Tổng quan luận án
Công trình nghiên cứu mang tên "Xây dựng chương trình ngoại khóa các môn giáo dục thể chất cho sinh viên Trường Đại học An ninh nhân dân" do nghiên cứu sinh Bùi Trần Khánh thực hiện, dưới sự hướng dẫn khoa học của TS. Lê Thiết Can và PGS.TS. Lê Hoàng Ngân (trong văn bản ghi TS. Lê Thiết Can và Lê Hoàng Ngân), bảo vệ năm 2024 tại Trường Đại học Thể dục Thể thao TP. Hồ Chí Minh. Luận án thuộc chuyên ngành Giáo dục học, mã số đào tạo 9140101.
Tính cấp thiết và khoảng trống nghiên cứu
Giáo dục thể chất (GDTC) và thể dục thể thao (TDTT) trường học giữ vị trí cốt lõi trong mục tiêu đào tạo con người phát triển toàn diện, được quy định cụ thể tại Luật Thể dục, thể thao năm 2018 (Điều 20), Nghị định số 11/2015/NĐ-CP của Chính phủ, cùng các định hướng đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục theo Nghị quyết số 29-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng và Nghị quyết số 17-NQ/ĐUCA của Đảng ủy Công an Trung ương.
Đối với Trường Đại học An ninh nhân dân – đơn vị đào tạo cán bộ, chiến sĩ phục vụ sự nghiệp bảo vệ An ninh quốc gia – việc rèn luyện thể lực và kỹ năng vận động có ý nghĩa quyết định đến khả năng sẵn sàng chiến đấu và thực thi nhiệm vụ. Tuy nhiên, thực tiễn đào tạo tại trường nảy sinh khoảng trống lớn:
- Thời lượng môn học GDTC chính khóa hiện tại bị cắt giảm xuống còn 86 giờ (so với chương trình trước đây là 126 giờ, giảm 40 giờ), khiến quỹ thời gian vận động thể chất trong tuần của sinh viên bị hạn chế.
- Hoạt động của các câu lạc bộ TDTT ngoại khóa tại trường chủ yếu diễn ra tự phát, thiếu chương trình đào tạo cụ thể, bài bản và có hệ thống để thu hút sinh viên tham gia rèn luyện thường xuyên nhằm bù đắp lượng vận động thiếu hụt.
Từ khoảng trống trên, việc xây dựng và chuẩn hóa chương trình ngoại khóa các môn GDTC là yêu cầu cấp thiết nhằm nâng cao chất lượng đào tạo thể chất cho sinh viên Trường Đại học An ninh nhân dân.
Mục đích, mục tiêu và giả thuyết nghiên cứu
- Mục đích nghiên cứu: Trên cơ sở đánh giá toàn diện thực trạng chương trình GDTC nội khóa và ngoại khóa, tiến hành xây dựng và hoàn thiện chương trình GDTC ngoại khóa mới, đưa hoạt động của các câu lạc bộ TDTT vào nền nếp, bài bản, đáp ứng yêu cầu nâng cao thể lực cho sinh viên Trường Đại học An ninh nhân dân.
- Mục tiêu nghiên cứu (đánh số theo văn bản):
- Mục tiêu 1: Đánh giá thực trạng công tác GDTC tại Trường Đại học An ninh nhân dân.
- 1.1. Xác định các tiêu chí đánh giá thực trạng công tác GDTC của Trường Đại học An ninh nhân dân.
- 1.2. Đánh giá thực trạng về chương trình GDTC tại Trường Đại học An ninh nhân dân theo các tiêu chí xác định.
- 1.3. Đánh giá thực trạng về thể lực sinh viên Trường Đại học An ninh nhân dân theo Thông tư số 106/2020/TT-BCA của Bộ Công an và theo Quyết định số 53/2008/QĐ-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo.
- 1.4. Đánh giá chương trình GDTC ngoại khóa từ các đối tượng cán bộ quản lý, giảng viên, sinh viên tại Trường Đại học An ninh nhân dân.
- Mục tiêu 2: Xây dựng chương trình GDTC ngoại khóa cho sinh viên Trường Đại học An ninh nhân dân.
- 2.1. Xác định căn cứ xây dựng chương trình GDTC ngoại khóa cho sinh viên Trường Đại học An ninh nhân dân.
- 2.2. Xây dựng chương trình GDTC ngoại khóa mới các môn Bóng đá, Bóng bàn, Bơi lội.
