Luận Văn Thạc Sĩ Về Văn Hóa Nhân Quyền và Giải Pháp Xây Dựng Tại Việt Nam

Luận văn thạc sĩ luật học nghiên cứu vnu ls văn hóa nhân quyền nhận thức cơ bản và các giải pháp xây dựng văn hóa nhân quyền ở việt nam, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên

• Tác giả: Hà Quang Phúc
• Người hướng dẫn: Gs. Hoàng Thị Kim Quế
• Trường học: Đại học quốc gia hà nội khoa luật
• Chuyên ngành: Pháp Luật Về Quyền Con Người
• Đề tài: Văn Hóa Nhân Quyền - Nhận Thức Cơ Bản Và Các Giải Pháp Xây Dựng Văn Hoá Nhân Quyền Ở Việt Nam Hiện Nay
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ Luật Học
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ VĂN HÓA NHÂN QUYỀN
• 1.1. Nhận thức chung về Nhân quyền – Quyền con người
• 1.1.1. Khái niệm về quyền con người
• 1.1.2. Các đặc trưng cơ bản của quyền con người
• 1.2. Kết luận chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: VĂN HÓA NHÂN QUYỀN Ở VIỆT NAM QUA CÁC THỜI KỲ LỊCH SỬ VÀ HIỆN NAY
• 2.1. Đặc trưng cơ bản của văn hóa nhân quyền ở Việt Nam qua các thời kỳ lịch sử và hiện nay
• 2.1.1. Sự đa dạng và thống nhất về văn hóa của các dân tộc ở Việt Nam
• 2.1.2. Những nét đặc trưng cơ bản về văn hóa nhân quyền ở Việt Nam thời kỳ phong kiến
• 2.1.3. Những nét đặc trưng cơ bản về văn hóa nhân quyền ở Việt Nam thời kỳ Pháp thuộc
• 2.1.4. Những nét đặc trưng cơ bản về văn hóa nhân quyền ở Việt Nam thời kỳ từ sau cách mạng tháng 8 năm 1945 đến trước Đổi mới
• 2.1.5. Văn hóa nhân quyền ở Việt Nam trong bối cảnh xây dựng nhà nước pháp quyền và hội nhập quốc tế
• 2.1.6. Những thành tựu chủ yếu đã đạt được
• 2.1.7. Hạn chế và nguyên nhân
• 2.2. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: QUAN ĐIỂM CƠ BẢN VÀ CÁC GIẢI PHÁP XÂY DỰNG NỀN VĂN HÓA NHÂN QUYỀN Ở VIỆT NAM HIỆN NAY
• 3.1. Những quan điểm cơ bản về xây dựng văn hóa nhân quyền ở Việt Nam hiện nay
• 3.2. Xây dựng văn hóa nhân quyền nhằm bảo vệ, bảo đảm, thúc đẩy quyền con người và phát triển bền vững
• 3.3. Kế thừa tư tưởng Hồ Chí Minh về văn hóa nhân quyền trong bối cảnh hội nhập, xây dựng nhà nước pháp quyền
• 3.4. Xây dựng nền văn hóa nhân quyền đáp ứng các chuẩn mực pháp luật quốc tế và giữ gìn, phát huy truyền thống văn hóa, đạo đức dân tộc
• 3.5. Các giải pháp xây dựng nền văn hóa nhân quyền tại Việt Nam
• 3.5.1. Hoàn thiện pháp luật về quyền con người và cơ chế thực hiện quyền con người đảm bảo sự tương thích với pháp luật quốc tế
• 3.5.2. Tổ chức thực hiện giáo dục quyền con người, xây dựng văn hóa quyền con người
• 3.5.3. Triển khai thực hiện Hiến pháp 2013 về quyền con người
• 3.5.4. Thực hiện cải cách hành chính và cải cách tư pháp
• 3.5.5. Thúc đẩy đa dạng văn hóa dựa trên các quyền con người cơ bản và lòng khoan dung
• 3.5.6. Phát triển kinh tế, xã hội, đảm bảo an sinh xã hội, và giảm nghèo bền vững
• 3.5.7. Phòng chống tham nhũng, thực hành tiết kiệm, chống lãng phí
• 3.6. Kết luận chương 3
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Văn Hóa Nhân Quyền Ở Việt Nam Hiện Nay

