phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục, luận án gồm 4 chương, 9 tiết. 6 Chƣơng 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN 1. TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN 1. Tình hình nghiên cứu về phong cách và phong cách làm việc Hồ Chí Minh Chủ tịch Hồ Chí Minh là mẫu mực của một con người đầy đủ, vẹn toàn: Nhân - Nghĩa - Trí - Dũng - Liêm.
Người là biểu tượng của dân tộc Việt Nam trong con mắt của bạn bè và nhân dân thế giới. Nghiên cứu phong cách Hồ Chí Minh làm cơ sở cho việc giáo dục, xây dựng phong cách làm việc cho cán bộ nói chung và cán bộ chủ chốt nói riêng ngày càng có giá trị thiết thực. Liên quan đến vấn đề phong cách và phong cách làm việc Hồ Chí Minh ở những khía cạnh và góc độ tiếp cận khác nhau, đã có nhiều công trình nghiên cứu của các tác giả, trong đó, tập trung chủ yếu vào các nội dung nghiên cứu sau: Về phong cách Hồ Chí Minh nói chung Công trình nghiên cứu "Phương pháp và phong cách Hồ Chí Minh" do Đặng Xuân Kỳ (Chủ biên) [53] đã được các tác giả trình bày hệ thống phong cách Hồ Chí Minh bao gồm: Phong cách tư duy, phong cách làm việc, phong cách diễn đạt, phong cách ứng xử và phong cách sinh hoạt. Trên cơ sở đó, các tác giả nhận định: Trong hệ thống di sản vô giá mà Hồ Chí Minh để lại cho dân tộc và nhân loại thì phương pháp và phong cách của Người là một bộ phận cấu thành rất quan trọng.
Qua nghiên cứu, tìm hiểu phương pháp và phong cách của Hồ Chí Minh, mỗi chúng ta có thể hiểu được một nhân cách lớn chinh phục trái tim, khối óc con người hơn bất kỳ sức mạnh nào khác. Vì vậy, trên thực tế, phương pháp Hồ Chí Minh đã trở thành phương pháp của cách mạng Việt Nam, trở thành đường lối, chiến lược của Đảng, trở thành hoạt động cụ thể của Đảng. Còn phong cách Hồ Chí Minh là tấm gương sáng, là mẫu mực cho việc xây dựng phong cách của cán bộ lãnh đạo, của mỗi con người Việt Nam hôm nay và mai sau. Từ đó, các tác giả đi đến kết luận: "Muốn vận dụng sáng tạo các phương pháp cách mạng, mỗi người phải có phong cách đúng đắn, hướng theo phong cách Hồ Chí Minh" [53, tr.
Cuốn sách "Bác Hồ - Con người và phong cách" của tác giả Nguyễn Việt Hồng [49] đã sưu tầm 4 tập sách kể lại những câu chuyện đầy cảm động về con người và phong cách Hồ Chí Minh. Từ những câu chuyện giản dị, đời thường, gần 7 gũi về Hồ Chí Minh rút ra cho chúng ta nhiều bài học ý nghĩa, sâu sắc trong công cuộc đổi mới đất nước hiện nay. Cuốn sách "Hồ Chí Minh sự hình thành một nhân cách lớn" của tác giả Trần Thái Bình [15] đã đề cập đến năm nội dung trong phong cách Hồ Chí Minh, đó là: phong cách tư duy, phong cách làm việc, phong cách ứng xử, phong cách diễn đạt và phong cách sinh hoạt. Cũng trong cuốn sách này, tác giả đề cập đến nội dung phong cách làm việc Hồ Chí Minh với những đặc điểm nổi bật như thận trọng, thiết thực, chủ động; luôn luôn nắm vững đường lối quần chúng; tác phong tập thể, dân chủ và tác phong khoa học.