- Mục tiêu 3: Ứng dụng và đánh giá hiệu quả chương trình GDTC ngoại khóa cho sinh viên Trường Đại học An ninh nhân dân.
- 3.1. Tổ chức thực nghiệm chương trình GDTC ngoại khóa mới các môn Bóng đá, Bóng bàn, Bơi lội.
- 3.2. Đánh giá sự phát triển thể lực của sinh viên sau thực nghiệm theo Thông tư số 106/2020/TT-BCA của Bộ Công an và theo Quyết định số 53/2008/QĐ-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo.
- 3.3. Đánh giá mức độ hài lòng của sinh viên sau thực nghiệm các chương trình GDTC ngoại khóa các môn Bóng đá, Bóng bàn, Bơi lội tại Trường Đại học An ninh nhân dân.
- Giả thuyết khoa học của luận án: Nếu xây dựng được chương trình ngoại khóa các môn GDTC cho sinh viên Trường Đại học An ninh nhân dân mang tính khoa học, hệ thống, khả thi và được kiểm chứng trong thực tế, phù hợp với điều kiện tại đơn vị sẽ làm phong phú thêm cơ sở lý luận và thực tiễn để không ngừng nâng cao chất lượng đào tạo sinh viên Trường Đại học An ninh nhân dân, phù hợp với xu hướng phát triển của công tác đào tạo hiện nay là chú trọng các hoạt động thể thao trong trường học, tạo môi trường lành mạnh, hữu ích đối với sự phát triển thể chất và tinh thần cho người học.
Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng nghiên cứu: Quá trình xây dựng và đánh giá hiệu quả chương trình ngoại khóa các môn GDTC (Bóng đá, Bóng bàn, Bơi lội) cho sinh viên.
- Khách thể nghiên cứu: Sinh viên hệ đào tạo chính quy (lứa tuổi 19 - 22), cán bộ quản lý (CBQL), và giảng viên (GV) thuộc Khoa Quân sự, Võ thuật, Thể dục thể thao, Trường Đại học An ninh nhân dân.
- Phạm vi không gian: Trường Đại học An ninh nhân dân.
- Phạm vi nội dung: Đánh giá thực trạng chương trình GDTC ngoại khóa hiện hữu (Bóng chuyền, Cầu lông, Võ thuật) và xây dựng, thực nghiệm, kiểm chứng chương trình ngoại khóa mới gồm 3 môn: Bóng đá, Bóng bàn, Bơi lội.
Tổng quan tài liệu và vị trí của luận án
Các hướng nghiên cứu và cơ sở lý luận được điểm lại
Tác giả đã hệ thống hóa các nhóm công trình nghiên cứu và văn bản định hướng liên quan trực tiếp đến đề tài:
-
Hệ thống chủ trương, văn bản pháp quy của Đảng, Nhà nước và Ngành Công an:
- Các văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc (từ Đại hội IV đến Đại hội XIII) về xây dựng lực lượng Công an nhân dân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại; Văn kiện Đại hội Đảng lần thứ VIII về chăm lo củng cố thể chất nhân dân.
- Luật Thể dục, thể thao năm 2018; Luật Giáo dục năm 2012 và 2019; Quyết định số 2160/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt "Quy hoạch phát triển thể dục, thể thao Việt Nam đến năm 2020, định hướng đến năm 2030" (quy định chỉ tiêu tập luyện TDTT thường xuyên và đạt chuẩn rèn luyện thể lực của lực lượng vũ trang).
- Các quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo: Quyết định số 72/2008/QĐ-BGD&ĐT về tổ chức hoạt động TDTT ngoại khóa cho học sinh, sinh viên; Thông tư số 48/2020/TT-BGDĐT về tổ chức câu lạc bộ thể thao trường học; Thông tư số 25/2015/TT-BGDĐT và Thông tư số 17/2021/TT-BGDĐT về chuẩn chương trình đào tạo trình độ đại học; Thông tư số 08/2021/TT-BGDĐT về quy chế đào tạo đại học; Quyết định số 53/2008/QĐ-BGDĐT về đánh giá, xếp loại thể lực học sinh, sinh viên.
