Đẩy Mạnh Xây Dựng Nông Thôn Mới Tại Huyện Phú Bình, Tỉnh Thái Nguyên

Luận văn thạc sĩ phân tích giải pháp đẩy mạnh xây dựng nông thôn mới tại huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên, góp phần phát triển bền vững.

• Tác giả: Hoàng Hải An
• Người hướng dẫn: PGS. Hoàng Thị Thanh Nhàn
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
• Đề tài: Đẩy Mạnh Xây Dựng Nông Thôn Mới Tại Huyện Phú Bình, Tỉnh Thái Nguyên
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ theo định hướng ứng dụng
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI
• 1.1. Cơ sở lý luận của xây dựng nông thôn mới
• 1.1.1. Lý luận về nông thôn
• 1.1.2. Khái niệm nông thôn
• 1.1.3. Đặc điểm của nông thôn Việt Nam trong giai đoạn đổi mới
• 1.1.4. Vai trò của nông thôn trong phát triển kinh tế - xã hội
• 1.2. Lý luận về xây dựng nông thôn mới
• 1.2.1. Khái niệm nông thôn mới
• 1.2.2. Vai trò và đặc điểm của nông thôn mới
• 2. CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Câu hỏi nghiên cứu
• 2.2. Các phương pháp nghiên cứu
• 2.2.1. Phương pháp thu thập thông tin
• 2.2.2. Phương pháp tổng hợp thông tin
• 2.2.3. Phương pháp phân tích thông tin
• 2.3. Hệ thống chỉ tiêu, tiêu chí nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI TẠI HUYỆN PHÚ BÌNH - TỈNH THÁI NGUYÊN
• 3.1. Đặc điểm tự nhiên và kinh tế - xã hội huyện Phú Bình
• 3.1.1. Đặc điểm tự nhiên của huyện
• 3.1.2. Đặc điểm kinh tế - xã hội
• 3.2. Thực trạng xây dựng nông thôn mới tại huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên
• 3.2.1. Thực trạng xây dựng nông thôn mới theo tiêu chí quy hoạch và thực hiện quy hoạch
• 3.2.2. Thực trạng xây dựng nông thôn mới theo tiêu chí hạ tầng kinh tế - xã hội
• 3.2.3. Thực trạng xây dựng nông thôn mới theo tiêu chí kinh tế và tổ chức sản xuất
• 3.2.4. Thực trạng xây dựng nông thôn mới theo tiêu chí văn hóa - xã hội
• 3.2.5. Thực trạng xây dựng nông thôn mới theo tiêu chí hệ thống chính trị - an ninh xã hội
• 3.2.6. Tình hình lãnh đạo của cấp ủy, chính quyền huyện Phú Bình trong việc xây dựng nông thôn mới
• 3.2.7. Công tác chỉ đạo, điều hành, quản lý
• 3.2.8. Công tác tuyên truyền, vận động
• 3.2.9. Kết quả huy động, sử dụng nguồn lực cho xây dựng nông thôn mới trên địa bàn huyện
• 3.3. Phân tích SWOT về xây dựng nông thôn mới tại huyện Phú Bình tỉnh Thái Nguyên
• 3.3.1. Những điểm mạnh
• 3.3.2. Những điểm yếu, khó khăn và nguyên nhân gây nên khó khăn trong xây dựng Nông thôn mới của huyện
• 3.3.3. Những cơ hội trong xây dựng Nông thôn mới của huyện Phú Bình
• 3.3.4. Những thách thức trong xây dựng Nông thôn tại huyện Phú Bình
• 3.3.5. Đánh giá những thành công, hạn chế và nguyên nhân trong xây dựng nông thôn mới tại huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên
• 3.3.5.1. Những thành công trong xây dựng nông thôn mới tại huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên
• 3.3.5.2. Những hạn chế trong xây dựng nông thôn mới tại huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên
• 4. CHƯƠNG 4: GIẢI PHÁP CHỦ YẾU NHẰM ĐẨY MẠNH XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI TẠI HUYỆN PHÚ BÌNH - TỈNH THÁI NGUYÊN
• 4.1. Quan điểm chung trong quá trình xây dựng nông thôn mới
• 4.1.1. Xây dựng nông thôn mới phải phù hợp với chủ trương đường lối của Đảng và Nhà nước
• 4.1.2. Xây dựng nông thôn mới phải đảm bảo phát triển nông thôn bền vững
• 4.1.3. Xây dựng nông thôn mới trên quan điểm kế thừa những thành tựu đã đạt được
• 4.1.4. Xây dựng nông thôn mới phải vừa hiện đại nhưng vẫn giữ gìn bản sắc dân tộc
• 4.1.5. Xây dựng nông thôn mới trên quan điểm phát huy mọi nguồn lực để xây dựng với tốc độ nhanh
• 4.2. Định hướng, mục tiêu nhằm đẩy mạnh quá trình xây dựng nông thôn mới tại huyện Phú Bình tỉnh Thái Nguyên
• 4.2.1. Định hướng chung
• 4.2.2. Giải pháp chủ yếu nhằm đẩy mạnh xây dựng nông thôn mới tại huyện Phú Bình - tỉnh Thái Nguyên
• 4.2.2.1. Xây dựng cơ sở hạ tầng nông thôn
• 4.2.2.2. Xây dựng cơ sở hạ tầng giao thông và hạ tầng cơ sở vật chất văn hóa
• 4.2.2.3. Xây dựng các cơ sở hạ tầng khác
• 4.2.2.4. Nâng cao trình độ cán bộ và dân trí, tuyên truyền, vận động, giáo dục để tất cả các cấp các ngành và người dân tham gia xây dựng nông thôn mới
• 4.2.2.5. Chuyển dịch cơ cấu cây trồng, vật nuôi, áp dụng khoa học công nghệ vào sản xuất
• 4.2.2.5.1. Với cấp Trung ương
• 4.2.2.5.2. Với cấp tỉnh
• 4.2.2.5.3. Với cấp huyện
• 4.2.2.5.4. Với các hộ gia đình trong nông thôn
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Chương Trình Xây Dựng Nông Thôn Mới Phú Bình

