Luận Văn: Xử Lý Nợ Xấu Trong Hệ Thống Ngân Hàng TMCP Công Thương Việt Nam

Luận văn thạc sĩ phân tích thực trạng xử lý nợ xấu tại Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam. Đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý nợ xấu.

• Tác giả: Hoàng Thanh Huyền
• Người hướng dẫn: Ts. Đinh Thị Thanh Vân
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội - Trường Đại học Kinh tế
• Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng
• Đề tài: Xử Lý Nợ Xấu Trong Hệ Thống Ngân Hàng Tmcp Công Thương Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Hiểu đúng về xử lý nợ xấu Từ khái niệm đến phân loại

Nợ xấu, hay còn gọi là nợ khó đòi, là một trong những rủi ro lớn nhất trong hoạt động tín dụng của ngân hàng. Đây là các khoản nợ không được thanh toán đúng hạn và bị nghi ngờ về khả năng trả nợ của khách hàng. Theo nghiên cứu của Hoàng Thanh Huyền (2018), việc xử lý nợ xấu được coi là “cục máu đông” cần được “đánh tan” để thị trường tín dụng lưu thông ổn định. Về cơ bản, nợ xấu không chỉ ảnh hưởng đến lợi nhuận, an toàn vốn của ngân hàng mà còn tác động tiêu cực đến lịch sử tín dụng của người vay. Việc phân loại nợ một cách chính xác theo quy định của Ngân hàng Nhà nước là bước đầu tiên và quan trọng nhất trong quy trình quản lý rủi ro tín dụng, tạo cơ sở để áp dụng các biện pháp xử lý phù hợp và hiệu quả, từ đó làm lành mạnh hóa hệ thống tài chính.

1.1. Nợ xấu là gì Định nghĩa theo Thông tư 02 2013 TT NHNN

Theo định nghĩa tại Thông tư 02/2013/TT-NHNN, nợ xấu được hiểu là các khoản nợ thuộc nhóm 3, 4 và 5. Cụ thể, một khoản nợ được xem là nợ xấu khi quá hạn trả lãi và/hoặc gốc trên 90 ngày. Khái niệm này cũng bao gồm các khoản lãi chưa trả từ 90 ngày trở lên đã được nhập gốc, tái cấp vốn, hoặc các khoản phải trả dưới 90 ngày nhưng có lý do chắc chắn để nghi ngờ về khả năng thanh toán đầy đủ. Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) cũng có quan niệm tương tự, nhấn mạnh yếu tố nợ quá hạn trên 90 ngày và dấu hiệu người vay không có khả năng thanh toán. Việc xác định chính xác một khoản nợ là nợ xấu giúp các tổ chức tín dụng có cơ sở để trích lập dự phòng rủi ro và lên kế hoạch thu hồi nợ một cách bài bản, tuân thủ Luật các tổ chức tín dụng.

1.2. Phân loại 5 nhóm nợ ảnh hưởng đến điểm tín dụng CIC

Việc phân loại nợ được thực hiện nghiêm ngặt và báo cáo lên Trung tâm Thông tin tín dụng Quốc gia (CIC). Có 5 nhóm nợ chính: Nợ nhóm 1 (Nợ đủ tiêu chuẩn), Nợ nhóm 2 (Nợ cần chú ý), Nợ nhóm 3 (Nợ dưới tiêu chuẩn), Nợ nhóm 4 (Nợ nghi ngờ), và Nợ nhóm 5 (Nợ có khả năng mất vốn). Nợ xấu bao gồm các khoản nợ từ nhóm 3 đến nhóm 5. Khi một cá nhân hay doanh nghiệp bị ghi nhận có nợ xấu, điểm tín dụng CIC sẽ bị hạ thấp nghiêm trọng. Điều này gây khó khăn rất lớn cho việc tiếp cận các khoản vay mới trong tương lai, không chỉ tại ngân hàng hiện tại mà còn ở tất cả các tổ chức tín dụng khác. Do đó, việc duy trì một lịch sử tín dụng tốt là vô cùng quan trọng.

II. Hậu quả của nợ xấu Thách thức cho ngân hàng và khách hàng

Nợ xấu không chỉ là một con số trên bảng cân đối kế toán, mà còn là gánh nặng thực sự cho cả hệ thống ngân hàng và người đi vay. Đối với ngân hàng, tỷ lệ nợ xấu cao làm giảm lợi nhuận do phải tăng trích lập dự phòng rủi ro, làm xói mòn vốn tự có và ảnh hưởng đến khả năng thanh khoản. Luận văn của Hoàng Thanh Huyền chỉ ra, nợ xấu cao có thể dẫn đến mất uy tín và thậm chí là khủng hoảng hệ thống. Về phía khách hàng, việc rơi vào nợ xấu đồng nghĩa với việc đối mặt với lãi suất quá hạn, phí phạt trả chậm, và áp lực từ các biện pháp thu hồi nợ. Nghiêm trọng hơn, nó đóng lại cánh cửa tiếp cận nguồn vốn tín dụng chính thức trong tương lai, kìm hãm sự phát triển kinh doanh hoặc các kế hoạch tài chính cá nhân. Đây là một vòng luẩn quẩn mà cả hai bên đều phải nỗ lực để thoát ra.

2.1. Tác động đến hoạt động quản lý rủi ro tín dụng của TCTD

Tỷ lệ nợ xấu tăng cao buộc các tổ chức tín dụng (TCTD) phải thắt chặt hoạt động quản lý rủi ro tín dụng. Ngân hàng phải dành nhiều nguồn lực hơn cho việc theo dõi, đôn đốc và xử lý các khoản nợ có vấn đề. Chi phí hoạt động tăng lên do phải trích lập quỹ dự phòng rủi ro lớn hơn, trực tiếp làm giảm lợi nhuận. Hơn nữa, dòng vốn của ngân hàng bị “đóng băng” trong các khoản nợ xấu, làm giảm khả năng cho vay ra nền kinh tế, từ đó ảnh hưởng đến tăng trưởng chung. Trong trường hợp nghiêm trọng, nợ xấu có thể gây mất thanh khoản, đe dọa sự an toàn của cả hệ thống tài chính, như kinh nghiệm từ nhiều cuộc khủng hoảng trên thế giới đã chỉ ra.