- Các văn bản của Bộ Công an: Thông tư liên bộ số 89/TT-LB (1989), Thông tư số 526/BNV (1991), Thông tư liên tịch số 05/2005/TTLT-BCA-UBTDTT; Chỉ thị số 10/2006/BCA về huấn luyện quân sự, võ thuật; Kế hoạch số 101/KH-BCA-X11 (2012); Công văn số 17/1999/V11 (X14) quy định sinh viên CAND tập luyện thêm 2 môn võ thuật (Karatedo, Taekwondo...); Thông tư số 106/2020/TT-BCA quy định chế độ rèn luyện thể lực trong CAND.
-
Lý luận về giáo dục thể chất và TDTT ngoại khóa:
- Trịnh Trung Hiếu: Xác lập 3 nguyên tắc chung của giáo dục thể thao (kết hợp với lao động và chiến đấu, phát triển con người toàn diện, nâng cao sức khỏe).
- Philin: Đưa ra hệ thống luận điểm về tổ chức GDTC ngoài trường học (kế thừa GDTC chính khóa, phối hợp đa ngành, đa dạng hóa hình thức, dựa trên sự tự giác và kiểm tra y học).
- Lê Văn Lẫm và Phạm Xuân Thành: Phân tích 6 khía cạnh tổ chức TDTT ngoại khóa (tính chất mềm hóa, nội dung - không gian rộng lớn, hình thức - thời gian linh hoạt, vai trò chủ đạo của GV và chủ thể của SV, quy mô hoạt động, tính bổ sung và độc lập).
- Nguyễn Kỳ Anh và Vũ Đức Thu, Matveep L.P, Vũ Đức Thu và Trương Anh Tuấn, Đồng Văn Triệu và Trương Anh Tuấn, Nguyễn Toán và Phạm Danh Tốn: Định nghĩa các giờ TDTT ngoại khóa, khẳng định cấu trúc đơn giản, nội dung chuyên môn hẹp hơn nội khóa nhưng đòi hỏi cao về tính tự giác, kỷ luật và sáng tạo.
-
Lý luận về xây dựng và đánh giá chương trình đào tạo:
- Các nguyên tắc xây dựng chương trình thể thao ngoại khóa của Tatyana Evgenievna (2012), Titova Anna Vladimirovna (2008), Yuspa T.
- Các mô hình và quy trình đánh giá chương trình của UNESCO, Nguyễn Kim Dung (2006), quy trình 9 bước của Peter F. (Đại học Austin), và khung đánh giá dựa vào mục tiêu - đánh giá dựa vào kết quả của Carter McNamara (1998).
Khoảng trống luận án lựa chọn giải quyết
Mặc dù đã có các công trình nghiên cứu về GDTC và hoạt động ngoại khóa trong các trường đại học, nhưng chưa có công trình nào thiết kế một chương trình GDTC ngoại khóa hoàn chỉnh, có cấu trúc chi tiết, thời lượng phân bổ cụ thể cho các môn thể thao tự chọn ứng dụng (Bóng đá, Bóng bàn, Bơi lội) phù hợp với thực trạng giảm giờ chính khóa và điều kiện thực tiễn tại Trường Đại học An ninh nhân dân.
Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu
Cơ sở lý thuyết và khung phân tích
- Khái niệm và cấu trúc chương trình đào tạo: Dựa theo Từ điển Giáo dục học, Thông tư 08/2011/TT-BGDĐT và Thông tư 17/2021/TT-BGDĐT, chương trình đào tạo là bản thiết kế tổng thể gồm mục tiêu, nội dung, kế hoạch giảng dạy, phương pháp đào tạo và hình thức đánh giá. Cấu trúc học phần thể thao tự chọn gồm 3 phần: Thuyết minh chương trình; Chương trình chi tiết (phân phối nội dung); Tiêu chuẩn thi, kiểm tra kết thúc.
- Hệ thống 7 nguyên tắc xây dựng chương trình thể thao ngoại khóa:
- Nguyên tắc khoa học: Phù hợp thành tựu khoa học giáo dục, đảm bảo độ tin cậy và phát triển toàn diện.
- Nguyên tắc lịch sử: Đảm bảo tính kế thừa, liên hệ với các chương trình trước và tiến trình phát triển kỹ - chiến thuật, luật thi đấu.
- Nguyên tắc giáo dục: Giáo dục nhân cách, ý chí thông qua phương pháp giảng dạy, trực quan và thi đấu.
- Nguyên tắc tự giác – tích cực: Phát huy sự chủ động, hiểu rõ mục đích bài tập và tự đánh giá của người học.
- Nguyên tắc trực quan: Kết hợp phân tích lời nói với thị giác, thính giác và minh họa trực quan sinh động.