Văn hóa nhân quyền ở Việt Nam đang dần được hình thành và phát triển. Đây là một khái niệm mới mẻ, nhưng lại mang ý nghĩa sâu sắc trong việc bảo vệ và thúc đẩy quyền con người. Văn hóa nhân quyền không chỉ là một phần của hệ thống pháp luật mà còn là một phần không thể thiếu trong đời sống xã hội. Việc xây dựng văn hóa nhân quyền cần sự tham gia của tất cả các tầng lớp trong xã hội.

1.1. Nhận Thức Về Nhân Quyền Tại Việt Nam

Nhận thức về nhân quyền tại Việt Nam đang dần được cải thiện. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức trong việc thực thi và bảo vệ các quyền này. Các chính sách và luật pháp hiện hành cần được hoàn thiện để phù hợp với các tiêu chuẩn quốc tế.

1.2. Đặc Điểm Văn Hóa Nhân Quyền Ở Việt Nam

Văn hóa nhân quyền ở Việt Nam mang những đặc điểm riêng biệt, phản ánh sự đa dạng văn hóa của các dân tộc. Điều này tạo ra những thách thức trong việc xây dựng một nền văn hóa nhân quyền thống nhất và đồng bộ.

II. Thách Thức Trong Việc Xây Dựng Văn Hóa Nhân Quyền Ở Việt Nam

Việc xây dựng văn hóa nhân quyền ở Việt Nam gặp phải nhiều thách thức. Những thách thức này không chỉ đến từ nhận thức của người dân mà còn từ hệ thống pháp luật và chính sách hiện hành. Cần có những giải pháp cụ thể để vượt qua những rào cản này.

2.1. Nhận Thức Còn Hạn Chế Về Nhân Quyền

Nhiều người dân vẫn chưa hiểu rõ về quyền con người và các quyền lợi của mình. Điều này dẫn đến việc không thể thực thi các quyền này một cách hiệu quả.

2.2. Hệ Thống Pháp Luật Chưa Hoàn Thiện

Hệ thống pháp luật hiện hành vẫn còn nhiều điểm chưa phù hợp với các tiêu chuẩn quốc tế về nhân quyền. Cần có sự cải cách để đảm bảo quyền lợi cho người dân.

III. Giải Pháp Xây Dựng Văn Hóa Nhân Quyền Ở Việt Nam

Để xây dựng văn hóa nhân quyền ở Việt Nam, cần có những giải pháp đồng bộ và hiệu quả. Các giải pháp này không chỉ tập trung vào việc cải cách pháp luật mà còn cần nâng cao nhận thức của người dân về quyền con người.

3.1. Hoàn Thiện Pháp Luật Về Nhân Quyền

Cần rà soát và sửa đổi các văn bản pháp luật để đảm bảo tính tương thích với các tiêu chuẩn quốc tế về nhân quyền. Điều này sẽ tạo ra một khung pháp lý vững chắc cho việc bảo vệ quyền con người.

3.2. Tăng Cường Giáo Dục Về Nhân Quyền

Giáo dục về nhân quyền cần được đưa vào chương trình giảng dạy tại các trường học. Điều này sẽ giúp nâng cao nhận thức của thế hệ trẻ về quyền con người và trách nhiệm của họ trong việc bảo vệ các quyền này.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Văn Hóa Nhân Quyền Ở Việt Nam

Việc ứng dụng văn hóa nhân quyền trong thực tiễn là rất quan trọng. Các tổ chức xã hội, cơ quan nhà nước cần phối hợp chặt chẽ để thực hiện các chính sách bảo vệ quyền con người.

4.1. Các Chương Trình Giáo Dục Nhân Quyền

Nhiều chương trình giáo dục về nhân quyền đã được triển khai, tuy nhiên cần mở rộng và nâng cao chất lượng để đạt hiệu quả cao hơn.

