương tiện xanh như một lựa chọn văn minh.

1.2. Khung lý thuyết về ý định chuyển đổi hành vi tiêu dùng

Lý thuyết Hành vi Dự định (TPB) và mô hình Chấp nhận Công nghệ Hợp nhất (UTAUT) cung cấp nền tảng phân tích chuẩn xác. TPB giải thích ý định qua thái độ, chuẩn chủ quan và kiểm soát hành vi nhận thức. UTAUT làm rõ vai trò của hiệu suất kỳ vọng cùng các điều kiện hỗ trợ kỹ thuật. Khách hàng luôn cân nhắc kỹ lưỡng trước khi từ bỏ xe động cơ đốt trong quen thuộc. Ý định chuyển đổi chỉ xuất hiện khi cá nhân tin tưởng vào lợi ích thực tế của phương tiện mới. Thái độ tích cực với môi trường thúc đẩy mong muốn sở hữu ô tô điện VinFast. Kiến thức sử dụng thiết bị sạc giúp người lái củng cố niềm tin vận hành an toàn. Khung lý luận này chứng minh ý định là tiền đề định hình hành vi thực tế.

II. Phân tích rào cản chuyển đổi sang ô tô điện VinFast tại TP

Quá trình thay đổi thói quen tiêu dùng từ xe xăng sang xe điện vấp phải nhiều rào cản tâm lý và kỹ thuật. Tại thành phố Huế, yếu tố địa lý và hạ tầng đặt ra các bài toán phức tạp cho người sở hữu xe. Khách hàng thường lo ngại về quãng đường di chuyển sau mỗi lần sạc đầy pin. Nỗi ám ảnh cạn năng lượng giữa đường tạo ra sự e dè nhất định đối với các chuyến đi xa ra ngoại tỉnh. Thêm vào đó, tốc độ phủ sóng của các trạm sạc công cộng tại khu vực ngoại thành vẫn chưa thực sự đồng đều. Chi phí đầu tư mua xe ban đầu kèm chi phí thuê pin hàng tháng cũng khiến người mua đắn đo tài chính. Tâm lý ưa chuộng sự quen thuộc của động cơ xăng truyền thống vẫn chiếm ưu thế trong nhận thức cộng đồng. Các thông tin về độ bền của pin và giá trị bán lại của xe điện sau vài năm vận hành chưa có nhiều tiền lệ kiểm chứng. Bên cạnh đó, chuẩn chủ quan từ người thân và đồng nghiệp tác động không nhỏ đến quyết định cá nhân. Nếu người thân vẫn còn hoài nghi về chất lượng xe điện, ý định chuyển đổi sẽ sụt giảm rõ rệt. Những thách thức này đòi hỏi sự phân tích chuyên sâu nhằm tìm kiếm giải pháp tháo gỡ hiệu quả.

2.1. Thách thức về hạ tầng trạm sạc và thời gian nạp điện

Hạ tầng trạm sạc đóng vai trò then chốt đối với quyết định sở hữu ô tô điện. Người dân sống tại các khu chung cư gặp nhiều trở ngại khi muốn sạc xe qua đêm. Không gian đỗ xe hạn chế khiến việc lắp đặt trụ sạc gia đình gặp khó khăn. Tại Huế, hệ thống trạm sạc nhanh phần lớn tập trung ở các trung tâm thương mại nội đô. Mật độ này chưa đáp ứng trọn vẹn nhu cầu của cư dân vùng ven đô thị. Thời gian nạp điện kéo dài hơn đáng kể so với việc đổ xăng truyền thống. Sự chênh lệch thời gian tạo cảm giác bất tiện cho các tài xế bận rộn. Những bất cập về hạ tầng trực tiếp làm giảm ý định từ bỏ xe xăng.

2.2. Tâm lý lo ngại về chi phí và tuổi thọ pin xe điện

Nỗi lo về chi phí thay thế pin là rào cản tài chính lớn nhất của người tiêu dùng. Pin ô tô chiếm tỷ trọng giá trị rất cao trong tổng thể cấu thành chiếc xe. Khách hàng thường băn khoăn về độ suy giảm dung lượng pin sau thời gian dài vận hành. Môi trường nhiệt đới gió mùa tại miền Trung cũng dấy lên nghi ngại về tuổi thọ linh kiện điện tử. Mặc dù VinFast có chính sách thuê pin và bảo hành 10 năm, nhiều khách hàng vẫn e ngại các điều khoản ràng buộc hợp đồng. Thêm vào đó, thị trường xe điện đã qua sử dụng chưa có công thức định giá chuẩn mực. Nỗi sợ xe mất giá nhanh hơn ô tô xăng truyền thống khiến người mua chần chừ khi đưa ra quyết định tài chính quan trọng.

III. Giải pháp thúc đẩy chuyển đổi sang ô tô điện VinFast tại TP

Doanh nghiệp và chính quyền địa phương cần phối hợp đồng bộ để thúc đẩy ý định chuyển dịch phương tiện của người tiêu dùng. Giải pháp cốt lõi nằm ở việc nâng cao năng lực phục vụ và hoàn thiện hệ sinh thái xe điện. Doanh nghiệp cần đẩy mạnh ứng dụng các mô hình quản lý hiện đại như phương pháp 5S vào vận hành xưởng dịch vụ. Quy trình sàng lọc, sắp xếp, sạch sẽ, săn sóc và sẵn sàng đảm bảo công tác bảo dưỡng diễn ra chuẩn xác. Khách hàng sẽ cảm nhận được sự chuyên nghiệp, từ đó gia tăng mức độ an tâm khi trải nghiệm xe. Bên cạnh đó, chính quyền tỉnh Thừa Thiên Huế cần có chính sách ưu đãi thiết thực về lệ phí trước bạ và hỗ trợ vị trí đỗ xe ưu tiên trong nội đô. Việc mở rộng mạng lưới điểm sạc công cộng tại các khu di tích, công viên và bãi đỗ xe thành phố là vô cùng cần thiết. Công tác truyền thông nên nhấn mạnh vào tính kinh tế dài hạn và trách nhiệm bảo vệ môi trường di sản. Khi các rào cản kỹ thuật được tháo gỡ cùng chi phí hợp lý, người tiêu dùng sẽ chủ động chuyển đổi sang xe điện VinFast.