- Nguyên tắc hệ thống và tăng tiến: Liên kết tri thức rời rạc thành hệ thống hoàn chỉnh, nâng cao dần mức độ vận động.
- Nguyên tắc vừa sức: Phù hợp với lứa tuổi, đặc điểm cá nhân và trình độ chuẩn bị theo quy tắc từ dễ đến khó, từ đơn giản đến phức tạp.
- Khung đánh giá chương trình: Vận dụng quy trình 9 bước của Peter F. (Đại học Austin) và 2 hình thức đánh giá của Carter McNamara (1998): đánh giá dựa vào mục tiêu (kiểm tra mức độ đạt được các mục tiêu đặt ra) và đánh giá dựa vào kết quả (đo lường sự thay đổi về kiến thức, thể lực, kỹ năng của người học).
| Khung phân tích lý thuyết |
Thành phần / Nội dung cụ thể |
| Cấu trúc chương trình |
1. Thuyết minh (Mục tiêu, nguyên tắc, phân phối thời gian); 2. Chương trình chi tiết; 3. Kiểm tra, đánh giá. |
| Hệ thống nguyên tắc xây dựng |
Khoa học; Lịch sử; Giáo dục; Tự giác – tích cực; Trực quan; Hệ thống và tăng tiến; Vừa sức. |
| Quy trình đánh giá chương trình |
Quy trình 9 bước (Peter F.) kết hợp đánh giá dựa vào mục tiêu và đánh giá dựa vào kết quả (McNamara). |
| Tiêu chuẩn kiểm tra thể lực |
1. Thông tư số 106/2020/TT-BCA (Bộ Công an); 2. Quyết định số 53/2008/QĐ-BGDĐT (Bộ GD&ĐT). |
Phương pháp nghiên cứu
Luận án sử dụng hướng tiếp cận kết hợp định tính và định lượng với 7 phương pháp nghiên cứu sư phạm thể dục thể thao:
- Phương pháp tổng hợp và phân tích tài liệu: Khảo cứu các chủ trương, nghị quyết, thông tư, giáo trình và tài liệu nghiên cứu trong và ngoài nước về GDTC và TDTT ngoại khóa.
- Phương pháp quan sát sư phạm: Quan sát thực tế công tác tổ chức, giảng dạy, điều kiện sân bãi và hoạt động tập luyện TDTT của sinh viên.
- Phương pháp phỏng vấn: Sử dụng phiếu hỏi và tọa đàm chuyên gia để:
- Xác định các tiêu chí đánh giá thực trạng công tác GDTC.
- Khảo sát ý kiến CBQL, GV và SV về chương trình ngoại khóa hiện tại (Bóng chuyền, Cầu lông, Võ thuật).
- Lựa chọn nội dung giảng dạy ngoại khóa các môn mới: Bóng đá, Bóng bàn, Bơi lội.
- Đánh giá chất lượng chương trình và mức độ hài lòng của SV sau thực nghiệm.
- Phương pháp nhân trắc học: Thu thập các chỉ số phát triển hình thái (chiều cao đứng, cân nặng) của sinh viên qua các năm học.
- Phương pháp kiểm tra sư phạm: Đo lường các chỉ tiêu thể lực theo 2 bộ tiêu chuẩn:
- Theo Thông tư số 106/2020/TT-BCA: Chạy 100m, Chạy 800m, Chạy 1500m, Bật xa tại chỗ, Co tay xà đơn, Nằm sấp chống đẩy, Đi bộ thường 1.
- Theo Quyết định số 53/2008/QĐ-BGDĐT: Các bài test thể lực tiêu chuẩn dành cho học sinh, sinh viên Việt Nam (nam).
- Phương pháp thực nghiệm sư phạm: Tổ chức thực nghiệm sư phạm trong thời gian 1 năm, chia thành 2 nhóm: Nhóm đối chứng (ĐC) và Nhóm thực nghiệm (TN) nhằm kiểm chứng hiệu quả phát triển thể lực của chương trình ngoại khóa mới (Bóng đá, Bóng bàn, Bơi lội).
- Phương pháp toán học thống kê: Xử lý số liệu thu thập, tính toán các tham số thống kê đặc trưng (tỷ lệ %, giá trị trung bình $\bar{X}$, độ lệch chuẩn, nhịp tăng trưởng $W$, so sánh kiểm định sự khác biệt trước và sau thực nghiệm giữa nhóm TN và ĐC).