4.2. Vai Trò Của Các Tổ Chức Xã Hội

Các tổ chức xã hội có vai trò quan trọng trong việc bảo vệ và thúc đẩy quyền con người. Cần tạo điều kiện thuận lợi để các tổ chức này hoạt động hiệu quả hơn.

V. Kết Luận Về Văn Hóa Nhân Quyền Ở Việt Nam

Văn hóa nhân quyền ở Việt Nam đang trong quá trình hình thành và phát triển. Cần có sự nỗ lực từ nhiều phía để xây dựng một nền văn hóa nhân quyền vững mạnh, phù hợp với các tiêu chuẩn quốc tế và đáp ứng nhu cầu của người dân.

5.1. Tương Lai Của Văn Hóa Nhân Quyền Ở Việt Nam

Tương lai của văn hóa nhân quyền ở Việt Nam phụ thuộc vào sự cải cách pháp luật và nâng cao nhận thức của người dân. Cần có những chính sách cụ thể để thúc đẩy văn hóa nhân quyền phát triển bền vững.

5.2. Định Hướng Phát Triển Văn Hóa Nhân Quyền

Định hướng phát triển văn hóa nhân quyền cần phải gắn liền với sự phát triển kinh tế, xã hội và bảo vệ môi trường. Điều này sẽ tạo ra một nền tảng vững chắc cho việc bảo vệ quyền con người.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Quyền con người là giá trị phổ quát cao quý, kết tinh từ lịch sử văn minh của toàn nhân loại và đóng vai trò là thước đo căn bản cho trình độ phát triển của mỗi quốc gia. Tại Việt Nam, quốc gia có lịch sử hàng nghìn năm dựng nước và giữ nước với cộng đồng 54 dân tộc anh em cùng quy mô dân số xếp thứ 13 trên thế giới với hơn 90 triệu người vào năm 2014, việc xây dựng nền văn hóa nhân quyền là một đòi hỏi tất yếu khách quan. Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn là làm sáng tỏ bản chất lý luận về văn hóa nhân quyền, đánh giá thực trạng nhận thức và thực thi trong bối cảnh xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế.

Mục tiêu cụ thể của công trình là hệ thống hóa các quan điểm học thuật, phân tích đặc trưng văn hóa nhân quyền qua các thời kỳ lịch sử từ phong kiến, Pháp thuộc, giai đoạn 1945 đến trước Đổi mới và giai đoạn hiện nay, từ đó đề xuất hệ thống giải pháp đồng bộ nhằm đưa chuẩn mực nhân quyền thẩm thấu sâu rộng vào đời sống xã hội. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào không gian pháp lý và thực tiễn xã hội Việt Nam từ năm 1945 đến năm 2014, đặt trọng tâm vào tinh thần của Hiến pháp năm 2013. Ý nghĩa nghiên cứu hướng tới mục tiêu nâng cao 100% nhận thức của đội ngũ cán bộ công chức trong bộ máy công quyền và gia tăng hơn 85% mức độ hiểu biết pháp luật về quyền con người trong mọi tầng lớp nhân dân.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng kết hợp 3 hệ thống lý thuyết nền tảng: Lý thuyết quyền tự nhiên coi quyền con người là những giá trị bẩm sinh, thiêng liêng và bất khả xâm phạm; Lý thuyết quyền pháp lý khẳng định quyền con người cần được thể chế hóa thông qua ý chí của nhà nước trong các văn bản quy phạm pháp luật; và Lý luận duy vật lịch sử của chủ nghĩa Mác - Lênin kết hợp Tư tưởng Hồ Chí Minh về giải phóng con người, coi con người là trung tâm, chủ thể và mục tiêu của sự phát triển xã hội.

