PHẦN MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Vấn đề quản lý và sử dụng con ngƣời hiện nay trong các tổ chức, nói chung đang là vấn đề rất quan trọng vì nó quyết định đến hiệu quả của mọi hoạt động khác trong tổ chức. Bất kỳ một tổ chức nào nếu biết sử dụng và khai thác triệt để hiệu quả nguồn lực con ngƣời thì ở đó hoạt động kinh tế nói riêng và các hoạt động khác nói chung sẽ đạt hiệu quả cao. Đối với tổ chức hoạt động sản xuất kinh doanh thì nó góp phần giảm chi phí sản xuất, hạ giá thành sản phẩm, tăng khả năng cạnh tranh các mặt hàng trên thị trƣờng và tạo thế vững chắc cho tổ chức mình ngày càng mở rộng và phát triển.
Để làm đƣợc điều đó, các doanh nghiệp phải biết khai thác các nguồn lực trong đó có nguồn nhân lực, những nhu cầu, sở thích, ham mê, lòng nhiệt tình. tất cả những điều đó tạo nên động lực lớn trong lao động. Tại Công ty CP Tập đoàn Sunhouse, hàng năm Công ty đã tiến hành khảo sát, kết quả khảo sát năm 2018 và năm 2019 cho thấy: Quản lý cấp trung là lực lƣợng quan trọng nhất để triển khai chiến lƣợc, kế hoạch sản xuất kinh doanh. Nhóm quản lý cấp trung là cánh tay nối dài của Ban Tổng Giám đốc.
Do vậy cần xây dựng KPIs cho nhóm quản lý cấp trung (CBQL) nhằm đạt mục tiêu KPI của toàn Công ty, đồng thời thúc đẩy và duy trì đƣợc động lực làm việc của Quản lý cấp trung. Mặt khác nhóm này chính là trƣởng các phòng ban, đơn vị chịu trách nhiệm chính triển khai chiến lƣợc và kế hoạch sản xuất kinh doanh, sau đó có trách nhiệm phân rã tiếp KPIs đến nhân viên các cấp tiếp theo. Trong nội dung khảo sát với câu hỏi nội dung hỏi về sự tin tƣởng và nhận thức về hiệu quả của phƣơng pháp KPI trong tổ chức, có đến 85% số ngƣời đƣợc hỏi tin tƣởng vào điều này. Vì vậy, vấn đề mong muốn và hợp tác xây dựng KPI, có đến 91.67% số ngƣời đƣợc hỏi sẵn sàng hợp tác để xây dựng KPI.
(Nguồn: Trích Phụ lục 03 – Tổng kết kết quả khảo sát – Phụ lục đính kèm) 2 Vấn đề đặt ra ở đây là với những lợi ích và tác động tích cực của KPI tại sao công ty lại chƣa áp dụng trong thời gian vừa qua. Có rất nhiều nguyên nhân đƣợc kể tới, song có thể tóm lại trong các nguyên nhân chính sau: Thứ nhất, do là một doanh nghiệp vừa và nhỏ nên tình hình sản xuất kinh doanh còn gặp nhiều khó khăn. Nguồn lực tập trung gần nhƣ toàn bộ cho hoạt động kinh doanh nhằm tạo ra lợi nhuận để duy trì, và phát triển doanh nghiệp. Trƣớc năm 2018, doanh nghiệp còn tập trung bài toán sản xuất, kinh doanh để duy trì doanh nghiệp.
Từ năm 2019, khi chuỗi cung cứng của doanh nghiệp hoàn thiện hơn, vận hành tốt thì lúc này doanh nghiệp mới có nguồn lực để làm về rà soát, quy hoạch lại chiến lƣợc theo BSC và xây dựng KPIs trong quản trị hệ thống. Thứ hai, sự quan tâm của Ban lãnh đạo công ty, đặc biệt là của ngƣời đứng đầu tổ chức về vai trò và tầm quan trọng của KPI chƣa thực sự sâu sắc và đúng đắn. Từ đó, chƣa đƣa ra đƣợc những chỉ đạo và quan tâm thỏa đáng cho công tác này. Mặc dù kết quả khảo sát về sự hiểu biết KPI, có 61.67% những ngƣời đƣợc hỏi biết về KPI nhƣng theo đánh giá thì sự hiểu biết cụ thể của họ về KPI lại khá mơ hồ, trong đó có cả những cán bộ quản lý.
