Xây Dựng Phần Mềm Quản Lý Điểm Sinh Viên Tại Trường Đại Học Quảng Nam

Xây dựng phần mềm quản lý điểm sinh viên giúp tối ưu hóa quy trình đánh giá và theo dõi kết quả khoá luận tốt nghiệp đại học hiệu quả.

• Tác giả: Khanvilay Xayavong
• Người hướng dẫn: ThS. Hồ Hữu Linh
• Trường học: Trường Đại Học Quảng Nam
• Chuyên ngành: Công Nghệ Thông Tin
• Đề tài: Xây Dựng Phần Mềm Quản Lý Điểm Sinh Viên
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Quảng Nam

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. PHẦN 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Mục tiêu của đề tài
• 1.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.4. Phương pháp nghiên cứu
• 1.5. Lịch sử nghiên cứu
• 1.6. Đóng góp của đề tài
• 1.7. Cấu trúc đề tài
• 2. PHẦN 2: NỘI DUNG
• 2. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ KHẢO SÁT BÀI TOÁN QUẢN LÍ ĐIỂM
• 1.1. Sơ lược lập trình
• 1.2. Tổng quan SQL Server
• 1.2.1. Giới Thiệu SQL Server
• 1.2.2. Cài Ðặt SQL Server (Installation)
• 1.2.3. Lịch sử ra đời SQL Server và các phiên bản
• 1.2.4. Các thành cơ bản trong SQL Server
• 1.3. Tổng quan về công nghệ phần mềm
• 1.3.1. Khái niệm
• 1.3.2. Phân loại
• 3. CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH VÀ THIẾT KẾ CHƯƠNG TRÌNH QUẢN LÝ ĐIỂM SINH VIÊN
• 2.1. Khảo sát hiện trạng và xác lập đề tài
• 2.1.1. Khảo sát hệ thống
• 2.1.2. Phân tích hiện trạng hệ thống
• 2.2. Phân tích và đặc tả yêu cầu
• 2.2.1. Cơ cấu tổ chức
• 2.2.2. Yêu cầu chức năng của phần mềm
• 2.2.3. Phân tích những chức năng của hệ thống phần mềm
• 2.3. Thiết kế hệ thống
• 2.3.1. Phân rã thiết kế
• 2.3.2. Thiết kế cơ sở dữ liệu cho phần mềm
• 2.3.3. Tạo lập cơ sở dữ liệu
• 2.3.4. Thiết kế giao diện người dùng
• 4. CHƯƠNG 3: CÀI ĐẶT CHƯƠNG TRÌNH VÀ KẾT QUẢ
• 3.1. Giao diện đăng nhập
• 3.2. Giao diện chính của chương trình
• 3.3. Giao diện quản lý
• 3.4. Giao diện thống kê
• 3.5. Giao diện Học
• 3.6. Giao diện Tìm kiếm
• PHẦN 4: TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giới thiệu về phần mềm quản lý điểm sinh viên hiệu quả

Phần mềm quản lý điểm sinh viên là một công cụ quan trọng trong hệ thống giáo dục hiện đại. Nó giúp các trường học, đại học quản lý điểm số của sinh viên một cách hiệu quả và chính xác. Việc áp dụng công nghệ thông tin vào quản lý điểm số không chỉ tiết kiệm thời gian mà còn nâng cao độ chính xác trong việc ghi nhận và xử lý thông tin. Hệ thống này giúp giảm thiểu sai sót và tạo điều kiện thuận lợi cho việc theo dõi tiến độ học tập của sinh viên.

1.1. Tại sao cần phần mềm quản lý điểm sinh viên

Phần mềm quản lý điểm sinh viên giúp giải quyết nhiều vấn đề trong việc theo dõi và đánh giá kết quả học tập. Nó cung cấp một nền tảng để lưu trữ và truy xuất thông tin một cách nhanh chóng và dễ dàng.

1.2. Lợi ích của việc sử dụng phần mềm trong giáo dục

Việc sử dụng phần mềm quản lý điểm sinh viên mang lại nhiều lợi ích như tiết kiệm thời gian, giảm thiểu sai sót và nâng cao hiệu quả trong công tác quản lý. Hệ thống này cũng giúp giáo viên và sinh viên dễ dàng theo dõi kết quả học tập.

II. Những thách thức trong quản lý điểm sinh viên hiện nay

Quản lý điểm sinh viên không chỉ đơn thuần là ghi nhận điểm số mà còn liên quan đến nhiều yếu tố khác như tính chính xác, bảo mật thông tin và khả năng truy cập. Các thách thức này đòi hỏi các trường học phải tìm ra giải pháp hiệu quả để đảm bảo thông tin được quản lý một cách an toàn và chính xác.

2.1. Vấn đề về tính chính xác trong quản lý điểm

Một trong những thách thức lớn nhất là đảm bảo tính chính xác của dữ liệu. Sai sót trong việc nhập liệu có thể dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng trong việc đánh giá sinh viên.

2.2. Bảo mật thông tin sinh viên

Bảo mật thông tin là một yếu tố quan trọng trong quản lý điểm. Các trường cần đảm bảo rằng dữ liệu của sinh viên được bảo vệ khỏi các mối đe dọa từ bên ngoài.

III. Phương pháp xây dựng phần mềm quản lý điểm sinh viên hiệu quả

Để xây dựng phần mềm quản lý điểm sinh viên hiệu quả, cần áp dụng các phương pháp hiện đại trong phát triển phần mềm. Việc phân tích yêu cầu và thiết kế hệ thống là rất quan trọng để đảm bảo phần mềm đáp ứng được nhu cầu thực tế của người dùng.

