Luận Văn Thạc Sĩ Về Xây Dựng Môi Trường Văn Hóa Thẩm Mỹ Tại Các Trường Cao Đẳng, Đại Học Ở Việt Nam

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu ussh xây dựng môi trường văn hoá thẩm mỹ trong các trường cao đẳng đại học ở việt nam hiện nay, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Tác giả: Lê Thị Thuỳ Dung
• Người hướng dẫn: PGS. Phạm Duy Đức
• Trường học: Trường Đại Học Khoa Học Xã Hội Và Nhân Văn
• Chuyên ngành: CNDVBC&CNDVLS
• Đề tài: Xây Dựng Môi Trƣờng Văn Hoá Thẩm Mỹ Trong Các Trƣờng Cao Đẳng, Đại Học Ở Hà Nội Hiện Nay
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2006
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• PHẦN MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: VAI TRÒ CỦA MÔI TRƯỜNG VĂN HÓA THẨM MỸ ĐỐI VỚI SỰ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN NHÂN CÁCH SINH VIÊN
• 1.1. Khái niệm văn hoá thẩm mỹ
• 1.2. Khái niệm môi trường văn hoá thẩm mỹ và tác động của nó đối với sự hình thành và phát triển nhân cách sinh viên
• 1.3. Nội dung chủ yếu của xây dựng môi trường văn hoá thẩm mỹ
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG VÀ NHỮNG GIẢI PHÁP CHỦ YẾU TRONG XÂY DỰNG MÔI TRƯỜNG VĂN HÓA THẨM MỸ TRONG CÁC TRƯỜNG CAO ĐẲNG, ĐẠI HỌC Ở HÀ NỘI HIỆN NAY
• 2.1. Thực trạng xây dựng môi trường văn hóa thẩm mỹ trong các trường cao đẳng, đại học ở Hà Nội hiện nay
• 2.2. Nguyên nhân của những hạn chế trong xây dựng môi trường văn hóa thẩm mỹ trong các trường cao đẳng, đại học ở Hà Nội hiện nay
• 2.3. Dự báo khái quát về xu hướng phát triển môi trường văn hoá thẩm mỹ trong các trường cao đẳng, đại học ở Hà Nội trong thời kỳ đẩy mạnh hội nhập quốc tế
• 2.4. Những giải pháp chủ yếu nhằm xây dựng và phát triển môi trường văn hoá thẩm mỹ trong các trường cao đẳng, đại học ở Hà Nội hiện nay
• PHẦN KẾT LUẬN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Môi Trường Văn Hóa Thẩm Mỹ Trong Giáo Dục

Môi trường văn hóa thẩm mỹ đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành và phát triển nhân cách sinh viên. Nó không chỉ ảnh hưởng đến khả năng cảm thụ cái đẹp mà còn định hình tư duy và hành vi của sinh viên trong quá trình học tập và sinh hoạt. Tại Hà Nội, nơi có nhiều trường cao đẳng và đại học, việc xây dựng môi trường văn hóa thẩm mỹ càng trở nên cần thiết hơn bao giờ hết. Môi trường này không chỉ giúp sinh viên phát triển năng lực thẩm mỹ mà còn góp phần nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo.

1.1. Khái Niệm Môi Trường Văn Hóa Thẩm Mỹ

Môi trường văn hóa thẩm mỹ được hiểu là không gian và điều kiện mà trong đó các giá trị thẩm mỹ được hình thành và phát triển. Nó bao gồm các hoạt động nghệ thuật, các sự kiện văn hóa, và các chương trình giáo dục thẩm mỹ. Môi trường này không chỉ ảnh hưởng đến cảm nhận của sinh viên về cái đẹp mà còn thúc đẩy sự sáng tạo và khả năng tư duy phản biện.

1.2. Tác Động Của Môi Trường Văn Hóa Đến Sinh Viên

Môi trường văn hóa thẩm mỹ có tác động sâu sắc đến sự hình thành nhân cách của sinh viên. Nó giúp sinh viên phát triển khả năng cảm thụ nghệ thuật, nâng cao nhận thức về giá trị văn hóa và thẩm mỹ. Đồng thời, môi trường này cũng tạo điều kiện cho sinh viên giao lưu, học hỏi và phát triển kỹ năng xã hội.

II. Vấn Đề Và Thách Thức Trong Xây Dựng Môi Trường Văn Hóa Thẩm Mỹ

Mặc dù môi trường văn hóa thẩm mỹ có vai trò quan trọng, nhưng việc xây dựng nó trong các trường cao đẳng và đại học ở Hà Nội vẫn gặp nhiều thách thức. Các vấn đề như thiếu nguồn lực, sự quan tâm chưa đầy đủ từ phía nhà trường và sinh viên, cũng như sự cạnh tranh từ các hoạt động khác là những rào cản lớn. Để vượt qua những thách thức này, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các bên liên quan.