Nguồn tư liệu và dữ liệu
- Văn bản pháp quy từ Chính phủ, Bộ GD&ĐT, Bộ Công an.
- Hồ sơ quản lý đào tạo, báo cáo thực trạng đội ngũ giảng viên, cơ sở vật chất của Khoa Quân sự, Võ thuật, Thể dục thể thao, Trường Đại học An ninh nhân dân.
- Dữ liệu phỏng vấn tọa đàm chuyên gia, CBQL, GV và SV Trường Đại học An ninh nhân dân.
- Kết quả đo đạc nhân trắc học và số liệu kiểm tra thể lực thực nghiệm của sinh viên.
Nội dung chính theo từng chương
Chương 1: Tổng quan các vấn đề nghiên cứu
Chương 1 hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về GDTC và TDTT ngoại khóa:
- Phân tích quan điểm, đường lối của Đảng và chính sách của Nhà nước về GDTC trường học và công tác GDTC trong lực lượng CAND. Nêu rõ mục tiêu đào tạo cán bộ CAND cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại gắn với tiêu chuẩn rèn luyện "Chiến sĩ Công an khỏe" và Thông tư số 106/2020/TT-BCA.
- Làm rõ vai trò, mục đích, đặc điểm, điều kiện đảm bảo, nội dung và hình thức tổ chức TDTT ngoại khóa trong trường đại học. Nhấn mạnh việc bù đắp thiếu hụt vận động do thời lượng chính khóa thấp (1 buổi/tuần, 2-3 tiết).
- Trình bày khái niệm chương trình đào tạo, cấu trúc học phần thể thao tự chọn (gồm Thuyết minh, Chương trình chi tiết, Kiểm tra kết thúc), 7 nguyên tắc xây dựng chương trình thể thao ngoại khóa và các bước đánh giá chất lượng chương trình (UNESCO, Peter F., Carter McNamara).
- Trình bày đặc điểm tâm sinh lý, tố chất thể lực của sinh viên lứa tuổi 19 - 22; khái quát lịch sử hình thành, chức năng nhiệm vụ của Trường Đại học An ninh nhân dân và Khoa Quân sự, Võ thuật, Thể dục thể thao.
- Tổng quan các công trình nghiên cứu trong và ngoài nước liên quan đến chương trình GDTC và TDTT ngoại khóa cho sinh viên nói chung và sinh viên khối các trường lực lượng vũ trang nói riêng.
Chương 2: Đối tượng, phương pháp và tổ chức nghiên cứu
Chương 2 thuyết minh toàn bộ thiết kế nghiên cứu của luận án:
- Xác định rõ đối tượng nghiên cứu (chương trình GDTC ngoại khóa) và khách thể nghiên cứu (sinh viên chính quy 19 - 22 tuổi, CBQL, GV).
- Mô tả chi tiết 7 phương pháp nghiên cứu sư phạm TDTT: tổng hợp phân tích tài liệu; quan sát sư phạm; phỏng vấn; nhân trắc học; kiểm tra sư phạm; thực nghiệm sư phạm; toán học thống kê.
- Trình bày kế hoạch tổ chức nghiên cứu qua các giai đoạn: khảo sát thực trạng công tác GDTC, xây dựng chương trình ngoại khóa cho 3 môn thể thao mới (Bóng đá, Bóng bàn, Bơi lội), và tổ chức thực nghiệm sư phạm kiểm chứng hiệu quả trong thời gian 1 năm.
Chương 3: Kết quả nghiên cứu và bàn luận
Chương 3 trình bày các kết quả thực nghiệm và phân tích bàn luận theo 3 nội dung trọng tâm:
1. Đánh giá thực trạng công tác GDTC tại Trường Đại học An ninh nhân dân
- Hệ thống tiêu chí đánh giá: Xác định các tiêu chí đánh giá qua tổng hợp tài liệu (Bảng 3.1) và phỏng vấn chuyên gia (Bảng 3.2, Biểu đồ 3.1).
- Thực trạng chương trình, đội ngũ và cơ sở vật chất:
- Chương trình GDTC chính khóa hiện hành là 86 giờ, giảm 40 giờ so với trước đây (126 giờ).
- Đội ngũ giảng viên Khoa Quân sự, Võ thuật, TDTT được thống kê chi tiết về số lượng, trình độ chuyên môn (Bảng 3.3).