Chương trình xây dựng nông thôn mới là một chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước, nhằm thay đổi diện mạo nông thôn Việt Nam, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho người dân. Tại huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên, chương trình này được triển khai đồng bộ và quyết liệt, với sự tham gia của cả hệ thống chính trị và người dân. Mục tiêu là xây dựng Phú Bình trở thành huyện nông thôn mới kiểu mẫu, có kinh tế phát triển, văn hóa giàu bản sắc, môi trường xanh sạch đẹp và an ninh trật tự được đảm bảo. Chương trình không chỉ tập trung vào phát triển kinh tế mà còn chú trọng đến các yếu tố xã hội, văn hóa, môi trường, nhằm đảm bảo sự phát triển bền vững và toàn diện cho khu vực nông thôn.

1.1. Mục tiêu của Chương trình Mục tiêu Quốc gia tại Phú Bình

Mục tiêu chung của chương trình là xây dựng nông thôn mới ở Phú Bình với kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội từng bước hiện đại. Cơ cấu kinh tế và các hình thức tổ chức sản xuất hợp lý, gắn nông nghiệp với phát triển nhanh công nghiệp, dịch vụ. Xã hội nông thôn dân chủ, ổn định, giàu bản sắc văn hóa dân tộc. Môi trường sinh thái được bảo vệ, an ninh trật tự được giữ vững. Đời sống vật chất và tinh thần của người dân ngày càng được nâng cao theo định hướng xã hội chủ nghĩa.

1.2. Ý nghĩa của Xây dựng Nông thôn mới ở Phú Bình Thái Nguyên

Việc xây dựng nông thôn mới có ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với sự phát triển của huyện Phú Bình. Nó không chỉ giúp cải thiện đời sống vật chất và tinh thần cho người dân, mà còn tạo động lực để phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao vị thế của huyện trong tỉnh và khu vực. Đồng thời, chương trình cũng góp phần bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống, xây dựng nông thôn ngày càng văn minh và hiện đại.

II. Thách Thức Trong Xây Dựng Nông Thôn Mới Tại Phú Bình

Mặc dù đã đạt được nhiều thành tựu đáng kể, quá trình xây dựng nông thôn mới tại Phú Bình vẫn còn đối mặt với không ít khó khăn và thách thức. Cơ sở hạ tầng ở một số xã còn yếu kém, chưa đáp ứng được yêu cầu phát triển. Sản xuất nông nghiệp còn manh mún, nhỏ lẻ, thiếu tính cạnh tranh. Nguồn lực đầu tư cho chương trình còn hạn chế, chưa đủ để đáp ứng nhu cầu thực tế. Bên cạnh đó, nhận thức của một bộ phận người dân về chương trình còn chưa đầy đủ, sự tham gia vào chương trình còn hạn chế. Giải quyết những thách thức này đòi hỏi sự nỗ lực và quyết tâm cao của cả hệ thống chính trị và người dân.