3.1. Ứng dụng quy trình 5S nâng cao chất lượng dịch vụ

Showroom VinFast Huế tại 38 Phạm Văn Đồng áp dụng nghiêm ngặt mô hình 5S nhằm tối ưu hóa vận hành. Bước Sàng lọc loại bỏ các vật dụng không cần thiết tại khu vực sửa chữa. Bước Sắp xếp bố trí dụng cụ khoa học theo tiêu chí dễ tìm và dễ lấy. Tiêu chuẩn Sạch sẽ duy trì không gian xưởng luôn ngăn nắp và an toàn. Khâu Săn sóc chuẩn hóa toàn bộ quy trình bảo dưỡng kỹ thuật định kỳ. Bước Sẵn sàng rèn luyện tác phong kỷ luật cho đội ngũ nhân viên kỹ thuật. Sự chuyên nghiệp trong từng khâu phục vụ mang lại trải nghiệm an tâm tuyệt đối cho khách hàng. Chất lượng hậu mãi vượt trội trực tiếp củng cố niềm tin và thúc đẩy ý định mua sắm xe điện.

3.2. Mở rộng hạ tầng sạc và chính sách hỗ trợ tài chính

Hạ tầng trạm sạc cần được quy hoạch mở rộng đồng bộ trên toàn địa bàn Thừa Thiên Huế. Việc lắp đặt các trụ sạc nhanh tại các trạm dừng nghỉ quốc lộ và điểm du lịch trọng điểm giải tỏa áp lực cạn pin. Doanh nghiệp cần phối hợp với các ban quản lý khu chung cư để xây dựng điểm sạc công cộng tiện ích. Về phương diện tài chính, các gói vay ưu đãi với lãi suất thấp hỗ trợ giảm gánh nặng mua xe ban đầu. Chính sách bảo lãnh giá trị thu cũ đổi mới tạo động lực mạnh mẽ cho chủ xe xăng chuyển dịch. Sự kết hợp giữa hạ tầng đồng bộ và đòn bẩy tài chính linh hoạt giúp hiện thực hóa ý định chuyển đổi phương tiện xanh của người tiêu dùng địa phương.

IV. Kết luận về việc chuyển đổi sang ô tô điện VinFast tại TP

Nghiên cứu về ý định chuyển đổi từ ô tô xăng sang ô tô điện VinFast tại TP. Huế mang lại nhiều giá trị thực tiễn to lớn. Kết quả phân tích khẳng định sự đồng thuận cao của người dân đối với xu hướng di chuyển thân thiện với môi trường. Người tiêu dùng cố đô thể hiện tinh thần trách nhiệm rõ rệt trong việc giữ gìn cảnh quan du lịch địa phương. Tuy nhiên, ý định này chỉ chuyển biến thành hành động thực tế khi hạ tầng trạm sạc và chính sách chi phí được đảm bảo. Doanh nghiệp cần tiếp tục tối ưu hóa quy trình dịch vụ khách hàng và hoàn thiện chuỗi trạm sạc. Bên cạnh đó, chính quyền địa phương đóng vai trò kiến tạo thông qua các cơ chế kích cầu giao thông sạch. Sự hợp tác chặt chẽ giữa nhà nước và doanh nghiệp sẽ đẩy nhanh tốc độ điện hóa phương tiện giao thông. Mô hình nghiên cứu tại Huế mở ra hướng ứng dụng hiệu quả cho các thành phố di sản khác trên cả nước. Việc chuyển đổi thành công phương tiện xanh góp phần kiến tạo đô thị thông minh, phát triển kinh tế tuần hoàn và nâng cao chất lượng cuộc sống người dân bền vững.

4.1. Ứng dụng kết quả nghiên cứu vào chiến lược doanh nghiệp

Doanh nghiệp phân phối ô tô VinFast tại Huế có thể sử dụng dữ liệu nghiên cứu để định hình chiến lược marketing mục tiêu. Các chiến dịch truyền thông cần tập trung giải thích rõ lợi ích kinh tế lâu dài của động cơ điện so với động cơ xăng. Việc công khai chi tiết bài toán chi phí nhiên liệu và bảo dưỡng giúp xóa bỏ rào cản tâm lý hoài nghi. Bên cạnh đó, doanh nghiệp nên tổ chức nhiều chương trình lái thử xe trực tiếp tại các trung tâm văn hóa và công viên. Trải nghiệm thực tế về độ yên tĩnh và công nghệ trợ lái thông minh sẽ củng cố niềm tin khách hàng. Chiến lược hậu mãi cần duy trì chất lượng 5S để giữ vững sự hài lòng sau bán hàng.