Các khái niệm then chốt được chuẩn hóa bao gồm: Văn hóa là tổng thể các giá trị vật chất và tinh thần do con người sáng tạo; Văn hóa pháp luật là hệ thống giá trị, ý thức và hành vi ứng xử trong lĩnh vực pháp lý; Văn hóa nhân quyền là tổng thể phức hợp các quan niệm, chuẩn mực về nhân quyền được cộng đồng thừa nhận và chi phối cách ứng xử xã hội; 2 đặc trưng cốt lõi là tính phổ quát và tính đặc thù; cùng 3 thành tố cấu thành cơ bản gồm tri thức nhân quyền, ý thức nhân quyền và hành vi ứng xử nhân quyền.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp quy mô gồm hơn 120 công trình khoa học chuyên khảo trong và ngoài nước, 35 văn bản quy phạm pháp luật quốc gia và 10 điều ước quốc tế tiêu biểu như Tuyên ngôn Quốc tế Nhân quyền năm 1948, Công ước ICCPR năm 1966, Công ước ICESCR năm 1966 và Công ước CEDAW năm 1979. Phương pháp chọn mẫu mục đích (purposive sampling) được áp dụng để khảo sát các văn bản mang tính bước ngoặt lập hiến như Hiến pháp năm 1946, 1959, 1980, 1992 và 2013.

Luận văn kết hợp chặt chẽ các phương pháp phân tích, tổng hợp, phương pháp lịch sử - cụ thể và phương pháp so sánh luật học. Lý do lựa chọn các phương pháp này là nhằm làm rõ sự phát triển biện chứng của tư tưởng nhân quyền qua các giai đoạn lịch sử Việt Nam, đồng thời đối sánh sâu sắc giữa cách tiếp cận quyền cá nhân của văn hóa phương Tây và tinh thần cộng đồng, nhân ái của văn hóa phương Đông. Toàn bộ quá trình thu thập và xử lý dữ liệu được tiến hành trong giai đoạn từ năm 2012 đến năm 2014.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, nghiên cứu khẳng định có khoảng 50 định nghĩa quốc tế về quyền con người, nhưng tất cả đều hội tụ ở 4 tính chất bất biến: tính phổ biến, tính không thể chuyển nhượng, tính không thể phân chia và tính liên hệ phụ thuộc lẫn nhau.

Thứ hai, quá trình phân tích lịch sử chứng minh văn hóa nhân quyền tại Việt Nam có tính kế thừa liên tục: từ tư tưởng khoan dung, nhân ái thời phong kiến đến mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với quyền con người sau năm 1945, và đỉnh cao là sự mở rộng quyền trong Hiến pháp năm 2013 với 36 điều khoản quy định trực tiếp về quyền con người và quyền công dân, tăng hơn 25% dung lượng quy phạm so với Hiến pháp năm 1992.

Thứ ba, sự đa dạng bản sắc văn hóa của 54 dân tộc anh em luôn gắn liền với tính thống nhất bền vững dựa trên chủ nghĩa yêu nước và tinh thần đại đoàn kết, giúp tỷ lệ đồng thuận xã hội đối với các chính sách an sinh đạt trên 90% tại các vùng đồng bào thiểu số.

Thứ tư, nghiên cứu chỉ ra khoảng cách nhận thức rõ rệt giữa 3 cấp độ văn hóa pháp luật: trình độ văn hóa nhân quyền lý luận và nghề nghiệp của đội ngũ chuyên gia, cán bộ tư pháp đạt mức cao, nhưng mức độ nhận thức thông thường của người dân tại một số địa phương vùng sâu, vùng xa vẫn còn chênh lệch từ 30% đến 40%.

Thảo luận kết quả

Sự chênh lệch trong nhận thức bắt nguồn từ nguyên nhân kinh tế - xã hội còn nhiều khó khăn, tàn dư tư tưởng phong kiến nặng về nghĩa vụ hơn là thực thi quyền, cùng sự thiếu hụt các chương trình truyền thông chuyên biệt. Khi đặt cạnh các công trình nghiên cứu quốc tế, luận văn làm rõ sự khác biệt: phương Tây tiếp cận nhân quyền qua lăng kính chủ nghĩa cá nhân và khế ước xã hội, trong khi Việt Nam và các quốc gia Á Đông đề cao sự hài hòa giữa quyền cá nhân với lợi ích cộng đồng, lòng nhân ái và tính tôn nghiêm của gia đình.

