ĐẶT VẤN ĐỀ. Error! Bookmark not defined. TỔNG QUAN TÀI LIỆU. Hiện trạng và nhu cầu thực tiễn.
Một số đặc điểm sinh học cua biển (Scylla serrata). Tình hình sản xuất giống cua. Những nghiên cứu về ảnh hƣởng của các yếu tố môi trƣờng đến sinh trƣởng và tỷ lệ sống của ấu trùng cua. Tình hình sử dụng chế phẩm sinh học trong nuôi trồng thuỷ sản trên thế giới.
Khái niệm về chế phẩm vi sinh và cơ chế tác dụng. Tình hình nghiên cứu sử dụng chế phẩm vi sinh trong NTTS .13 CHƢƠNG II. PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Đối tƣợng, phạm vi, thời gian và địa điểm nghiên cứu.
Phƣơng pháp nghiên cứu.Phương pháp tiếp cận. Phương pháp bố trí thí nghiệm. Sơ đồ các nội dung nghiên cứu. Phƣơng pháp phân tích một số yếu tố môi trƣờng nƣớc:.
Phương pháp phân tích N-NH4+. Phương pháp phân tích N-NO2-. Phương pháp phân tích N-NO3-. Phương pháp phân tích tổng Nitơ.
Phương pháp xác định CODMn. Xác định chỉ số BOD. Phương pháp xác định độ kiềm .29 i LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Phƣơng pháp thu thập, phân tích và xử lý số liệu .31 CHƢƠNG III.
KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN. Đánh giá chất lƣợng nƣớc thải từ các trại sản xuất giống cua xanh tại Hải Phòng. Kết quả xử lý nƣớc thải bằng chế phẩm vi sinh. Biến động các yếu tố thuỷ lý.
Kết quả xử lý chất hữu cơ trong nước thải bằng chế phẩm vi sinh. Nghiên cứu sử dụng chế phẩm vi sinh trong trại sản xuất giống cua xanh (Scylla serata). Biến động các yếu tố môi trường thuỷ lý. Biến động amoni (NH4+) và nitrite (NO2-), nitrat (NO3-).
Tỷ lệ sống của ấu trùng cua trong thí nghiệm. Tỷ lệ sống của Megalopa sang Cua bột .50 CHƢƠNG IV: KẾT LUẬN VÀ ĐỀ XUẤT. TÀI LIỆU THAM KHẢO .55 ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT BOD Biological Oxygen Demand COD Chemical Oxygen Demand DO Disovel Oxygen TAN Total Amoni VSV Vi sinh vật Z Zoae Me Megalope CT Công thức TN Thí nghiệm DANH MỤC BẢNG Bảng 2. Địa điểm thu mẫu nước thải.
Thành phần và công dụng chế phẩm Lymnozyme .3: Bố trí thí nghiệm. Lập đường chuẩn phân tích tổng Nitơ. Lượng ức chế quá trình nitrat hoá .1: Thông số chất lượng nước thải .2: Biến động một số yếu tố môi trường trong bể thí nghiệm .3: Kết quả phân tích NH4+ (mg/l) .4: Kết quả phân tích NO2- (mg/l) .5: Kết quả phân tích NO3- (mg/l) .6: Kết quả phân tích BOD5 (mgO2/l) .7: Kết quả phân tích COD (mg/l) .8: Kết quả theo dõi biến động NO2- (mg/l) .9: Kết quả theo dõi biến động NO3- (mg/l) .10: Kết quả theo dõi biến động NH4+ (mg/l) .11: Kết quả theo dõi biến động N tổng số (mg/l) .12: Kết quả theo dõi biến động BOD5 (mgO2/l) .13: Kết quả theo dõi biến động COD (mg/l). Môi trường nước hệ thống sản xuất cua giống .15: Tỷ lệ sống của ấu trùng trong thí nghiệm .49 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.16: Thời gian biến thái của ấu trùng cua biển .17: Tỷ lệ sống từ ấu trùng Megalopas sang cua bột.