2.1. Thực trạng Cơ sở hạ tầng Nông thôn Phú Bình

Mức độ đạt tiêu chí về cơ sở hạ tầng còn thấp, nhất là một số hạ tầng thiết yếu như giao thông, cơ sở vật chất văn hóa. Điều này gây khó khăn cho việc phát triển kinh tế - xã hội và nâng cao đời sống của người dân. Cần có giải pháp đồng bộ để nâng cấp và hoàn thiện cơ sở hạ tầng, đáp ứng yêu cầu của chương trình xây dựng nông thôn mới.

2.2. Sản xuất Nông nghiệp Nhỏ Lẻ và Thiếu Tính Bền Vững

Sản xuất đã có chuyển biến nhưng vẫn còn manh mún, nhỏ lẻ, các mô hình phát triển sản xuất hàng hóa còn hạn chế. Điều này làm giảm hiệu quả sản xuất và khả năng cạnh tranh của nông sản Phú Bình. Cần có chính sách khuyến khích và hỗ trợ phát triển các mô hình sản xuất tập trung, ứng dụng khoa học công nghệ vào sản xuất, nâng cao chất lượng và giá trị sản phẩm.

2.3. Nguồn lực Đầu tư Hạn chế cho Nông thôn mới

Nguồn lực đầu tư cho chương trình còn hạn chế, chưa đủ để đáp ứng nhu cầu thực tế. Điều này gây khó khăn cho việc triển khai các dự án và hoạt động của chương trình. Cần có giải pháp huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực, bao gồm nguồn vốn ngân sách, vốn tín dụng, vốn xã hội hóa và nguồn lực từ cộng đồng.

III. Giải Pháp Đột Phá Xây Dựng Nông Thôn Mới Phú Bình

Để đẩy nhanh tiến độ xây dựng nông thôn mới tại Phú Bình, cần có những giải pháp đột phá và đồng bộ. Tăng cường đầu tư vào cơ sở hạ tầng, đặc biệt là giao thông, thủy lợi, điện, trường học, trạm y tế. Phát triển sản xuất nông nghiệp theo hướng hàng hóa, ứng dụng khoa học công nghệ vào sản xuất, nâng cao chất lượng và giá trị sản phẩm. Đẩy mạnh công tác đào tạo nghề, tạo việc làm cho người dân nông thôn. Nâng cao nhận thức của người dân về chương trình, khuyến khích sự tham gia tích cực của cộng đồng. Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, đảm bảo hiệu quả sử dụng nguồn lực.

3.1. Đầu tư Cơ sở hạ tầng Đồng bộ và Hiện đại

Ưu tiên đầu tư vào các công trình giao thông nông thôn, hệ thống thủy lợi, điện lưới, trường học, trạm y tế. Đảm bảo các công trình được xây dựng theo tiêu chuẩn kỹ thuật, đáp ứng yêu cầu sử dụng và phát triển lâu dài. Khuyến khích các doanh nghiệp tham gia đầu tư vào cơ sở hạ tầng nông thôn.

3.2. Phát triển Nông nghiệp Hàng hóa Ứng dụng Công nghệ Cao

Xây dựng các vùng sản xuất tập trung, chuyên canh các loại cây trồng, vật nuôi có giá trị kinh tế cao. Ứng dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất, nâng cao năng suất, chất lượng và hiệu quả. Phát triển các chuỗi liên kết sản xuất, chế biến và tiêu thụ nông sản.