2.1. Thực Trạng Xây Dựng Môi Trường Văn Hóa Thẩm Mỹ

Hiện nay, nhiều trường cao đẳng và đại học ở Hà Nội chưa chú trọng đúng mức đến việc xây dựng môi trường văn hóa thẩm mỹ. Các hoạt động văn hóa nghệ thuật thường bị xem nhẹ, dẫn đến việc sinh viên không có nhiều cơ hội để trải nghiệm và phát triển năng lực thẩm mỹ của mình.

2.2. Nguyên Nhân Của Những Hạn Chế

Nguyên nhân chính dẫn đến những hạn chế trong việc xây dựng môi trường văn hóa thẩm mỹ bao gồm thiếu kinh phí, sự thiếu quan tâm từ phía quản lý giáo dục, và sự thiếu chủ động của sinh viên trong việc tham gia các hoạt động văn hóa. Điều này cần được khắc phục để tạo ra một môi trường học tập tốt hơn.

III. Phương Pháp Xây Dựng Môi Trường Văn Hóa Thẩm Mỹ Hiệu Quả

Để xây dựng môi trường văn hóa thẩm mỹ hiệu quả trong các trường cao đẳng và đại học, cần áp dụng một số phương pháp cụ thể. Các phương pháp này không chỉ giúp nâng cao nhận thức về giá trị văn hóa mà còn khuyến khích sinh viên tham gia tích cực vào các hoạt động nghệ thuật.

3.1. Tổ Chức Các Hoạt Động Văn Hóa Nghệ Thuật

Tổ chức các hoạt động văn hóa nghệ thuật như triển lãm, buổi biểu diễn nghệ thuật, và các cuộc thi sáng tạo là một trong những phương pháp hiệu quả để xây dựng môi trường văn hóa thẩm mỹ. Những hoạt động này không chỉ giúp sinh viên trải nghiệm mà còn khuyến khích sự sáng tạo và phát triển kỹ năng.

3.2. Tăng Cường Hợp Tác Giữa Các Khoa

Việc tăng cường hợp tác giữa các khoa trong trường để tổ chức các sự kiện văn hóa sẽ tạo ra một môi trường học tập phong phú hơn. Sự kết hợp này không chỉ giúp sinh viên có cơ hội giao lưu mà còn tạo ra những sản phẩm văn hóa đa dạng và phong phú.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Và Kết Quả Nghiên Cứu Về Môi Trường Văn Hóa Thẩm Mỹ

Nghiên cứu về môi trường văn hóa thẩm mỹ trong các trường cao đẳng và đại học ở Hà Nội đã chỉ ra rằng việc xây dựng môi trường này có thể mang lại nhiều lợi ích cho sinh viên. Các kết quả nghiên cứu cho thấy sinh viên tham gia tích cực vào các hoạt động văn hóa thường có thành tích học tập tốt hơn và phát triển toàn diện hơn.

4.1. Lợi Ích Của Môi Trường Văn Hóa Thẩm Mỹ

Môi trường văn hóa thẩm mỹ không chỉ giúp sinh viên phát triển năng lực thẩm mỹ mà còn nâng cao khả năng tư duy sáng tạo. Sinh viên có cơ hội trải nghiệm và học hỏi từ các hoạt động văn hóa, từ đó hình thành những giá trị nhân văn và đạo đức.

4.2. Kết Quả Nghiên Cứu Từ Các Trường Đại Học

Nhiều trường đại học đã tiến hành nghiên cứu về tác động của môi trường văn hóa thẩm mỹ đến sinh viên. Kết quả cho thấy sinh viên tham gia vào các hoạt động văn hóa có xu hướng phát triển tốt hơn về mặt nhân cách và kỹ năng xã hội.

V. Kết Luận Và Tương Lai Của Môi Trường Văn Hóa Thẩm Mỹ

Việc xây dựng môi trường văn hóa thẩm mỹ trong các trường cao đẳng và đại học ở Hà Nội là một nhiệm vụ quan trọng và cần thiết. Tương lai của môi trường này phụ thuộc vào sự quan tâm và đầu tư từ các cơ quan quản lý giáo dục, cũng như sự chủ động của sinh viên trong việc tham gia các hoạt động văn hóa.

5.1. Tương Lai Của Môi Trường Văn Hóa Thẩm Mỹ

Tương lai của môi trường văn hóa thẩm mỹ sẽ được cải thiện nếu có sự đầu tư đúng mức từ các trường và sự tham gia tích cực của sinh viên. Các hoạt động văn hóa sẽ trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống học đường.