2.2. Ảnh hưởng tiêu cực đến lịch sử tín dụng và khả năng vay vốn

Đối với người vay, hậu quả trực tiếp và lâu dài nhất là việc lịch sử tín dụng bị ghi nhận thông tin tiêu cực trên hệ thống CIC. Một khi đã có nợ xấu (đặc biệt là nợ nhóm 3 trở lên), cá nhân hoặc doanh nghiệp sẽ rất khó để được phê duyệt các khoản vay mới trong vòng 3-5 năm, kể cả khi đã thanh toán hết nợ. Các ngân hàng sẽ đánh giá đây là khách hàng có rủi ro cao. Điều này không chỉ cản trở các kế hoạch kinh doanh, mua sắm tài sản lớn mà còn ảnh hưởng đến uy tín cá nhân và thương hiệu doanh nghiệp. Việc xoá nợ xấu khỏi hệ thống CIC không phải là một quy trình đơn giản và đòi hỏi thời gian cũng như việc hoàn thành đầy đủ nghĩa vụ tài chính.

III. Phương pháp xử lý nợ xấu qua hỗ trợ đàm phán hiệu quả

Trước khi tiến hành các biện pháp quyết liệt, ngân hàng thường ưu tiên các giải pháp hỗ trợ khách hàng. Cách tiếp cận này mang tính nhân văn và bền vững, tạo điều kiện cho người vay có cơ hội phục hồi sản xuất kinh doanh và tạo ra dòng tiền trả nợ. Các biện pháp này được áp dụng khi ngân hàng đánh giá khách hàng có thiện chí hợp tác và tình hình khó khăn chỉ là tạm thời. Nghiên cứu tại VietinBank cho thấy các biện pháp như cơ cấu lại nợ hay miễn giảm lãi đã mang lại hiệu quả tích cực trong nhiều trường hợp. Quá trình đàm phán với ngân hàng là chìa khóa. Khách hàng cần chủ động trình bày khó khăn, cung cấp minh chứng và đề xuất phương án trả nợ khả thi. Sự minh bạch và hợp tác từ cả hai phía sẽ giúp tìm ra giải pháp tối ưu, tránh đẩy khoản nợ vào tình trạng khó xử lý hơn.

3.1. Bí quyết cơ cấu lại thời hạn trả nợ để giảm áp lực tài chính

Một trong những giải pháp phổ biến nhất là cơ cấu lại thời hạn trả nợ. Biện pháp này bao gồm việc giãn nợ (kéo dài thời hạn vay) hoặc điều chỉnh kỳ hạn trả nợ để phù hợp hơn với dòng tiền thực tế của khách hàng. Mục tiêu là giảm số tiền phải trả mỗi kỳ, giúp người vay “dễ thở” hơn và có thời gian để ổn định lại hoạt động kinh doanh. Để được chấp thuận, khách hàng cần chứng minh được những khó khăn đang gặp phải là khách quan (do thị trường, thiên tai...) và có phương án kinh doanh khả thi trong tương lai. Ngân hàng sẽ thẩm định kỹ lưỡng để đảm bảo việc cơ cấu lại nợ không làm tăng rủi ro cho khoản vay.

3.2. Đàm phán với ngân hàng về việc miễn giảm lãi suất quá hạn

Trong một số trường hợp đặc biệt, ngân hàng có thể xem xét miễn giảm lãi suất, đặc biệt là các khoản lãi phạt và lãi suất quá hạn. Biện pháp này thường được áp dụng nhằm khuyến khích khách hàng trả nợ gốc. Thay vì phải gánh chịu một khoản nợ ngày càng lớn do lãi chồng lãi, khách hàng có thể tập trung nguồn lực để trả dứt điểm phần nợ gốc. Việc đàm phán với ngân hàng về vấn đề này đòi hỏi sự chân thành và thiện chí trả nợ. Ngân hàng sẽ đánh giá dựa trên hoàn cảnh cụ thể của khách hàng và mức độ ảnh hưởng của khoản nợ để đưa ra quyết định phù hợp, đôi khi là khoanh nợ một phần lãi để tập trung thu hồi gốc.

IV. Top giải pháp xử lý nợ xấu quyết liệt khi không thể thỏa thuận

Khi các biện pháp hỗ trợ và đàm phán không mang lại kết quả, hoặc khách hàng không có thiện chí hợp tác, ngân hàng buộc phải áp dụng các biện pháp xử lý quyết liệt hơn để thu hồi vốn. Đây là những công cụ pháp lý mạnh mẽ nhằm bảo vệ quyền lợi của tổ chức tín dụng và hạn chế tổn thất. Các giải pháp này bao gồm từ việc xử lý tài sản đảm bảo, bán nợ cho các tổ chức chuyên nghiệp, đến việc tiến hành các thủ tục tố tụng tại tòa án. Mỗi phương pháp đều có quy trình, ưu và nhược điểm riêng. Việc lựa chọn giải pháp nào phụ thuộc vào đặc điểm của khoản nợ, giá trị tài sản đảm bảo và tình trạng pháp lý của khách hàng. Trong nhiều trường hợp, ngân hàng có thể phải phối hợp với các công ty thu hồi nợ chuyên nghiệp để gia tăng hiệu quả.

4.1. Quy trình thanh lý tài sản bảo đảm để thu hồi nợ cho ngân hàng

Đây là biện pháp phổ biến nhất đối với các khoản vay có tài sản thế chấp. Khi khách hàng không còn khả năng trả nợ, ngân hàng có quyền xử lý thanh lý tài sản bảo đảm theo thỏa thuận trong hợp đồng tín dụng. Quy trình này có thể được thực hiện qua việc thỏa thuận với khách hàng để tự bán tài sản hoặc ngân hàng đứng ra tổ chức phát mãi tài sản thông qua đấu giá công khai. Mục tiêu là thu hồi tối đa giá trị tài sản để bù đắp cho khoản nợ gốc, lãi và các chi phí liên quan. Quá trình này đòi hỏi thủ tục pháp lý chặt chẽ để đảm bảo tính minh bạch và đúng pháp luật.

4.2. Bán nợ cho Công ty quản lý tài sản VAMC Cơ hội và rủi ro

Một giải pháp quan trọng được nhà nước hậu thuẫn là bán nợ xấu cho Công ty quản lý tài sản VAMC. Khi bán nợ cho VAMC, ngân hàng sẽ nhận về trái phiếu đặc biệt, giúp “làm sạch” bảng cân đối kế toán và giảm tỷ lệ nợ xấu nội bảng ngay lập tức. Điều này giúp ngân hàng cải thiện các chỉ số tài chính và có thêm dư địa để cấp tín dụng mới. Tuy nhiên, đây chỉ được xem là giải pháp mang tính kỹ thuật, vì bản chất khoản nợ vẫn tồn tại và ngân hàng vẫn phải trích lập dự phòng cho trái phiếu đặc biệt đó. Việc thu hồi nợ cuối cùng vẫn là trách nhiệm mà VAMC và ngân hàng phải phối hợp thực hiện.