3.1. Phân tích yêu cầu hệ thống

Phân tích yêu cầu là bước đầu tiên trong quá trình phát triển phần mềm. Điều này giúp xác định các chức năng cần thiết và đảm bảo rằng phần mềm sẽ đáp ứng được nhu cầu của người dùng.

3.2. Thiết kế giao diện người dùng

Giao diện người dùng cần phải thân thiện và dễ sử dụng. Một giao diện tốt sẽ giúp người dùng dễ dàng tương tác với phần mềm và nâng cao trải nghiệm sử dụng.

IV. Ứng dụng thực tiễn của phần mềm quản lý điểm sinh viên

Phần mềm quản lý điểm sinh viên đã được áp dụng rộng rãi tại nhiều trường học và đại học. Những ứng dụng này không chỉ giúp quản lý điểm số mà còn hỗ trợ trong việc phân tích kết quả học tập và đưa ra các quyết định giáo dục.

4.1. Cải thiện quy trình đánh giá sinh viên

Phần mềm giúp cải thiện quy trình đánh giá sinh viên bằng cách tự động hóa việc tính toán điểm số và tạo báo cáo. Điều này giúp giáo viên tiết kiệm thời gian và tập trung vào việc giảng dạy.

4.2. Hỗ trợ trong việc ra quyết định giáo dục

Dữ liệu từ phần mềm quản lý điểm có thể được sử dụng để phân tích và đưa ra các quyết định giáo dục hợp lý, từ đó nâng cao chất lượng giảng dạy và học tập.

V. Kết luận và tương lai của phần mềm quản lý điểm sinh viên

Phần mềm quản lý điểm sinh viên đang ngày càng trở nên quan trọng trong hệ thống giáo dục hiện đại. Với sự phát triển của công nghệ thông tin, các phần mềm này sẽ ngày càng hoàn thiện và đáp ứng tốt hơn nhu cầu của người dùng.

5.1. Xu hướng phát triển phần mềm trong giáo dục

Xu hướng phát triển phần mềm trong giáo dục sẽ tập trung vào việc tích hợp công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo và học máy để nâng cao hiệu quả quản lý và đánh giá.

5.2. Tương lai của quản lý điểm sinh viên

Tương lai của quản lý điểm sinh viên sẽ hướng đến việc sử dụng các công nghệ tiên tiến để cải thiện quy trình và nâng cao trải nghiệm người dùng.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Khóa luận tốt nghiệp "Xây dựng phần mềm quản lý điểm sinh viên" được thực hiện bởi sinh viên Khanvilay Xayavong (chuyên ngành Công nghệ Thông tin, Trường Đại học Quảng Nam) dưới sự hướng dẫn của ThS. Hồ Hữu Linh vào tháng 5 năm 2019.

Về mặt thực tiễn, Trường Đại học Quảng Nam tiếp nhận một lượng lớn người học mỗi năm. Phòng Đào tạo của nhà trường phải đối mặt với khối lượng công việc lớn trong công tác quản lý điểm số cho cả sinh viên mới nhập học lẫn sinh viên các khóa đang theo học. Áp lực quản lý trở nên đặc biệt nghiêm trọng trong các đợt tổng kết học kỳ và tổng kết năm học. Quá trình vận hành khi đó bộc lộ nhiều hạn chế do các công đoạn còn phụ thuộc nặng nề vào các thao tác thủ công, gây tốn kém thời gian, nhân lực và tiềm ẩn nguy cơ xảy ra sai sót trong quá trình cập nhật điểm số, tính toán kết quả và in ấn phiếu điểm. Trước yêu cầu theo dõi toàn bộ quá trình học tập của sinh viên từ khi nhập học cho đến khi ra trường, việc tin học hóa quy trình quản lý điểm là nhu cầu cấp thiết nhằm phục vụ công tác đánh giá kết quả, kiểm soát khen thưởng, xét cấp học bổng, xử lý học lại, thi lại và lưu ban theo đúng quy chế đào tạo.

Mục tiêu nghiên cứu của đề tài được tác giả xác định cụ thể gồm 4 nhiệm vụ:

1. Nắm vững các kiến thức về lý thuyết công nghệ phần mềm;
2. Tìm hiểu mô hình lập trình .NET;
3. Tìm hiểu quy trình xây dựng phần mềm;
4. Triển khai phân tích ứng dụng quản lý điểm sinh viên.

Đối tượng nghiên cứu của khóa luận là hệ thống lý thuyết về công nghệ phần mềm và quy trình xây dựng một sản phẩm phần mềm hoàn chỉnh. Phạm vi nghiên cứu được giới hạn ở hai phương diện: về mặt lý thuyết là các nguyên lý công nghệ phần mềm và nền tảng .NET; về mặt thực tế là bài toán khảo sát hiện trạng, phân tích nghiệp vụ và thiết kế hệ thống phần mềm quản lý điểm sinh viên tại Trường Đại học Quảng Nam.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận thiết lập nền tảng nghiên cứu dựa trên các khái niệm chuyên ngành công nghệ phần mềm, nền tảng lập trình và hệ quản trị cơ sở dữ liệu:

