MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Theo nhà kinh tế học Michael Porter của Mỹ thì: Cạnh tranh là giành lấy thị phần, bản chất của cạnh tranh là tìm kiếm lợi nhuận. Tất cả các doanh nghiệp đang tham gia vào hoạt động sản xuất kinh doanh trong cơ chế thị trƣờng nhƣ hiện nay đều phải chịu sự tác động của những quy luật kinh tế khách quan, trong đó có quy luật cạnh tranh, bởi vì tất cả các doanh nghiệp đều cùng tìm kiếm lợi nhuận. Cạnh tranh có vai trò vô cùng quan trọng trong nền kinh tế thị trƣờng.
Cạnh tranh giúp các ngành, các doanh nghiệp tự đào thải những cá thể doanh nghiệp yếu kém, không đủ sức tồn tại. Vậy, để tồn tại và phát triển, mỗi doanh nghiệp đều cần xây dựng năng lực cạnh tranh, chính là sự thể hiện về thực lực và lợi thế của doanh nghiệp trong việc thỏa mãn tốt nhất nhu cầu của khách hàng để thu lợi nhuận cao bằng việc khai thác, sử dụng những lợi thế bên trong và những điều kiện thuận lợi của môi trƣờng kinh doanh. Trong quá trình xây dựng năng lực cạnh tranh, yếu tố quan trọng là các doanh nghiệp phải biết tự hoàn thiện mình bằng cách áp dụng những tiến bộ khoa học kỹ thuật trong công nghệ, phƣơng thức quản lý, nâng cao chất lƣợng nguồn nhân lực… Trong những năm qua, Việt Nam đã đạt đƣợc nhiều thành tựu to lớn trong quá trình phát triển kinh tế, hội nhập khu vực và thế giới nhƣ ASEAN, WTO,… nó mở ra cho nền kinh tế nói chung và các doanh nghiệp Việt Nam nói riêng những cơ hội và thách thức. Thách thức lớn nhất đó chính là sự cạnh tranh ngày càng gay gắt từ những đối thủ mạnh khác.
Để tận dụng đƣợc những cơ hội và ứng phó với những thách thức, đòi hỏi các doanh nghiệp phải vận động theo hƣớng tích cực để khẳng định, xây dựng khả năng cạnh tranh để tạo vị thế của mình trên thị trƣờng. 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Tại thời điểm hiện nay, thị trƣờng thức ăn chăn nuôi và hóa chất phục vụ nông nghiệp Việt Nam đang phát triển khá nhanh, với mức tăng trƣởng từ 10-13%/năm đã đƣa Việt Nam thành nƣớc đứng đầu khối ASEAN, đứng thứ 12 thế giới về sản lƣợng thức ăn chăn nuôi công nghiệp, khoảng 17 triệu tấn năm 2013. Theo số liệu từ Hiệp hội Thức ăn chăn nuôi, hiện nay, cả nƣớc có 239 nhà máy chế biến thức ăn chăn nuôi, trong đó 180 nhà máy là của các doanh nghiệp trong nƣớc, 59 nhà máy còn lại là các doanh nghiệp liên doanh và doanh nghiệp FDI. Có thể nhận thấy, sự cạnh tranh thị phần trong ngành này khá gay gắt.
Chỉ là một doanh nghiệp quy mô nhỏ còn khá non trẻ, mới thành lập và đi vào hoạt động từ đầu năm 2011, chuyên kinh doanh nhập khẩu và phân phối trong lĩnh vực thức ăn chăn nuôi và hóa chất phục vụ nông nghiệp, Công ty Hoa Lâm thực sự đứng trƣớc khá nhiều khó khăn khi xác định vị trí cạnh tranh của mình trên thị trƣờng vì phải đối mặt với nhiều đối thủ lớn, có thị phần trong ngành này. Tuy nhiên, trong điều kiện khu vực kinh tế nông nghiệp của Việt Nam vẫn có vai trò quan trọng thì tiềm năng phát triển trong ngành nguyên liệu và hóa chất nông nghiệp dành cho Công ty Hoa Lâm là rất lớn. Trải qua 4 năm xây dựng và phát triển, Công ty đã thu đƣợc một số thành tựu nhất định nhƣng điều đó vẫn chƣa thực sự đảm bảo năng lực để cạnh tranh lâu dài. Bên cạnh đó, ngày càng có nhiều doanh nghiệp mới tham gia vào thị trƣờng này, dẫn đến nhiều thách thức mà Công ty Hoa Lâm phải đối mặt.