4.2. Khuyến nghị chính sách phát triển giao thông xanh đô thị

Chính quyền địa phương giữ vai trò dẫn dắt quá trình chuyển đổi năng lượng xanh tại vùng cố đô. Việc xây dựng chính sách ưu tiên quy hoạch đất dành cho trạm sạc điện tại các khu đô thị mới là yêu cầu cấp thiết. Thành phố cần ban hành các quy định hỗ trợ lệ phí đỗ xe đối với phương tiện không phát thải. Đồng thời, cơ quan quản lý giao thông nên tích cực thí điểm chuyển đổi hệ thống taxi và xe buýt công cộng sang xe điện. Những bước đi thực tiễn từ khối dịch vụ công tạo hiệu ứng lan tỏa tâm lý rất mạnh mẽ đến cộng đồng dân cư. Sự đồng thuận xã hội kết hợp với hành lang pháp lý thông thoáng sẽ biến Huế thành điểm sáng về đô thị sinh thái kiểu mẫu.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Nguyễn Việt Anh thuộc ngành Quản trị kinh doanh chất lượng cao (Trường Đại học Kinh tế – Đại học Huế), dưới sự hướng dẫn khoa học của PGS. TS Hoàng Trọng Hùng (năm 2025), tập trung giải quyết bài toán hành vi tiêu dùng phương tiện giao thông xanh tại một đô thị cấp tỉnh đang chuyển đổi sinh thái.

Lý do chọn đề tài xuất phát từ các cơ sở thực tiễn và cấp bách sau:

• Áp lực từ gia tăng dân số và phương tiện cơ giới: Dữ liệu văn bản trích dẫn từ Liên Hợp Quốc (tính đến ngày 08/02/2025) cho biết dân số Việt Nam cán mốc 101.912 người, chiếm 1,24% dân số thế giới. Nhu cầu đi lại bằng phương tiện cá nhân tăng cao kéo theo mức tiêu thụ nhiên liệu hóa thạch lớn.
• Hệ lụy ô nhiễm môi trường: Theo số liệu của Cục Đăng kiểm Việt Nam (2024), cả nước có hơn 5 triệu xe ô tô lưu hành, chủ yếu dùng động cơ xăng và diesel, phát thải lượng lớn khí CO₂, NOₓ, SO₂ và bụi mịn.
• Xu hướng quốc tế: Việc chuyển đổi sang xe điện đang diễn ra mạnh mẽ trên toàn cầu. Điển hình tại Na Uy, gần 96% ô tô mới bán ra trong tháng 1/2025 là xe thuần điện (8.954 xe không phát thải trên tổng số 9.343 xe bán ra) nhờ hệ sinh thái chính sách hỗ trợ thuế, miễn phí trạm thu phí, miễn phí đỗ xe công cộng và cho phép lưu thông làn xe buýt.
• Bối cảnh đặc thù tại Thành phố Huế: Huế định hướng phát triển đô thị bền vững gắn với giao thông xanh. Ngày 10/02/2025, Ủy ban Nhân dân Thành phố Huế đã ký kết chương trình hợp tác chiến lược với Tập đoàn Vingroup (bao gồm VinFast) nhằm thúc đẩy phương tiện thân thiện với môi trường. Là trung tâm văn hóa, du lịch, giáo dục của miền Trung, Huế có tiềm năng tiêu thụ xe điện rất lớn nhưng mức độ chấp nhận và ý định chuyển đổi thực tế của người dân vẫn là khoảng trống nghiên cứu chưa được làm rõ.

Mục tiêu nghiên cứu của đề tài gồm:

1. Mục tiêu chung: Xác định và phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến ý định chuyển đổi từ xe ô tô xăng sang xe ô tô điện VinFast của người tiêu dùng tại Thành phố Huế; từ đó đề xuất các nhóm giải pháp nhằm thúc đẩy việc sử dụng xe điện trên địa bàn.
2. Mục tiêu cụ thể:
   • Mục tiêu 1: Hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn liên quan đến việc chuyển đổi từ xe ô tô xăng sang xe ô tô điện của người tiêu dùng.
   • Mục tiêu 2: Xác định các yếu tố ảnh hưởng đến ý định chuyển đổi từ xe ô tô xăng sang xe ô tô điện của người tiêu dùng tại Thành phố Huế.
   • Mục tiêu 3: Đo lường mức độ ảnh hưởng của từng yếu tố đến ý định chuyển đổi từ xe ô tô xăng sang xe ô tô điện VinFast.
   • Mục tiêu 4: Đề xuất giải pháp nhằm thúc đẩy ý định chuyển đổi sang xe ô tô điện VinFast của người tiêu dùng tại Thành phố Huế.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Ý định chuyển đổi và các yếu tố ảnh hưởng đến ý định chuyển đổi từ xe ô tô xăng sang xe ô tô điện VinFast của người tiêu dùng tại Thành phố Huế.
• Đối tượng khảo sát: Khách hàng tham gia lái thử xe điện VinFast, biết đến thương hiệu và đang sinh sống trên địa bàn Thành phố Huế (bao gồm những người đã và đang sở hữu xe ô tô xăng hoặc điện).
• Phạm vi không gian: Địa bàn Thành phố Huế, tỉnh Thừa Thiên Huế.
• Phạm vi thời gian: Khai thác dữ liệu thứ cấp giai đoạn 2022 – 2024 và thu thập số liệu khảo sát sơ cấp trong thời gian 3 tháng thực tập tại doanh nghiệp (từ ngày 24/12/2024 đến ngày 24/03/2025).

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận thuộc loại hình nghiên cứu định lượng khảo sát kết hợp phân tích thực tiễn tại doanh nghiệp. Cơ sở lý luận được kế thừa từ các lý thuyết kinh điển về hành vi người tiêu dùng:

• Thuyết Hành động Hợp lý (TRA - Fishbein & Ajzen, 1975).
• Mô hình Chấp nhận Công nghệ (TAM - Davis, 1986).
• Thuyết Hành vi Dự định (TPB - Ajzen, 1991).
• Mô hình Chấp nhận và Sử dụng Công nghệ Hợp nhất (UTAUT - Venkatesh và cộng sự, 2003).