Thứ ba, sự hiểu biết xây dựng bộ chỉ số KPIs theo tiếp cận BSC một cách khoa học và bài bản của nội tại doanh nghiệp còn nhiều hạn chế, bao gồm cả bộ phận chuyên môn của phòng HCNS. Dẫn đến thiếu đi tính chủ động và hiệu quả trong việc nhìn nhận, tƣ vấn ứng dụng và thiết lập hệ thống KPI cho công ty. Hệ thống chƣa có kinh nghiệp kinh nghiệm trong việc triển khai làm tổng thể. Tóm lại, Bộ chỉ tiêu KPI có vai trò và lợi ích to lớn đối với hoạt động quản trị nhân lực của doanh nghiệp, góp phần không nhỏ vào sự phát triển bền vững của tổ chức.
Tuy nhiên, trƣớc những tồn tại của hệ thống hiện tại, yêu cầu thay đổi và xây dựng hệ thống mới sử dụng bộ chỉ số KPI là rất cần thiết, đặc biệt là cho đội ngũ quản lý cấp trung, đây là cánh tay nối dài trong quản trị của tổ chức và cũng là lực lƣợng nòng cốt vận hành chuỗi cung ứng đƣa lại giá trị gia tăng cho Sunhouse. 3 Xuất phát từ nhận thức và thực tế tại đơn vị em đã chọn đề tài: Xây dựng bộ chỉ số KPI theo tiếp cận thẻ điểm cân bằng cho nhóm quản lý cấp trung tại Công ty Cổ Phần Tập Đoàn Sunhouse. Với mục đích nhằm hiểu đƣợc một cách sâu sắc hơn về Bộ chỉ số KPI trong tổ chức và có thể vận dụng đƣợc vào đơn vị mà tôi đang công tác. Tổng quan các công trình nghiên cứu Tính đến hiện tại theo tìm hiểu của tác giả thì chƣa có nghiên cứu nào thuộc lĩnh vực cùng đề tài tại Công ty Cổ phần Tập đoàn Sunhouse.
Tác giả có tham khảo một số nghiên cứu về đề tài về xây dựng, đánh giá và ứng dụng KPI đó là: Luận văn thạc sĩ: “Hệ thống KPI và ứng dụng trong Công ty Cổ phần tài chính và phát triển doanh nghiệp (FBS)”– Tác giả Trần Mạnh Cƣờng – Trƣờng đại học Kinh tế quốc dân – Năm thực hiện 2010. Tác giả Trần Mạnh Cƣờng đã làm rõ đƣợc các vấn đề lý thuyết cơ bản khái niệm, tác dụng và cách phân loại các chỉ số hiệu suất cốt yếu KPI. Tác giả đã đề cập đến những nền tảng cơ bản cho việc áp dụng hệ thống chỉ số hiệu suất cốt yếu KPI và quan điểm coi việc áp dụng KPI là một dự án, qua đó chỉ rõ mô hình nghiên cứu áp dụng là mô hình 12 bƣớc của David Parmenter. Hệ thống lý thuyết đƣợc tác giả Trần Mạnh Cƣờng nêu ra khá phong phú và cụ thể.
Có thể nói tác giả đã làm tốt phần lý thuyết trong nghiên cứu của mình. Trong phần giải pháp áp dụng KPI, tác giả tập trung vào việc đƣa ra các điều kiện và công việc cần thiết phải làm để áp dụng KPI tại công ty FBS. Tuy nhiên, phần giải pháp của tác giả chỉ dừng lại ở phần làm rõ các điều kiện cần thiết mà tổ chức phải có để áp dụng KPI, chứ chƣa đƣa ra cách thức xây dựng cụ thể cho các KPI đang áp dụng. Bên cạnh đó, hệ thống điều kiện mà tác giả đƣa ra rất chung chung, mang nặng tính lý thuyết.