Những thách thức đó là phải làm sao để tạo ra năng lực cạnh tranh mạnh so với các doanh nghiệp khác? Làm sao để có nét chuyên nghiệp độc đáo? Làm sao để tạo một vị trí đặc biệt cho Công ty trên thị trƣờng để thu hút và tạo lòng trung thành của khách hàng, đem đến sự phát triển lâu dài? Xuất phát từ lý luận và thực tiễn cho thấy, việc nghiên cứu xây dựng năng lực cạnh tranh cho Công ty Trách nhiệm hữu hạn Nhập khẩu và Phân 2 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com phối Hoa Lâm là một đòi hỏi cấp thiết. Vì vậy, tác giả lựa chọn nghiên cứu đề tài: “Xây dựng năng lực cạnh tranh của Công ty Trách nhiệm hữu hạn Nhập khẩu và Phân phối Hoa Lâm” để trả lời cho câu hỏi “Làm thế nào để xây dựng năng lực cạnh tranh của Công ty Trách nhiệm hữu hạn Nhập khẩu và Phân phối Hoa Lâm?” 2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu Mục đích nghiên cứu Mục đích của luận văn là đề xuất một số giải pháp xây dựng năng lực cạnh tranh cho Công ty Trách nhiệm hữu hạn Nhập khẩu và Phân phối Hoa Lâm. Nhiệm vụ nghiên cứu - Làm rõ một số vấn đề lý thuyết liên quan đến cạnh tranh, năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp, sự cần thiết, các yếu tố phản ánh và các nhân tố ảnh hƣởng tới năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp thƣơng mại.
- Phân tích, đánh giá thực trạng năng lực cạnh tranh và những nhân tố ảnh hƣởng đến năng lực cạnh tranh của Công ty Trách nhiệm hữu hạn Nhập khẩu và phân phối Hoa Lâm. - Đề xuất một số giải pháp xây dựng năng lực cạnh tranh của Công ty Trách nhiệm hữu hạn Nhập khẩu và phân phối Hoa Lâm. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu Đối tượng nghiên cứu Đối tƣợng nghiên cứu của đề tài là năng lực cạnh tranh của Công ty Trách nhiệm hữu hạn Nhập khẩu và phân phối Hoa Lâm. Đề tài phân tích và đánh giá các yếu tố phản ánh năng lực cạnh tranh và đƣa ra giải pháp để xây dựng các yếu tố đó theo hƣớng hoàn thiện và nâng cao hơn, bao gồm: Năng lực tài chính, Nguồn nhân lực, Trình độ quản lý và cơ cấu tổ chức, Khả năng ứng dụng khoa học công nghệ, Khả năng mở rộng thị trƣờng và phát triển sản phẩm – dịch vụ, Thƣơng hiệu.
3 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Phạm vi nghiên cứu Thời gian: 4 năm (từ năm 2011 đến năm 2014) 4. Kết cấu của luận văn Ngoài Phần giới thiệu và Kết luận, kết cấu của luận văn gồm 4 chƣơng: Chƣơng 1. Cơ sở lý luận về năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp. Phƣơng pháp và thiết kế nghiên cứu.
Thực trạng năng lực cạnh tranh của Công ty Trách nhiệm hữu hạn Nhập khẩu và Phân phối Hoa Lâm. Giải pháp xây dựng năng lực cạnh tranh của Công ty Trách nhiệm hữu hạn Nhập khẩu và Phân phối Hoa Lâm. Những đóng góp mới của luận văn - Hệ thống hóa cơ sở lý luận về năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp, các yếu tố phản ánh năng lực cạnh tranh và các nhân tố ảnh hƣởng đến năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp. - Phân tích, đánh giá về năng lực cạnh tranh của Công ty trách nhiệm hữu hạn Nhập khẩu và Phân phối Hoa Lâm qua các yếu tố về năng lực tài chính, nguồn nhân lực, trình độ quản lý và cơ cấu tổ chức, khả năng ứng dụng công nghệ, khả năng mở rộng thị trƣờng và phát triển sản phẩm cũng nhƣ các nhân tố ảnh hƣởng đến năng lực cạnh tranh của công ty qua 4 năm hình thành và phát triển (2011 – 2014).