4.3. Biện pháp cuối cùng Khởi kiện ra tòa và phát mãi tài sản

Khi mọi phương án khác đều thất bại, khởi kiện ra tòa là biện pháp pháp lý cuối cùng. Ngân hàng sẽ nộp đơn kiện để yêu cầu Tòa án can thiệp, buộc người vay phải thực hiện nghĩa vụ trả nợ. Nếu phán quyết của Tòa án có hiệu lực, cơ quan thi hành án sẽ tiến hành các biện pháp cưỡng chế, bao gồm cả việc phát mãi tài sản của người vay (kể cả tài sản không dùng để bảo đảm) để thu hồi nợ. Mặc dù đây là biện pháp mạnh nhất, quy trình tố tụng thường kéo dài, tốn kém chi phí và không phải lúc nào cũng đảm bảo thu hồi được toàn bộ khoản nợ, đặc biệt khi con nợ đã tẩu tán tài sản.

V. Kinh nghiệm xử lý nợ xấu thực tiễn tại Ngân hàng VietinBank

Nghiên cứu điển hình về hoạt động xử lý nợ xấu tại Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam (VietinBank) giai đoạn 2015-2017 cung cấp nhiều bài học quý giá. Luận văn của Hoàng Thanh Huyền (2018) cho thấy VietinBank đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, từ hỗ trợ khách hàng đến các biện pháp xử lý tài sản quyết liệt. Kết quả cho thấy tỷ lệ nợ xấu được kiểm soát và giảm dần, góp phần nâng cao chất lượng tài sản và hiệu quả kinh doanh. Việc áp dụng linh hoạt các biện pháp, kết hợp giữa việc cơ cấu lại thời hạn trả nợ và thanh lý tài sản bảo đảm đã chứng tỏ hiệu quả. Tuy nhiên, nghiên cứu cũng chỉ ra những hạn chế, đặc biệt là các vướng mắc pháp lý trong quá trình xử lý tài sản và sự thiếu phát triển của thị trường mua bán nợ, là những thách thức chung của toàn hệ thống.

5.1. Các biện pháp xử lý nợ thành công đã được áp dụng

Trong giai đoạn 2015-2017, VietinBank đã tích cực áp dụng các biện pháp như hỗ trợ khách hàng thông qua cơ cấu lại nợ và cho vay bổ sung vốn để duy trì hoạt động. Bảng 3.4 trong luận văn cho thấy số lượng khách hàng được hỗ trợ tăng qua các năm. Đồng thời, ngân hàng cũng đẩy mạnh xử lý nợ bằng nguồn dự phòng rủi ro và thanh lý tài sản bảo đảm. Biểu đồ 3.3 cho thấy tỷ trọng nợ xấu được xử lý bằng biện pháp thanh lý TSBĐ và sử dụng DPRR chiếm phần lớn. Sự kết hợp này giúp ngân hàng vừa hỗ trợ được khách hàng tiềm năng phục hồi, vừa quyết liệt thu hồi các khoản nợ không còn khả năng cứu vãn, đảm bảo an toàn hoạt động.

5.2. Hạn chế và nguyên nhân ảnh hưởng đến công tác thu hồi nợ

Bên cạnh những kết quả đạt được, công tác xử lý nợ xấu tại VietinBank vẫn còn những hạn chế. Nguyên nhân chủ yếu đến từ môi trường pháp lý chưa đồng bộ, gây khó khăn trong việc khởi kiện ra tòa và thi hành án. Sự thiếu phát triển của thị trường mua bán nợ cũng làm hạn chế khả năng bán các khoản nợ xấu theo giá thị trường. Về phía khách hàng, nhiều trường hợp chây ỳ, không hợp tác, thậm chí tẩu tán tài sản khiến việc thu hồi nợ trở nên phức tạp. Về nội tại, năng lực của một bộ phận cán bộ xử lý nợ và cơ chế khen thưởng chưa thực sự tạo động lực cũng là những yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả công việc.

VI. Hướng đi tương lai Quản lý rủi ro giải pháp xử lý nợ bền vững

Để giải quyết căn cơ vấn đề nợ xấu, các ngân hàng cần chuyển trọng tâm từ “xử lý” sang “phòng ngừa”. Điều này đòi hỏi một hệ thống quản lý rủi ro tín dụng hiện đại, chặt chẽ ngay từ khâu thẩm định ban đầu. Việc nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, ứng dụng công nghệ để phân tích và cảnh báo sớm rủi ro là yếu tố then chốt. Bên cạnh đó, cần có một hành lang pháp lý hoàn thiện hơn để hỗ trợ quá trình xử lý tài sản đảm bảo và phát triển thị trường mua bán nợ. Về phía người vay, việc nâng cao nhận thức tài chính và tìm đến các dịch vụ tư vấn tài chính chuyên nghiệp trước khi vay vốn sẽ giúp giảm thiểu nguy cơ rơi vào tình trạng nợ quá hạn. Một hệ sinh thái tài chính lành mạnh là mục tiêu mà cả cơ quan quản lý, ngân hàng và khách hàng cần chung tay xây dựng.

6.1. Vai trò của tư vấn tài chính trong việc phòng ngừa nợ quá hạn

Phòng ngừa luôn tốt hơn chữa trị. Dịch vụ tư vấn tài chính đóng vai trò quan trọng trong việc giúp khách hàng cá nhân và doanh nghiệp xây dựng kế hoạch tài chính bền vững. Các chuyên gia sẽ giúp phân tích khả năng trả nợ, lựa chọn sản phẩm vay phù hợp, và quản lý dòng tiền hiệu quả. Việc hiểu rõ các điều khoản hợp đồng, các loại phí phạt trả chậm và lãi suất quá hạn ngay từ đầu sẽ giúp người vay chủ động hơn trong việc thực hiện nghĩa vụ của mình. Đối với ngân hàng, việc khuyến khích khách hàng sử dụng dịch vụ này cũng là một cách gián tiếp để sàng lọc và giảm thiểu rủi ro tín dụng.