3.3. Đào tạo Nghề và Tạo Việc làm cho Lao động Nông thôn

Mở rộng các hình thức đào tạo nghề, đáp ứng nhu cầu của thị trường lao động. Hỗ trợ người dân tìm kiếm việc làm, đặc biệt là trong các khu công nghiệp, khu chế xuất. Khuyến khích phát triển các ngành nghề truyền thống, tạo việc làm tại chỗ cho người dân nông thôn.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn và Kết Quả Xây Dựng Nông Thôn Mới

Chương trình xây dựng nông thôn mới tại Phú Bình đã mang lại những kết quả tích cực. Đời sống vật chất và tinh thần của người dân được nâng cao rõ rệt. Cơ sở hạ tầng được cải thiện đáng kể. Kinh tế nông thôn có bước phát triển, nhiều mô hình sản xuất hiệu quả được nhân rộng. Văn hóa, xã hội có nhiều chuyển biến tích cực. An ninh trật tự được giữ vững. Những kết quả này là minh chứng cho sự đúng đắn của chủ trương xây dựng nông thôn mới của Đảng và Nhà nước, đồng thời là động lực để Phú Bình tiếp tục phấn đấu hoàn thành mục tiêu nông thôn mới nâng cao, kiểu mẫu.

4.1. Nâng cao Đời sống Vật chất và Tinh thần cho Người dân

Thu nhập bình quân đầu người tăng lên, tỷ lệ hộ nghèo giảm xuống. Người dân được tiếp cận với các dịch vụ y tế, giáo dục, văn hóa tốt hơn. Môi trường sống được cải thiện, đảm bảo sức khỏe cho người dân.

4.2. Cải thiện Cơ sở hạ tầng và Phát triển Kinh tế Nông thôn

Hệ thống giao thông, thủy lợi, điện lưới được nâng cấp và mở rộng. Các mô hình sản xuất nông nghiệp hiệu quả được nhân rộng. Các ngành nghề dịch vụ phát triển, tạo thêm việc làm và thu nhập cho người dân.

4.3. Chuyển biến Tích cực về Văn hóa và An ninh Trật tự

Các giá trị văn hóa truyền thống được bảo tồn và phát huy. Tình hình an ninh trật tự được giữ vững, tạo môi trường sống an toàn và ổn định cho người dân. Hệ thống chính trị ở cơ sở được củng cố và tăng cường.

V. Định Hướng Tương Lai Xây Dựng Nông Thôn Mới Phú Bình

Trong giai đoạn tới, Phú Bình tiếp tục đẩy mạnh xây dựng nông thôn mới theo hướng nâng cao chất lượng và bền vững. Tập trung vào phát triển kinh tế nông thôn theo hướng xanh, sạch, đẹp, gắn với du lịch sinh thái. Xây dựng nông thôn thông minh, ứng dụng công nghệ thông tin vào quản lý và sản xuất. Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đáp ứng yêu cầu phát triển của nông thôn. Tăng cường hợp tác quốc tế, học hỏi kinh nghiệm của các nước tiên tiến trong xây dựng nông thôn mới. Với sự quyết tâm và nỗ lực của cả hệ thống chính trị và người dân, Phú Bình sẽ sớm trở thành huyện nông thôn mới kiểu mẫu, đáng sống.

5.1. Phát triển Kinh tế Nông thôn Xanh và Bền vững

Ưu tiên phát triển các ngành nghề thân thiện với môi trường, sử dụng năng lượng tái tạo. Khuyến khích sản xuất nông nghiệp hữu cơ, giảm thiểu sử dụng hóa chất. Phát triển du lịch sinh thái, gắn với bảo tồn các giá trị văn hóa và thiên nhiên.

5.2. Xây dựng Nông thôn Thông minh Ứng dụng Công nghệ

Ứng dụng công nghệ thông tin vào quản lý đất đai, tài nguyên, môi trường. Xây dựng hệ thống thông tin thị trường, giúp người dân tiếp cận thông tin nhanh chóng và chính xác. Phát triển các dịch vụ công trực tuyến, tạo thuận lợi cho người dân.

5.3. Nâng cao Chất lượng Nguồn nhân lực Nông thôn

Đầu tư vào giáo dục, đào tạo, nâng cao trình độ dân trí cho người dân. Khuyến khích người dân học tập, tiếp thu kiến thức mới. Tạo điều kiện cho người dân tham gia vào các hoạt động văn hóa, xã hội.