Các thông số sản xuất (1 chu kỳ sản xuất giống). Chi phí sản xuất. Doanh thu và hiệu quả kinh tế .52 DANH MỤC HÌNH Hình 2.1: Sơ đồ bề mặt mô hình hệ thống bể lọc ngập nước .2: Sơ đồ mặt đứng mô hình hệ thống bể lọc ngập nước .3: Sơ đồ mặt đứng hệ thống hoàn lưu .4: Sơ đồ khối nội dung nghiên cứu .1: Biến động hàm lượng NH4+ trong 5 ngày thử nghiệm .3: Biến động hàm lượng NO2- trong 5 ngày thử nghiệm .4: Biến động hàm lượng NO3- trong 5 ngày thử nghiệm .5: Biến động hàm lượng BOD trong 12 ngày thử nghiệm .6: Biến động hàm lượng COD trong 5 ngày thử nghiệm .7: Biến động các yếu tố môi trường trong bể ương .8: Biến động hàm lượng NO2- trong bể ương .9: Biến động hàm lượng NO3- trong bể ương .10: Biến động hàm lượng NH4+ trong bể ương.11: Biến động hàm lượng N tổng số trong bể ương.12: Biến động hàm lượng BOD5 ở các bể thí nghiệm .13: Biến động hàm lượng COD theo tuần nuôi .14: Tỷ lệ sống qua mỗi giai đoạn của ấu trùng cua biển .15: Tỷ lệ sống qua mỗi giai đoạn của ấu trùng cua biển .50 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CHƢƠNG I. TỔNG QUAN TÀI LIỆU 1.
Hiện trạng và nhu cầu thực tiễn Khoảng năm ngàn trại nuôi giống thủy sản đang hoạt động cung cấp trên 20 tỉ tôm giống và các loại giống nuôi khác cho nuôi trồng thủy sản hàng năm. Phần lớn các trạm nuôi giống sử dụng nước mặn hoặc nước lợ trong sản xuất giống (Lê Văn Cát và ctv, 2008) Hình thức nuôi phổ biến đang áp dụng hiện nay là thay nước nuôi hàng ngày với một tỉ lệ nhất định nào đó phụ thuộc vào loài nuôi và chế độ nuôi. Phần lớn nước nuôi được thải thẳng ra ngoài môi trường, không qua xử lý. Nước thải chứa thức ăn thừa, chất bài tiết, phân, vi khuẩn gây bệnh, kháng sinh.
Các tạp chất trên có khả năng gây hại cho vực nhận nước: giảm chất lượng nước, gây tổn hại sinh cảnh, làm suy giảm đa dạng sinh học, nhiễm mặn đất, lan truyền bệnh, biến đổi gien của vi sinh do kháng sinh và đôi khi gây hiện tượng phú dưỡng cho vực nước nhận [Woolard, Irvine., 1995; Dahl và ctv., 1997; Furumai và ctv., 1998; Dincer AR và ctv., 2001] Vì lợi ích bảo vệ môi trường nói chung và ngành sản xuất nuôi trồng thủy sản phát triển bền vững thì việc xử lý và tái sử dụng nước thải từ các trại nuôi giống là một trong những nhu cầu cần thiết. Ngoài ra, tái sử dụng nước nuôi hải sản còn mang lợi ích kinh tế nếu cơ sở nuôi cách xa nguồn nước cấp và cho các cơ sở bán đồ hải sản tươi sống tại các thành phố do giảm chi phí vận tải nước nuôi. Tái sử dụng nước nuôi thủy sản đã được phổ biến ở nhiều nước phát triển trên thế giới [Colt J. 2006; Timmons và ctv., 2002], trong khi đó phương thức sản xuất trên chưa được áp dụng rộng rãi tại Việt Nam.
Nước nuôi giống thủy sản nói riêng hoặc nuôi trồng thủy sản nói chung có mức độ ô nhiễm không quá nặng nề như các ngành sản xuất khác nhưng những chất ô nhiễm lại là chất gây độc trực tiếp cho loài nuôi với nồng độ rất thấp, điển hình nhất là amoniac, thành phần phân hủy từ chất thải. Xử lý nước thải vì vậy tập trung vào xử lý amoni, cụ thể là chuyển hóa chúng thành dạng nitrat thông qua quá trình nitrat hóa bằng con đường vi sinh vật [Woolard CR, Irvine RL. 2001; Vredenbregt và ctv., 1997; Dincer và ctv., 1999] So với các loại nước thải khác, tính chất đặc thù của nước nuôi thủy sản có nồng độ amoni thấp, độ muối 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com cao, thường chứa các chất ức chế (sử dụng trong khi nuôi, ví dụ kháng sinh) nhưng yêu cầu mức độ làm sạch rất cao nếu nhằm mục đích tái sử dụng. Các yếu tố trên ức chế rất mạnh đến hiệu quả hoạt động xử lý của vi sinh vật tự dưỡng (loại chuyển hóa amoni thành nitrat) vốn đã là chủng loại có tốc độ phát triển chậm [Hunik và ctv 1993; Catalan-Sakairi và ctv 1997].