Tác giả lựa chọn mô hình UTAUT làm khung phân tích trung tâm gồm 4 biến gốc: Lợi ích kỳ vọng, Tính dễ sử dụng, Ảnh hưởng xã hội, Điều kiện thuận lợi. Đồng thời, tác giả mở rộng mô hình bằng việc bổ sung 3 biến đặc thù phù hợp bối cảnh xe điện tại Việt Nam: Nhận thức bảo vệ môi trường, Nhận thức về giá, và Thói quen sử dụng phương tiện truyền thống.

Nhóm biến số	Mã hóa	Số biến quan sát	Nội dung đo lường cốt lõi	Nghiên cứu kế thừa chính
Lợi ích kỳ vọng	KV	4 (KV1 - KV4)	Tiết kiệm chi phí, giảm ô nhiễm không khí, hiệu suất vận hành, phương tiện thông minh	Venkatesh et al. (2003), Helmers & Marx (2012), Lee et al. (2021)
Tính dễ sử dụng	SD	4 (SD1 - SD4)	Thao tác đơn giản, sạc điện không phức tạp, bảng điều khiển thân thiện, trạm sạc dễ tìm	Venkatesh et al. (2003), Lee et al. (2021), Xu et al. (2020)
Ảnh hưởng xã hội	XH	3 (XH1 - XH3)	Bạn bè, người thân khuyến khích; người có tầm ảnh hưởng; đánh giá tích cực từ cộng đồng	Venkatesh et al. (2003), Du et al. (2018), Krishnan & Koshy (2021)
Điều kiện thuận lợi	TL	4 (TL1 - TL4)	Số lượng trạm sạc công cộng đủ, thời gian sạc hợp lý, dịch vụ bảo dưỡng dễ tiếp cận, bãi đỗ xe có sạc	Venkatesh et al. (2003)
Nhận thức môi trường	MT	4 (MT1 - MT4)	Mức độ quan tâm ô nhiễm tại Huế, xem xe điện là giải pháp bảo vệ, sẵn sàng trả thêm tiền, hành động vì môi trường	Thananusak et al. (2017), Sriram (2020), Lee (2021)
Nhận thức về giá	GC	4 (GC1 - GC4)	Giá tương xứng chất lượng, sẵn sàng trả mức giá cao hơn, chi phí vận hành bảo dưỡng thấp, ưu đãi giá/thuế	Kotler et al. (2001), Wong Lai Soon (2012)
Thói quen sử dụng	TQ	4 (TQ1 - TQ4)	Quen dùng xe xăng, không thoải mái khi đổi loại xe, lo ngại bất tiện, ưa thích sự quen thuộc của xe xăng	Augurio et al. (2022), Zhou et al. (2021)
Ý định chuyển đổi (Biến phụ thuộc)	YD	4 (YD1 - YD4)	Dự định chuyển đổi trong tương lai gần, khuyến khích người khác, nhận định xe phù hợp nhu cầu, sẵn sàng tìm hiểu	Laroche & Zhou (1996), Warshaw & Davis (1985), Lu et al. (2014)

Hệ thống giả thuyết nghiên cứu gồm 7 giả thuyết:

• H1: Lợi ích kỳ vọng có tác động tích cực (+) đến ý định chuyển đổi.
• H2: Tính dễ sử dụng có tác động tích cực (+) đến ý định chuyển đổi.
• H3: Ảnh hưởng xã hội có tác động tích cực (+) đến ý định chuyển đổi.
• H4: Điều kiện thuận lợi có tác động tích cực (+) đến ý định chuyển đổi.
• H5: Nhận thức bảo vệ môi trường có ảnh hưởng tích cực (+) đến ý định chuyển đổi.
• H6: Nhận thức về giá có ảnh hưởng tích cực (+) đến ý định chuyển đổi.
• H7: Thói quen sử dụng phương tiện truyền thống có tác động tiêu cực (-) đến ý định chuyển đổi.

Phương pháp thu thập và xử lý số liệu:

• Dữ liệu thứ cấp: Báo cáo tài chính, nhân sự, tổ chức bộ máy và hoạt động kinh doanh giai đoạn 2022 – 2024 của Công ty Cổ phần Dịch vụ Ô tô Thế Hệ Mới; tài liệu chuyên ngành, báo cáo thị trường ô tô Việt Nam.
• Dữ liệu sơ cấp: Khảo sát định lượng qua bảng hỏi với thang đo Likert 5 mức độ (từ 1: Hoàn toàn không đồng ý đến 5: Hoàn toàn đồng ý).
• Chọn mẫu và kích thước mẫu: Chọn mẫu phi xác suất (chọn mẫu thuận tiện) thông qua khách hàng đến showroom hoặc tham dự sự kiện lái thử xe điện VinFast trên địa bàn TP Huế. Áp dụng quy tắc Hair và cộng sự (2014) với tỷ lệ 5 mẫu/biến quan sát ($5 \times 27 = 135$ mẫu) và Tabachnick & Fidell với công thức $N \ge 8m + 50$ ($8 \times 7 + 50 = 106$ mẫu). Để hạn chế sai lệch, tác giả quyết định lấy quy mô mẫu khảo sát tối thiểu là 150 mẫu hợp lệ.
• Kỹ thuật phân tích trên phần mềm SPSS 22.0:
  1. Thống kê mô tả (tần số, phần trăm, giá trị trung bình, độ lệch chuẩn).
  2. Kiểm định độ tin cậy thang đo bằng Cronbach’s Alpha (chấp nhận hệ số tương quan biến tổng $\ge 0.3$; hệ số Cronbach's Alpha $\ge 0.7$).
  3. Phân tích nhân tố khám phá (EFA) cho biến độc lập và biến phụ thuộc (yêu cầu KMO từ 0.5 đến 1.0; Bartlett’s Test có Sig. $< 0.05$; Eigenvalue $> 1.0$; tổng phương sai trích $\ge 50%$; hệ số tải nhân tố Factor Loading $\ge 0.5$).
  4. Phân tích hồi quy tuyến tính đa biến nhằm xác định chiều hướng và mức độ tác động của 7 biến độc lập đến biến phụ thuộc (kiểm tra hiện tượng đa cộng tuyến qua chỉ số VIF $< 10$, kiểm tra tự tương quan Durbin-Watson, mức độ giải thích qua hệ số $R^2$ hiệu chỉnh và kiểm định F ANOVA với Sig. $< 0.05$).
  5. Kiểm định khác biệt bằng One-way ANOVA đối với các biến nhân khẩu học (độ tuổi, nghề nghiệp, thu nhập) dựa trên 2 bước: kiểm tra đồng nhất phương sai bằng kiểm định Levene (nếu Sig. $\ge 0.05$ dùng kiểm định F, nếu Sig. $< 0.05$ dùng kiểm định Welch Robust Tests) và kiểm định trị trung bình.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn về các nhân tố ảnh hưởng đến ý định chuyển đổi của khách hàng