Đây đƣợc coi là điểm hạn chế trong đề tài này. Luận văn thạc sĩ: “Tìm hiểu chỉ số đánh giá hiệu quả KPI (KPI – Key Per- formance Indicators) quản trị nguồn nhân lực và khả năng áp dụng tại các doanh nghiệp Việt Nam” – Tác giả Trần Trang Ngân – Trƣờng đại học Ngoại thƣơng – Năm thực hiện 2012. 4 Với nghiên cứu này, tác giả Trần Trang Ngân đã đƣa ra đƣợc lý thuyết tổng quát về KPI, bao gồm khái niệm, ý nghĩa, mục đích sử dụng và những chỉ số KPI thƣờng dùng trong công tác quản trị nguồn nhân lực: KPI đánh giá về chế độ lƣơng, KPI về tuyển dụng, KPI về an toàn lao động, KPI về đào tạo…Đồng thời qua đó trình bày những đánh giá của mình về khả năng áp dụng phƣơng pháp này trong hoạt động quản trị nhân sự tại các doanh nghiệp Việt Nam. Tuy nhiên, phạm vi nghiên cứu ở đây còn chung chung, thiên nhiều về nhận định chủ quan của tác giả, các số liệu chứng minh cho các nhận định rất hạn chế.
Đặc biệt, tác giả có trình bày phần nội dung về quy trình và kỹ thuật xây dựng KPI trong các doanh nghiệp Việt Nam ở chƣơng III nhƣng dƣờng nhƣ mới chỉ dừng lại ở việc giới thiệu quy trình chung theo Mô hình mƣời hai bƣớc phát triển và sử dụng các chỉ số hiệu suất cốt yếu của David Parmenter. Có thể thấy rằng sự tƣơng đồng của cả hai đề tài trên là ở việc các tác giả đã không chỉ ra đƣợc kỹ thuật xây dựng các KPI áp dụng cho các doanh nghiệp mà tác giả nghiên cứu. Cả ba nghiên cứu ở trên mới chỉ đƣa ra quy trình xây dựng điều kiện áp dụng, thậm chí là chỉ dừng lại ở mô hình xây dựng lý thuyết. Luận văn thạc sĩ: “Xây dựng KPI trong đánh giá thực hiện công việc tại Công ty Cổ phần Tự động hóa TPX” – Tác giả Nguyễn Thị Linh – Trƣờng Đại học kinh tế Quốc dân – thực hiện năm 2014 Tác giả Nguyễn Thị Linh đã trình bày khái quát đƣợc lý thuyết về KPI, chi tiết về phƣơng pháp xây dựng KPI, đƣa ra đƣợc quy trình triển khai dự án: Xây dựng KPI cho doanh nghiệp.
Trong luận văn tác giả xây dựng KPI dựa chủ yếu vào Mô tả công việc và tiêu chuẩn công việc của từng vị trí. Vì vậy, nên gần nhƣ đã bỏ qua một phần rất quan trong là liên kết đƣợc mục tiêu chiến lƣợc dài hạn và ngắn hạn của doanh nghiệp với mục tiêu của cá nhân – chỉ tiêu KPI. Qua nghiên cứ trên, tác giả học hỏi rút kinh nghiệm để xây dựng bộ chỉ số KPI cho doanh nghiệp theo tiếp cận thẻ điểm cân bằng (BSC) phải dựa trên việc phân rã mục tiêu chiến lƣợc công ty đến mục tiêu cấp Phòng ban (chính là mục tiêu của các Trƣởng phòng ban), rồi đến mục tiêu cá nhân. Mục tiêu nghiên cứu Xây dựng bộ chỉ số KPIs cho nhóm quản lý cấp trung theo tiếp cận thẻ điểm cân bằng, cụ thể là phân rã mục tiêu chiến lƣợc, tầm nhìn sứ mệnh thành các chỉ tiêu và chỉ số KPI cho nhóm Cán bộ quản lý cấp trung.
Xác định các điều kiện áp dụng KPI đối với CBQL cấp trung trong doanh nghiệp hiệu quả 4. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu Đối tƣợng nghiên cứu: Xây dựng bộ chỉ số KPI theo cách tiếp cận thẻ điểm cân bằng cho nhóm quản lý cấp trung tại Công ty CP Tập đoàn Sunhouse Phạm vi nghiên cứu: - Không gian nghiên cứu của luận văn: tại Công ty CP Tập đoàn Sunhouse - Thời gian nghiên cứu của luận văn dựa trên xem xét số liệu thống kê của 05 năm (từ năm 2015 đến năm 2019) và định hƣớng phát triển trong thời gian tới từ 2020 – 2025 của Công ty CP Tập đoàn Sunhouse.