VI. Bí Quyết Thành Công Xây Dựng Nông Thôn Mới Tại Phú Bình

Thành công của Phú Bình trong xây dựng nông thôn mới đến từ nhiều yếu tố. Sự lãnh đạo, chỉ đạo sát sao của cấp ủy, chính quyền các cấp. Sự tham gia tích cực của người dân. Sự phối hợp chặt chẽ giữa các ban, ngành, đoàn thể. Sự năng động, sáng tạo trong việc triển khai các giải pháp. Sự quan tâm, hỗ trợ của Trung ương và tỉnh. Những yếu tố này là bài học kinh nghiệm quý báu, cần được phát huy và nhân rộng trong quá trình xây dựng nông thôn mới trên cả nước.

6.1. Vai trò Lãnh đạo và Chỉ đạo của Cấp ủy Chính quyền

Cấp ủy, chính quyền các cấp đã có sự lãnh đạo, chỉ đạo sát sao, quyết liệt trong việc triển khai chương trình xây dựng nông thôn mới. Ban hành các nghị quyết, chỉ thị, kế hoạch cụ thể, phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương. Thường xuyên kiểm tra, giám sát, đôn đốc việc thực hiện chương trình.

6.2. Sự Tham gia Tích cực của Cộng đồng Dân cư

Người dân đã nhận thức rõ vai trò chủ thể của mình trong xây dựng nông thôn mới. Tích cực tham gia vào các hoạt động của chương trình, đóng góp công sức, tiền của để xây dựng quê hương. Chủ động học hỏi, ứng dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất.

6.3. Phối hợp Chặt chẽ Giữa Các Ban Ngành Đoàn thể

Các ban, ngành, đoàn thể đã có sự phối hợp chặt chẽ trong việc triển khai các hoạt động của chương trình. Phân công trách nhiệm rõ ràng, phối hợp nhịp nhàng, tạo sức mạnh tổng hợp để thực hiện thành công chương trình.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI 1. Cơ sở lý luận của xây dựng nông thôn mới 1. Lý luận về nông thôn 1. Khái niệm nông thôn Theo từ điển tiếng Việt: Nông thôn là danh từ chỉ khu vực dân cư tập trung chủ yếu làm nghề nông; phân biệt với thành thị.

Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tại thông tư số: 54/2009/TT - BNNPTNT thì nông thôn được khái niệm: Nông thôn là phần lãnh thổ không thuộc nội thành, nội thị các thành phố, thị xã, thị trấn được quản lý bởi cấp hành chính cơ sở là Ủy ban nhân dân xã. Như vậy, nông thôn là vùng sinh sống của tập hợp dân cư, trong đó tập chung chủ yếu là nông dân, nghề nghiệp chủ yếu là sản xuất nông nghiệp. Tập hợp này tham gia vào các hoạt động kinh tế, văn hóa, xã hội và môi trường trong một thể chế chính trị nhất định và chịu ảnh sự quản lý hành chính cơ sở là UBND xã. Đặc điểm của nông thôn Việt Nam trong giai đoạn đổi mới - Nông thôn Việt Nam sau những năm đổi mới đến nay đã có nhiều biến đổi theo chiều hướng tích cực.

Tuy nhiên, lực lượng dân cư chủ yếu vẫn là nông dân, ngành nghề và nguồn thu của hộ vẫn chủ yếu là nông nghiệp. Công nghiệp và dịch vụ đã có sự phát triển, nhưng còn chiếm tỷ lệ nhỏ. - Nông thôn có điều kiện tự nhiên, môi trường sinh thái đa dạng bao gồm các tài nguyên đất, nước, khí hậu, rừng, sông suối, ao hồ, khoáng sản, hệ động thực vật. Đây là điều kiện thuận để phát triển nông nghiệp, nông thôn, nhưng đồng thời cũng là thách thức trong quá trình phát triển bền vững của khu vực nông thôn nói riêng và cả nước nói chung.

- Dân cư nông thôn có mối quan hệ họ tộc và gia đình khá chặt chẽ với những quy định cụ thể của từng họ tộc và gia đình. Những người ngoài họ tộc Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.vn c 6 cùng chung sống luôn có tinh thần đoàn kết giúp đỡ nhau tạo nên tình làng, nghĩa xóm lâu bền. - Nông thôn lưu giữ và bảo tồn nhiều di sản văn hóa quốc gia như phong tục tập quán cổ truyền về đời sống, lễ hội, sản xuất nông nghiệp và ngành nghề truyền thống, các di tích lịch sử, văn hóa, các danh lam thắng cảnh Đây chính là nơi chứa đựng kho tàng văn hóa dân tộc, đồng thời là khu vực giải trí và du lịch sinh thái phong phú và hấp dẫn đối với mọi người. Vai trò của nông thôn trong phát triển kinh tế - xã hội - Nông thôn là nơi sản xuất chủ yếu lương thực, thực phẩm; - Cung cấp nguyên vật liệu cho công nghiệp chế biến nông sản; - Cung cấp hàng hóa cho tiêu dùng trong nước và xuất khẩu; - Cung cấp lao động cho công nghiệp và thành thị; - Là thị trường rộng lớn tiêu thụ những sản phẩm công nghiệp và dịch vụ; - Phát triển nông thôn tạo điều kiện phát triển ổn định về kinh tế- chính trị - xã hội.