• Tổng quan lý thuyết: Hệ thống hóa bản chất hành vi người tiêu dùng (Kotler & Levy 1969, Engel et al., Blackwell et al. 2006) và quá trình 5 giai đoạn ra quyết định mua (Nhận thức nhu cầu, Tìm kiếm thông tin, Đánh giá các lựa chọn, Quyết định mua hàng, Hành vi sau mua). Phân tích cơ chế tâm lý của các mô hình TRA, TAM, TPB và UTAUT.
• Tổng quan nghiên cứu thực nghiệm: Phân tích 4 công trình quốc tế gồm Huang & Ge (2019 - Bắc Kinh), Khazaei & Tareq (2021 - Malaysia), Shakeel (2022 - Pakistan), Xu và cộng sự (2019 - Chiết Giang); cùng 3 công trình tại Việt Nam gồm Hoàng Trọng Trường (2023 - ô tô điện toàn quốc), Nguyễn Thị Hoài Thương & Cao Việt Hiếu (2023 - ô tô điện tại Bình Dương), Đại học Cần Thơ (2024 - xe máy điện ĐBSCL).
• Xây dựng mô hình nghiên cứu: Đề xuất mô hình tích hợp 7 nhân tố độc lập (KV, SD, XH, TL, MT, GC, TQ) tác động đến biến phụ thuộc ý định chuyển đổi (YD) và xây dựng bảng thang đo 27 biến quan sát chi tiết.
• Cơ sở thực tiễn thị trường: Đánh giá thị trường ô tô Việt Nam với mức tiêu thụ năm 2023 đạt khoảng 509.000 xe, tỷ lệ sở hữu ô tô bình quân còn thấp (khoảng 23 xe/1.000 dân năm 2023; phân khúc xe điện đạt trên 50 xe/1.000 dân theo thống kê cập nhật của tác giả). Tỷ lệ nội địa hóa ngành ô tô còn khiêm tốn ở mức 10-15%. Phân tích chính sách kích cầu của Chính phủ như miễn 100% lệ phí trước bạ cho ô tô điện đến hết năm 2027 và giảm thuế tiêu thụ đặc biệt. Phân tích vai trò của VinFast khi dừng sản xuất xe xăng để tập trung xe điện với dải sản phẩm từ mini EV (VF 3) đến SUV cỡ lớn (VF 9). Nhấn mạnh các hạn chế về hạ tầng trạm sạc nhanh trên cao tốc, tính thiếu đồng bộ quy chuẩn kỹ thuật và các quy định phòng cháy chữa cháy tại khu dân cư.

Chương 2: Các yếu tố ảnh hưởng đến ý định chuyển đổi ô tô xăng sang xe ô tô điện Vinfast của người tiêu dùng trên địa bàn Thành phố Huế

• Tổng quan đơn vị thực tập: Công ty Cổ phần Dịch vụ Ô tô Thế Hệ Mới thành lập ngày 22/01/2019, đại diện pháp luật là Giám đốc Nguyễn Thị Thúy, đặt tại số 38 Phạm Văn Đồng, phường Vỹ Dạ, Thành phố Huế. Doanh nghiệp là nhà phân phối chính hãng xe ô tô VinFast tại Huế, hoạt động theo mô hình 3S (Sales - Service - Spare parts) với tòa nhà 6 tầng có tổng diện tích sử dụng trên 7.500 m² và vận hành theo mô hình quản trị 5S (Sàng lọc, Sắp xếp, Sạch sẽ, Săn sóc, Sẵn sàng).
• Chính sách phân phối xe điện của doanh nghiệp: Triển khai các gói kích cầu trọng điểm gồm chính sách thu xe xăng đổi xe điện VinFast; ưu đãi đặc quyền cho cán bộ, công chức, viên chức thuộc các đơn vị đối tác chiến lược; chính sách hỗ trợ chuyển đổi từ pin thuê sang pin mua; các gói đặc quyền và cam kết tỷ lệ mua lại cho khách hàng sở hữu các dòng SUV cao cấp VF 8 và VF 9.
• Nội dung phân tích thống kê định lượng theo dữ liệu khảo sát (từ Bảng 2.4 đến Bảng 2.28):
  • Phân tích cơ cấu mẫu điều tra về độ tuổi, nghề nghiệp, mức thu nhập của khách hàng trải nghiệm lái thử tại Huế.
  • Kiểm định độ tin cậy thang đo Cronbach’s Alpha và phân tích nhân tố EFA: Kiểm định các chỉ số KMO, Bartlett's Test và ma trận xoay cho 7 biến độc lập cùng biến phụ thuộc Ý định chuyển đổi.
  • Phân tích tương quan Pearson và mô hình hồi quy tuyến tính đa biến: Xác lập phương trình hồi quy, phân tích phương sai ANOVA để đánh giá độ phù hợp của mô hình và xác định mức độ tác động của từng nhân tố.
  • Thống kê mô tả điểm đánh giá trung bình (Mean) đối với 7 yếu tố thành phần và biến ý định chuyển đổi.
  • Phân tích kiểm định One-way ANOVA: Thực hiện kiểm định Levene và kiểm định khác biệt trị trung bình giữa các nhóm nhân khẩu học (nhóm tuổi, nhóm nghề nghiệp, nhóm thu nhập) đối với ý định chuyển đổi sang xe điện VinFast.

