CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN CHUNG 1.1 Công nghệ thông tin và xu hướng phát triển thương mại hiện nay 1.1 Sự phát triển của công nghệ thông tin Xã hội loài người đã trải qua ba nền kinh tế chủ yếu. Kinh tế nông nghiệp với trình độ sản xuất thô sơ, năng suất lao động thấp, sức lao động là lực lượng sản xuất chủ yếu và nông nghiệp đóng vai trò nền tảng xã hội. Kinh tế công nghiệp đạt trình độ sản xuất cao hơn, máy móc trở thành lực lượng sản xuất chủ yếu và các ngành công nghiệp là nền tảng của xã hội. Một số nhà khoa học cho rằng sau khi thực hiện thành công công nghiệp hoá, các nước phát triển đã chuyển sang nền kinh tế phân phối với sự phát triển mạnh mẽ của giao thông vận tải và các loại hình dịch vụ làm gia tăng giá trị sản phẩm.
Trong khoảng một thập kỷ trở lại đây, sự phát triển như vũ bão của công nghệ thông tin, sự tương tác giữa tin học, vi điện tử và sinh học đã tạo ra những tiến bộ thần kỳ trong kinh tế và sẽ tiếp tục cung cấp nhiên liệu cho sự tăng trưởng của thế giới. Công nghệ thông tin là xu thế phát triển tất yếu của xã hội loài người trong tương lai. Nền kinh tế lớn nhất thế giới là Mỹ, có tốc độ tăng trưởng kinh tế là 4,1% năm 2000, thặng dư ngân sách năm 2000 là 211 tỷ USD. Công nghệ thông tin chỉ chiếm khoảng 8,3% GDP, nhưng đã đóng góp gần 1/3 sự tăng trưởng của nền kinh tế Mỹ và 1/2 sự tăng năng suất của nước này từ 1995 đến 1999.
Số người làm việc liên quan đến Internet tăng gấp đôi trong năm 1999 và thu nhập hàng năm của ngành này tăng 74%. Có thể khẳng định sự dẫn đầu trong công nghệ thông tin đã tạo ra một cơ hội ngàn vàng cho các doanh nghiệp Mỹ chiến thắng trong các cuộc cạnh tranh. Các doanh nghiệp Mỹ trong quá trình xây dựng lại đã không chỉ thay đổi phương thức chính sách quản lý làm việc mà đã ứng dụng một các tối đa những thành tựu của khoa học thông tin. Năng suất lao động và chất lượng tăng trong khi chi phí giảm đi đã tạo ra một ưu thế cạnh tranh tuyệt đối của các doanh nghiệp Mỹ.
Các doanh nghiệp công nghệ thông tin, mà phần lớn là của Mỹ, như Yahoo, Nescape, Dell, đã phát triển nhanh chóng, trở thành những công ty khổng lồ với tài sản hàng chục tỷ USD trong vòng chưa đầy một chục năm, vượt xa những công ty công nghiệp truyền thống. Để tránh tụt hậu với Mỹ, tất cả các nước phát triển cũng đang đầu tư rất mạnh vào công nghệ thông tin. Chính sự đầu tư này đã dẫn đến công nghệ thông tin và thương mại điện tử phát triển mạnh tới mức mà người ta khó có thể dự đoán trước. Nếu năm 1999 có 280 triệu người đã nối mạng Internet thì khi dự kiến năm 2000 con Nguyễn Thị Thùy Trang – Lớp: CCTM03C 3 Xây dựng Website TMĐT cho Công ty TNHH Gạch xây dựng Phú Điền số đó là 375 triệu.
Thị trường điện thoại di động đang tăng trưởng với mức 45% năm. Và thống kê năm 2000 có khoảng một tỷ người hay 1/6 dân số thế giới sử dụng điện thoại di động. Sự kết hợp giữa các công ty điện thoại di động và các công ty dịch vụ Internet đã tạo ra những dịch vụ mới thúc đẩy một cách mạnh mẽ các giao dịch thông qua mạng Internet. Trao đổi kỹ thuật và công nghệ giữa các nước đạt 500 tỷ USD năm 2000.