Tác giả Trần Thái Bình đã sử dụng thuật ngữ "tác phong" đồng nhất với khái niệm "phong cách". Cách tiếp cận này có nhiều điểm tương đồng với các nhà khoa học khi nghiên cứu về phong cách Hồ Chí Minh nói chung, phong cách làm việc Hồ Chí Minh nói riêng. Nhóm tác giả Đỗ Hoàng Linh, Phạm Hoàng Điệp đã sưu tầm rất nhiều bài viết của các nhà nghiên cứu quốc tế về Hồ Chí Minh trong cuốn "Hồ Chí Minh trong ký ức bạn bè quốc tế" [57]. Trong đó, các tác giả đã trích một bài viết đăng trên Tuần báo Ánh Điện (Ấn Độ) ngày 13 tháng 9 năm 1969 khẳng định: "Cụ đã kết hợp giữa sự tao nhã cao quý với một tác phong rất gần gũi, rất dân chủ, một sự kết hợp nhịp nhàng giữa sự tự do không nghi thức, thoải mái và tự tin với một thái độ đường hoàng và thận trọng" [57, tr.
Cuốn sách: "Tư tưởng Hồ Chí Minh trong công tác xây dựng Đảng và giáo dục lý luận chính trị của cách mạng hiện nay" của tác giả Trần Đình Huỳnh [51]. Tác giả đã đề cập khá sâu sắc về giá trị to lớn của chủ nghĩa Mác - Lênin làm cơ sở khoa học cho việc nghiên cứu về tư tưởng Hồ Chí Minh. Trên bình diện rộng, tác giả đề cập đến phong cách lãnh đạo Hồ Chí Minh với những đặc trưng cơ bản là tính hệ thống, phép biện chứng, sự tiến hóa và từ đó "mô hình hóa" bằng thiết lập ma trận phong cách lãnh đạo với chín cấp độ khác nhau. Có thể nói, tác giả đã có những đóng góp mới trong việc nghiên cứu phong cách lãnh đạo Hồ Chí Minh, nhưng nhìn chung kết quả nghiên cứu của tác giả mới chỉ đề cập đến một số khía cạnh trong phong cách làm việc Hồ Chí Minh, chưa thật đầy đủ, toàn diện, bao quát về phong cách làm việc Hồ Chí Minh và việc vận dụng phong cách làm việc Hồ Chí Minh để xây dựng phong cách làm việc cho đội ngũ cán bộ chủ chốt.
Nguyễn Tử Nên trong cuốn sách "Phong cách Bác Hồ" [76] đã thông qua những mẩu chuyện về cuộc đời hoạt động của Hồ Chí Minh để làm toát lên phong 8 cách của Người. Tác giả đã khẳng định: chính cuộc sống đời thường, nếp làm việc, cách ứng xử trong mọi hoàn cảnh đã là những gì rất riêng của Bác, góp phần làm nên một Hồ Chí Minh vĩ đại luôn hiện hữu không những đối với nhân dân Việt Nam, mà còn cả đối với nhân dân yêu chuộng hòa bình trên thế giới. Đó chính là phong cách Bác Hồ, lãnh tụ vĩ đại của cách mạng Việt Nam, anh hùng giải phóng dân tộc, danh nhân văn hóa kiệt xuất. Tác phẩm "Tìm hiểu phương pháp Hồ Chí Minh" của Hoàng Chí Bảo [14] đã khẳng định nghiên cứu phương pháp Hồ Chí Minh không thể tách rời tư tưởng và phong cách cũng như không thể tách rời đạo đức, lối sống và nhân cách của Người.
Bởi vì, phương pháp Hồ Chí Minh là phương pháp ở tầm tư tưởng trong triết lý nhân sinh và hành động của Người, ở sự gắn liền khoa học, cách mạng và nhân văn trong con người và hoạt động của Hồ Chí Minh. Khẳng định này của tác giả được rút ra từ việc nghiên cứu một số vấn đề cơ bản sau: Phương pháp Hồ Chí Minh và những vấn đề đặt ra từ lý luận đến thực tiễn; vận dụng phương pháp Hồ Chí Minh để tìm hiểu tư tưởng triết học Hồ Chí Minh; từ "dân" đến "dân chủ" và "dân vận" trong tư tưởng, phương pháp và phong cách Hồ Chí Minh… Cũng trong công trình này, tác giả khẳng định cần thiết phải đẩy mạnh nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh, xây dựng và phát triển ngành Hồ Chí Minh học ở nước ta để đưa phương pháp và phong cách Hồ Chí Minh vào thực tiễn. Ngoài những công trình nghiên cứu kể trên, nhằm thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XI và Nghị quyết Hội nghị Trung ương 4 khóa XI của Đảng, Viện Hồ Chí Minh và các lãnh tụ của Đảng kết hợp với Khu di tích Hồ Chí Minh tại phủ Chủ tịch đồng chủ trì hội thảo khoa học: "Học tập và làm theo phong cách Hồ Chí Minh" [128]. Hội thảo đã nhận được khá nhiều báo cáo của các nhà nghiên cứu khai thác ở nhiều khía cạnh khác nhau trong phong cách Hồ Chí Minh.