6.2. Hoàn thiện hành lang pháp lý theo Luật các tổ chức tín dụng

Một hành lang pháp lý đồng bộ và hiệu quả là nền tảng cho việc xử lý nợ xấu. Việc tiếp tục sửa đổi, bổ sung Luật các tổ chức tín dụng và các văn bản liên quan là cần thiết. Cần có những quy định rõ ràng hơn về quyền xử lý tài sản đảm bảo của chủ nợ, rút ngắn thời gian tố tụng tại tòa án và nâng cao hiệu quả của công tác thi hành án. Bên cạnh đó, cần tạo cơ chế thông thoáng để khuyến khích sự phát triển của thị trường mua bán nợ, thu hút các nhà đầu tư trong và ngoài nước tham gia, từ đó tạo ra một kênh xử lý nợ xấu hiệu quả theo cơ chế thị trường.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Nợ xấu luôn được xem là một trong những rủi ro trọng yếu hàng đầu trong hoạt động ngân hàng, trực tiếp đe dọa sự an toàn thanh khoản và làm suy giảm dòng vốn tín dụng của nền kinh tế. Theo định hướng của Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước, việc khống chế và duy trì tỷ lệ nợ xấu toàn ngành ở mức dưới 3% là nhiệm vụ then chốt để ổn định hệ thống tài chính vĩ mô. Ngân hàng Thương mại Cổ phần Công thương Việt Nam giữ vai trò là một trong bốn ngân hàng thương mại nhà nước lớn nhất cả nước, chiếm khoảng 10% tổng tài sản và nắm giữ 11,6% thị phần tín dụng của toàn hệ thống ngân hàng Việt Nam. Với vị thế trụ cột, mọi biến động về chất lượng tài sản nợ tại ngân hàng này đều tác động mạnh mẽ đến thị trường tài chính quốc gia.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn tập trung vào việc giải quyết tình trạng nợ đọng, rủi ro tổn thất vốn và áp lực trích lập dự phòng rủi ro lớn làm sụt giảm lợi nhuận kinh doanh của ngân hàng. Mục tiêu cụ thể của đề tài là hệ thống hóa khung lý luận về nợ xấu, đánh giá toàn diện thực trạng công tác xử lý nợ xấu tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Công thương Việt Nam, từ đó đề xuất hệ thống giải pháp nâng cao hiệu quả thu hồi nợ. Phạm vi nghiên cứu về không gian bao quát toàn bộ hệ thống ngân hàng, tập trung chuyên sâu tại Hội sở chính và các chi nhánh khu vực Hà Nội. Phạm vi thời gian nghiên cứu tập trung vào giai đoạn từ năm 2015 đến năm 2017, đồng thời định hình các giải pháp chiến lược đến năm 2020. Nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn to lớn trong việc giải phóng nguồn vốn ứ đọng, bảo toàn vốn tự có, nâng cao hệ số an toàn vốn và tối ưu hóa hiệu quả hoạt động kinh doanh tín dụng.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng khung lý thuyết quản trị rủi ro tín dụng hiện đại theo các nguyên tắc của Ủy ban Basel về Giám sát ngân hàng, đặc biệt là các tiêu chuẩn an toàn vốn Basel II nhằm lượng hóa rủi ro và xác định tổn thất dự kiến. Bên cạnh đó, nghiên cứu kế thừa mô hình phân loại nợ của Quỹ Tiền tệ Quốc tế và Nhóm chuyên gia tư vấn Liên Hợp Quốc, xác định khoản nợ xấu là khoản nợ quá hạn thanh toán gốc hoặc lãi từ 90 ngày trở lên hoặc có dấu hiệu suy giảm nghiêm trọng về khả năng trả nợ của khách hàng.

Khung khổ pháp lý và khái niệm nền tảng được luận văn khai thác dựa trên các quy định tại Thông tư số 02/2013/TT-NHNN và Thông tư số 09/2014/TT-NHNN của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam. Các khái niệm chính bao gồm:

• Nợ xấu: Là các khoản nợ thuộc nhóm 3 (nợ dưới tiêu chuẩn, quá hạn từ 91 đến 180 ngày), nhóm 4 (nợ nghi ngờ, quá hạn từ 181 đến 360 ngày) và nhóm 5 (nợ có khả năng mất vốn, quá hạn trên 360 ngày).
• Dự phòng rủi ro: Khoản tiền được trích lập và hạch toán vào chi phí hoạt động theo tỷ lệ quy định đối với từng nhóm nợ để dự phòng cho các tổn thất tín dụng có thể xảy ra.
• Tài sản bảo đảm: Các tài sản hợp pháp dùng để bảo đảm cho việc thực hiện nghĩa vụ trả nợ của khách hàng vay vốn.
• Cơ chế xử lý nợ tập trung: Hoạt động mua bán và xử lý nợ thông qua các công ty quản lý tài sản như Công ty Quản lý tài sản của các tổ chức tín dụng Việt Nam theo Thông tư số 19/2013/TT-NHNN.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của luận văn kết hợp chặt chẽ giữa dữ liệu sơ cấp và dữ liệu thứ cấp:

• Dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua phương pháp điều tra bằng bảng hỏi đối với cán bộ quản lý và chuyên gia trực tiếp làm công tác xử lý nợ tại Hội sở chính cùng các chi nhánh Ngân hàng Thương mại Cổ phần Công thương Việt Nam trên địa bàn Hà Nội. Cỡ mẫu nghiên cứu là 72 người. Tác giả đã phát ra 72 phiếu khảo sát và thu về 72 phiếu hợp lệ, đạt tỷ lệ phản hồi 100%. Phương pháp chọn mẫu được áp dụng là chọn mẫu phi ngẫu nhiên có chủ đích nhằm tiếp cận đúng các đối tượng có chuyên môn sâu về xử lý nợ theo Quy định số 2442/2015/QĐ-TGD-NHCT37/1.
• Dữ liệu thứ cấp được tổng hợp từ báo cáo tài chính đã kiểm toán, báo cáo thường niên giai đoạn 2015 - 2017 của ngân hàng, các số liệu công bố của Ngân hàng Nhà nước cùng hệ thống văn bản pháp luật hiện hành.