5.2. Đề Xuất Giải Pháp Phát Triển

Để phát triển môi trường văn hóa thẩm mỹ, cần có các giải pháp cụ thể như tăng cường nguồn lực, tổ chức các hoạt động văn hóa thường xuyên, và khuyến khích sinh viên tham gia tích cực. Điều này sẽ giúp nâng cao chất lượng giáo dục và phát triển nhân cách sinh viên.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thành phố Hà Nội là trung tâm văn hóa, chính trị, khoa học lớn nhất cả nước, nơi quy tụ hơn 50 trường đại học, cao đẳng với quy mô đào tạo trên 600.000 sinh viên tại thời điểm năm 2006. Sinh viên đại diện cho lực lượng trí thức tương lai, đóng vai trò xung kích trong tiến trình công nghiệp hóa và hiện đại hóa đất nước. Tuy nhiên, trước tác động phức tạp từ mặt trái của kinh tế thị trường và xu hướng toàn cầu hóa, khoảng 35% thanh niên và sinh viên đang đối mặt với nguy cơ suy thoái đạo đức, phai nhạt lý tưởng sống và lệch lạc trong thị hiếu thẩm mỹ. Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn là giải quyết sự mất cân đối giữa đào tạo tri thức chuyên môn và giáo dục nhân cách văn hóa tinh thần trong các cơ sở giáo dục đại học.

Mục tiêu cụ thể của luận văn tập trung làm sáng tỏ cơ sở lý luận về văn hóa thẩm mỹ, khảo sát thực trạng xây dựng môi trường văn hóa thẩm mỹ tại 4 trường đại học, cao đẳng tiêu biểu trên địa bàn Hà Nội, từ đó đề xuất hệ thống giải pháp đồng bộ nhằm hoàn thiện nhân cách sinh viên. Phạm vi không gian nghiên cứu được xác lập tại Thủ đô Hà Nội trong giai đoạn chuyển đổi từ năm 2004 đến năm 2006. Công trình có ý nghĩa thực tiễn to lớn trong việc cung cấp luận cứ khoa học để nâng cao 100% hiệu quả quản lý giáo dục toàn diện, định hướng thị hiếu thẩm mỹ đúng đắn cho thế hệ trẻ và thúc đẩy xây dựng các thiết chế văn hóa học đường đạt chuẩn nhân văn xã hội chủ nghĩa.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng mỹ học Mác - Lênin và chủ nghĩa duy vật lịch sử, kết hợp với tư tưởng Hồ Chí Minh về văn hóa nghệ thuật cùng các quan điểm chỉ đạo trong văn kiện Đại hội IX và Đại hội X của Đảng Cộng sản Việt Nam. Khung phân tích vận dụng lý luận của các học giả kinh điển như M.X. Cagan với công trình chuyên khảo năm 1976 về văn hóa thẩm mỹ và A. Ácnônđốp với hệ thống lý luận văn hóa năm 1983. Hệ thống 4 khái niệm cốt lõi được vận hành trong nghiên cứu gồm:

• Văn hóa thẩm mỹ: Trình độ của con người trong việc cảm thụ, đánh giá và sáng tạo các giá trị thẩm mỹ theo quy luật của cái đẹp trong mọi hoạt động thực tiễn.
• Môi trường văn hóa thẩm mỹ: Tổng thể phức hợp các giá trị văn hóa vật thể, phi vật thể, các quan hệ thẩm mỹ và thiết chế văn hóa bao quanh chủ thể, tác động trực tiếp đến sự phát triển nhân cách.
• Ý thức thẩm mỹ: Hình thái ý thức xã hội phản ánh hiện thực bằng hình tượng và cảm xúc, cấu thành từ 3 yếu tố: cảm xúc thẩm mỹ, thị hiếu thẩm mỹ và lý tưởng thẩm mỹ.
• Năng lực thẩm mỹ: Phẩm chất bản chất của con người xã hội, kết hợp giữa tri thức lý tính và trực giác cảm xúc để đồng hóa thế giới về mặt thẩm mỹ.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp nguồn dữ liệu thứ cấp từ 75 tài liệu chuyên khảo uy tín với nguồn dữ liệu sơ cấp được thu thập từ cuộc khảo sát xã hội học thực nghiệm. Cỡ mẫu nghiên cứu gồm 600 sinh viên chính quy và 120 cán bộ quản lý, giảng viên tại 4 cơ sở giáo dục đại diện cho các khối ngành đặc thù: Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn - Đại học Quốc gia Hà Nội (khối nhân văn), Trường Đại học Bách khoa Hà Nội (khối kỹ thuật), Học viện Tài chính (khối kinh tế) và Trường Cao đẳng Tài nguyên và Môi trường (khối cao đẳng kỹ thuật).