• Nền tảng .NET Framework: Văn bản trình bày vai trò của .NET như một tầng trung gian giữa ứng dụng và hệ điều hành, cung cấp các dịch vụ cơ bản thông qua hai thành phần cốt lõi là .NET Framework (tập hợp các đối tượng) và Common Language Runtime - CLR (môi trường vận hành yểm trợ các ngôn ngữ). Tiêu chuẩn Common Language Specifications (CLS) giúp các trình biên dịch hoạt động đồng nhất, hỗ trợ các ngôn ngữ như C# và Visual Basic .NET. Hệ sinh thái máy chủ hậu phương (.NET Enterprise Servers) được đề cập bao gồm Windows Server, SQL Server, Exchange Server, BizTalk Server và Host Integration Server.
• Hệ quản trị cơ sở dữ liệu quan hệ (RDBMS) Microsoft SQL Server: Nghiên cứu khái quát lịch sử phát triển từ phiên bản 1.0 (năm 1989), bản 6.0, 7.0 đến phiên bản 2016; phân tích các ấn bản gồm Enterprise, Standard, Developer, Workgroup và Express. Các thành phần chức năng cốt lõi của SQL Server được nêu gồm: Database Engine, Replication, Integration Services (DTS), Analysis Services, Notification Services, Reporting Services, Full Text Search Service và Service Broker. Phương thức xác thực được khuyến nghị là chế độ bảo mật hỗn hợp (Mixed Mode).
• Lý thuyết công nghệ phần mềm: Tác giả hệ thống hóa định nghĩa về phần mềm và kỹ nghệ phần mềm; bốn hoạt động nền tảng gồm đặc tả, phát triển, kiểm nghiệm và tiến hóa; phân loại thành phần mềm hệ thống và phần mềm ứng dụng; cấu trúc ba thành phần của một phần mềm (thành phần giao tiếp/giao diện, thành phần dữ liệu, thành phần xử lý); cùng sáu tiêu chuẩn chất lượng (tính đúng đắn, tính tiến hóa, tính hiệu quả, tính tiện dụng, tính tương thích, tính tái sử dụng).

Phương pháp nghiên cứu thực tế được tác giả sử dụng bao gồm:

• Phương pháp nghiên cứu lý thuyết: Thu thập, tổng hợp và nghiên cứu các tài liệu liên quan đến công nghệ phần mềm và công nghệ phát triển ứng dụng.
• Phương pháp phân tích và tổng hợp thông tin: Khảo sát thực tế cơ cấu tổ chức và quy trình quản lý điểm tại Trường Đại học Quảng Nam, phân tích luồng thông tin nghiệp vụ giữa Phòng Đào tạo, các khoa chuyên môn, giáo viên chủ nhiệm và sinh viên.
• Phương pháp phân rã và thiết kế hệ thống: Ứng dụng kỹ thuật phân rã chức năng, xây dựng biểu đồ luồng dữ liệu (Data Flow Diagram - DFD) và mô hình hóa thực thể quan hệ (ERD).

Nguồn dữ liệu của nghiên cứu bắt nguồn trực tiếp từ các quy chế học và thi theo học chế tín chỉ, quy định xét học bổng, biểu mẫu phiếu điểm và dữ liệu hồ sơ sinh viên tại Trường Đại học Quảng Nam.

Thiết kế và triển khai hệ thống

Khóa luận kết hợp giữa phương pháp thiết kế hướng chức năng (phân rã thuật toán thành các mô-đun độc lập) và thiết kế hướng đối tượng (tổ chức quanh các đối tượng dữ liệu và mối quan hệ để phục vụ khả năng tái sử dụng).

Hệ thống luồng dữ liệu được phân cấp chi tiết qua các cấp độ:

• Biểu đồ luồng dữ liệu mức khung nhìn: Xác định tương tác giữa tác nhân ngoài duy nhất là Phòng Đào tạo với hệ thống Quản lý sinh viên.
• Biểu đồ luồng dữ liệu mức đỉnh: Phân rã tiến trình xử lý thành 4 phân hệ chính: (1) Quản lý, (2) Tìm kiếm, (3) Thống kê, (4) Điểm/Học.
• Biểu đồ luồng dữ liệu mức dưới đỉnh:
  • Phân hệ Quản lý: Gồm 5 tiến trình cập nhật: Quản lý giáo viên, Quản lý môn học, Quản lý học kỳ, Quản lý lớp, Quản lý sinh viên.
  • Phân hệ Tìm kiếm: Phân rã thành tìm kiếm sinh viên, tìm kiếm giáo viên, tìm kiếm môn học và tìm kiếm lớp (cho phép tra cứu theo mã hoặc theo tên).
  • Phân hệ Thống kê: Phân rã thành thống kê sinh viên, môn học, học kỳ, lớp, giáo viên và điểm số.
  • Phân hệ Điểm: Xử lý tiếp nhận dữ liệu đầu vào, truy xuất cơ sở dữ liệu và tính toán điểm trung bình học kỳ, điểm trung bình tích lũy.

Cơ sở dữ liệu của phần mềm được thiết kế dưới dạng mô hình quan hệ, bao gồm 8 bảng dữ liệu:

Tên bảng dữ liệu	Mục đích lưu trữ trong hệ thống	Các trường thông tin chính được xác định
Bảng Đăng nhập	Quản lý tài khoản quản trị hệ thống	Tên đăng nhập (Admin), Mật khẩu
Bảng Sinh viên	Lưu trữ hồ sơ lý lịch cá nhân sinh viên	Mã sinh viên, Mã lớp, Họ tên sinh viên, Giới tính, Ngày sinh, Địa chỉ
Bảng Lớp	Quản lý thông tin tổ chức lớp học	Mã lớp, Tên lớp, Giáo viên chủ nhiệm
Bảng Môn học	Quản lý danh mục học phần đào tạo	Mã môn học, Tên môn học, Hệ số môn học
Bảng Giáo viên	Quản lý thông tin cán bộ giảng dạy	Mã giáo viên, Tên giáo viên, Giới tính, Địa chỉ, Trình độ, Tên môn học, Số tín chỉ, Mã môn học
Bảng Học kỳ	Quản lý chu kỳ thời gian đào tạo	Mã học kỳ, Tên học kỳ, Hệ số học kỳ
Bảng Điểm	Lưu trữ kết quả học tập chi tiết	Mã sinh viên, Họ tên sinh viên, Mã môn học, Mã lớp, Học kỳ, Năm học, Điểm 15 phút, Điểm 1 tiết, Điểm thi, Điểm trung bình học kỳ
Bảng Liên kết dữ liệu	Thiết lập các ràng buộc quan hệ toàn vẹn	Khóa ngoại kết nối giữa sinh viên, môn học, lớp và bảng điểm