Phương pháp phân tích dữ liệu bao gồm phương pháp thống kê mô tả, phương pháp so sánh bằng số tuyệt đối và số tương đối để xác định tốc độ tăng trưởng, tỷ trọng và xu hướng biến động của các chỉ tiêu nợ xấu qua từng năm. Lý do lựa chọn các phương pháp này là nhằm phản ánh khách quan bức tranh tài chính, lượng hóa chính xác hiệu quả của từng công cụ xử lý nợ và tìm ra nguyên nhân cốt lõi của các hạn chế. Toàn bộ tiến trình thu thập, xử lý và phân tích dữ liệu được thực hiện trong mốc thời gian 3 năm từ 2015 đến 2017 và hoàn thiện vào tháng 11 năm 2018.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, trong giai đoạn 2015 - 2017, mặc dù quy mô tín dụng của ngân hàng tăng trưởng mạnh mẽ và chiếm 11,6% thị phần toàn ngành, tỷ lệ nợ xấu nội bảng luôn được kiểm soát chặt chẽ ở mức an toàn dưới 2%, dao động trong khoảng 1,5% đến 1,8%. Tuy nhiên, quy mô giá trị tuyệt đối của nợ xấu vẫn ở mức cao và có xu hướng dịch chuyển phức tạp giữa các nhóm nợ.

Thứ hai, cơ cấu nợ xấu phân hóa rõ rệt theo phân khúc khách hàng và nhóm nợ. Dư nợ xấu tập trung chủ yếu ở phân khúc khách hàng doanh nghiệp, chiếm trên 70% tổng dư nợ xấu của toàn hệ thống. Trong đó, nợ nhóm 5 (nợ có khả năng mất vốn) chiếm tỷ trọng lớn nhất trong tổng nợ xấu nội bảng, tạo áp lực trích lập quỹ dự phòng rủi ro lên tới hàng nghìn tỷ đồng mỗi năm để làm sạch bảng cân đối kế toán.

Thứ ba, về hiệu quả của các biện pháp xử lý nợ xấu, kết quả phân tích cho thấy việc sử dụng nguồn dự phòng rủi ro tài chính nội bộ và bán nợ cho công ty quản lý tài sản nhận trái phiếu đặc biệt kỳ hạn 5 năm là hai biện pháp chiếm tỷ trọng xử lý nợ cao nhất, xử lý được trên 60% tổng khối lượng nợ xấu trong kỳ. Ngược lại, biện pháp xử lý tài sản bảo đảm và khởi kiện qua tòa án đạt tỷ lệ thành công thấp, chỉ xử lý được dưới 25% các khoản nợ tồn đọng do thủ tục pháp lý kéo dài từ 12 đến 24 tháng.

Thứ tư, kết quả khảo sát 72 chuyên gia chỉ ra rằng 85% ý kiến đánh giá nguyên nhân chính gây ra nợ xấu từ phía khách hàng là do kinh doanh thua lỗ và thiếu thiện chí hợp tác. Đồng thời, 78% cán bộ khẳng định vướng mắc lớn nhất trong công tác thu hồi nợ bắt nguồn từ sự thiếu đồng bộ của môi trường pháp lý và sự hỗ trợ chậm trễ từ các cơ quan thi hành án địa phương.

Thảo luận kết quả

Các số liệu nợ xấu và hiệu quả xử lý nợ tại ngân hàng có thể được trình bày trực quan thông qua biểu đồ cơ cấu nợ theo nhóm (nhóm 3, nhóm 4, nhóm 5) và bảng tổng hợp tỷ trọng xử lý nợ theo từng biện pháp cụ thể. Biểu đồ diễn biến chuỗi thời gian giai đoạn 2015 - 2017 phản ánh rõ việc ngân hàng giảm tỷ lệ nợ xấu nội bảng chủ yếu nhờ đẩy mạnh trích lập dự phòng và chuyển nợ sang ngoại bảng.

Nguyên nhân của thực trạng này bắt nguồn từ nhiều khía cạnh. Về phía khách hàng, sự suy giảm sức mua của thị trường và khó khăn trong chuỗi cung ứng khiến doanh nghiệp mất khả năng thanh toán. Về phía ngân hàng, quy trình giám sát sau giải ngân đôi khi chưa kịp thời, cơ chế đãi ngộ cán bộ xử lý nợ chưa tạo được động lực mạnh mẽ. Về phía môi trường, thị trường mua bán nợ thứ cấp tại Việt Nam chưa phát triển đầy đủ, khiến các khoản nợ xấu bán cho VAMC thực chất mới chỉ là giải pháp kỹ thuật hoãn nợ trên sổ sách kế toán.

Khi so sánh với kinh nghiệm quốc tế, như trường hợp của Hàn Quốc đã hạ tỷ lệ nợ xấu từ 18% năm 1998 xuống 2,3% năm 2002 nhờ công ty quản lý tài sản công khai minh bạch, hoặc mô hình tái cơ cấu nợ của Thái Lan trong giai đoạn 2005 - 2010 với tỷ lệ nợ xấu 10% đến 15%, có thể thấy việc xử lý nợ tại Việt Nam cần chuyển dần từ biện pháp kỹ thuật nội bảng sang thị trường hóa các khoản nợ để thu hồi dòng tiền thực tế.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và đổi mới cơ chế khen thưởng đối với cán bộ xử lý nợ. Khối Nhân sự và Ban Điều hành ngân hàng cần xây dựng hệ thống chỉ tiêu giao khoán gắn liền với hiệu quả thu hồi nợ ròng thực tế, áp dụng mức trích thưởng từ 2% đến 5% trên tổng giá trị nợ thu hồi thành công. Đồng thời, tổ chức định kỳ tối thiểu 4 khóa đào tạo chuyên sâu mỗi năm về kỹ năng thẩm định pháp lý và đàm phán xử lý tài sản bảo đảm, hoàn thiện trước quý IV năm 2019.

Thứ hai, hoàn thiện quy trình kiểm soát rủi ro tín dụng và hệ thống xếp hạng nội bộ theo chuẩn mực Basel II. Khối Quản trị rủi ro cần thiết lập các tiêu chí nhận diện rủi ro sớm để giảm tỷ lệ nợ nhóm 2 chuyển hóa thành nợ nhóm 3 xuống dưới 10% trong vòng 12 tháng. Quy chế cấp tín dụng phải được rà soát nghiêm ngặt, phân định rõ trách nhiệm giữa khâu thẩm định, phê duyệt và giám sát sau cho vay.

Thứ ba, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý nợ có vấn đề. Trung tâm Công nghệ thông tin phối hợp cùng Phòng Xử lý nợ nâng cấp hệ thống phần mềm quản trị tín dụng, tích hợp tính năng tự động cảnh báo dòng tiền khách hàng chậm thanh toán. Mục tiêu là rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ thu hồi nợ từ 6 tháng xuống dưới 3 tháng trước năm 2020.