Lý luận về xây dựng nông thôn mới 1. Khái niệm nông thôn mới Đã có một số diễn giải và phân tích về khái niệm thế nào là nông thôn mới. Nông thôn mới trước tiên phải là nông thôn chứ không phải là thị tứ; đó là nông thôn mới chứ không phải nông thôn truyền thống. Nếu so sánh giữa nông thôn mới và nông thôn truyền thống, thì nông thôn mới phải bao hàm cơ cấu và chức năng mới.

Ngày 16 tháng 4 năm 2009 Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 491/QĐ-TTg về Bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới gồm 19 tiêu chí là: Tiêu chí về quy hoạch và thực hiện quy hoạch; tiêu chí về giao thông; tiêu chí về thủy lợi; tiêu chí về điện; tiêu chí trường học; tiêu chí cơ sở vật chất văn hóa; tiêu chí chợ nông thôn; tiêu chí về bưu điện; tiêu chí về nhà ở dân cư; tiêu chí về y tế; tiêu chí về văn hóa; tiêu chí về môi trường; tiêu chí về hệ thống tổ chức chính trị xã hội vững mạnh; tiêu chí về an ninh, trật tự xã hội. Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.vn c 7 - Thông tư số 49/2013/TT-BNNPTNT, ngày 04 tháng 10 năm 2013 của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn về hướng dẫn thực hiện Bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới quy định tại điều 22: Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương có trách nhiệmCăn cứ các quy định của Trung ương để cụ thể hóa nội dung thực hiện Bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới cho phù hợp với điều kiện cụ thể của địa phương. Ủy ban nhân dân tỉnh Thái Nguyên đã ban hành Quyết định số Quyết định số 769/QĐ-UBND ngày 24/4/2014 để cụ thể hóa các tiêu chí nông thôn mới trên địa bàn tỉnh. Bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới và quy định của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cũng như của Ủy ban nhân dân tỉnh Thái Nguyên đều cho thấy nông thôn mới là nông thôn toàn diện bao gồm tất cả các lĩnh vực từ kinh tế, xã hội đến quốc phòng, an ninh và bảo vệ môi trường sinh thái và phải phù hợp với điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của tỉnh.

Ngày 04 tháng 6 năm 2010 của Thủ Tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 800/QĐ-TTg về phê duyệt Chương trình mục tiêu Quốc gia về xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2010 - 2020. Tại quyết định này, mục tiêu chung của Chương trình được xác định là: “Xây dựng nông thôn mới có kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội từng bước hiện đại; cơ cấu kinh tế và các hình thức tổ chức sản xuất hợp lý, gắn nông nghiệp với phát triển nhanh công nghiệp, dịch vụ; gắn phát triển nông thôn với đô thị theo quy hoạch; xã hội nông thôn dân chủ, ổn định, giàu bản sắc văn hóa dân tộc; môi trường sinh thái được bảo vệ; an ninh trật tự được giữ vững; đời sống vật chất và tinh thần của người dân ngày càng được nâng cao; theo định hướng xã hội chủ nghĩa”. Như vậy, nông thôn mới là nông thôn có kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội hiện đại, cơ cấu kinh tế và các hình thức tổ chức sản xuất hợp lý, xã hội dân chủ, ổn định, giàu bản sắc văn hóa dân tộc, đời sống vật chất, tinh thần được nâng cao, môi trường sinh thái được bảo vệ, an ninh trật tự được giữ vững. Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.