Về công nghệ triển khai, phần mềm được cài đặt và xây dựng bằng môi trường Microsoft Visual Studio 2010, sử dụng ngôn ngữ trên nền tảng .NET và kết nối hệ quản trị cơ sở dữ liệu Microsoft SQL Server 2008 để quản trị dữ liệu tập trung trên hệ điều hành Windows. Hệ thống phân chia quyền truy cập thành hai nhóm: người quản lý hệ thống (toàn quyền cập nhật, chỉnh sửa, thêm, xóa thông tin sinh viên, môn học, điểm số) và người truy cập thông thường (sử dụng tài khoản chỉ có quyền xem và tra cứu dữ liệu).

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý thuyết và khảo sát bài toán quản lí điểm

Chương này dành phần lớn nội dung trình bày lý thuyết nền tảng về công nghệ phần mềm, công nghệ .NET và hệ quản trị SQL Server, đồng thời khảo sát chi tiết hiện trạng quy trình nghiệp vụ điểm tại Trường Đại học Quảng Nam.

Văn bản ghi nhận quy chế học và thi tín chỉ của trường: Điểm mỗi môn học được chấm theo thang điểm 10, cấu thành từ các điểm thành phần: điểm chuyên cần (tham gia đủ buổi đạt 10 điểm, vắng học do giảng viên xem xét), điểm kiểm tra giữa kỳ (sau khi học hơn 2/3 số buổi), điểm thực hành, điểm bài tập/tiểu luận, điểm thi lần 1 (kết thúc học phần) và điểm thi lần 2 (nếu điểm lần 1 dưới 4,0). Điểm tổng kết môn học được quy đổi từ thang số sang thang chữ và tương ứng với thang điểm số hệ 4 theo quy tắc chuẩn:

Điểm tổng kết môn học (thang chữ)	Điểm quy đổi (thang điểm 4)
A+	4,0
A	3,7
B+	3,5
B	3,0
C+	2,5
C	2,0
D+	1,5
D	1,0
F	0,0

Điểm trung bình chung học kỳ và điểm trung bình chung tích lũy ($A$) được tính theo công thức lấy đến 2 chữ số thập phân:

$$A = \frac{\sum_{i=1}^{n} a_i \cdot n_i}{\sum_{i=1}^{n} n_i}$$

Trong đó $a_i$ là điểm môn học thứ $i$ (theo thang 4), $n_i$ là số tín chỉ của môn học thứ $i$, và $n$ là tổng số môn học.

Văn bản quy định rõ tiêu chuẩn phân loại và xét học bổng sau mỗi học kỳ (chỉ tính điểm thi kết thúc học phần lần 1):

Xếp loại học bổng	Tiêu chuẩn điểm học lực (thang 4)	Tiêu chuẩn điểm rèn luyện
Xuất sắc	Điểm hệ 4 $\ge 3,6$	Điểm rèn luyện $\ge 90$
Giỏi	Điểm hệ 4 $\ge 3,2$	Điểm rèn luyện $\ge 80$
Khá	Điểm hệ 4 $\ge$ Điểm trung bình học bổng	Điểm rèn luyện $\ge 70$

Bên cạnh đó, chương 1 phản ánh quy định quản lý hồ sơ: Sinh viên có điểm thi nhỏ hơn 4,0 phải thi lại; nếu thi lại lần 2 vẫn dưới 4,0 thì bắt buộc học lại. Sinh viên đã tốt nghiệp hoặc sinh viên học hết 4 năm chưa tốt nghiệp vẫn được lưu trữ thông tin trong cơ sở dữ liệu của nhà trường trong vòng 2 năm tiếp theo để phục vụ xác minh, xin việc hoặc học tiếp cao học; sau thời hạn 2 năm này, mọi thông tin mới bị xóa bỏ.

Chương 2: Phân tích và thiết kế chương trình quản lý điểm sinh viên

Chương này tập trung vào khâu đặc tả yêu cầu và mô hình hóa hệ thống. Khảo sát hiện trạng cho thấy nhà trường quản lý sinh viên theo khóa và lớp; mỗi lớp có giáo viên chủ nhiệm quản lý danh sách và điểm số, trong khi Phòng Đào tạo quản lý tập trung toàn khóa và kết quả học tập của từng khối.

Tác giả xác định 5 yêu cầu chức năng cho phần mềm:

1. Quản lý sinh viên, kết quả học tập và xuất báo cáo thống kê;
2. Quản lý thông tin sinh viên và các đối tượng liên quan (sinh viên, lớp học, môn học, học kỳ, giáo viên, người dùng);
3. Quản lý điểm của từng sinh viên và điểm của cả lớp;
4. Tìm kiếm nhanh chóng thông tin sinh viên và điểm số theo từng cá nhân hoặc theo lớp;
5. Thống kê, báo cáo danh sách sinh viên theo sinh viên và lớp.

Dựa trên yêu cầu, tác giả thực hiện phân rã thiết kế hệ thống thông qua các sơ đồ luồng dữ liệu DFD mức khung nhìn, mức đỉnh và mức dưới đỉnh; thiết lập sơ đồ quan hệ thực thể ER, mô hình quan hệ giữa các bảng cơ sở dữ liệu và phác thảo giao diện tương tác người dùng theo mô hình bản mẫu (prototype).