Thứ tư, đa dạng hóa các kênh xử lý nợ và kiến nghị hoàn thiện thể chế. Ngân hàng cần chủ động phối hợp với các định chế tài chính và nhà đầu tư để thanh lý dứt điểm các khoản nợ đã bán cho VAMC trước thời hạn tất toán trái phiếu 5 năm. Đồng thời, kiến nghị Ngân hàng Nhà nước và các cơ quan tư pháp đẩy nhanh tiến độ thi hành án tài sản bảo đảm theo tinh thần Nghị quyết số 42/2017/QH14, tạo hành lang pháp lý thông thoáng cho thị trường mua bán nợ vận hành hiệu quả.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nhóm thứ nhất là Ban Lãnh đạo và cán bộ quản trị rủi ro tại các ngân hàng thương mại. Luận văn cung cấp khung phân tích thực chứng sâu sắc về cơ chế trích lập dự phòng, các phương thức thanh lý tài sản bảo đảm và bài học kinh nghiệm quản trị chất lượng tài sản đối với một ngân hàng có quy mô tài sản chiếm khoảng 10% toàn hệ thống.

Nhóm thứ hai là chuyên viên xử lý nợ và cán bộ tín dụng tại các chi nhánh. Luận văn là cẩm nang nghiệp vụ hữu ích giúp nhận diện sớm các dấu hiệu chây ỳ, đánh giá mức độ phục hồi của khách hàng vay và vận dụng linh hoạt quy trình xử lý nợ theo Quy định số 2442/2015/QĐ-TGD-NHCT37/1.

Nhóm thứ ba là các nhà hoạch định chính sách tại Ngân hàng Nhà nước và cơ quan quản lý tài chính. Nghiên cứu mang lại dữ liệu thực tiễn phản ánh các điểm nghẽn pháp lý trong việc phát mại tài sản bảo đảm và hoạt động mua bán nợ, đóng góp căn cứ thực tiễn để hoàn thiện các văn bản quy phạm pháp luật nhằm duy trì nợ xấu toàn ngành dưới mức 3%.

Nhóm thứ tư là giảng viên, học viên cao học và sinh viên chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng. Luận văn là tài liệu tham khảo học thuật giá trị về phương pháp nghiên cứu kết hợp giữa số liệu thứ cấp giai đoạn 2015 - 2017 và khảo sát sơ cấp 72 cán bộ nghiệp vụ theo tiêu chuẩn nghiên cứu khoa học định hướng ứng dụng.

Câu hỏi thường gặp

Nợ xấu tại ngân hàng thương mại được nhận diện theo những tiêu chí cụ thể nào? Theo quy định tại Thông tư số 02/2013/TT-NHNN và Thông tư số 09/2014/TT-NHNN, nợ xấu là các khoản nợ thuộc nhóm 3 (quá hạn 91 - 180 ngày), nhóm 4 (quá hạn 181 - 360 ngày) và nhóm 5 (quá hạn trên 360 ngày). Ngoài ra, các khoản nợ chưa quá hạn nhưng được đánh giá có nguy cơ tổn thất cao hoặc khách hàng suy giảm khả năng trả nợ cũng được phân loại vào nợ xấu.

Biện pháp bán nợ cho VAMC bằng trái phiếu đặc biệt có ưu điểm và hạn chế gì? Bán nợ cho VAMC giúp ngân hàng ngay lập tức đưa các khoản nợ xấu ra khỏi bảng cân đối kế toán nội bảng để làm đẹp các chỉ tiêu tài chính. Tuy nhiên, ngân hàng vẫn phải trích lập dự phòng rủi ro tối thiểu 20% mỗi năm cho mệnh giá trái phiếu đặc biệt thời hạn 5 năm và phải nhận lại khoản nợ nếu VAMC chưa xử lý được sau thời hạn này.

Tại sao việc khởi kiện khách hàng qua tòa án thường không đạt hiệu quả cao? Kết quả khảo sát 72 chuyên gia tại ngân hàng cho thấy quá trình tố tụng và thi hành án thường kéo dài từ 12 đến 24 tháng. Nguyên nhân là do thủ tục phức tạp, khách hàng cố tình trốn tránh, tài sản bảo đảm có tranh chấp hoặc cơ quan chức năng địa phương còn e ngại trong việc cưỡng chế bàn giao tài sản.

Quỹ dự phòng rủi ro đóng vai trò như thế nào trong hoạt động xử lý nợ xấu? Dự phòng rủi ro là nguồn lực tài chính nội bộ được trích từ chi phí hoạt động của ngân hàng để xóa nợ nội bảng và theo dõi ngoại bảng. Trong giai đoạn 2015 - 2017, đây là công cụ chủ lực giúp ngân hàng làm sạch bảng cân đối kế toán, dù việc này trực tiếp làm giảm lợi nhuận trước thuế trong ngắn hạn.

Bài học quốc tế nào có giá trị ứng dụng cao nhất cho Việt Nam trong quản trị nợ xấu? Kinh nghiệm từ Hàn Quốc trong việc xử lý nợ xấu giảm từ 18% xuống 2,3% thông qua công ty quản lý tài sản chuyên nghiệp và chính sách ưu đãi thuế xử lý nợ của Thái Lan là bài học quan trọng nhất. Việt Nam cần nhanh chóng phát triển thị trường mua bán nợ cạnh tranh và trao quyền chủ động thu hồi tài sản bảo đảm cho các tổ chức tín dụng.

Kết luận

• Hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về nợ xấu, rủi ro tín dụng và các chuẩn mực phân loại nợ quốc tế theo hiệp ước Basel II cùng hệ thống văn bản pháp luật của Ngân hàng Nhà nước.
• Đánh giá chi tiết thực trạng nợ xấu tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Công thương Việt Nam giai đoạn 2015 - 2017, khẳng định vai trò trụ cột chiếm khoảng 10% tổng tài sản toàn ngành với tỷ lệ nợ xấu được kiểm soát an toàn dưới 2%.
• Phân tích thực chứng từ mẫu khảo sát 72 chuyên gia xử lý nợ, chỉ rõ sự phụ thuộc lớn vào công cụ trích lập dự phòng rủi ro và các điểm nghẽn pháp lý trong quá trình thanh lý tài sản bảo đảm.
• Đề xuất hệ thống 4 nhóm giải pháp chiến lược bao gồm phát triển nhân lực gắn với cơ chế thưởng phạt, siết chặt quy trình phân loại nợ, ứng dụng công nghệ giám sát dòng tiền và đa dạng hóa kênh bán nợ.
• Đóng góp luận cứ khoa học thực tiễn vững chắc, định hướng lộ trình thực thi giai đoạn 2018 - 2020 nhằm duy trì tỷ lệ nợ xấu mục tiêu dưới 1,5% một cách bền vững.

