Luận văn thạc sĩ về vốn xã hội và khả năng tiếp cận tín dụng chính thức của hộ gia đình nông ...

Luận văn thạc sĩ phân tích mối liên hệ giữa vốn xã hội và khả năng tiếp cận tín dụng chính thức của hộ gia đình nông thôn Việt Nam.

• Tác giả: Tạ Thị Thùy Dương
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Hoàng Bảo
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Kinh Tế Phát Triển
• Đề tài: Vốn Xã Hội Và Khả Năng Tiếp Cận Tín Dụng Chính Thức Của Các Hộ Gia Đình Nông Thôn Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ Kinh Tế
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CÁM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 1.1. Lý do nghiên cứu
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.4. Phương pháp nghiên cứu
• 1.5. Phạm vi và dữ liệu nghiên cứu
• 1.6. Kết cấu luận văn
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT
• 2.1. Lý thuyết về vốn xã hội
• 2.2. Các quan điểm về định nghĩa vốn xã hội (social capital)
• 2.3. Đo lường vốn xã hội trong nghiên cứu
• 2.4. Tín dụng chính thức và khả năng tiếp cận tín dụng
• 2.5. Phân biệt tổ chức tín dụng chính thức
• 2.6. Khả năng tiếp cận tín dụng
• 2.7. Vốn xã hội và khả năng tiếp cận tín dụng
• 2.8. Cách thức vốn xã hội ảnh hưởng đến tiếp cận tín dụng
• 2.9. Các nghiên cứu về vốn xã hội và khả năng tiếp cận tín dụng
• 2.10. Các nhân tố khác ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận tín dụng
• 2.11. Đặc điểm các khoản vay. Đặc điểm cá nhân và hộ gia đình
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Nguồn số liệu cho nghiên cứu
• 3.2. Giả thiết nghiên cứu
• 3.3. Khung phân tích của nghiên cứu
• 3.4. Đo lường các biến trong mô hình
• 3.4.1. Biến phụ thuộc
• 3.4.2. Biến độc lập
• 3.4.3. Biến kiểm soát
• 3.5. Mô hình nghiên cứu
• 4. CHƯƠNG 4: VỐN XÃ HỘI VÀ THỊ TRƯỜNG TÍN DỤNG NÔNG THÔN VN
• 4.1. Vốn xã hội ở nông thôn Việt Nam
• 4.2. Thị trường tín dụng nông thôn Việt Nam
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 5.1. Thống kê mô tả
• 5.2. Vốn xã hội và khả năng tiếp cận tín dụng chính thức
• 5.3. Đặc điểm các khoản vay. Đặc điểm cá nhân người đi vay
• 5.4. Đặc điểm hộ gia đình
• 5.5. Phân tích ảnh hưởng của vốn xã hội đến khả năng tiếp cận tín dụng chính thức
• 5.6. Kiểm định về mối quan hệ giữa vốn xã hội, đặc điểm vốn vay, đặc điểm cá nhân và hộ gia đình với khả năng tiếp cận tín dụng chính thức
• 5.7. Kết quả ước lượng mô hình hồi quy binary logistic
• 5.8. Phân tích ảnh hưởng của vốn xã hội đến giá trị vốn vay
• 5.9. Kiểm định thống kê về mối quan hệ giữa vốn xã hội, đặc điểm vốn vay, đặc điểm cá nhân và hộ gia đình với khả năng tiếp cận tín dụng chính thức
• 5.10. Kết quả ước lượng mô hình hồi quy bội
• 5.11. Thảo luận kết quả
• 6. CHƯƠNG 6: KẾT LUẬN VÀ HÀM Ý CHÍNH SÁCH
• 6.1. Các khám phá chính của bài viết
• 6.2. Hàm ý chính sách
• 6.3. Hạn chế của bài nghiên cứu
• 6.4. Hướng nghiên cứu mở rộng tiếp theo
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về Vốn xã hội và Tiếp cận Tín dụng Nông thôn Việt Nam

Vốn xã hội đóng vai trò quan trọng trong việc tiếp cận tín dụng nông thôn tại Việt Nam. Nghiên cứu này sẽ phân tích mối quan hệ giữa vốn xã hội và khả năng tiếp cận tín dụng của các hộ gia đình nông thôn. Vốn xã hội không chỉ là tài sản vô hình mà còn là yếu tố quyết định trong việc tạo dựng lòng tin và sự hợp tác giữa các thành viên trong cộng đồng. Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh nông thôn Việt Nam, nơi mà nhiều hộ gia đình vẫn gặp khó khăn trong việc tiếp cận các nguồn tín dụng chính thức.