- Đƣa ra một số định hƣớng, giải pháp và kiến nghị nhằm xây dựng năng lực cạnh tranh của Công ty trách nhiệm hữu hạn Nhập khẩu và Phân phối Hoa Lâm trong thời gian tới. 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA DOANH NGHIỆP 1. Một số khái niệm cơ bản về năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp 1. Khái niệm cạnh tranh và vai trò của cạnh tranh trong nền kinh tế 1.
Khái niệm về cạnh tranh Khái niệm chung: cạnh tranh là hành động ganh đua, đấu tranh chống lại các cá nhân hay các nhóm, các loài vì mục đích giành đƣợc sự tồn tại, sống còn, giành đƣợc lợi nhuận, địa vị, sự kiêu hãnh, các phần thƣởng hay những thứ khác. Thuật ngữ cạnh tranh đƣợc sử dụng cho nhiều lĩnh vực khác nhau nhƣ lĩnh vực kinh tế, thƣơng mại, luật, chính trị, sinh thái, thể thao… Cạnh tranh có thể là giữa hai hay nhiều lực lƣợng, hệ thống, cá nhân, nhóm, loài, tùy theo nội dung mà thuật ngữ này đƣợc sử dụng. Cạnh tranh có thể dẫn đến nhiều kết quả khác nhau. Trong lĩnh vực kinh tế thì cạnh tranh đƣợc hiểu là sự ganh đua giữa các chủ thể kinh tế (nhà sản xuất, nhà phân phối, nhà bán lẻ, ngƣời tiêu dùng, thƣơng nhân…) nhằm giành lấy những vị thế tạo nên lợi thế tƣơng đối trong sản xuất, tiêu thụ hay tiêu dùng hàng hóa, dịch vụ hay các lợi ích về kinh tế, thƣơng mại khác để thu đƣợc nhiều lợi ích nhất cho mình.
Vai trò của cạnh tranh Trong nền kinh tế thị trƣờng, cạnh tranh có vai trò vô cùng quan trọng, nó đƣợc coi là động lực của sự phát triển không chỉ của mỗi cá nhân, mỗi doanh nghiệp mà cả nền kinh tế nói chung. Đối với doanh nghiệp: - Cạnh tranh đƣợc coi nhƣ là cái “sàng” để lựa chọn và đào thải các doanh nghiệp. Vì vậy nâng cao khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp có vai trò cực kỳ to lớn. 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com - Cạnh tranh quyết định sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp.
Cạnh tranh tạo ra động lực cho sự phát triển của doanh nghiệp, thúc đẩy doanh nghiệp tìm mọi biện pháp để nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh. - Cạnh tranh đòi hỏi doanh nghiệp phải phát triển công tác Marketing bắt đầu từ việc nghiên cứu thị trƣờng để xác định đƣợc nhu cầu thị trƣờng, từ đó ra các quyết định sản xuất kinh doanh để đáp ứng các nhu cầu đó. Bên cạnh đó, doanh nghiệp phải nâng cao các hoạt động dịch vụ cũng nhƣ tăng cƣờng công tác quảng cáo, khuyến mãi, bảo hành. - Cạnh tranh buộc các doanh nghiệp phải đƣa ra các sản phẩm có chất lƣợng cao hơn để đáp ứng đƣợc nhu cầu thƣờng xuyên thay đổi của ngƣời tiêu dùng.
Muốn vậy, các doanh nghiệp phải áp dụng những thành tựu khoa học kỹ thuật mới vào quá trình sản xuất kinh doanh, tăng cƣờng công tác quản lý, nâng cao trình độ tay nghề của công nhân. từ đó làm cho doanh nghiệp ngày càng phát triển hơn. Đối với ngƣời tiêu dùng: Có cạnh tranh, hàng hoá sẽ có chất lƣợng ngày càng tốt hơn, mẫu mã ngày càng đẹp, phong phú đa dạng hơn để đáp ứng các yêu cầu của ngƣời tiêu dùng trong xã hội.