Chương 3: Cài đặt chương trình và kết quả

Chương 3 trình bày việc hiện thực hóa các thiết kế thành phần mềm ứng dụng thực tế trên môi trường Microsoft Visual Studio 2010 và SQL Server 2008.

Cấu trúc giao diện chương trình được thiết kế bao gồm:

• Giao diện đăng nhập: Bảo đảm an toàn dữ liệu, yêu cầu xác thực tài khoản Admin và mật khẩu trước khi truy cập chương trình.
• Giao diện chính: Thiết lập môi trường làm việc thông qua hệ thống thanh menu điều hướng cấp cao gồm: Menu Hệ thống (cho phép đăng xuất, hủy đăng xuất, thoát), Menu Quản lý, Menu Thống kê, Menu Học và Menu Tìm kiếm.
• Menu Quản lý: Chứa các giao diện cập nhật cho 5 đối tượng thực thể: Cập nhật Giáo viên, Cập nhật Môn học, Cập nhật Học kỳ, Cập nhật Lớp, Cập nhật Sinh viên. Các màn hình này cung cấp đầy đủ các thao tác: thêm, sửa, xóa, lưu, hủy, phục hồi dữ liệu và thoát.
• Menu Thống kê: Chứa 6 giao diện thống kê chuyên biệt gồm: Thống kê Sinh viên (phân loại nam, nữ), Thống kê Môn học, Thống kê Học kỳ, Thống kê Lớp, Thống kê Giáo viên, và Thống kê Điểm.
• Menu Học: Cung cấp giao diện Nhập điểm học, cho phép cập nhật, thêm, sửa, xóa các điểm thành phần của sinh viên.
• Menu Tìm kiếm: Cung cấp 4 giao diện tìm kiếm thông tin: Tìm kiếm Sinh viên, Tìm kiếm Giáo viên, Tìm kiếm Môn học, Tìm kiếm Lớp. Tất cả các giao diện tìm kiếm đều hỗ trợ tra cứu theo hai tiêu chí: theo mã định danh hoặc theo tên đối tượng.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã hoàn thành các kết quả cụ thể theo đúng mục tiêu đặt ra:

• Xây dựng hoàn chỉnh một ứng dụng phần mềm chạy trên hệ điều hành Windows bằng Visual Studio 2010 kết nối hệ cơ sở dữ liệu SQL Server 2008.
• Số hóa và mô hình hóa thành công cơ sở dữ liệu quan hệ gồm 8 bảng lưu trữ đầy đủ các thông tin về sinh viên, giáo viên, lớp, môn học, học kỳ và điểm số.
• Lập trình và triển khai đầy đủ các giao diện thực thi cho 6 nhóm chức năng: xác thực đăng nhập, cập nhật dữ liệu danh mục, nhập và xử lý điểm theo quy chế tín chỉ, thống kê báo cáo theo nhiều tiêu chí, và tìm kiếm thông tin đa năng theo mã và tên.
• Hiện thực hóa các thuật toán tính toán điểm trung bình học kỳ, điểm tích lũy theo thang điểm 4 có trọng số tín chỉ, phục vụ chính xác việc phân loại học bổng và xét điều kiện thi lại, học lại.

Về giải pháp đề xuất, tác giả đưa ra phương án áp dụng hệ thống phần mềm quản lý điểm vào thực tiễn Phòng Đào tạo Trường Đại học Quảng Nam nhằm thay thế quy trình sổ sách thủ công, giảm thiểu công sức và giấy tờ lưu trữ, nâng cao tính chính xác trong khâu tính điểm và in bảng điểm.

Về đóng góp, tác giả tự nêu hai đóng góp chính:

1. Hệ thống hóa và cung cấp tài liệu về lý thuyết công nghệ phần mềm cũng như quy trình xây dựng một phần mềm ứng dụng từ khâu khảo sát nghiệp vụ đến cài đặt;
2. Đóng vai trò là tài liệu tham khảo chuyên ngành hữu ích nhằm chia sẻ kiến thức cho cộng đồng sinh viên Lào đang theo học ngành Công nghệ Thông tin tại Việt Nam.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận thẳng thắn ghi nhận những hạn chế trong quá trình thực hiện:

• Do giới hạn về thời gian nghiên cứu và kiến thức chuyên môn của tác giả còn chưa vững, phần mềm vẫn còn những thiếu sót nhất định trong quá trình phân tích và thiết kế.
• Phần mềm mới dừng lại ở mô hình ứng dụng cục bộ trên máy tính cá nhân (Desktop Application), chưa được phát triển lên môi trường mạng diện rộng hoặc nền tảng Web để giảng viên và sinh viên có thể tự truy cập trực tuyến.
• Báo cáo khóa luận chưa thể hiện các quy trình kiểm thử phần mềm chuyên sâu (unit test, stress test) cũng như các phương án sao lưu, phục hồi dữ liệu tự động ở mức độ nâng cao.

Hướng nghiên cứu tiếp theo được tác giả xác định là tiếp thu các ý kiến đóng góp của giảng viên hướng dẫn và hội đồng đánh giá để khắc phục những sai sót hiện có, hoàn thiện thêm các tính năng của phần mềm nhằm đáp ứng tốt hơn yêu cầu quản lý thực tế của nhà trường.