- Cơ sở vật chất phục vụ tập luyện gồm hệ thống sân bãi, phòng tập, bể bơi được rà soát và đánh giá mức độ đáp ứng (Bảng 3.4).
- Thực trạng thể lực sinh viên:
- Thống kê chỉ số nhân trắc học chiều cao, cân nặng qua các năm học (Biểu đồ 3.2).
- Kết quả kiểm tra thể lực theo Thông tư số 106/2020/TT-BCA của Bộ Công an (Bảng 3.5).
- Kết quả kiểm tra, đối chiếu tiêu chuẩn và xếp loại thể lực sinh viên nam theo Quyết định số 53/2008/QĐ-BGDĐT từ năm nhất đến năm tư (Bảng 3.6, 3.7, 3.8; Biểu đồ 3.3, 3.4, 3.5, 3.6).
- Đánh giá chương trình ngoại khóa hiện tại:
- Ý kiến của CBQL và GV về kết quả học tập mong đợi, chương trình chi tiết, nội dung cấu trúc, kiểm tra đánh giá, đội ngũ và đảm bảo chất lượng (Bảng 3.9, 3.10; Biểu đồ 3.7 đến 3.12).
- Khảo sát sinh viên về sở thích, mức độ ảnh hưởng đến học tập chuyên ngành, thời điểm tập luyện thích hợp, quy mô lớp học, các yếu tố quan tâm và đánh giá chương trình ngoại khóa các môn hiện có (Bóng chuyền, Cầu lông, Võ thuật) (Biểu đồ 3.13 đến 3.19).
2. Xây dựng chương trình GDTC ngoại khóa mới
Trên cơ sở các căn cứ khoa học và kết quả phỏng vấn chuyên gia, tác giả thiết kế chương trình ngoại khóa chi tiết cho 3 môn thể thao mới:
- Môn Bóng đá: Kết quả phỏng vấn lựa chọn nội dung (Bảng 3.11), Bảng phân phối thời gian tổng thể (Bảng 3.12) và Bảng phân phối thời gian cụ thể của chương trình (Bảng 3.13).
- Môn Bóng bàn: Kết quả phỏng vấn lựa chọn nội dung (Bảng 3.14), Bảng phân phối thời gian tổng thể (Bảng 3.15) và Bảng phân phối thời gian cụ thể của chương trình (Bảng 3.16).
- Môn Bơi lội: Kết quả phỏng vấn lựa chọn nội dung (Bảng 3.17), Bảng phân phối thời gian tổng thể (Bảng 3.18) và Bảng phân phối thời gian cụ thể của chương trình (Bảng 3.19).
3. Ứng dụng và đánh giá hiệu quả chương trình thực nghiệm
- Tổ chức thực nghiệm: Tiến hành thực nghiệm giảng dạy chương trình ngoại khóa mới môn Bóng đá, Bóng bàn, Bơi lội trên nhóm thực nghiệm và so sánh với nhóm đối chứng trong 1 năm học.
- Đánh giá phát triển thể lực:
- Theo Thông tư số 106/2020/TT-BCA: Thể lực nhóm đối chứng (Bảng 3.20), thể lực nhóm thực nghiệm (Bảng 3.21), sự tăng trưởng thể lực sau thực nghiệm (Biểu đồ 3.20). Nhóm thực nghiệm có sự cải thiện rõ rệt ở các nội dung kiểm tra.
- Theo Quyết định số 53/2008/QĐ-BGDĐT: Đánh giá thể lực sau thực nghiệm (Bảng 3.22, Bảng 3.24) và sự thay đổi về xếp loại thể lực của sinh viên (Bảng 3.23, Bảng 3.25; Biểu đồ 3.21). Nhịp tăng trưởng của nhóm thực nghiệm cao hơn nhóm đối chứng.
- Đánh giá chất lượng và sự hài lòng:
- Đánh giá của CBQL và GV về chương trình ngoại khóa các môn Bóng đá, Bóng bàn, Bơi lội đạt kết quả cao (Bảng 3.26, Bảng 3.27).