Theo đó, tác giả Trần Minh Trưởng khẳng định: "qua nghiên cứu như phong cách tư duy Hồ Chí Minh, ta thấy một bản lĩnh vững vàng, tinh thần dũng cảm, dám chịu trách nhiệm trước kết quả tư duy của mình" [128, tr. Còn nhà nghiên cứu Đặng Văn Thái cho rằng: "Phong cách quần chúng, phong cách dân chủ, phong cách nêu gương của Chủ tịch Hồ Chí Minh là biểu hiện sinh động tư tưởng của Người về dân chủ, về nói đi đôi với làm, về mối quan hệ máu thịt giữa Đảng với nhân dân" [128, tr. Tác giả Phạm Ngọc Anh lại khai thác khía cạnh học tập và làm theo phong cách Hồ Chí Minh về nêu cao tinh thần trách nhiệm, nói đi đôi với làm, chống chủ nghĩa cá nhân. 9 Từ đó, tác giả đưa ra sáu giải pháp vừa mang tính cấp bách vừa mang tính lâu dài, nhằm góp phần xây dựng Đảng luôn trong sạch, vững mạnh luôn xứng đáng là "hiện thân của trí tuệ, lương tâm và danh dự của dân tộc".
Như vậy, mặc dù có những cách tiếp cận khác nhau, nhưng tất cả các nhà nghiên cứu đều hướng tới mục đích làm sáng tỏ nội dung, ý nghĩa, giá trị lý luận và thực tiễn phong cách của Chủ tịch Hồ Chí Minh - tài sản vô giá của Đảng và dân tộc Việt Nam. Cuốn sách "Phong cách Hồ Chí Minh" của tác giả Đỗ Hoàng Linh, Vũ Kim Yến [58] đã khẳng định: Phong cách Hồ Chí Minh là tài sản vô giá đối với dân tộc và nhân loại. Vì vậy, qua những câu chuyện minh họa vô cùng giản dị, đời thường, các tác giả giới thiệu với người đọc phong cách Hồ Chí Minh - một phong cách văn hóa Việt Nam rất điển hình, gần gũi và thân thuộc. Đồng thời, thông qua những bài viết, bài nghiên cứu về phong cách Hồ Chí Minh, các tác giả mong muốn người đọc thấy rõ hơn tầm vĩ đại của Hồ Chí Minh với tư cách là một nhà tư tưởng lớn, nhà hoạt động thực tiễn lỗi lạc.
Cuốn sách: "Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh nói đi đôi với làm" của Nhà xuất bản Thời đại [82]. Trong cuốn sách, các tác giả đã đồng nhất khái niệm tác phong và phong cách. Các nhà nghiên cứu khai thác tác phong tư duy, diễn đạt; tác phong quần chúng; tác phong tập thể - dân chủ; tác phong khoa học; tác phong ứng xử và tác phong sinh hoạt của Hồ Chí Minh trên cả bình diện lý luận và thực tiễn. Đồng thời, các tác giả cũng khẳng định: "Tác phong Hồ Chí Minh là một chỉnh thể, bắt đầu từ suy nghĩ, tới hoạt động thực tiễn và cuối cùng là sinh hoạt hàng ngày" [82, tr.
Như vậy, các tác giả không đi sâu nghiên cứu phong cách làm việc Hồ Chí Minh nhưng trong một phạm vi nhất định cũng đã đề cập đến một khía cạnh trong phong cách làm việc Hồ Chí Minh.