Giá trị tham khảo

Khóa luận có giá trị tham khảo thiết thực đối với:

• Sinh viên ngành Công nghệ Thông tin, Kỹ thuật Phần mềm và Hệ thống Thông tin đang thực hiện đồ án môn học hoặc khóa luận tốt nghiệp về đề tài xây dựng phần mềm quản lý trên môi trường Windows Forms (.NET và SQL Server).
• Lưu học sinh Lào theo học ngành công nghệ thông tin tại các trường đại học tại Việt Nam, đóng vai trò như một tài liệu mẫu về cấu trúc trình bày khóa luận tốt nghiệp và phương pháp phân tích nghiệp vụ bằng tiếng Việt.
• Phần đáng tham khảo nhất trong khóa luận là hệ thống quy tắc khảo sát nghiệp vụ đào tạo tín chỉ tại Chương 1 (quy đổi điểm thang chữ sang hệ 4, công thức tính GPA/CPA có trọng số, điều kiện học bổng) và quy trình thiết kế biểu đồ luồng dữ liệu DFD phân cấp rõ ràng cùng cấu trúc 8 bảng cơ sở dữ liệu quan hệ tại Chương 2.

Câu hỏi thường gặp

1. Khóa luận sử dụng những công cụ và công nghệ nào để xây dựng phần mềm quản lý điểm? Phần mềm được phát triển dựa trên nền tảng công nghệ .NET của Microsoft, sử dụng môi trường lập trình Microsoft Visual Studio 2010 và kết nối với hệ quản trị cơ sở dữ liệu Microsoft SQL Server 2008, vận hành trên hệ điều hành Windows.

2. Quy chế tính điểm tại Trường Đại học Quảng Nam được hệ thống xử lý theo những thang điểm nào? Hệ thống xử lý điểm môn học ban đầu theo thang điểm 10 (được tổng hợp từ điểm chuyên cần, giữa kỳ, thực hành, bài tập và thi kết thúc môn). Điểm này sau đó được quy đổi sang thang điểm chữ (A+, A, B+, B, C+, C, D+, D, F) và chuyển đổi tương ứng sang thang điểm số hệ 4 (A+=4,0; A=3,7; B+=3,5; B=3,0; C+=2,5; C=2,0; D+=1,5; D=1,0; F=0,0) để tính điểm trung bình chung học kỳ và tích lũy.

3. Tiêu chuẩn xét cấp học bổng cho sinh viên được văn bản quy định cụ thể ra sao? Học bổng được xét dựa trên kết quả thi lần 1 kết hợp giữa điểm trung bình học kỳ hệ 4 và điểm rèn luyện:

• Học bổng Xuất sắc: Điểm hệ 4 $\ge 3,6$ và điểm rèn luyện $\ge 90$.
• Học bổng Giỏi: Điểm hệ 4 $\ge 3,2$ và điểm rèn luyện $\ge 80$.
• Học bổng Khá: Điểm hệ 4 $\ge$ Điểm trung bình học bổng quy định và điểm rèn luyện $\ge 70$.

4. Dữ liệu hồ sơ của sinh viên sau khi tốt nghiệp hoặc chưa tốt nghiệp được quy định lưu giữ trong bao lâu? Theo khảo sát hiện trạng của tác giả, sinh viên đã tốt nghiệp cũng như sinh viên học hết 4 năm chưa tốt nghiệp đều được hệ thống tiếp tục lưu giữ hồ sơ trong cơ sở dữ liệu trong vòng 2 năm tiếp theo để phục vụ tra cứu, xác minh thông tin xin việc hoặc học lên cao học. Sau thời hạn 2 năm, toàn bộ dữ liệu mới bị xóa để giải phóng dung lượng.

5. Giao diện chính của chương trình quản lý điểm bao gồm những menu chức năng nào? Màn hình chính của phần mềm được tổ chức thành 5 menu điều hướng: Menu Hệ thống (đăng xuất, hủy đăng xuất, thoát), Menu Quản lý (cập nhật giáo viên, môn học, học kỳ, lớp, sinh viên), Menu Thống kê (thống kê sinh viên, môn học, học kỳ, lớp, giáo viên, điểm), Menu Học (giao diện nhập điểm học), và Menu Tìm kiếm (tìm kiếm sinh viên, giáo viên, môn học, lớp).

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Khanvilay Xayavong đã giải quyết trọn vẹn bài toán xây dựng phần mềm quản lý điểm sinh viên phục vụ công tác đào tạo tín chỉ tại Trường Đại học Quảng Nam. Thông qua việc phân tích kỹ lưỡng các quy chế điểm số, thiết lập hệ thống biểu đồ luồng dữ liệu nhiều mức và thiết kế cơ sở dữ liệu quan hệ gồm 8 bảng, tác giả đã cài đặt thành công một ứng dụng quản lý hoàn chỉnh trên Visual Studio 2010 và SQL Server 2008. Công trình không chỉ cung cấp một sản phẩm phần mềm có tính ứng dụng thực tế trong quản lý đào tạo mà còn là tài liệu tham khảo giá trị cho các sinh viên ngành công nghệ thông tin, đặc biệt là lưu học sinh Lào đang học tập tại Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SƠ LÝ THUYẾT VÀ KHẢO SÁT BÀI TOÁN QUẢN LÍ ĐIỂM 1. Sơ lược lập trình .Net NET là tầng trung gian giữa các ứng dụng (applications) và hệ điều hành (OS).NET cung cấp mọi dịch vụ cơ bản giúp ta tạo các công dụng mà ứng dụng (application) đòi hỏi, giống như hệ điều hành cung cấp các dịch vụ cơ bản cho ứng dụng (application), tỷ như: đọc hay viết các tập tin (files) vào dĩa cứng (hard drive),. Tầng này bao gồm 1 bộ các ứng dụng (application) và hệ điều hành gọi là .NET gần như là một bộ sưu tập(collection) các nhu liệu và khái niệm kết hợp trộn lẫn nhau làm việc nhằm tạo giải đáp các vấn đề liên quan đến thương nghiệp của ta. Trong đó: • Tập hợp các đối tượng (objects) được gọi là .NET Framework và • Tập hợp các dịch vụ yểm trợ mọi ngôn ngữ lập trình .NET gọi là Common Laguage Runtime (CLR).