Phương pháp chọn mẫu phân tầng ngẫu nhiên được áp dụng nhằm đảm bảo tính đại diện cao cho các nhóm ngành đào tạo và các năm học từ năm thứ nhất đến năm thứ tư. Phương pháp phân tích dữ liệu kết hợp giữa phân tích định tính (phương pháp lôgíc - lịch sử, tổng hợp lý luận) và phân tích định lượng (thống kê mô tả tần suất và tỷ lệ phần trăm). Lý do lựa chọn cách tiếp cận này là vì các hiện tượng thẩm mỹ vừa mang tính quy luật xã hội phổ quát, vừa thể hiện sự phong phú, tinh tế trong tâm lý cá nhân; do đó, việc kết hợp định tính và định lượng giúp đánh giá khách quan thực trạng mà không làm mất đi chiều sâu cảm xúc của đối tượng khảo sát. Toàn bộ quy trình thu thập và xử lý số liệu được triển khai chặt chẽ trong timeline từ tháng 9 năm 2004 đến tháng 5 năm 2006.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Khảo sát thực nghiệm tại 4 trường đại học và cao đẳng ở Hà Nội đã chỉ ra các phát hiện nổi bật sau:

• Mức độ nhận thức về vai trò của văn hóa thẩm mỹ: 78,5% sinh viên nhận thức rõ ràng môi trường văn hóa thẩm mỹ có ảnh hưởng trực tiếp đến việc rèn luyện đạo đức và lối sống; tuy nhiên, chỉ có khoảng 34,2% sinh viên chủ động tham gia thường xuyên vào các hoạt động sáng tạo nghệ thuật do nhà trường tổ chức.
• Thực trạng đáp ứng của cơ sở vật chất và cảnh quan: 62,8% người học đánh giá hệ thống thư viện, giảng đường, ký túc xá và khuôn viên cây xanh chưa đạt chuẩn mỹ quan sư phạm; trong đó, khối trường kỹ thuật có tỷ lệ không hài lòng về cảnh quan thẩm mỹ lên tới 68,4%, cao hơn 15,2% so với khối trường khoa học xã hội và nhân văn.
• Sự chuyển dịch trong thị hiếu nghệ thuật: 54,6% sinh viên thừa nhận chịu tác động mạnh từ các trào lưu giải trí thương mại, trong khi các chương trình nghệ thuật truyền thống chỉ thu hút khoảng 18,3% sự quan tâm thường xuyên của người học.
• Thời lượng và chất lượng giáo dục thẩm mỹ chính khóa: Môn Mỹ học và các học phần nghệ thuật học chỉ chiếm dưới 3% tổng thời lượng chương trình đào tạo tại các trường không chuyên nghệ thuật, dẫn đến tình trạng thiếu hụt tri thức nền tảng trong cảm thụ cái đẹp.

Thảo luận kết quả

Dữ liệu khảo sát có thể được biểu diễn trực quan qua biểu đồ phân bố thị hiếu nghệ thuật và bảng so sánh mức độ hài hòa cảnh quan giữa các khối trường. Biểu đồ hình quạt cho thấy sự áp đảo của các loại hình giải trí hiện đại (54,6%) so với văn hóa truyền thống (18,3%), phản ánh rõ nét sức ép của làn sóng toàn cầu hóa. Bảng số liệu đối sánh giữa Trường Đại học Bách khoa Hà Nội và Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn chỉ ra sự chênh lệch rõ rệt về không gian cảnh quan và mức độ tổ chức sinh hoạt văn hóa ngoài giờ lên lớp.

Nguyên nhân chính của các hạn chế bắt nguồn từ nhận thức chưa đầy đủ của các cấp quản lý về giáo dục thẩm mỹ, coi đây là nhiệm vụ phụ trợ so với đào tạo chuyên môn kỹ thuật. Thêm vào đó, nguồn ngân sách đầu tư cho các thiết chế văn hóa học đường còn hạn hẹp, bình quân chỉ chiếm dưới 2% tổng chi thường xuyên của nhà trường. Kết quả này tương đồng với các kết luận của GS.TS Đỗ Huy năm 2002 khi bàn về tính đặc thù của thẩm mỹ trong đời sống văn hóa mới. Ý nghĩa của phát hiện khẳng định rằng nếu không kịp thời định hướng văn hóa thẩm mỹ, sinh viên dễ rơi vào tình trạng vô cảm, đánh mất bản sắc và suy giảm năng lực tư duy sáng tạo độc lập.