1.1. Khái niệm Vốn xã hội trong Nông thôn

Vốn xã hội được hiểu là các mối quan hệ, mạng lưới xã hội và sự tin tưởng giữa các cá nhân trong cộng đồng. Nó tạo ra một môi trường thuận lợi cho việc hợp tác và hỗ trợ lẫn nhau, từ đó giúp các hộ gia đình nông thôn dễ dàng hơn trong việc tiếp cận tín dụng.

1.2. Tín dụng Nông thôn và Vai trò của Vốn xã hội

Tín dụng nông thôn là nguồn tài chính quan trọng giúp các hộ gia đình phát triển sản xuất và cải thiện đời sống. Vốn xã hội có thể làm tăng khả năng tiếp cận tín dụng bằng cách tạo dựng lòng tin và sự tín nhiệm giữa người vay và tổ chức tín dụng.

II. Thách thức trong Tiếp cận Tín dụng Nông thôn Việt Nam

Mặc dù có nhiều cơ hội, nhưng việc tiếp cận tín dụng chính thức vẫn gặp nhiều thách thức. Các hộ gia đình nông thôn thường thiếu tài sản thế chấp và gặp khó khăn trong việc đáp ứng các yêu cầu của ngân hàng. Điều này dẫn đến việc họ phải tìm đến các nguồn tín dụng phi chính thức, thường kèm theo lãi suất cao và rủi ro lớn.

2.1. Rào cản về Tài sản Thế chấp

Nhiều hộ gia đình nông thôn không có đủ tài sản để thế chấp, điều này làm giảm khả năng tiếp cận tín dụng chính thức. Ngân hàng thường yêu cầu giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và tài sản cố định, mà không phải hộ nào cũng có.

2.2. Thủ tục và Chi phí Giao dịch Cao

Thủ tục vay vốn tại các tổ chức tín dụng thường phức tạp và tốn thời gian. Điều này tạo ra chi phí giao dịch cao, khiến nhiều hộ gia đình nông thôn không muốn tiếp cận tín dụng chính thức.

III. Phương pháp Nâng cao Khả năng Tiếp cận Tín dụng

Để cải thiện khả năng tiếp cận tín dụng cho các hộ gia đình nông thôn, cần có những phương pháp và chính sách phù hợp. Việc phát triển vốn xã hội có thể là một trong những giải pháp hiệu quả nhất.

3.1. Tăng cường Mạng lưới Xã hội

Việc xây dựng và phát triển các mạng lưới xã hội có thể giúp các hộ gia đình nông thôn dễ dàng hơn trong việc tiếp cận thông tin và nguồn lực tài chính. Các tổ chức phi chính phủ có thể đóng vai trò quan trọng trong việc này.

3.2. Đơn giản hóa Thủ tục Vay vốn

Cần có những cải cách trong quy trình vay vốn để giảm bớt thủ tục rườm rà. Điều này sẽ giúp các hộ gia đình nông thôn dễ dàng tiếp cận tín dụng hơn.

IV. Ứng dụng Thực tiễn và Kết quả Nghiên cứu

Nghiên cứu cho thấy rằng vốn xã hội có ảnh hưởng tích cực đến khả năng tiếp cận tín dụng của các hộ gia đình nông thôn. Các hộ gia đình có mạng lưới xã hội mạnh mẽ thường có khả năng tiếp cận tín dụng cao hơn.

4.1. Kết quả từ Nghiên cứu Thực nghiệm

Kết quả từ các nghiên cứu thực nghiệm cho thấy rằng vốn xã hội, đặc biệt là lòng tin và sự hợp tác, có mối quan hệ tích cực với khả năng tiếp cận tín dụng chính thức của các hộ gia đình nông thôn.