Với việc áp dụng thương mại điện tử, các ngân hàng có nhiều thuận lợi trong việc cung cấp các dịch vụ và thực hiện các giao dịch liên ngân hàng trong lĩnh vực thanh toán, thương mại quốc tế, quản lý luồng tiền. Tổng giá trị giao dịch hàng ngày trên thế giới lên tới 3500 tỷ USD. Thương mại điện tử phát triển với một tốc độ ghê gớm từ tổng giá trị 17 tỷ USD năm 1997 lên đến 70 tỷ năm 1999 và đạt trên 1. Phần lớn các chuyên gia đều cho rằng Internet sẽ là con đường giao dịch kinh doanh chủ yếu trong tương lai.
Tất cả các doanh nghiệp đều phải chấp nhận con đường này nếu họ không muốn đứng ngoài cuộc. Công nghệ thông tin ở Việt Nam đang có tốc độ tăng trưởng khá nhanh.Ví dụ như năm 1999, toàn thị trường Việt Nam tiêu thụ khoảng 115. Năm 2000 tiêu thụ khoảng 130. Đến năm 2004 con số là 405.
Riêng về phần mềm, với xu hướng phát triển nhanh chóng như hiện nay (khoảng 39%), doanh số sản xuất phần mềm của Việt Nam trong năm 2000 đạt 50 triệu USD, tăng gần gấp đôi so với năm 1999 là 21 triệu USD. Và đạt mức xuất khẩu phần mềm là 500 triệu USD trong năm 2005. Có thể nói năm 1997 là mốc đáng nhớ khi chúng ta biến "giấc mơ Internet" của Việt Nam thành hiện thực bằng việc kết nối mạng toàn cầu. Đến nay, sau 14 năm kết nối với mạng Internet toàn cầu, đến thời điểm này, Việt Nam có gần 27 triệu người sử dụng Internet, chiếm 31% dân số, với hàng trăm nhà cung cấp dịch vụ (năm 2011).
Như vậy, trong bối cảnh toàn cầu hóa và cạnh tranh quốc tế ngày càng cao, công nghệ đóng vai trò hết sức quan trọng đối với năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp nói riêng và năng lực cạnh tranh của một quốc gia nói chung. Cùng với quá trình phát triển của khoa học, văn hóa, xã hội, ngày nay công nghệ thông tin (CNTT) có thể giúp cho các cơ quan nhà nước, các doanh nghiệp và công dân thực hiện được những gì mà cách 5-10 năm chưa từng mơ ước. Nguyễn Thị Thùy Trang – Lớp: CCTM03C 4 Xây dựng Website TMĐT cho Công ty TNHH Gạch xây dựng Phú Điền 1.2 Xu hướng phát triển thương mại Mối quan hệ giữa người bán và người mua đã phải trải qua một khoảng thời gian dài để tìm tiếng nói chung và sẽ còn phát triển không ngừng để tiến đến một phương thức mua bán hiệu quả nhất trong tương lai. Và dường như, thương mại điện tử đang từng ngày làm bàn đạp cho nhu cầu thiết yếu này.
Thời xưa, khái niệm “người mua” và “người bán” chưa phân định rạch ròi, mối quan hệ mua – bán vì thế chỉ là quan hệ trao đổi hàng hóa đơn thuần, lấy hàng đổi hàng dựa trên sự đồng thuận. Người ta muốn đem cho đi những thứ mình có thừa để đổi lấy những thứ mình thiếu. Với sự xuất hiện của “đồng tiền”, hình thức mua bán thực sự mới dần được hình thành, quan hệ giữa người bán và người mua cũng từ đó phát triển không ngừng. Ngày nay, dường như người ta đã quá quen thuộc với khẩu hiệu “Khách hàng là thượng đế”.