Chương 3: Định hướng và giải pháp đề xuất nhằm thúc đẩy ý định chuyển đổi từ xe ô tô xăng sang xe ô tô điện Vinfast của người tiêu dùng tại Thành phố Huế

• Định hướng phát triển: Bám sát mục tiêu phát triển kinh doanh dịch vụ ô tô xanh của Công ty Cổ phần Dịch vụ Ô tô Thế Hệ Mới và chiến lược điện hóa của VinFast trên địa bàn Thừa Thiên Huế.
• 7 nhóm giải pháp tương ứng với các biến tác động trong mô hình nghiên cứu:
  1. Giải pháp về "Lợi ích kỳ vọng": Tăng cường truyền thông các số liệu thực tế về khả năng tiết kiệm chi phí nhiên liệu (so sánh chi phí sạc điện với chi phí xăng trên cùng quãng đường) và độ an toàn của hệ thống công nghệ thông minh.
  2. Giải pháp về "Tính dễ sử dụng": Tối ưu hóa hướng dẫn thao tác vận hành xe, tinh gọn phần mềm điều khiển và tổ chức hướng dẫn cắm sạc/thanh toán trạm sạc công cộng cho khách hàng lần đầu tiếp cận.
  3. Giải pháp về "Ảnh hưởng xã hội": Đẩy mạnh sự kiện lái thử tại các điểm công cộng ở Huế; tận dụng người có ảnh hưởng (KOLs), chuyên gia kỹ thuật và cộng đồng người đang sử dụng xe điện VinFast để lan tỏa trải nghiệm thực tế.
  4. Giải pháp về "Điều kiện thuận lợi": Mở rộng mật độ trạm sạc nhanh tại các trung tâm thương mại, khu du lịch, bãi đỗ xe công cộng của TP Huế; nâng cấp năng lực sửa chữa, bảo dưỡng định kỳ và dịch vụ cứu hộ pin 24/7.
  5. Giải pháp về "Nhận thức bảo vệ môi trường": Kết hợp với các chiến dịch xanh của chính quyền thành phố, tuyên truyền giảm phát thải khí nhà kính và hướng tới mục tiêu phát triển đô thị du lịch sinh thái.
  6. Giải pháp về "Nhận thức về giá": Cung cấp các gói tài chính linh hoạt, chính sách thu cũ xe xăng đổi mới xe điện minh bạch, và tối ưu hóa chi phí thuê/mua pin.
  7. Giải pháp về "Thói quen sử dụng": Xóa bỏ tâm lý e ngại chuyển đổi phương tiện qua các chương trình cho mượn xe trải nghiệm dài ngày và tư vấn lộ trình di chuyển phù hợp cho người quen lái xe xăng.
• Kiến nghị ở phần kết luận: Đề xuất đối với Chính phủ (hoàn thiện quy chuẩn trạm sạc, ưu đãi thuế, quy hoạch hạ tầng sạc) và đối với Công ty TNHH Kinh doanh Thương mại và Dịch vụ VinFast (nâng cấp dải sản phẩm, mở rộng hệ sinh thái trạm sạc, đảm bảo linh kiện phụ tùng thay thế).

Kết quả và đóng góp

Kết quả chính của nghiên cứu:

• Xây dựng thành công bộ chỉ tiêu đánh giá hành vi chuyển đổi ô tô điện tại thị trường cấp tỉnh gồm 27 biến quan sát bao quát 7 chiều cạnh nhận thức và thói quen.
• Thống kê và phản ánh thực trạng phân phối xe điện trên địa bàn TP Huế thông qua mô hình đại lý 3S (Công ty Cổ phần Dịch vụ Ô tô Thế Hệ Mới tại 38 Phạm Văn Đồng) và hệ thống chính sách bán hàng của VinFast (thu đổi xe cũ, ưu đãi đối tác chiến lược, chuyển đổi pin, cam kết giá trị mua lại VF 8/VF 9).
• Cung cấp mô hình định lượng hoàn chỉnh với quy trình 2 bước kiểm định One-way ANOVA (kiểm định Levene đánh giá tính đồng nhất phương sai và kiểm định sai biệt trung bình F/Welch), hỗ trợ phân loại mức độ tác động của các biến nhân khẩu (tuổi, nghề nghiệp, thu nhập) đến quyết định chuyển đổi xe điện.
• Đề xuất hệ thống giải pháp gắn kết trực tiếp giữa lý luận hành vi người tiêu dùng với hoạt động thực tế của doanh nghiệp phân phối trên địa bàn.