Khó khăn khác khi sử dụng công nghệ sinh học trong xử lý nước nuôi là sản xuất theo thời vụ (vùng miền bắc), qui mô sản xuất nhỏ, chủng loại vật nuôi đa dạng ngay trong một cơ sở sản xuất. Những đặc điểm trên đây sẽ tác động đến hiệu quả sử dụng công nghệ xử lý nước thải, dẫn đến: chi phí xây dựng và vận hành hệ thống xử lý cao, khó ổn định. Một số đặc điểm sinh học cua biển (Scylla serrata) Phân bố: Scylla serrata có sự phân bố rộng rãi nhất và là loài duy nhất cho đến nay được ghi nhận ở vùng biển Ấn Độ, Tây Thái Bình Dương, biển Đỏ, vịnh Rachard, Nam Phi, Đông và Tây Úc, biển Arafura, Darwin, Timor, Indonesia, biển Thái Bình Dương, Fiji, Solomon Island, New Coledonia, Philippines, Okinawa Japan, Đài Loan, biển Nam Trung Hoa, Singapore, Malaysia, Cambodia, Việt Nam.(Keenan và ctv. Scylla serrata phân bố phổ biến ở vùng vĩ độ cao nơi có nhiệt độ thấp hơn vùng biển nước ta (Hoàng Đức Đạt.
Tập tính sống của cua biển Trong giai đoạn ấu trùng Zoae, ấu trùng sống ở biển, đến giai đoạn Megalops chuyển vào sống ở vùng nước lợ. Ấu trùng trải qua nhiều giai đoạn lột xác biến thái thành cua con (2 – 3cm). Cua con sống trong những bãi rong ở rừng ngập mặn thuộc vùng hạ triều cho đến khi lớn hơn (7 – 13cm). Cua di chuyển tới các vùng quang đãng hơn, cua sống ở tầng đáy và di chuyển tới vùng triều để kiếm mồi.
Khi trưởng thành, cua phát dục và giao vĩ đẻ trứng trong vùng nước lợ. Phôi phát triển nở ra ấu trùng ở vùng biển sâu (Keenan and A.) Vòng đời phát triển của cua biển. Vòng đời cua biển trải qua nhiều giai đoạn khác nhau và mỗi giai đoạn có tập tính sống, cư trú khác nhau: 2 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com - Ấu trùng Zoae và Megalops: Sống trôi nổi và nhờ dòng nước đưa vào ven bờ biến thái thành cua con. - Cua con: Bắt đầu sống bò trên đáy và đào hang để sống hay chui rúc vào gốc cây, bụi rậm đồng thời với việc chuyển từ đời sống trong môi trường nước mặn sang nước lợ ở rừng ngập mặn, vùng cửa sông hay ngay cả vùng nước ngọt trong quá trình lớn lên.
- Cua đến giai đoạn thành thục: Có tập tính di cư ra vùng nước mặn ven biển sinh sản. Cua có khả năng bò lên cạn và di chuyển rất xa. Đặc biệt, vào thời kỳ sinh sản, cua có khả năng vượt cả rào chắn để ra biển sinh sản. * Về độ muối: Ấu trùng Zoae thích hợp với độ muối từ 25‰ - 30‰, cua con và cua trưởng thành thích nghi và phát triển tốt trong phạm vi 2‰ - 38‰.
Tuy nhiên, trong thời kỳ đẻ trứng đòi hỏi độ muối từ 22‰ - 32‰. * Về nhiệt độ, pH: cua biển là loài phân bố rộng, tuy nhiên nhiệt độ thích hợp nhất từ 250C - 300C. Cua chịu đựng pH từ 7.2 và thích hợp nhất là 8. Cua thích sống nơi nước chảy nhẹ, dòng chảy thích hợp nhất trong khoảng 0.
* Về sinh cảnh nơi cư trú: cua biển thích sống những nơi có nhiều thực vật thuỷ sinh, những vùng bán ngập, có bờ để đào hang, tìm nơi trú ẩn, nhất là thời kỳ lột xác.