Nó thể hiện sự “hết mình” của doanh nghiệp với khách hàng của họ, và vì thế mà hầu hết mọi công ty đều sử dụng nó như một phương châm quan trọng trong khâu bán hàng. Thế nhưng, thực sự khách hàng chẳng cần làm “thượng đế”, họ chỉ đơn giản muốn hàng hóa họ mua xứng đáng với số tiền họ bỏ ra và không cần tốn quá nhiều thời gian, công sức cho một lần mua sắm. Với hình thức TMĐT, người mua sẽ mua được sản phẩm mình cần với giá thành rẻ, tiết kiệm thời gian, công sức đi lại mà còn được tham gia vào mạng lưới thương mại số cùng các nước phát triển trên thế giới. Đồng thời, người bán sẽ giảm được chi phí sản xuất, giảm chi phí bán hàng, chi phí tiếp thị và dễ dàng nắm được các thông tin quan trọng của khách hàng thông qua mạng lưới mua sắm họ tạo ra.
Với sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ thông tin trong vài năm trở lại đây, chúng ta hoàn toàn có thể dự đoán mô hình này sẽ trở thành xu hướng nổi trội, một hình thức kinh doanh hấp dẫn trong thời gian tới. Thời đại của TMĐT đã đến, nếu như cách đây vài năm người ta còn dự đoán thì hiện tại đã có thể khẳng định xu hướng này đang từng bước phát triển không ngừng. Tỷ trọng của TMĐT trong tương lai sẽ rất lớn và khả năng nó phát triển vượt trội so với hình thức thương mại truyền thống là hoàn toàn có thể xảy ra. Thương mại điện tử chắc chắn sẽ đem đến một hình thức mua bán tự chủ hơn, đơn giản hơn và hiện đại hơn.
Nguyễn Thị Thùy Trang – Lớp: CCTM03C 5 Xây dựng Website TMĐT cho Công ty TNHH Gạch xây dựng Phú Điền 1.2 Tổng quan về thương mại điện tử 1.1 Khái niệm thương mại điện tử Hiện nay trên thế giới có nhiều quan điểm khác nhau về “Thương mại điện tử” (TMĐT), nhưng tựu trung lại có hai quan điểm lớn xin được nêu ra dưới đây. Thương mại điện tử theo nghĩa hẹp Theo nghĩa hẹp thương mại điện tử bao gồm các hoạt động thương mại được thực hiện thông qua mạng Internet. Theo WTO, TMĐT bao gồm việc sản xuất, quảng cáo, bán hàng và phân phối sản phẩm được mua bán và thanh toán trên mạng Internet, kể cả được giao nhận một cách hữu hình cả các sản phẩm được giao nhận cũng như những thông tin số hóa thông qua mạng Internet. Tổ chức Hợp tác phát triển kinh tế của Liên hợp quốc đưa ra khái niệm: TMĐT được định nghĩa sơ bộ là giao dịch thương mại dựa trên việc truyền dữ liệu qua các mạng truyền thông như Internet.
Từ các khái niệm trên, chúng ta có thể hiểu được rằng theo nghĩa hẹp TMĐT chỉ bao gồm những hoạt động thương mại được thực hiện thông qua mạng Internet mà không tính đến các phương tiện điện tử khác như điện thoại, fax, telex…TMĐT là hình thức mua bán mà hàng hóa được bày tại các trang web trên Internet và được thanh toán bằng thẻ tín dụng. Qua hình thức mua bán và thanh toán này, TMĐT đang trở thành một cuộc cách mạng làm thay đổi cách thức mua sắm. Thương mại điện tử theo nghĩa rộng Theo Ủy ban Châu Âu, TMĐT được hiểu là việc thực hiện hoạt động kinh doanh qua các phương tiện điện tử, dựa trên việc xử lý và truyền dữ liệu điện tử dưới dạng text, âm thanh và hình ảnh. TMĐT gồm nhiều hành vi, trong đó có hoạt động mua bán hàng hóa và dịch vụ qua phương tiện điện tử, hợp tác thiết kế, tài nguyên mạng, mua sắm công cộng, tiếp thị trực tiếp với người tiêu dùng và các dịch vụ sau bán hàng, giao nhận các nội dung kỹ thuật số trên mạng, mua bán cổ phiếu điện tử, đấu giá thương mại, chuyển tiền điện tử.