4.2. Ứng dụng Chính sách Tín dụng

Các chính sách tín dụng cần được điều chỉnh để phù hợp hơn với thực tế của nông thôn. Việc hỗ trợ phát triển vốn xã hội có thể là một trong những giải pháp hiệu quả để nâng cao khả năng tiếp cận tín dụng.

V. Kết luận và Tương lai của Vốn xã hội trong Tín dụng Nông thôn

Vốn xã hội có vai trò quan trọng trong việc nâng cao khả năng tiếp cận tín dụng cho các hộ gia đình nông thôn. Tương lai của tín dụng nông thôn sẽ phụ thuộc vào việc phát triển vốn xã hội và cải cách các chính sách tín dụng.

5.1. Tầm quan trọng của Vốn xã hội

Vốn xã hội không chỉ giúp các hộ gia đình nông thôn tiếp cận tín dụng mà còn tạo ra một môi trường hợp tác và hỗ trợ lẫn nhau trong cộng đồng.

5.2. Định hướng Phát triển Tín dụng Nông thôn

Cần có những chính sách và chương trình hỗ trợ phát triển vốn xã hội, từ đó nâng cao khả năng tiếp cận tín dụng cho các hộ gia đình nông thôn, góp phần vào sự phát triển bền vững của nền kinh tế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH __________________ TẠ THỊ THÙY DƯƠNG VỐN XÃ HỘI VÀ KHẢ NĂNG TIẾP CẬN TÍN DỤNG CHÍNH THỨC CỦA CÁC HỘ GIA ĐÌNH NÔNG THÔN VIỆT NAM CHUYÊN NGÀNH: KINH TẾ PHÁT TRIỂN MÃ SỐ: 60310105 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC TS. NGUYỄN HOÀNG BẢO TP. HỒ CHÍ MINH – NĂM 2013 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] ii LỜI CÁM ƠN Tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành đến Khoa Kinh Tế – trường Đại học Kinh Tế TP. HCM, các quý thầy cô đã giúp tôi trang bị kiến thức, tạo môi trường và điều kiện thuận lợi nhất trong suốt quá trình học tập và thực hiện luận văn này. Với lòng kính trọng và biết ơn, tôi xin được bày tỏ lời cảm ơn tới thầy Nguyễn Hoàng Bảo đã khuyến khích, chỉ dẫn tận tình cho tôi trong suốt thời gian thực hiện nghiên cứu này. Tôi xin gửi lời cảm ơn đến thầy Phạm Khánh Nam đã định hướng cho tôi đề tài nghiên cứu, đã cung cấp số liệu và hỗ trợ cho tôi trong những ngày đầu thực hiện đề cương. Tôi xin gửi lời tri ân sâu sắc đến gia đình và những người bạn đã động viên, hỗ trợ tôi rất nhiều trong suốt quá trình học tập, làm việc và hoàn thành luận văn. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] iii LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan bài nghiên cứu này hoàn toàn do tôi thực hiện. Các số liệu, kết quả trong bài viết là trung thực và chưa từng được công bố trong bất kỳ công trình nào khác. Tác giả Tạ Thị Thùy Dương TIEU LUAN MOI download : [e-mail] iv MỤC LỤC TRANG PHỤ BÌA . ii LỜI CAM ĐOAN . iii MỤC LỤC . iv DANH MỤC HÌNH . vi DANH MỤC BẢNG. vii DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT . 1 CHƯƠNG 1: VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU . Lý do nghiên cứu . Mục tiêu nghiên cứu . Câu hỏi nghiên cứu . Phương pháp nghiên cứu . Phạm vi và dữ liệu nghiên cứu . Kết cấu luận văn . 6 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT . Lý thuyết về vốn xã hội . Các quan điểm về định nghĩa vốn xã hội (social capital). Đo lường vốn xã hội trong nghiên cứu . Tín dụng chính thức và khả năng tiếp cận tín dụng . Phân biệt tổ chức tín dụng chính thức . Khả năng tiếp cận tín dụng . Vốn xã hội và khả năng tiếp cận tín dụng . Cách thức vốn xã hội ảnh hưởng đến tiếp cận tín dụng . Các nghiên cứu về vốn xã hội và khả năng tiếp cận tín dụng . Các nhân tố khác ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận tín dụng . Đặc điểm các khoản vay. Đặc điểm cá nhân và hộ gia đình . 