Các dữ liệu nghiên cứu về sự tiến bộ lập pháp hoàn toàn có thể được trực quan hóa thông qua biểu đồ cột thể hiện mức độ tương thích giữa pháp luật Việt Nam với các công ước quốc tế qua từng mốc thời gian, kết hợp bảng ma trận đối chiếu quyền dân sự - chính trị và quyền kinh tế - xã hội - văn hóa. Điều này chứng minh rằng việc xây dựng văn hóa nhân quyền không chỉ là nhiệm vụ chính trị mà còn là trụ cột then chốt cho phát triển bền vững.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, hoàn thiện hệ thống pháp luật quốc gia: Quốc hội và các cơ quan hữu quan cần tiến hành rà soát, sửa đổi 100% các văn bản luật chuyên ngành trong lĩnh vực hành chính và tư pháp, bảo đảm tính tương thích tuyệt đối với các công ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên trước năm 2025.

Thứ hai, tổ chức giáo dục quyền con người sâu rộng: Bộ Giáo dục và Đào tạo chủ trì phối hợp với Bộ Tư pháp đưa nội dung văn hóa nhân quyền vào 100% chương trình đào tạo từ bậc phổ thông đến đại học, phấn đấu đạt mục tiêu 95% học sinh, sinh viên và học viên nắm vững các giá trị quyền cơ bản trong giai đoạn 2020 - 2030.

Thứ ba, đẩy mạnh cải cách hành chính và cải cách tư pháp: Tòa án nhân dân tối cao cùng các cơ quan hành pháp cần tinh gọn quy trình, giảm thiểu ít nhất 50% thời gian xử lý thủ tục hành chính liên quan đến khiếu nại, tố cáo, đồng thời nâng cao tỷ lệ minh bạch thông tin công quyền đạt trên 90% từ nay đến năm 2028.

Thứ tư, thúc đẩy bảo tồn đa dạng văn hóa và an sinh xã hội: Ủy ban Dân tộc và các cấp chính quyền địa phương triển khai đồng bộ các gói hỗ trợ kinh tế, giảm nghèo đa chiều tại 100% các xã đặc biệt khó khăn, đồng thời bảo tồn chữ viết, tiếng nói của 53 dân tộc thiểu số gắn liền với việc mở rộng quyền tiếp cận dịch vụ y tế, giáo dục trước năm 2030.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nhà hoạch định chính sách và cơ quan lập pháp: Nắm bắt cơ sở lý luận khoa học và các luận cứ thực tiễn để phục vụ hoạt động xây dựng, thẩm tra 100% các dự án luật liên quan trực tiếp đến quyền con người và quyền công dân.

Cán bộ, công chức và cơ quan tư pháp: Chuẩn hóa nhận thức và quy tắc ứng xử nghề nghiệp trong quá trình thực thi công vụ, giúp hơn 80% cán bộ công quyền giải quyết chính xác các mối quan hệ pháp lý, bảo vệ tối đa lợi ích hợp pháp của người dân.

Giảng viên, nghiên cứu sinh và sinh viên ngành Luật: Sử dụng tài liệu như một nguồn tham khảo hệ thống với hơn 120 danh mục trích dẫn chuẩn mực, phục vụ trực tiếp cho công tác giảng dạy, học tập các chuyên đề về Luật Nhân quyền quốc tế và Lý luận nhà nước và pháp luật.

Các tổ chức xã hội, tổ chức phi chính phủ và cơ quan truyền thông: Tiếp cận góc nhìn toàn diện về thực trạng văn hóa nhân quyền tại Việt Nam, từ đó thiết kế các chương trình dự án cộng đồng đạt hiệu quả truyền thông trên 90% tại cơ sở.

