Chương 1 NHỮNG VAN DE LÝ LUẬN VE PHÁP LUAT XỬ LÝ VI PHAM HANH CHÍNH TRONG LĨNH VUC SỬ DUNG DAT 1. Cơ sở của việc xây dựng các quy định về xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực sử dụng đất Dưới sự lãnh đạo của Đảng, nước ta đang chuyền đôi sang nên kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa (XHCN). Một trong những điểm đột phá trong chính sách kinh tế cho bước chuyên nay là việc ban hành và thực hiện những chế độ. chính sách mới trong lĩnh vực quản lý đất đai vì “ Dat dai là tài nguyên đặc biệt của quốc gia, nguồn lực quan trọng phát triển đất nước, được quản lý theo pháp luật.
Tổ chức, cá nhân được Nhà nước giao dat, cho thuê dat, công nhận quyên sử dung đất. Người sử dụng dat được chuyển quyên sử dụng đất, thực hiện các quyền và nghĩa vụ theo quy định của luật. Quyên sử dụng đất được pháp luật bảo hộ `. Đề giải phóng mọi nang lực sản xuất của người lao động trong san xuất nông nghiệp nhằm giải quyết vững chắc van dé an ninh lương thực quốc gia, pháp luật đất đai đã xác định và đề cao vai trò của hộ gia đình: Thừa nhận hộ gia đình là đơn vị kinh tế tự chủ trong sản xuất nông nghiệp.
Nhà nước trao quyền sử dụng đất cho người sử dung đất nói chung và hộ gia đình, cá nhân nói riêng sử dụng ổn định lâu dai. Hộ gia đình, cá nhân được chuyên quyền sử dụng đất (QSDĐ) trong thời hạn giao đất. Những quy định này đã phát huy hiệu quả tích cực: Người sử dụng đất (SDĐ) yên tâm gan bó lâu dài với đất đai, khuyến khích nông dân đầu tư, nâng cao hiệu qua SDĐ. Nước ta từ một nước thiếu lương thực, hàng năm phải nhập hàng vạn tấn lương thực đã tự túc được lương thực và vươn lên trở thành nước xuất khẩu gạo lớn thứ 2 thế giới.
Những quy định của pháp luật đất đai về trao QSDĐ cho hộ gia đình, cá nhân sử dụng ổn định lâu dai và cho phép QSDD tham gia các giao dich dân sự đã làm cho người SDD ngày càng thấy được giá trị của đất đai. Mặt khác, trong ' Quốc hội (2013), Hiển pháp năm 2013, Khoản 1,2 Điều 54. ? Quốc hội (2013), Luật đất dai năm 2013, Điều 4, Điều 6 và Điều 167. điều kiện kinh tế thị trường do chạy theo lợi nhuận mà người SDD đã không từ bỏ bat ky thú đoạn nào kể cả thực hiện hành vi vi phạm pháp luật dat đai.
Vì vậy, những hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực SDĐ cần phải bị xử lý kịp thời, nghiêm minh băng pháp luật; bởi vì: Thứ nhất, hành vi vi phạm pháp luật dat đai nói chung và hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực SDDD dai nói riêng đã gây ra những hệ quả tiêu cực dối với đời sống kinh tế - xã hội; cụ thể: Một là, hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực SDD xâm phạm đến khách thể của hoạt động quản lý nhà nước về đất đai. Trật tự quản lý đất đai do Nhà nước xây dựng bị phá vỡ, làm rồi loại sự vận hành của quan hệ đất đai vận động theo một quỹ đạo quản lý thống nhất của Nhà nước. Điều này khiến Nhà nước không kiểm soát được thị trường đất đai gây tác động tiêu cực đến sự hấp dẫn của môi trường đầu tư - kinh doanh ở nước ta. Hơn nữa, hành vi vi phạm pháp luật đất dai không chi dẫn đến việc phá vỡ trật tự quản lý và SDĐ đã được xác lập mà còn là nguyên nhân của những tranh chấp, mâu thuẫn trong nội bộ nhân dân; thậm chí phát triển thành những “điểm nóng” gây mat ôn định về chính trị - xã hội.
Hai là, hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực SDD là biểu hiện sự coi thường pháp luật, thể hiện ý thức pháp luật ở một trình độ thấp của người dân nói chung và cán bộ, công chức nhà nước nói riêng, không tôn trọng các quy tắc ứng xử chung của cộng đồng trong lĩnh vực SDD dai. Đề thiết lập và duy trì trật tự kỷ cương trong xã hội, bảo vệ các quyền và lợi ích hợp pháp của công dân trong SDD thì hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực SDD phải được pháp luật xử lý. Thứ hai, ngay từ Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VI đã khẳng định: “Nhà nước quản lý xã hội bằng pháp luật chứ không phải bằng đạo lý”. Điều này là vô cùng quan trọng: bởi lẽ, quá trình chuyển đổi nền kinh tế được quản lý theo cơ chế tập trung quan liêu bao cấp, kế hoạch hóa cao độ sang nên kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa sẽ tồn tại nhiều thành phần kinh tế có lợi ích 10 không đồng nhất, thậm chí đối lập, mâu thuẫn với nhau.