Hãy quan sát thành phần cơ bản của .NET: User Applications .NET Devices Hardware Components 1.NET Servers Mục tiêu chính của .NET là giúp ta giảm thiểu tối đa công việc thiết kế hệ thống tin học phân tán (distributed system). Đa số công việc lập trình phức tạp đòi hỏi đều được thực hiện ở hậu phương (back end) trong các máy cung cấp dịch vụ (servers). Microsoft đã đáp ứng với bộ sưu tập '.NET Enterprise Servers', bộ này chuyên trị và yểm trợ mọi đặc tính (features) hậu phương cần có cho một hệ thống tin học phân tán (distributed system).NET Enterprise Servers' bao gồm: • Server Operationg Systems: MS Windows Server, Advanced Server và Data Center Server 3 • Clustering và Load Balancing Systems: MS Application Center, MS Cluster Server • Database System: MS SQL Server • E-Mail System: MS Exchange Server • Data-transformation engine trên cơ sở XML: MS Biz Talk Server • Accessing Legacy Systems: Host Integration Server Tất cả các máy server này cung cấp mọi dịch vụ cần thiết cho các ứng dụng (application) về .NET và là nền tảng xây dựng hệ thống Tin Học cho mọi dự án lập trình.NET Framework Đối với Visual Basic.NET), tất cả mọi thứ đều thay đổi tận gốc rễ. Một trong những thành phần quan trọng của.

Đây là nền tảng cho mọi công cụ phát triển các ứng dụng (application) .NET Framework bao gồm: • Môi trường vận hành nền (Base Runtime Environment) • Bộ sưu tập nền các loại đối tượng (a set of foundation classes) Môi trường vận hành nền (Base Runtime Environment) hoạt động giống như hệ điều hành cung cấp các dịch vụ trung gian giữa ứng dụng (application) và các thành phần phức tạp của hệ thống. Bộ sưu tập nền các loại đối tượng (a set of foundation classes) bao gồm 1 số lớn các công dụng đã soạn và kiểm tra trước, tỷ như: giao lưu với hệ thống tập tin (file system access) hay ngay cả các quy ước về mạng (Internet protocols),. nhằm giảm thiểu gánh nặng lập trình cho các chuyên gia Tin Học. Do đó, việc tìm hiểu .NET Framework giúp ta lập trình dễ dàng hơn vì hầu như mọi công dụng đều đã được yểm trợ.NET Framework như là một tầng công dụng trừu tượng cung cấp dịch vụ trên hệ điều hành.

Để mọi ngôn ngữ lập trình sử dụng được các dịch vụ cung cấp bởi .NET Framework, Microsoft tạo ra 1 tiêu chuẩn chung cho ngôn ngữ lập trình gọi là Common Language Specifications (CLS). Tiêu chuẩn này giúp các chương trình biên dịch (compilers) làm việc hữu hiệu. Microsoft sáng chế ra Visual Basic.NET và C# (đọc là C Sharp) cho nền .NET Framework và 4 cũng không quên phổ biến rộng rãi CLS trong Công Nghệ Tin Học giúp các ngôn ngữ lập trình khác làm việc trong nền .NET, tỷ như: COBOL. Tổng quan SQL Server 1.1 Giới Thiệu SQL Server SQL Server là một hệ quản trị cơ sở dữ liệu quan hệ (Relational Database Management System (RDBMS) ) sử dụng câu lệnh SQL (Transaction-SQL) để trao đổi dữ liệu giữa máy Client và máy cài SQL Server.

Một RDBMS bao gồm databases, database engine và các ứng dụng dùng để quản lý dữ liệu và các bộ phận khác nhau trong RDBMS. SQL Server được tối ưu để có thể chạy trên môi trường cơ sở dữ liệu rất lớn (Very Large Database Environment) lên đến Tera-Byte và có thể phục vụ cùng lúc cho hàng ngàn user. SQL Server có thể kết hợp “ăn ý” với các server khác như Microsoft Internet Information Server (IIS), E-Commerce Server, Proxy Server…. Một vài ấn bản SQL Server:  Enterprise : chứa tất cả cá đặc điểm nổi bật của SQL Server, bao gồm nhân bộ máy cơ sở dữ liệu và các dịch vụ đi kèm cùng với các công cụ cho tạo và quản lý phân cụm SQL Server.

Nó có thể quản lý các CSDL lớn tới 524 petabytes và đánh địa chỉ 12 terabytes bộ nhớ và hỗ trợ tới 640 bộ vi xử lý(các core của cpu)  Standard : Rất thích hợp cho các công ty vừa và nhỏ vì giá thành rẻ hơn nhiều so với Enterprise Edition, nhưng lại bị giới hạn một số chức năng cao cấp (advanced features) khác, edition này có thể chạy tốt trên hệ thống lên đến 4 CPU và 2 GB RAM.  Developer : Có đầy đủ các tính năng của Enterprise Edition nhưng được chế tạo đặc biệt như giới hạn số lượng người kết nối vào Server cùng một lúc….Ðây là phiên bản sử dụng cho phát triển và kiểm tra ứng dụng. Phiên bản này phù hợp cho các cá nhân, tổ chức xây dựng và kiểm tra ứng dụng  Workgroup: ấn bản SQL Server Workgroup bao gồm chức năng lõi cơ sở dữ liệu nhưng không có các dịch vụ đi kèm. Chú ý phiên bản này không còn tồn tại ở SQL Server 2012.