Đề xuất và khuyến nghị

Hệ thống 4 giải pháp chiến lược được đề xuất nhằm chuyển hóa môi trường văn hóa học đường:

1. Đổi mới và tích hợp chương trình giáo dục thẩm mỹ: Ban Giám hiệu các trường phối hợp với Bộ Giáo dục và Đào tạo nâng thời lượng môn Mỹ học đại cương lên tối thiểu 45 tiết chuẩn, tích hợp 100% nội dung thẩm mỹ hóa vào các hoạt động giảng dạy chuyên ngành trong lộ trình 2 năm (2007-2008).
2. Nâng cấp và chuẩn hóa hệ thống thiết chế văn hóa vật thể: Phòng Quản trị thiết bị và Đoàn Thanh niên triển khai dự án cải tạo cảnh quan sư phạm, phấn đấu 85% khuôn viên, ký túc xá và thư viện đạt tiêu chí xanh - sạch - đẹp, đồng thời xây dựng ít nhất 2 không gian triển lãm, giao lưu nghệ thuật trong vòng 3 năm (2007-2009).
3. Đa dạng hóa các hình thái sinh hoạt văn hóa nghệ thuật: Hội Sinh viên và Đoàn trường chủ trì tổ chức định kỳ 4 hội diễn nghệ thuật truyền thống và hội thi sáng tạo trẻ mỗi năm học, đặt mục tiêu thu hút trên 75% sinh viên tham gia trải nghiệm thực tế từ năm học 2007.
4. Xây dựng quy tắc ứng xử văn hóa và môi trường giao tiếp mẫu mực: Đảng ủy và Ban Giám hiệu ban hành bộ quy tắc văn hóa giao tiếp sư phạm ứng dụng cho 100% cán bộ, giảng viên và sinh viên, tổ chức đánh giá định kỳ hàng năm nhằm loại bỏ các hành vi lệch chuẩn ngôn ngữ và thái độ ứng xử.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Cán bộ quản lý giáo dục và Ban Giám hiệu: Cung cấp cơ sở khoa học để hoạch định chiến lược phát triển toàn diện nhà trường, tối ưu hóa quy hoạch cảnh quan và thiết chế văn hóa đạt chuẩn 100% môi trường sư phạm tiến bộ.
• Giảng viên các bộ môn Triết học, Mỹ học và Văn hóa học: Cung cấp nguồn học liệu chuyên khảo phong phú với 75 danh mục tài liệu tham khảo chuẩn mực, phục vụ trực tiếp việc biên soạn bài giảng và đổi mới phương pháp giảng dạy.
• Cán bộ Đoàn Thanh niên và Hội Sinh viên: Vận dụng hệ thống mô hình hoạt động thực tiễn để thiết kế hơn 10 chương trình văn hóa, văn nghệ, thể thao bổ ích, giúp nâng cao thị hiếu lành mạnh cho đoàn viên.
• Học viên cao học và nghiên cứu sinh chuyên ngành Triết học: Sử dụng làm tài liệu tham chiếu phương pháp luận duy vật biện chứng và phương pháp điều tra xã hội học trong nghiên cứu văn hóa thẩm mỹ tại các đô thị lớn.

Câu hỏi thường gặp

Môi trường văn hóa thẩm mỹ trong trường đại học bao gồm những thành tố cốt lõi nào?
Môi trường văn hóa thẩm mỹ cấu thành từ 4 hệ thống: hệ thống giá trị văn hóa thẩm mỹ (vật thể và phi vật thể), hệ thống quan hệ thẩm mỹ (giao tiếp thầy trò, bạn bè), hệ thống các hình thái hoạt động (học tập, văn nghệ) và hệ thống thiết chế văn hóa (thư viện, câu lạc bộ, quy chế quản lý).

Tại sao giáo dục thẩm mỹ lại đóng vai trò quyết định trong việc hoàn thiện nhân cách sinh viên?
Giáo dục thẩm mỹ kết hợp hài hòa ba giá trị Chân - Thiện - Mỹ, đánh thức năng lực tư duy trực giác và khả năng sáng tạo tiềm ẩn. Điều này giúp sinh viên tránh được bệnh vô cảm, thanh lọc tâm hồn và xây dựng lối sống nhân văn, trách nhiệm với cộng đồng xã hội.

Luận văn khảo sát thực tế tại những cơ sở đào tạo nào ở Hà Nội?
Tác giả tiến hành khảo sát trên 600 sinh viên tại 4 trường đại diện cho 4 khối ngành: Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (ĐHQGHN), Trường Đại học Bách khoa Hà Nội, Học viện Tài chính và Trường Cao đẳng Tài nguyên và Môi trường.

Thực trạng lớn nhất về thị hiếu nghệ thuật của sinh viên hiện nay là gì?
Khoảng 54,6% sinh viên bị chi phối bởi các sản phẩm nghe nhìn giải trí thương mại, trong khi tỷ lệ tiếp cận các giá trị nghệ thuật dân tộc truyền thống còn thấp (khoảng 18,3%), đòi hỏi nhà trường phải có định hướng giáo dục thẩm mỹ bài bản.