Vai trò và đặc điểm của nông thôn mới Xây dựng nông thôn mới là nông thôn được xây dựng đạt được những tiêu chí quy định và được cấp có thẩm quyền công nhận. Trong Nghị quyết số 26-NQ/TW của Ban chấp hành Trung ương Đảng cộng sản Việt Nam đưa ra mục tiêu: "Xây dựng nông thôn mới có kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội hiện đại, cơ cấu kinh tế và các hình thức tổ chức sản xuất hợp lý, gắn nông nghiệp với phát triển nhanh công nghiệp, dịch vụ, đô thị theo quy hoạch; xã hội nông thôn ổn định, giàu bản sắc văn hoá dân tộc; dân trí được nâng cao, môi trường sinh thái được bảo vệ; hệ thống chính trị ở nông thôn dưới sự lãnh đạo của Đảng được tăng cường"; Như vậy, Xây dựng nông thôn mới phải đạt những nội dung cơ bản sau: làng xã văn minh, sạch đẹp, hạ tầng hiện đại; sản xuất phải phát triển bền vững theo hướng kinh tế hàng hoá; đời sống về vật chất và tinh thần của dân nông thôn ngày càng được nâng cao; bản sắc văn hoá dân tộc được giữ gìn và phát triển; xã hội nông thôn an ninh tốt, quản lý dân chủ. Thực tế hiện nay trong quá trình chỉ đạo xã điểm triển khai xây dựng nông thôn mới ở nước ta đang gặp phải 3 khó khăn lớn nhất: Đầu tiên là tăng nhanh, bền vững thu nhập cho nông dân, mục tiêu đến 2020 thu nhập tăng gấp 2,5 lần hiện nay. Khó khăn tiếp theo là xây dựng hạ tầng nông thôn hiện đại, trong điều kiện thực tế hạ tầng nông thôn quá lạc hậu nhất là miền núi, vùng ĐBSCL, trong khi nguồn vốn đầu tư của Chính phủ rất hạn chế.

Cuối cùng là vấn đề chuyển dịch cơ cấu lao động trong nông thôn, sao cho đến năm 2020 lao động nông nghiệp chiếm 30 % lao động của xã hội (hiện nay gần 60%). Nguyên tắc và các bước xây dựng nông thôn mới * Nguyên tắc xây dựng nông thôn mới Điều 2 Thông tư liên tịch số 26/2011/TTLT-BNNPTNT-BKHDT-BTC, ngày 13 tháng 4 năm 2011 (liên bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn, Kế hoạch và đầu tư, Bộ Tài chính) về hướng dẫn một số nội dung thực hiện Quyết Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.vn c 9 định 800/QĐ-TTg ngày 04 tháng 6 năm 2010 của Thủ tướng Chính phủ về phê duyệt Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2010 - 2020 đã đề ra 6 nguyên tắc trong xây dựng nông thôn mới như sau: (1). Các nội dung, hoạt động của Chương trình xây dựng nông thôn mới phải hướng tới mục tiêu thực hiện 19 tiêu chí của Bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới ban hành tại Quyết định số 491/Q Đ-TTg ngày 16 tháng 4 năm 2009 của Thủ tướng Chính phủ. Phát huy vai trò chủ thể của cộng đồng dân cư địa phương là chính, Nhà nước đóng vai trò định hướng, ban hành các tiêu chí, quy chuẩn, chính sách, cơ chế hỗ trợ, đào tạo cán bộ và hướng dẫn thực hiện.

Các hoạt động cụ thể do chính cộng đồng người dân ở thôn, xã bàn bạc dân chủ để quyết định và tổ chức thực hiện. Kế thừa và lồng ghép các chương trình mục tiêu quốc gia, chương trình hỗ trợ có mục tiêu, các chương trình, dự án khác đang triển khai trên địa bàn nông thôn. Thực hiện Chương trình xây dựng nông thôn mới phải gắn với kế hoạch phát triển kinh tế xã hội của địa phương, có quy hoạch và cơ chế đảm bảo thực hiện các quy hoạch xây dựng nông thôn mới đã được cấp có thẩm quyền xây dựng. Công khai, minh bạch về quản lý, sử dụng các nguồn lực; tăng cường phân cấp, trao quyền cho cấp xã quản lý và tổ chức thực hiện các công trình, dự án của Chương trình xây dựng nông thôn mới; phát huy vai trò làm chủ của người dân và cộng đồng, thực hiện dân chủ cơ sở trong quá trình lập kế hoạch, tổ chức thực hiện và giám sát đánh giá.