- Đánh giá mức độ hài lòng của sinh viên sau thực nghiệm đạt tỷ lệ tích cực cao (Biểu đồ 3.22).
| Môn thể thao |
Nội dung lựa chọn qua phỏng vấn |
Phân phối thời gian tổng thể |
Phân phối thời gian chi tiết |
| Bóng đá |
Bảng 3.11 (sau trang 106) |
Bảng 3.12 (trang 111) |
Bảng 3.13 (sau trang 112) |
| Bóng bàn |
Bảng 3.14 (sau trang 113) |
Bảng 3.15 (trang 118) |
Bảng 3.16 (trang 120) |
| Bơi lội |
Bảng 3.17 (trang 122) |
Bảng 3.18 (trang 127) |
Bảng 3.19 (sau trang 128) |
Kết quả và những đóng góp mới
Đóng góp mới về mặt lý luận
- Hệ thống hóa các căn cứ khoa học, nguyên tắc sư phạm và quy trình đánh giá chương trình trong việc thiết kế chương trình GDTC ngoại khóa đặc thù cho sinh viên khối các trường đại học Công an nhân dân.
- Làm rõ cơ sở lý luận về việc kết hợp giữa GDTC chính khóa và ngoại khóa nhằm bù đắp lượng vận động bị cắt giảm trong chương trình đào tạo tín chỉ hiện nay.
Đóng góp mới về mặt thực tiễn
- Đánh giá toàn diện thực trạng công tác GDTC, thực trạng đội ngũ giảng viên, cơ sở vật chất và mức độ phát triển thể lực của sinh viên Trường Đại học An ninh nhân dân theo cả chuẩn của Bộ GD&ĐT (Quyết định số 53/2008/QĐ-BGDĐT) và Bộ Công an (Thông tư số 106/2020/TT-BCA).
- Xây dựng hoàn chỉnh chương trình chi tiết, đề cương và bảng phân phối thời gian cho 3 môn thể thao ngoại khóa mới: Bóng đá, Bóng bàn, Bơi lội.
- Kiểm chứng thực nghiệm thành công sau 1 năm: chứng minh sinh viên tham gia chương trình ngoại khóa mới có mức độ tăng trưởng thể lực và tỷ lệ xếp loại thể lực vượt trội so với nhóm đối chứng, đồng thời nhận được đánh giá cao từ cán bộ quản lý, giảng viên và mức độ hài lòng cao từ người học.
Kiến nghị, giải pháp đề xuất
- Đưa chương trình ngoại khóa các môn Bóng đá, Bóng bàn, Bơi lội vào áp dụng chính thức và duy trì nền nếp tại Trường Đại học An ninh nhân dân.
- Tiếp tục nâng cấp cơ sở vật chất sân bãi, bể bơi, trang thiết bị tập luyện TDTT; bồi dưỡng nâng cao năng lực chuyên môn cho đội ngũ cán bộ, giảng viên, huấn luyện viên TDTT.
Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp
Hạn chế của đề tài
- Khách thể nghiên cứu và phạm vi thực nghiệm chỉ mới triển khai trên đối tượng sinh viên hệ đào tạo chính quy tại một cơ sở đào tạo là Trường Đại học An ninh nhân dân (chủ yếu là sinh viên nam theo đặc thù tuyển sinh).
- Chương trình mới mới tập trung thiết kế và kiểm chứng trên 3 môn thể thao tự chọn (Bóng đá, Bóng bàn, Bơi lội), chưa bao quát hết tất cả các môn thể thao sinh viên yêu thích hoặc các môn thể thao ứng dụng nghiệp vụ khác.
Hướng nghiên cứu tiếp
- Mở rộng xây dựng và chuẩn hóa chương trình ngoại khóa cho các môn thể thao khác như Điền kinh, Bóng rổ, Võ thuật ứng dụng CAND nâng cao.
- Triển khai ứng dụng và kiểm chứng mô hình chương trình ngoại khóa trên diện rộng tại các học viện, trường đại học khác thuộc khối lực lượng vũ trang và Công an nhân dân.
Giá trị tham khảo
- Đối với cán bộ quản lý đào tạo tại các trường đại học CAND và lực lượng vũ trang: Luận án cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn để hoạch định kế hoạch đào tạo, bố trí thời khóa biểu và phân bổ nguồn lực tổ chức các hoạt động TDTT ngoại khóa khoa học, bài bản.
- Đối với giảng viên Khoa Quân sự, Võ thuật, Thể dục thể thao: Cung cấp bộ giáo án, đề cương chi tiết, bảng phân phối thời gian và tiêu chuẩn kiểm tra đánh giá cụ thể cho các môn Bóng đá, Bóng bàn, Bơi lội để trực tiếp giảng dạy và huấn luyện câu lạc bộ.