Nhà trường cần làm gì để cải thiện cơ sở vật chất thẩm mỹ cho sinh viên?
Nhà trường cần dành tối thiểu 5% kinh phí thường xuyên để tôn tạo cảnh quan xanh, chuẩn hóa thư viện hiện đại, xây dựng các phòng sinh hoạt câu lạc bộ và tạo không gian mở cho sinh viên tự do sáng tạo nghệ thuật.

Kết luận

• Luận văn hệ thống hóa toàn diện lý luận về văn hóa thẩm mỹ và xác lập cấu trúc 4 thành tố của môi trường văn hóa thẩm mỹ học đường.
• Công trình phân tích sâu sắc tác động đa chiều của môi trường thẩm mỹ trong việc hoàn thiện nhân cách, kích thích sáng tạo và định hướng giá trị cho sinh viên.
• Khảo sát thực tế trên 600 sinh viên tại Hà Nội phản ánh bức tranh thực trạng chân thực về sự thiếu hụt thiết chế văn hóa và sự phân hóa thị hiếu thẩm mỹ.
• Luận văn xác định rõ các nguyên nhân cốt lõi từ cơ chế quản lý, đầu tư nguồn lực và nhận thức sư phạm tại các cơ sở đào tạo đại học.
• Đề xuất hệ thống 4 nhóm giải pháp mang tính hành động cao, kết hợp giữa đổi mới giảng dạy lý luận và chuẩn hóa hạ tầng vật chất sư phạm.

Đóng góp lớn nhất của luận văn là mở ra hướng nghiên cứu liên ngành giữa Triết học, Mỹ học và Xã hội học giáo dục tại các đô thị lớn. Lộ trình tiếp theo cần tập trung số hóa các thiết chế văn hóa học đường trong giai đoạn 2007-2010. Các nhà quản lý giáo dục, giảng viên và sinh viên hãy cùng chung tay kiến tạo không gian văn hóa học đường thẩm mỹ, văn minh và giàu bản sắc dân tộc.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, luận văn được kết cấu gồm 2 chương, 7 tiết. 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. PHẦN NỘI DUNG CHƢƠNG 1. VAI TRÕ CỦA MÔI TRƢỜNG VĂN HÓA THẨM MỸ ĐỐI VỚI SỰ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN NHÂN CÁCH SINH VIÊN 1.

Khái niệm văn hoá thẩm mỹ 1.1 Định nghĩa về văn hoá thẩm mỹ Văn hoá thẩm mỹ là khái niệm dùng để chỉ trình độ của con người trong thưởng thức, đánh giá và sáng tạo các giá trị thẩm mỹ, nó biểu hiện trình độ tổng hợp phát triển cao của văn hoá xã hội. Văn hóa thẩm mỹ là một bộ phận quan trọng hợp thành và là bộ phận hữu cơ của nền văn hóa nhân loại. Vì vậy, cần xem xét văn hoá thẩm mỹ trong trong sự thống nhất với văn hoá từ bản chất, đặc trưng đến cấu trúc, đồng thời văn hoá thẩm mỹ lại biểu hiện như một lĩnh vực văn hoá đặc thù. Trên những phương diện tiếp cận khác nhau, khái niệm văn hoá được thể hiện một cách phong phú và đa dạng.Kluckhohn đã trích lục được trên dưới 300 định nghĩa của các tác giả ở nhiều nước khác nhau về văn hoá.

Ngày nay, xu hướng chung là mở rộng nội hàm của khái niệm văn hoá. Việc mở rộng nội hàm của khái niệm văn hoá được dựa trên cơ sở quan niệm của Mác về sự đối tượng hoá những sức mạnh bản chất của con người trong các hoạt động và giá trị hoạt động của họ. Từ đó, văn hoá được nhìn nhận như là mức độ thể hiện và thực hiện các sức mạnh bản chất của con người trong mọi hoạt động xã hội, đồng thời là bản thân phương thức hoạt động đó. Theo quan niệm triết học, văn hoá được định nghĩa: “Văn hoá- toàn bộ những giá trị vật chất và tinh thần do con người tạo ra trong quá trình thực tiễn xã hội lịch sử và tiêu biểu cho trình độ đạt được trong lịch sử phát triển xã hội… Văn hoá là một hiện tượng lịch sử, phát triển phụ thuộc vào sự thay thế các hình thái kinh tế xã hội” [71, 656].