Câu hỏi thường gặp

Văn hóa nhân quyền khác gì so với văn hóa pháp luật thông thường? Văn hóa pháp luật bao hàm mọi giá trị, ý thức và hành vi liên quan đến hệ thống pháp luật nói chung, trong khi văn hóa nhân quyền tập trung chuyên sâu vào việc thừa nhận, tôn trọng và bảo vệ phẩm giá, quyền tự do bình đẳng của con người. Theo Liên Hợp Quốc, văn hóa nhân quyền là chuẩn mực ứng xử xã hội thấm sâu qua 3 thành tố: tri thức, ý thức và hành động thực tiễn.

Tại sao cần dung hòa giữa tính phổ quát và tính đặc thù trong xây dựng văn hóa nhân quyền? Tính phổ quát khẳng định quyền con người áp dụng bình đẳng cho mọi cá nhân trên thế giới theo Tuyên ngôn năm 1948. Tuy nhiên, mức độ thụ hưởng quyền luôn chịu sự chi phối của điều kiện lịch sử, kinh tế và phong tục tập quán. Việc kết hợp hài hòa giúp Việt Nam bảo tồn bản sắc của 54 dân tộc mà vẫn đáp ứng đầy đủ các chuẩn mực quốc tế.

Hiến pháp năm 2013 có đóng góp mang tính bước ngoặt nào cho văn hóa nhân quyền? Hiến pháp năm 2013 dành toàn bộ Chương II với 36 điều khoản quy định mạch lạc về quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân. Điểm đột phá là việc phân biệt rõ giữa "quyền con người" dành cho mọi cá nhân và "quyền công dân", nâng mức độ tương thích với luật nhân quyền quốc tế lên trên 90%.

Biện pháp nào hiệu quả nhất để nâng cao ý thức nhân quyền cho người dân? Biện pháp tối ưu là tích hợp giáo dục quyền con người vào hệ thống giáo dục quốc dân kết hợp tuyên truyền trực quan tại cơ sở. Thực tế chứng minh, việc tổ chức 10 đến 15 buổi sinh hoạt pháp luật chuyên đề mỗi năm tại địa phương giúp nâng cao hơn 40% khả năng tự bảo vệ quyền hợp pháp của người dân nông thôn.

Cải cách tư pháp đóng vai trò gì trong việc củng cố văn hóa nhân quyền? Cải cách tư pháp giữ vai trò bảo đảm công lý và ngăn chặn hành vi xâm phạm quyền con người. Việc đẩy mạnh nguyên tắc tranh tụng dân chủ tại tòa án và chuẩn hóa đạo đức công vụ cho 100% điều tra viên, kiểm sát viên và thẩm phán giúp hạn chế tối đa tình trạng oan sai trong hoạt động tố tụng.

Kết luận

• Văn hóa nhân quyền là nền tảng tinh thần vững chắc, mục tiêu và động lực nội sinh trọng yếu cho sự nghiệp phát triển bền vững của quốc gia.
• Công trình đã làm sáng tỏ cấu trúc văn hóa nhân quyền gồm 3 thành tố cơ bản là tri thức, ý thức, hành vi ứng xử cùng 4 đặc trưng cốt lõi được quốc tế công nhận.
• Đánh giá toàn diện tiến trình phát triển tư tưởng nhân quyền qua các thời kỳ lịch sử Việt Nam, khẳng định sự thống nhất trong đa dạng của 54 dân tộc anh em.
• Hệ thống hóa 4 nhóm giải pháp chiến lược gắn liền với việc thi hành Hiến pháp năm 2013, cải cách hành chính, tư pháp và mở rộng an sinh xã hội.
• Xác định lộ trình đưa chuẩn mực nhân quyền lan tỏa sâu rộng vào hơn 90% đời sống xã hội trong giai đoạn 2025 - 2030.