- Đối với nghiên cứu sinh, học viên cao học chuyên ngành Giáo dục học, GDTC: Tài liệu tham khảo hữu ích về phương pháp luận thiết kế chương trình, phương pháp thực nghiệm sư phạm và kỹ thuật thống kê đánh giá thể lực sinh viên theo đa chuẩn văn bản pháp quy.
Câu hỏi thường gặp
1. Lý do chính khiến tác giả nghiên cứu xây dựng chương trình GDTC ngoại khóa tại Trường Đại học An ninh nhân dân là gì?
Văn bản luận án nêu rõ hai lý do thực tiễn: Thứ nhất, thời lượng chương trình GDTC chính khóa của trường bị cắt giảm từ 126 giờ xuống còn 86 giờ (giảm 40 giờ), khiến thời lượng vận động thể chất trong tuần của sinh viên bị thiếu hụt. Thứ hai, các câu lạc bộ ngoại khóa trước đây hoạt động mang tính tự phát, chưa có chương trình đào tạo bài bản, có hệ thống để thu hút sinh viên và phát triển thể lực đáp ứng yêu cầu công tác, chiến đấu của ngành CAND.
2. Luận án đã sử dụng những tiêu chuẩn văn bản nào để đánh giá và xếp loại thể lực sinh viên?
Luận án sử dụng đồng thời hai bộ tiêu chuẩn văn bản quy phạm pháp luật:
- Thông tư số 106/2020/TT-BCA của Bộ Công an về Quy định chế độ rèn luyện thể lực trong Công an nhân dân (với các nội dung: chạy 100m, chạy 800m, chạy 1500m, bật xa tại chỗ, co tay xà đơn, nằm sấp chống đẩy, đi bộ thường 1).
- Quyết định số 53/2008/QĐ-BGDĐT của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo về Quy định đánh giá, xếp loại thể lực học sinh, sinh viên.
3. Những môn thể thao nào được khảo sát thực trạng và những môn nào được xây dựng chương trình mới trong luận án?
- Môn thể thao được khảo sát đánh giá thực trạng chương trình ngoại khóa hiện hành: Bóng chuyền, Cầu lông, Võ thuật.
- Môn thể thao được tác giả khảo sát nhu cầu, phỏng vấn nội dung, xây dựng chương trình chi tiết và tổ chức thực nghiệm mới: Bóng đá, Bóng bàn, Bơi lội.
4. Tác giả đã vận dụng những nguyên tắc sư phạm nào để xây dựng chương trình ngoại khóa mới?
Luận án dựa trên 7 nguyên tắc sư phạm (được tổng kết từ các tác giả Tatyana Evgenievna, Titova Anna Vladimirovna, Yuspa T.):
- Nguyên tắc khoa học;
- Nguyên tắc lịch sử;
- Nguyên tắc giáo dục;
- Nguyên tắc tự giác – tích cực;
- Nguyên tắc trực quan;
- Nguyên tắc hệ thống và tăng tiến;
- Nguyên tắc vừa sức.
5. Khung lý thuyết đánh giá chất lượng chương trình đào tạo của luận án dựa trên các mô hình nào?
Luận án vận dụng định nghĩa đánh giá chương trình của UNESCO, tác giả Nguyễn Kim Dung (2006), quy trình 9 bước đánh giá chương trình của Peter F. (Đại học Austin), cùng khung đánh giá dựa vào mục tiêu và đánh giá dựa vào kết quả của Carter McNamara (1998).
Kết luận
Luận án tiến sĩ của Bùi Trần Khánh đã giải quyết trọn vẹn vấn đề xây dựng và chuẩn hóa chương trình GDTC ngoại khóa cho sinh viên Trường Đại học An ninh nhân dân trong bối cảnh thời lượng môn học chính khóa bị cắt giảm. Bằng việc vận dụng hệ thống 7 nguyên tắc sư phạm và quy trình thiết kế chương trình khoa học, tác giả đã xây dựng thành công chương trình chi tiết cho 3 môn thể thao tự chọn: Bóng đá, Bóng bàn, Bơi lội. Kết quả thực nghiệm sư phạm trong 1 năm đã chứng minh tính hiệu quả của chương trình trong việc nâng cao rõ rệt các chỉ số thể lực của sinh viên theo cả tiêu chuẩn của Bộ Công an và Bộ Giáo dục và Đào tạo. Công trình là tài liệu tham khảo có giá trị lý luận và thực tiễn cao đối với công tác giáo dục thể chất trong hệ thống các trường đại học thuộc khối lực lượng vũ trang nhân dân.