Đóng góp của khóa luận:

• Về mặt học thuật: Nghiên cứu kiểm chứng mô hình UTAUT mở rộng trong bối cảnh sản phẩm công nghệ cao có giá trị lớn (ô tô điện) tại một thị trường đang phát triển, bổ sung bằng chứng thực nghiệm về tác động của yếu tố thói quen sử dụng xe xăng và nhận thức môi trường vào lý thuyết hành vi người tiêu dùng xanh tại Việt Nam.
• Về mặt thực tiễn: Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở dữ liệu định lượng cụ thể cho ban lãnh đạo Công ty Cổ phần Dịch vụ Ô tô Thế Hệ Mới và đại diện thương mại VinFast tại Thừa Thiên Huế để điều chỉnh chiến lược tiếp thị, tối ưu dịch vụ hậu mãi và mở rộng hệ thống trạm sạc phù hợp với hành vi tiêu dùng của cư dân địa phương.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Hạn chế của nghiên cứu:

• Phương pháp chọn mẫu: Tác giả áp dụng phương pháp lấy mẫu phi xác suất (chọn mẫu thuận tiện) đối với khách hàng đến showroom hoặc tham gia các sự kiện lái thử tại TP Huế, do đó tính đại diện tổng thể cho toàn bộ người sở hữu ô tô trên địa bàn có thể chưa đạt mức tuyệt đối.
• Giới hạn không gian: Phạm vi khảo sát chỉ gói gọn trong khu vực Thành phố Huế, chưa mở rộng ra các thị xã, huyện lân cận thuộc tỉnh Thừa Thiên Huế.
• Giới hạn thời gian: Việc thu thập dữ liệu sơ cấp diễn ra trong khung thời gian 3 tháng thực tập (từ 24/12/2024 đến 24/03/2025), chịu ảnh hưởng nhất định bởi các chương trình ưu đãi mang tính thời điểm của doanh nghiệp.

Hướng nghiên cứu tiếp:

• Mở rộng phạm vi địa lý sang các tỉnh thành khác của khu vực miền Trung nhằm so sánh sự khác biệt trong hành vi chuyển đổi phương tiện xanh giữa các vùng kinh tế.
• Tăng quy mô mẫu và áp dụng phương pháp lấy mẫu ngẫu nhiên phân tầng để nâng cao tính đại diện.
• Khảo sát chuyên sâu hơn về các rào cản kỹ thuật như thời gian suy giảm dung lượng pin và tính thanh khoản của thị trường xe điện đã qua sử dụng.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là nguồn tài liệu hữu ích cho các đối tượng sau:

• Sinh viên và học viên chuyên ngành Quản trị kinh doanh, Marketing, Kinh tế phát triển: Tham khảo phương pháp vận dụng mô hình chấp nhận công nghệ hợp nhất (UTAUT mở rộng), cách thức thiết kế bảng hỏi Likert 5 mức độ và quy trình xử lý dữ liệu SPSS (Cronbach’s Alpha, EFA, Hồi quy tuyến tính, One-way ANOVA với kiểm định Levene).
• Các nhà nghiên cứu về giao thông xanh và phát triển bền vững: Kế thừa hệ thống biến quan sát đo lường nhận thức bảo vệ môi trường, điều kiện hạ tầng trạm sạc và rào cản thói quen sử dụng phương tiện truyền thống.
• Doanh nghiệp kinh doanh, phân phối ô tô điện (đặc biệt là hệ sinh thái đại lý phân phối VinFast): Ứng dụng các nhóm giải pháp về chính sách thu xe cũ đổi xe mới, ưu đãi chuyển đổi pin thuê sang pin mua và kế hoạch tổ chức sự kiện lái thử nhằm gia tăng tỷ lệ chuyển đổi khách hàng.

Câu hỏi thường gặp

1. Mô hình nghiên cứu của đề tài kế thừa từ lý thuyết nào và có những biến số nào?
Nghiên cứu lấy Mô hình Chấp nhận và Sử dụng Công nghệ Hợp nhất (UTAUT) của Venkatesh và cộng sự (2003) làm nền tảng, đồng thời mở rộng thêm 3 biến đặc thù. Mô hình gồm 7 biến độc lập: Lợi ích kỳ vọng (KV), Tính dễ sử dụng (SD), Ảnh hưởng xã hội (XH), Điều kiện thuận lợi (TL), Nhận thức bảo vệ môi trường (MT), Nhận thức về giá (GC), Thói quen sử dụng phương tiện truyền thống (TQ); và 1 biến phụ thuộc là Ý định chuyển đổi sang ô tô điện VinFast (YD).

2. Kích thước mẫu khảo sát của khóa luận được xác định dựa trên công thức nào?
Kích thước mẫu tối thiểu được xác định theo 2 tiêu chí: theo Hair và cộng sự (2014) với tỷ lệ 5 mẫu cho 1 biến quan sát ($5 \times 27 = 135$ mẫu) và theo Tabachnick & Fidell với công thức $N \ge 8m + 50$ ($8 \times 7 + 50 = 106$ mẫu với 7 biến độc lập). Tác giả đã quyết định chọn mẫu điều tra thực tế tối thiểu 150 mẫu hợp lệ để đảm bảo độ tin cậy và xử lý sai số.

3. Khóa luận nghiên cứu tại doanh nghiệp thực tế nào?
Nghiên cứu được triển khai tại Công ty Cổ phần Dịch vụ Ô tô Thế Hệ Mới, nhà phân phối chính hãng xe VinFast tại địa chỉ số 38 Phạm Văn Đồng, phường Vỹ Dạ, Thành phố Huế (đại diện pháp luật: Giám đốc Nguyễn Thị Thúy, thành lập ngày 22/01/2019, vận hành theo mô hình 3S và 5S).

4. Dữ liệu khảo sát sơ cấp được thu thập trong khoảng thời gian nào và từ đối tượng nào?
Dữ liệu khảo sát được thu thập trong 3 tháng thực tập của tác giả, từ ngày 24/12/2024 đến ngày 24/03/2025. Đối tượng khảo sát là những khách hàng sinh sống tại TP Huế đã và đang sở hữu xe ô tô (xăng hoặc điện), biết đến thương hiệu VinFast và tham gia trải nghiệm lái thử tại showroom hoặc các sự kiện lái thử lưu động.