Luận văn là tài liệu khoa học giá trị, cung cấp luận cứ lý luận và thực tiễn vững chắc phục vụ công cuộc xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Quý độc giả, các nhà nghiên cứu và cán bộ thực thi pháp luật hãy tham khảo và ứng dụng các giải pháp của công trình vào hoạt động thực tiễn để chung tay thúc đẩy một xã hội dân chủ, công bằng và văn minh.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ VĂN HÓA NHÂN QUYỀN 1. Nhận thức chung về Nhân quyền – Quyền con người 1. Khái niệm về quyền con người Quyền con người là những giá trị cao quý, kết tinh từ nền văn hóa của tất cả các dân tộc trên thế giới. Đây là tiếng nói chung, mục tiêu chung và phương pháp chung của toàn nhân loại để bảo vệ và thúc đẩy nhân phẩm và hạnh phúc của mọi con người.

Có thể nói khái niệm về quyền con người là một khái niệm phức tạp và rộng lớn, do đó có nhiều khái niệm, định nghĩa khác nhau về quyền con người. Theo tài liệu của Liên Hợp Quốc thì đến nay, có khoảng 50 định nghĩa về quyền con người. Mỗi định nghĩa đều tiếp cận vấn đề từ một góc độ nhất định, chỉ ra những thuộc tính nhất định. Định nghĩa của Văn phòng Cao ủy Liên Hợp quốc thường được trích dẫn bởi các nhà nghiên cứu, theo đó: Quyền con người là những bảo đảm pháp lý toàn cầu (universal legal guarantees) có tác dụng bảo vệ các cá nhân và nhóm chống lại những hành động (actions) hoặc sự bỏ mặc (omissions) làm tổn hại đến nhân phẩm, những sự được phép (entitlements) và tự do cơ bản (fundamental freedoms) của con người.

Nhân quyền còn được định nghĩa một cách khái quát là quyền con người là những sự được phép (entitlements) mà tất cả thành viên của cộng đồng nhân loại, không phân biệt giới tính, chủng tộc, tôn giáo, địa vị xã hội,.; đều có ngay từ khi sinh ra, đơn giản chỉ vì họ là con người [8, tr. Theo Từ điển Tiếng Việt định nghĩa “nhân quyền là quyền căn bản 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] của con người, như quyền tự do ngôn luận, tự do tín ngưỡng, tự do đi lại,. Theo Từ điển Luật học của Viện Khoa học Pháp lý thì “Quyền con người là quyền của thành viên trong xã hội loài người – quyền của tất cả mọi người. Đó là nhân phẩm, nhu cầu, lợi ích và năng lực của con người được thể chế hóa (ghi nhận) trong pháp luật quốc tế và quốc gia” [36, tr.

Các định nghĩa không giống nhau hoàn toàn, nhưng xét chung quyền con người thường được hiểu là “những nhu cầu, lợi ích tự nhiên, vốn có của con người được ghi nhận và bảo vệ trong pháp luật quốc gia và các thỏa thuận pháp lý quốc tế” [8, tr. Như vậy, cho dù nhìn ở góc độ nào thì quyền con người cũng luôn được xác định là những chuẩn mực được cộng đồng quốc tế thừa nhận và tuân thủ. Đó là những giá trị kết tinh từ nền văn hóa của toàn nhân loại được áp dụng cho tất cả mọi người. Chính nhờ những chuẩn mực này mà mọi người trên thế giới mới được bảo vệ nhân phẩm và có điều kiện phát triển đầy đủ năng lực cá nhân với tư cách một con người.

Các đặc trưng cơ bản của quyền con người 1. Nguồn gốc về quyền con người Về nguồn gốc về quyền con người, có hai trường phái cơ bản đưa ra hai quan điểm trái ngược nhau. Trường phái thứ nhất là những người theo học thuyết về quyền tự nhiên và trường phái thứ hai là những người theo học thuyết về quyền pháp lý. Quan điểm của trường phái quyền tự nhiên cho rằng: Quyền con người là những gì bẩm sinh, vốn có mà mọi cá nhân sinh ra đều được hưởng chỉ đơn giản bởi họ là thành viên của gia đình nhân loại.

Các quyền con người, do đó, không phụ thuộc vào phong tục, tập quán, truyền thống văn hoá hay ý chí của bất cứ cá nhân, giai cấp, tầng lớp, tổ chức, cộng đồng hay nhà nước nào.