 Express : SQL Server Express dễ sử dụng và quản trị cơ sở dữ liệu đơn giản. Được tích hợp với Microsoft Visual Studio, nên dễ dàng để phát triển các ứng dụng dữ liệu, an toàn trong lưu trữ, và nhanh chóng triển khai. SQL Server Express là phiên bản miễn phí, không giới hạn về số cơ ở dữ liệu hoặc người sử dụng, nhưng nó chỉ 5 dùng cho 1 bộ vi xử lý với 1 GB bộ nhớ và 10 GB file cơ sở dữ liệu. SQL Server Express là lựa chọn tốt cho những người dùng chỉ cần một phiên bản SQL Server 2005 nhỏ gọn, dùng trên máy chủ có cấu hình thấp, những nhà phát triển ứng dụng không chuyên hay những người yêu thích xây dựng các ứng dụng nhỏ.2 Cài Ðặt SQL Server (Installation) Các bạn cần có phiên bản Developer Edition và ít nhất là 64 MB RAM, 500 MB hard disk để có thể cài SQL Server.

Bạn có thể cài trên Windows Server hay Windows 10, Windows 8, Windows 7, Windows XP … Các bước cài đặt không quá khó khăn với các phiên bản SQL Server khác nhau, bạn có thể xem lại bài Hướng dẫn cài đặt SQL Server 2008. Khi cài đặt bạn cần lưu ý các điểm sau: Ở màn hình thứ hai bạn chọn Install Database Server. Sau khi install xong SQL Server bạn có thể install thêm Analysis Service nếu bạn thích. Ở màn hình Installation Definition bạn chọn Server and Client Tools.

Sau đó bạn nên chọn kiểu Custom và chọn tất cả các bộ phận của SQL Server. Ngoài ra nên chọn các giá trị mặc định (default) Ở màn hình Authentication Mode nhớ chọn Mixed Model. Lưu ý vì SQL Server có thể dùng chung chế độ bảo mật (security) với hệ điều hành Windows và cũng có thể dùng chế độ bảo mật riêng của nó. Trong Production Server người ta thường dùng Windows Authetication vì độ an toàn cao hơn và dễ dàng cho người quản lý mạng và cả cho người sử dụng.

Nghĩa là một khi bạn được chấp nhận (authenticated) kết nối vào domain thì bạn có quyền truy cập dữ liệu (access data) trong SQL Server. Tuy nhiên ta nên chọn Mixed Mode để dễ dàng cho việc học tập. Sau khi install bạn sẽ thấy một icon nằm ở góc phải bên dưới màn hình, đây chính là Service Manager. Bạn có thể Start, Stop các SQL Server services dễ dàng bằng cách double-click vào icon này.3 Lịch sử ra đời SQL Server và các phiên bản Phiên bản đầu tiên của Microsoft SQL Server ra đời đầu tiên vào năm 1989 cho các hệ điều hành chạy 16 bít với SQL Server phiên bản 1.0 và tiếp tục phát triển cho tới ngày nay.

SQL Server của Microsoft được thị trường chấp nhận rộng rãi kể từ version 6. Sau đó Microsoft đã cải tiến và hầu như viết lại một engine mới cho SQL Server 7. 6 Cho nên có thể nói từ version 6.0 là một bước nhảy vọt. Có một số đặc tính của SQL Server 7.0 không tương thích với version 6.

Trong khi đó từ Version 7.0 (SQL Server 2000) thì những cải tiến chủ yếu là mở rộng các tính năng về web và làm cho SQL Server 2000 đáng tin cậy hơn. Một điểm đặc biệt đáng lưu ý ở phiên bản 2000 là Multiple-Instance. Tức là bạn có thể cài dặt phiên bản 2000 chung với các phiên bản trước mà không cần phải gỡ chúng. Nghĩa là bạn có thể chạy song song version 6.0 với phiên bản 2000 trên cùng một máy (điều này không thể xảy ra với các phiên bản trước đây).

Khi đó phiên bản cũ trên máy bạn là Default Instance còn phiên bản 2000 mới vừa cài sẽ là Named Instance. Từ tháng 10 năm 2016, các phiên bản sau được Microsoft hỗ trợ:  SQL Server 2008 R2  SQL Server 2012  SQL Server 2014  SQL Server 2016 Phiên bản hiện tại là Microsoft SQL Server 2016, xuất bản vào ngày 1/6/2016. SQL Server 2016 chỉ hỗ trợ cho các bộ vi xử lý 64 bít.4 Các thành cơ bản trong SQL Server SQL Server được cấu tạo bởi nhiều thành phần như Database Engine, Reporting Services, Notification Services, Integration Services, Full Text Search Service…. Các thành phần này khi phối hợp với nhau tạo thành một giải pháp hoàn chỉnh giúp cho việc lưu trữ và phân tích dữ liệu một cách dễ dàng.

1: Các thành phần chính SQL Server 7 Database Engine – Cái lõi của SQL Server: Ðây là một engine có khả năng chứa data ở các quy mô khác nhau dưới dạng table và support tất cả các kiểu kết nối (data connection) thông dụng của Microsoft như ActiveX Data Objects (ADO), OLE DB, and Open Database Connectivity (ODBC). Ngoài ra nó còn có khả năng tự điều chỉnh (tune up) ví dụ như sử dụng thêm các tài nguyên (resource) của máy khi cần và trả lại tài nguyên cho hệ điều hành khi một user log off. Replication – Cơ chế tạo bản sao (Replica): Giả sử bạn có một database dùng để chứa dữ liệu được các ứng dụng thường xuyên cập nhật. Một ngày đẹp trời bạn muốn có một cái database giống y hệt như thế trên một server khác để chạy báo cáo (report database) (cách làm này thường dùng để tránh ảnh hưởng đến performance của server chính).