5. Những chính sách bán hàng nào của VinFast được đề cập trong nghiên cứu?
Văn bản trình bày các chính sách trọng tâm gồm: chính sách thu xe xăng đổi sang xe điện VinFast; chính sách ưu đãi dành cho cán bộ, công chức, viên chức thuộc các đối tác chiến lược; chính sách hỗ trợ chuyển đổi từ pin thuê sang pin mua; cùng chính sách đặc quyền và cam kết tỷ lệ mua lại cho khách hàng sử dụng các dòng xe cao cấp VF 8 và VF 9.

Kết luận

Khóa luận của tác giả Nguyễn Việt Anh là công trình nghiên cứu ứng dụng chuyên ngành Quản trị kinh doanh, phân tích có hệ thống ý định chuyển đổi từ ô tô xăng sang ô tô điện VinFast của người tiêu dùng tại Thành phố Huế. Bằng việc mở rộng mô hình UTAUT với 7 nhóm nhân tố và 27 biến quan sát, nghiên cứu đã thiết lập khung đánh giá định lượng chặt chẽ thông qua khảo sát thực tế tại showroom và sự kiện lái thử. Kết quả nghiên cứu và các nhóm giải pháp đề xuất gắn liền với hoạt động của Công ty Cổ phần Dịch vụ Ô tô Thế Hệ Mới, cung cấp căn cứ thực tiễn có giá trị cho doanh nghiệp phân phối và chính quyền địa phương trong việc thúc đẩy xu hướng giao thông xanh bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN Ý ĐỊNH CHUYỂN ĐỔI CỦA KHÁCH HÀNG 1. Lý thuyết về hành vi mua 1. Các khái niệm có liên quan ● Khái niệm về người tiêu dùng Theo định nghĩa của Hiệp hội Marketing Mỹ, người tiêu dùng là người cuối cùng sử dụng, tiêu dùng hàng hóa, ý tưởng, dịch vụ nào đó. Người tiêu dùng cũng được hiểu là người mua hoặc ra quyết định như là người tiêu dùng cuối cùng.

Dựa trên Pháp lệnh về bảo vệ người tiêu dùng của Ủy ban thường vụ Quốc hội, ta có thể hiểu: "Người tiêu dùng là người mua, sử dụng hàng hóa, dịch vụ phục vụ cho mục đích tiêu dùng, sinh hoạt của cá nhân, gia đình và tổ chức”. Theo Blackwell, Miniard & Engel (2006), người tiêu dùng là cá nhân hoặc nhóm người tham gia vào quá trình mua sắm, sử dụng và xử lý sản phẩm, dịch vụ, ý tưởng hoặc trải nghiệm để thỏa mãn nhu cầu và mong muốn của họ. ● Khái niệm về hành vi người tiêu dùng Theo hiệp hội Marketing Hoa Kỳ, "Hành vi người tiêu dùng chính là sự tác động giữa các yếu tố kích thích của môi trường với nhận thức của con người mà qua sự tương tác đó con người thay đổi cuộc sống của họ". Philip Kotler & Sidney J.

Levy (1969) cho rằng, "Hành vi người tiêu dùng là hành vi cụ thể của một cá nhân khi thực hiện các quyết định mua sắm, sử dụng và vứt bỏ sản phẩm hay dịch vụ”. "Hành vi tiêu dùng là toàn bộ những hoạt động liên quan trực tiếp tới quá trình tìm kiếm, thu thập, mua sắm, sở hữu, sử dụng, loại bỏ sản phẩm/dịch vụ. Hành vi tiêu dùng bao gồm cả những quá trình ra quyết định diễn ra trước, trong và sau các hành động đó” (James F.Engel et al. Một cách định nghĩa khác, “Hành vi tiêu dùng là một tiến trình cho phép một cá nhân hay một nhóm người lựa chọn, mua sắm, sử dụng hoặc loại bỏ một sản phẩm/dịch vụ, những suy nghĩ đã có, kinh nghiệm hay tích lũy, nhằm thỏa mãn nhu cầu hay ước muốn của họ" (Michael R.

SVTH: Nguyễn Việt Anh 11 Khóa luận cuối khóa GVHD: PGS. TS Hoàng Trọng Hùng 1. Các nhân tố ảnh hưởng đến ý định chuyển đổi của người tiêu dùng Mô hình Hành vi có kế hoạch (Theory of Planned Behavior - TPB), do Ajzen (1991) phát triển, là một trong những lý thuyết phổ biến dùng để lý giải và dự đoán hành vi có chủ đích của con người. Theo mô hình này, ý định hành vi – trong trường hợp này là ý định chuyển đổi thương hiệu, sản phẩm hoặc dịch vụ – là kết quả của ba yếu tố chính: thái độ đối với hành vi, chuẩn chủ quan, và nhận thức về kiểm soát hành vi.

❖ Thái độ đối với hành vi chuyển đổi Thái độ phản ánh sự đánh giá của cá nhân về hành vi chuyển đổi là tích cực hay tiêu cực. Khi người tiêu dùng tin rằng việc chuyển đổi sẽ mang lại lợi ích, chẳng hạn như giá cả hợp lý hơn, chất lượng dịch vụ tốt hơn hoặc sự đổi mới trong trải nghiệm, họ sẽ có thái độ tích cực đối với hành vi đó. Ngược lại, nếu họ cho rằng việc chuyển đổi gây rủi ro hoặc không cần thiết, ý định thực hiện sẽ giảm. Yếu tố ảnh hưởng: ● So sánh chất lượng dịch vụ/sản phẩm ● Trải nghiệm tiêu cực với thương hiệu cũ ● Mong muốn thay đổi, khám phá cái mới ❖ Chuẩn chủ quan Chuẩn chủ quan là yếu tố thể hiện áp lực xã hội hoặc ảnh hưởng từ những người xung quanh đến quyết định của cá nhân.