Quý độc giả, các nhà nghiên cứu và cán bộ quản lý ngân hàng quan tâm có thể khai thác toàn văn luận văn thạc sĩ để nắm bắt chi tiết bộ dữ liệu phân tích và quy trình xử lý nợ thực tế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu và phần kết luận, bài luận văn đƣợc chia làm 4 chƣơng. Chƣơng 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu và cơ sở lý luận chung về xử lý nợ xấu tại Ngân hàng thƣơng mại. Chƣơng 2: Phƣơng pháp nghiên cứu. Chƣơng 3: Hoạt động xử lý nợ xấu tại Ngân hàng TMCP Công thƣơng Việt Nam.

Chƣơng 4: Giải pháp nâng cao hoạt động xử lý nợ xấu tại Ngân hàng TMCP Công thƣơng Việt Nam. 3 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] CHƢƠNG 1. TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN CHUNG VỀ XỬ LÝ NỢ XẤU TẠI NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu về xử lý nợ xấu tại ngân hàng thƣơng mại Tại nƣớc ngoài cũng nhƣ ở Việt Nam đã có nhiều bài viết, công trình nghiên cứu có liên quan đến đề tài luận văn ở các khía cạnh khác nhau, có thể khái quát một số nghiên cứu nhƣ sau: 1.

Các công trình nghiên cứu nước ngoài Theo P. Volker, cựu Chủ tịch Cục dự trữ liên bang Mỹ (FED): “Nếu ngân hàng không có những khoản nợ xấu thì đó không phải là hoạt động kinh doanh”. Điều này cho thấy rằng, nợ xấu là một thực tế hiển nhiên ở bất cứ ngân hàng nào, kể cả các ngân hàng hàng đầu trên thế giới bởi có nhiều rủi ro nằm ngoài tầm kiểm soát của con ngƣời. Tuy nhiên, sự khác biệt cơ bản của những ngân hàng có năng lực quản trị nợ xấu là khả năng kiểm soát nợ xấu ở một tỷ lệ có thể chấp nhận đƣợc bằng việc xây dựng một mô hình quản lý hiệu quả, phù hợp với môi trƣờng hoạt động để hạn chế đƣợc những rủi ro nợ xấu mang tính chủ quan và những rủi ro khác có thể kiểm soát đƣợc.

Vào tháng 11/2004, hội nghị thƣờng niên của Hiệp hội Ngân Hàng Châu Á (viết tắt ABA) đã nhóm họp và đƣa ra những vấn đề thảo luận trong đó đã bàn đến việc ứng dụng Hiệp ƣớc mới về vốn (Basel II) nhằm mục đích hạn chế đƣợc các rủi ro trong hoạt động của các NHTM trong hiệp hội. Hầu hết các ý kiến trong hội nghị đều cho rằng các ngân hàng trong khu vực cần nâng cấp hơn nữa để đáp ứng đƣợc những quy định của Basel II. Trong vài thập kỷ gần đây, vấn đề nợ xấu ngày càng thu hút đƣợc nhiều sự quan tâm, hầu hết các nghiên cứu đều chỉ ra rằng hậu quả trực tiếp của tỷ lệ nợ xấu tăng cao trong hệ thống ngân hàng là sự phá sản của ngân hàng. Một số nghiên cứu về nguyên nhân phá sản của ngân hàng đã chỉ ra rằng chất lƣợng tài sản là một yếu tố dự đoán vỡ nợ rất quan trọng về mặt thống kê (Dermirgue-Kunt 1989, Barr và 4 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Siems 1994) và các tổ chức ngân hàng trƣớc khi phá sản luôn có mức nợ xấu cao hoặc rất cao.

Bên cạnh đó, nhiều lập luận lại cho rằng trì trệ kinh tế là một trong những nguyên nhân chính của nợ xấu ngân hàng và mỗi khoản nợ xấu tại một khu vực tài chính đƣợc xem là hình ảnh phản chiếu của một doanh nghiệp yếu kém và không lợi nhuận. Từ quan điểm này cho thấy việc giảm thiểu nợ xấu là điều kiện cần thiết để cải thiện trạng thái kinh tế bởi nếu nợ xấu vẫn tồn tại và tiếp tục gia tăng, các nguồn lực sẽ mắc kẹt trong những khu vực không lợi nhuận, kìm hãm sự phát triển kinh tế và làm giảm hiệu quả kinh tế. Aqel (2001) chỉ ra rằng việc cấp các khoản tín dụng bao gồm một vài bƣớc đó là: Đảm bảo độ an toàn của các tài liệu pháp lý và đảm bảo các điều kiện trong hợp đồng với khách hàng, yêu cầu khách hàng cung cấp đầy đủ thông tin, các biện pháp buộc khách hàng phải trả đúng hạn và cung cấp các khoản bảo đảm và xác nhận, đánh giá cao yếu tố cam kết trả nợ vốn vay của khách hàng. Trong các nguyên nhân dẫn đến rủi ro tín dụng, tác giả cho rằng rủi ro từ phía khách hàng là nguyên nhân chủ yếu.

Đối với các khách hàng cá nhân các nguyên nhân nhƣ: thiếu năng lực tài chính, năng lực pháp lý, sử dụng vốn sai mục đích và đặc biệt là ý muốn chủ quan của ngƣời đi vay cố tình không trả nợ. Hoặc đối với các khách hàng doanh nghiệp thì năng lực chuyên môn và uy tín lãnh đạo của doanh nghiệp bị giảm thấp, thiếu quan tâm đến vấn đề điều hành sản xuất kinh doanh, hay trong quá trình hội nhập quốc tế, các doanh nghiệp trong nƣớc không có đủ năng lực cạnh tranh với các doanh nghiệp nƣớc ngoài…Tất cả các nguyên nhân trên đều dẫn đến khả năng phát sinh và mất kiểm soát nợ xấu của ngân hàng. Nghiên cứu của Thaher và Alamrat (2006) chỉ ra rằng các ngân hàng cần phân tích tín dụng nhằm giảm thiểu rủi ro, nâng cao hiệu quả của tín dụng trƣớc khi cấp các khoản tín dụng. Nhằm đạt đƣợc mục đích tăng trƣởng, một số ngân hàng sẵn sàng nới lỏng các quy định về hồ sơ cho vay, làm sai quy trình tín dụng, không phân chia tỷ trọng cho vay theo từng ngành, theo thời hạn hoặc theo đối tƣợng khách hàng…Ngân hàng càng có tốc độ phát triển nhanh thì ngày càng phải hoàn thiện hệ thống để đảm bảo an toàn, hiệu quả tránh những rủi ro luôn thƣờng trực.