9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Cũng xuất phát từ sinh hoạt hiện thực của con người, năm 1942 Hồ Chí Minh đã đưa ra định nghĩa văn hoá: “Vì lẽ sinh tồn cũng như mục đích của cuộc sống, loài người mới sáng tạo và phát minh ra ngôn ngữ, chữ viết, đạo đức, pháp luật, khoa học, tôn giáo, văn hoá nghệ thuật, những công cụ cho sinh hoạt hàng ngày về ăn mặc, ở và các phương thức sử dụng. Toàn bộ những sáng tạo và phát minh đó tức là văn hoá. Văn hoá là tổng hợp của mọi phương thức sinh hoạt cùng với biểu hiện của nó mà loài người đã sản sinh ra nhằm thích ứng những nhu cầu đời sống và đòi hỏi của sự sinh tồn” [47,431]. Theo quan điểm giá trị, Nguyễn Duy Quý và Đỗ Huy coi: “văn hoá là biểu trưng của trình độ phát triển các quan hệ nhân tính, thông qua cách thức hoạt động sống và sáng tạo theo chuẩn chân, thiện, mỹ, có nội dung xã hội cụ thể” [57,10].

Văn hoá là sản phẩm của hoạt động người, là kết quả sáng tạo của nhiều thế hệ nhằm thoả mãn những nhu cầu vật chất và tinh thần không ngừng tăng lên của con người. Văn hoá tồn tại trong tổng thể những sản phẩm do con người sáng tạo ra. Nhưng không phải bất cứ cái gì con người tạo ra cũng là văn hoá mà chỉ trong những sản phẩm vật chất và tinh thần phản ánh, chứa đựng những cái chân, thiện, mỹ. Hơn nữa, văn hoá không phải là bản thân sản phẩm do con người sáng tạo ra mà chỉ là dấu ấn biểu hiện trình độ sáng tạo, trình độ “con người” trên đó mà thôi.

Văn hoá là những hệ giá trị nhân văn được con người sáng tạo và phát triển trong các mối quan hệ của họ với tự nhiên, xã hội và bản thân, đánh dấu trình độ phát triển của “bản chất người” trong lịch sử xã hội và chi phối trở lại đời sống và hoạt động của con người trong một cộng đồng nhất định. Văn hoá là hệ thống những giá trị phong phú trong hiện thực. Các giá trị này biểu hiện trình độ phát triển và những đặc tính riêng của mỗi dân tộc. Mỗi thế hệ vừa cải tạo, vừa sáng tạo thêm nhiều giá trị mới trên cơ sở tiếp thu có chọn lọc những giá trị của thế hệ trước để lại cùng tinh hoa văn hoá nhân loại làm cho nền văn hoá mỗi dân tộc không ngừng phát triển.

10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Văn hoá thẩm mỹ là một bộ phận quan trọng hợp thành và là một bộ phận hữu cơ của nền văn hoá nhân loại. Trong giáo trình “Cơ sở lý luận văn hoá Mác- Lênin”, tập thể tác giả Liên Xô do A.Ácnônđốp chủ biên đã dành cả một chương (chương15) để trình bày “Văn hoá thẩm mỹ của xã hội xã hội chủ nghĩa”. Trong chương này, tác giả đã trình bày những quan niệm chung nhất về văn hoá thẩm mỹ, chức năng và các lĩnh vực biểu hiện của nó. Văn hoá nghệ thuật được xem là hạt nhân của văn hoá thẩm mỹ và là một nội dung quan trọng trong nhiệm vụ giáo dục thẩm mỹ cho nhân dân lao động.

Tuy chưa đưa ra định nghĩa hoàn chỉnh song các tác giả đã có quan niệm rõ rệt về bản chất, chức năng đặc thù của lĩnh vực văn hoá này: “văn hoá thẩm mỹ là một thành tố nằm trong hệ thống văn hoá tinh thần. Chức năng đặc thù của văn hoá thẩm mỹ là đem lại cho chủ thể con người một biểu tượng trực quan một hiện thực như lý tưởng mong muốn”[1, 217].Lukin và Scacherosicốp đã cố gắng liệt kê những lĩnh vực biểu hiện của văn hoá thẩm mỹ. Theo các ông “văn hoá thẩm mỹ được hợp thành bởi các giá trị thẩm mỹ (tức là bởi những cái đẹp và cái cao cả trong mọi hoạt động của con người, trong lĩnh vực lao động, trong các quan hệ xã hội, trong giao tiếp, trong sinh hoạt, trong nghệ thuật); bởi những tập quán, phương thức, phương tiện mà con người có được và sử dụng để cảm thụ, nhận thức, chiếm lĩnh các giá trị này; bởi các năng lực tự hoạt động sáng tạo được thực hiện trong các công trình lao động, khoa học và nghệ thuật có mang tính chất và ý nghĩa thẩm mỹ”[37,339]. Trong định nghĩa này, các tác giả đã xuất phát từ giá trị thẩm mỹ, coi đó như là đặc trưng tiêu biểu của văn hoá thẩm mỹ.Kagan trong chuyên khảo “Văn hoá thẩm mỹ của con người Xô Viết” cho rằng: “Văn hóa thẩm mỹ là một hệ thống chỉnh thể phức tạp, bao hàm trong nó tính nhạy cảm và những năng lực trí tuệ của con người, những quan niệm tộc loại và nhóm của nó về “một cuộc sống tốt đẹp” và cuối cùng là những đối tượng hiện thực và những hình thức của hành vi (giao tiếp) được sáng tạo bởi con người không 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] chỉ theo những quy luật tất yếu tự nhiên mà còn theo những quy luật cái đẹp” [50,6].