Dé các thành phan kinh tế cùng tồn tại. hợp tác và phát triển đòi hỏi Nhà nước phải giải quyết một cách hài hòa lợi ích của những chủ thể này. Muốn vậy, chúng ta cần phải xây dựng Nhà nước pháp quyén xã hội chủ nghĩa. Pháp luật với những đặc trưng mang tính đặc thù là tính quy phạm.
tính bắt buộc chung, tính cưỡng chế và tính tự điều chỉnh sẽ tạo lập được sự bình đăng về quyền và nghĩa vụ cho mọi thành phan kinh tế trong hoạt động sản xuất - kinh doanh. Điều này có nghĩa là pháp luật thông qua cơ chế điều chỉnh sẽ tác động vào những hành vi ứng xử của các chủ thể tham gia quan hệ dat dai trên hai phương diện: + Đối với những ứng xử của các chủ thể tham gia quan hệ đất đai phù hợp với lợi ích chung của xã hội thì pháp luật bảo vệ, khuyến khích phát triển. + Ngược lại, đối với những ứng xử của các chủ thé tham gia quan hệ đất dai không phù hợp với lợi ích chung của xã hội thì pháp luật xử lý, ngăn chặn và tiến tới loại bỏ đần khỏi đời sống xã hội. Hơn nữa, pháp luật còn có chức năng kiến tạo piúp người SDD thay đối nhận thức và có những hành vi ứng xử đúng đắn nhằm bảo vệ quyên lợi ich hợp pháp của mình song không làm phương hại đến quyền, lợi ích hợp pháp của Nhà nước, của xã hội và của người sử dụng đất lân cận.
Thứ ba, pháp luật có mục đích là giáo đục, răn đe con người để họ có những hành vi ứng xử vừa mang lại lợi ích cho bản thân mình vừa không làm phương hại đến quyền và lợi ích hợp pháp của người khác. Tuy nhiên, nếu giáo dục, thuyết phục không mang lại hiệu quả thì pháp luật phải trừng trị, xử lý đối với những người có hành vi ứng xử làm phương hại đến lợi ích chung của cộng đồng cũng như lợi ich hợp pháp của các cá nhân khác. Hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực SDĐ cũng cần phải được xử lý thích đáng. Có như vậy thì tính nghiêm minh, tính thượng tôn của pháp luật mới được mọi người chấp hành và tuân thủ triệt đẻ.
Thứ tư, đất đai vừa là tư liệu sản xuất (TLSX) đặc biệt, vừa là lãnh thé quốc gia, vừa là nơi cư trú của con người, là địa bàn xây dựng các cơ sở kinh tế, văn hóa, xã hội, an ninh - quốc phòng; đồng thời là thành phần quan trọng hàng đầu của môi 1] trường sống. Do đó, đất đai là khách thé đặc biệt thuộc đối tượng bao vệ nghiêm ngặt của pháp luật và hơn nữa đất đai không do con người tạo ra mà do tự nhiên tạo ra, cô định về vị trí địa lý và bị giới hạn bởi không gia. Trong giai đoạn hiện nay, diện tích đất đai đang có xu hướng giảm xuống do sự tác động của con người và thiên nhiên. Trong khi đó, nhu cầu SDD của con người ngày càng tăng do sự bùng nô dân số.
Hơn nữa, đất đai là nguồn tài nguyên nếu bị xâm phạm không đúng sẽ rat khó tái tạo hoặc nếu tái tạo phải bỏ ra một số tiền không nhỏ để khắc phục. vì vậy Nhà nước cần phải xây dựng các quy định về xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực SDD nhăm phòng ngừa, ran đe hoặc trừng trị những hành vi SDD sai mục dich, lãng phí, kém hiệu quả. Thứ năm, trong quá trình chuyển đồi nền kinh tế sang cơ chế thị trường, dưới tác động của các quy luật khách quan của cơ chế thị trường người dân ngày càng nhận thấy giá trị to lớn của đất đai, vì vậy bên cạnh việc SDĐ tiết kiệm, hợp lý và có hiệu quả thì các vi phạm pháp luật đất đai trong SDĐ nhằm mục đích thu được lợi nhuận tối đa cũng ngày càng gia tăng. Điều này không chi day giá đất lên cao gap nhiều lần so giá trị thực mà còn gây lũng đoạn hoạt động của thị trường QSDD và làm giảm hiệu quả quản lý nhà nước đối với đất đai v.
Để khắc phục và tiết chế thực trạng này thì các hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực SDD đai cần phải được xử lý bằng pháp luật, có như vậy mới góp phần làm lành mạnh hóa hoạt động của thị trường QSDĐ - một thành tố quan trọng để bảo đảm cho nền kinh tế thị trường ở nước ta vận hành thông suốt và đồng bộ. Lý luận về vi phạm hành chính trong lĩnh vực sử dụng đất và xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực sử dụng đất 1.Khái niệm vi phạm pháp luật và vi phạm hành chính trong lĩnh vực SDD 1. Khái niệm vi phạm pháp luật Vi phạm pháp luật là một khái niệm được sử dụng phổ biến trong các sách, báo, tài liệu pháp lý ở nước ta. Khái niệm vi phạm pháp luật được nhiều công trình của giới nghiên cứu khoa học pháp lý nước ta tìm hiệu, giải mã.
L3 Theo Giáo trình Lý luận chung Nhà nước và Pháp luật của Khoa Luật thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội năm 2001 định nghĩa: “Vi phạm là một sự kiện pháp lí đặc biệt, đó là hành vi do các chủ thể pháp luật thực hiện trái với các yêu cdu của quy phạm pháp luật, xâm hại tới các quan hệ xã hội được pháp luật bảo vệ”. Có bốn loại vi phạm pháp luật: Vi phạm hình sự, vi phạm dan sự, vi phạm hành chính. vi phạm kỷ luật, tương ứng với mỗi loại vi phạm là một hình thức truy cứu trách nhiệm pháp lý cụ thể. Vi phạm pháp luật là: Hành vi chủ thể thực hiện trái với các quy định của quy phạm pháp luật, gây tổn hại cho xã hội.
Theo Từ điển Luật học: “Vi phạm pháp luật: 1.