5 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Các công trình nghiên cứu trong nước Về các nghiên cứu trong nƣớc, tác giả Huỳnh Thế Du (2004) trong chƣơng trình giảng dạy kinh tế Fulbright, TP Hồ Chí Minh đã đƣa ra một số mô hình xử lý nợ xấu trên thế giới: gồm mô hình xử lý nợ tập trung mà Hoa Kỳ và một số nƣớc Đông Á nhƣ: Thái Lan, Indonesia, Hàn Quốc…đang áp dụng. Và mô hình xử lý nợ phi tập trung một số nƣớc nhƣ Hungary, Ba Lan…Tác giả cũng tiến hành phân tích rất kỹ về mặt ƣu – nhƣợc điểm của từng loại mô hình. Đối với nghiên cứu này, vấn đề về quá trình xử lý nợ xấu, cũng nhƣ xây dựng mô hình quản lý nợ xấu đối với các NHTM Việt Nam đã đƣợc đề cập, tuy nhiên tác giả hoàn toàn không có một mô hình kiểm định nào về các nhân tố ảnh hƣởng đến tỷ lệ nợ xấu NHTM.

Việc xây dựng và kiểm định các mô hình này là rất cần thiết, bởi tỷ lệ nợ xấu và hoạt động quản lý nợ xấu chịu ảnh hƣởng bởi rất nhiều yếu tố, việc kiểm định mối quan hệ này với nghiên cứu tại các NHTM Việt Nam sẽ là cơ sở để tác giả đƣa ra những giải pháp cụ thể của mình. Tác giả Nguyễn Đức Cƣờng (2006), tạp chí Thị trƣờng Tài chính tiền tệ, đã đề cập tới những ứng dụng của nguyên tắc của Basel trong hoạt động quản lý nợ xấu của một số quốc gia trên thế giới. Bài viết của Hà Thị Thuý Vân (2007) trên tạp chí Tài chính doanh nghiệp, số 4 cũng đƣa ra các giải pháp giảm thiểu rủi ro trong hoạt động quản lý nợ xấu các ngân hàng. Hay nhƣ bài viết của tác giả Nguyễn Đào Tố (2008) trên tạp chí Ngân hàng, số 5 cũng đã nhấn mạnh tới sự cần thiết phải ứng dụng những nguyên tắc Basel trong quản lý nợ xấu và xây dựng mô hình quản trị rủi ro tín dụng đối với các NHTM Việt Nam.

So với các nghiên cứu ở trên, thì các bài viết này có ƣu điểm là đã tiếp cận cách quản lý nợ xấu hiện đại theo tiêu chuẩn quốc tế, cụ thể là ứng dụng các nguyên tắc của Ủy ban Basel về Giám sát ngân hàng Luận văn thạc sỹ “Giải pháp xử lý nợ xấu cho hệ thống Ngân hàng thƣơng mại Việt Nam” của tác giả Nguyễn Đình Hảo (2012) bảo vệ tại Trƣờng Đại học kinh tế TP Hồ Chí Minh. Luận văn đã hệ thống hóa các lý luận cơ bản về tín dụng, nợ xấu, kết hợp với phân tích thực trạng nợ xấu của hệ thống NHTM cũng nhƣ nguyên tắc và mô hình xử lý nợ xấu. Từ đó bài nghiên cứu đề xuất một số giải pháp 6 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] xử lý nợ xấu cho hệ thống NHTM Việt Nam, bao gồm các giải pháp cho các NHTM và các kiến nghị cho NHNN và Chính phủ. Hay nhƣ tác giả Trần Văn Ba (2012) với đề tài luận văn thạc sỹ “Quản lý nợ xấu tại Ngân hàng Đầu tƣ và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Phú Tài” bảo vệ tại Đại học Đà Nẵng cũng đã phân tích đƣợc tình hình quản lý nợ xấu tại Chi nhánh Ngân hàng Đầu tƣ và Phát triển Phú Tài.

Từ đó đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý nợ xấu tại Chi nhánh. Có thể thấy, các nghiên cứu trên đây đã đƣa ra các khái niệm, nguyên nhân và hạn chế trong quá trình xử lý nợ xấu, từ đó đƣa ra một số giải pháp nâng cao công tác xử lý nợ xấu trong hoạt động ngân hàng thƣơng mại. Tuy nhiên chƣa có nghiên cứu chuyên sâu riêng nào về quản công tác xử lý nợ xấu tại Ngân hàng thƣơng mại cổ phần Công thƣơng Việt Nam giai đoạn 2015 – 2017. Vì vậy, trên cơ sở kế thừa đồng thời phát triển các khía cạnh mới mà các nghiên cứu trƣớc đây chƣa quan tâm đến, tác giả đã lựa chọn đề tài “Xử lý nợ xấu trong hệ thống Ngân hàng thƣơng mại cổ phần Công thƣơng Việt Nam” để nghiên cứu.

Đây là đề tài thực sự có ý nghĩa trong giai đoạn hiện nay, khi mà công tác xử lý nợ đang là một trong những nhiệm vụ hàng đầu của các NHTM, cũng nhƣ sự quan tâm của Chính phủ, của NHNN để đƣa nợ xấu của nền kinh tế về dƣới 3%. Những cơ sở lý luận về nợ xấu và xử lý nợ xấu tại ngân hàng thƣơng mại 1. Tổng quan về nợ xấu trong hoạt động tín dụng của Ngân hàng thương mại 1. Khái niệm nợ xấu Nhóm chuyên gia tƣ vấn (AEG) của Liên Hợp quốc cho rằng định nghĩa nợ xấu chỉ nên đƣợc sử dụng nhƣ hƣớng dẫn cho các ngân hàng (AEG, 2004).

AEG đã thống nhất định nghĩa về nợ xấu nhƣ sau: “Về cơ bản một khoản nợ được coi là nợ xấu khi quá hạn trả lãi và/hoặc gốc trên 90 ngày; hoặc các khoản lãi chưa trả từ 90 ngày trở lên đã được nhập gốc, tái cấp vốn hoặc chậm trả theo thoả thuận; hoặc các khoản phải thanh toán đã thanh toán dưới 90 ngày nhưng có lý do chắc chắn để nghi ngờ về khả năng khoản vay sẽ được thanh toán đầy đủ”.