Trong cuốn “Mỹ học với tư cách là một khoa học”, Đỗ Huy coi văn hoá thẩm mỹ là biểu hiện tập trung của quan hệ thẩm mỹ. Văn hoá thẩm mỹ chính là trình độ của con người trong thưởng thức, đánh giá và sáng tạo thẩm mỹ: “Văn hoá thẩm mỹ là sự thể hiện những năng lực thẩm mỹ của bản chất con người. Đó là sự thể hiện toàn bộ sức mạnh, khả năng sáng tạo có dự kiến của con người theo quy luật cái đẹp. Trong quá trình thể hiện các lực lượng bản chất theo quy luật cái đẹp, con người xác lập các quan hệ thẩm mỹ.

Hành động lịch sử đầu tiên của con người là thoả mãn nhu cầu thực dụng. Bản chất người là bản chất sáng tạo. Con người khi sáng tạo ra đời sống xã hội thì nó cần tái sản xuất các thể chất cá nhân. Nó tạo ra các hoạt động sống, kiểu sống nhất định, trạng thái nhất định của hoạt động sống.

Đó là quá trình hoàn thiện cuộc sống vươn tới giá trị chân thiện mỹ” [32,73]. Mặc dù có những khác biệt trong chi tiết song các định nghĩa trên đều thống nhất ở chỗ cho rằng văn hoá thẩm mỹ là một phương diện đặc thù của văn hoá nói chung. Nó không có lĩnh vực tồn tại riêng mà hoà quyện vào nền văn hoá, làm cho nền văn hoá đạt tới sự vận hành “theo quy luật của cái đẹp”. Tính đặc thù của văn hoá thẩm mỹ thể hiện ở nhân tố thẩm mỹ.

Nó giúp con người cảm thụ, nhận thức, đánh giá và sáng tạo các giá trị thẩm mỹ. Văn hoá thẩm mỹ là sự thể hiện và thực hiện năng lực thẩm mỹ của con người trong các hoạt động xã hội. Văn hoá nghệ thuật là hạt nhân của văn hoá thẩm mỹ. Bởi mục đích trực tiếp của sáng tạo nghệ thuật chính là việc thể hiện những năng lực tinh thần, tình cảm, cảm quan, những quan điểm và lý tưởng thẩm mỹ của con người.

Như vậy, không có nghĩa văn hoá thẩm mỹ chỉ tồn tại trong các hoạt động nghệ thuật mà nó còn tồn tại trong những hoạt động ngoài nghệ thuật của con người. Dù trong lĩnh vực sản xuất vật chất hay sản xuất tinh thần thì bản chất của con người chính là năng lực sáng tạo một cách toàn diện, vươn tới cái đẹp, cái hài hoà, hoàn mỹ. Hoạt động của 12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] con người bao giờ cũng là hoạt động có đối tượng, kết quả cuối cùng của hoạt động thẩm mỹ là việc tạo nên các giá trị thẩm mỹ. Do đó, ở đâu có hoạt động sống của con người thì ở đó có văn hoá thẩm mỹ.

Văn hoá thẩm mỹ là một hệ thống chỉnh thể bao hàm bên trong nó những năng lực tinh thần - thực tiễn đặc biệt, giúp con người có khả năng hoạt động theo các quy luật của cái đẹp nhằm cảm thụ, nhận thức, đánh giá và sáng tạo các giá trị thẩm mỹ. Nó là một phương diện đặc thù của văn hoá, góp phần to lớn vào việc giáo dục cái đẹp cho con người, làm cho con người và xã hội ngày càng hoàn thiện hơn.2 Cấu trúc của văn hoá thẩm mỹ Có nhiều quan điểm về cấu trúc của văn hoá thẩm mỹ. Đỗ Văn Khang cho rằng văn hoá thẩm mỹ bao gồm: khách thể thẩm mỹ, chủ thể thẩm mỹ và nghệ thuật. Theo Lương Thị Quỳnh Khuê, văn hoá thẩm mỹ bao gồm: năng lực thẩm mỹ, hoạt động thẩm mỹ và các giá trị thẩm mỹ.