23 CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU . Nguồn số liệu cho nghiên cứu . 27 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Giả thiết nghiên cứu . Khung phân tích của nghiên cứu . Đo lường các biến trong mô hình . Biến phụ thuộc . Biến độc lập . Biến kiểm soát . Mô hình nghiên cứu . 38 CHƯƠNG 4: VỐN XÃ HỘI VÀ THỊ TRƯỜNG TÍN DỤNG NÔNG THÔN VN . Vốn xã hội ở nông thôn Việt Nam . Thị trường tín dụng nông thôn Việt Nam. 43 CHƯƠNG 5: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU . Thống kê mô tả . Vốn xã hội và khả năng tiếp cận tín dụng chính thức . Đặc điểm các khoản vay. Đặc điểm cá nhân người đi vay . Đặc điểm hộ gia đình . Phân tích ảnh hưởng của vốn xã hội đến khả năng tiếp cận tín dụng chính thức . Kiểm định về mối quan hệ giữa vốn xã hội, đặc điểm vốn vay, đặc điểm cá nhân và hộ gia đình với khả năng tiếp cận tín dụng chính thức . Kết quả ước lượng mô hình hồi quy binary logistic. Phân tích ảnh hưởng của vốn xã hội đến giá trị vốn vay . Kiểm định thống kê về mối quan hệ giữa vốn xã hội, đặc điểm vốn vay, đặc điểm cá nhân và hộ gia đình với khả năng tiếp cận tín dụng chính thức . Kết quả ước lượng mô hình hồi quy bội . Thảo luận kết quả . 68 CHƯƠNG 6: KẾT LUẬN VÀ HÀM Ý CHÍNH SÁCH . Các khám phá chính của bài viết . Hàm ý chính sách . Hạn chế của bài nghiên cứu . Hướng nghiên cứu mở rộng tiếp theo . 76 TÀI LIỆU THAM KHẢO . 83 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] vi DANH MỤC HÌNH Hình 1. Tín dụng khu vực tư nhân từ 1994 – 2011 . Quy trình kiểm định giả thuyết . Mô hình phân tích . Thị trường tín dụng nông thôn Việt Nam . Tác động biên của các nhân tố đến xác suất tiếp cận tín dụng chính thức . 62 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] vii DANH MỤC BẢNG Bảng 2. Tóm tắt cách thức đo lường vốn xã hội . Tóm tắt các nghiên cứu thực nghiệm về vốn xã hội và tiếp cận tín dụng . Tóm tắt các yếu tố ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận tín dụng . Tóm tắt và mô tả các biến . Khả năng tiếp cận tín dụng chính thức . Vốn xã hội của các hộ gia đình. Vốn xã hội với khả năng tiếp cận tín dụng . Đặc điểm các khoản vay . Đặc điểm cá nhân người đi vay . Đặc điểm người đi vay và khả năng tiếp cận tín dụng . Đặc điểm hộ gia đình . Đặc điểm hộ gia đình và khả năng tiếp cận tín dụng. Kiểm định Pearson Chi-square . Kết quả ước lượng mô hình hồi quy binary logistic với mô hình đầy đủ . Kết quả ước lượng mô hình hồi quy binary logistic với mô hình áp đặt. Ước lượng xác suất tiếp cận tín dụng chính thức . Kết quả ước lượng mô hình hồi quy bội . 65 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] viii DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT BTB : Bắc Trung bộ CSXH : Chính sách Xã hội DHMT : Duyên hải miền Trung ĐBSCL : Đồng bằng sông Cửu Long ĐBSH : Đồng bằng sông Hồng NGO : Tổ chức phi chính phủ NHTM : Ngân hàng thương mại NN&PTNN : Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn ROSCA : Hiệp hội tín dụng xoay vòng TD&MNPB : Trung du và miền núi phía Bắc TN : Tây Nguyên VARHS : Điều tra Tiếp cận nguồn lực hộ gia đình Việt Nam TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 1 TÓM TẮT Mục tiêu tổng quát của bài nghiên cứu là đánh giá ảnh hưởng của vốn xã hội đến khả năng tiếp cận tín dụng của các hộ gia đình nông thôn Việt Nam. Với mục tiêu tổng quát trên, bài viết đặt ra hai mục tiêu cụ thể là: (1) Phân tích tác động của vốn xã hội đến khả năng tiếp cận tín dụng chính thức của các hộ gia đình nông thôn Việt Nam và (2) đánh giá ảnh hưởng của vốn xã hội đến giá trị khoản vốn vay được từ nguồn tín dụng chính thức của các hộ gia đình nông thôn Việt Nam. Nguồn số liệu cho nghiên cứu được lấy từ bộ dữ liệu điều tra tiếp cận nguồn lực của hộ gia đình Việt Nam (VARHS 2010). Để giải quyết mục tiêu nghiên cứu thứ nhất bài viết sử dụng mô hình hồi quy logit với biến phụ thuộc là xác suất tiếp cận tín dụng chính thức của các hộ gia đình. Sau khi ước lượng mô hình binary logistic, nghiên cứu nhận thấy rằng vốn xã hội cụ thể là mạng lưới xã hội chính thức và người bảo lãnh có ảnh hưởng tích cực đến khả năng tiếp cận tín dụng chính thức của các nông hộ. Ngoài ra, bài viết còn chứng minh rằng ngoài vốn xã hội còn có các yếu tố khác có tác động đến khả năng tiếp cận tín dụng chính thức là lãi suất vốn vay, tài sản thế chấp, dân tộc và các biến vùng. Do các biến của vốn xã hội có tác động đến xác suất tiếp cận tín dụng chính thức nên nghiên cứu tiếp tục giải quyết mục tiêu thứ hai. Bài viết sử dụng mô hình hồi quy bội theo phương pháp bình phương nhỏ nhất để đánh giá ảnh hưởng của vốn xã hội đến giá trị vốn vay. Kết quả hồi quy cho thấy, các yếu tố của vốn xã hội là mạng lưới xã hội chính thức, niềm tin và sự hợp tác có quan hệ cùng chiều với lượng vốn vay từ nguồn tín dụng chính thức. Ngoài ra, các yếu tố khác như mục đích vay, tài sản thế chấp và các biến vùng cũng có tác động đến lượng vốn vay được từ các tổ chức tín dụng chính thức. Kết quả của bài nghiên cứu phù hợp với các nghiên cứu trước như Oken (2004), Heikkilaa (2009), Lawal (2009) cho rằng vốn xã hội tăng làm tăng khả năng tiếp cận tín dụng chính thức của các hộ gia đình. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 2 CHƯƠNG 1: VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1. Lý do nghiên cứu Sau hơn 25 năm đổi mới, thị trường tín dụng ở nước ta đã có những bước phát triển đáng kể, tín dụng ở khu vực tư nhân tăng qua các năm đặc biệt tăng nhanh vào khoảng từ 2006 đến 2010 (Ngân hàng Phát Triển Châu Á, năm 2011) (Hình 1. Sự phát triển của khu vực tài chính đóng một vai trò rất quan trọng trong quá trình phát triển kinh tế, nhất là trong một nền kinh tế đang phát triển như nước ta hiện nay (Dau, 2008) như giải quyết các khó khăn về vốn trong các hoạt động sản xuất kinh doanh, cung cấp vốn cho các dự án đầu tư, khắc phục những rủi ro trong hoạt động nông nghiệp cũng như các khó khăn về tiêu dùng. Tín dụng khu vực tư nhân từ 1994 – 2011 3,000,000 2,500,000 2,000,000 Triệu VND 1,500,000 1,000,000 500,000 0 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 Nguồn: Ngân hàng Phát Triển Châu Á, năm 2011 Theo số liệu điều tra tiếp cận nguồn lực hộ nông thôn Việt Nam (VARHS, 2008), trong số các hộ được khảo sát có vay nợ thì có khoảng 60% đi vay từ nguồn tín dụng chính thức và 40% đi vay từ nguồn tín dụng phi chính thức và bán chính thức. Điều này cho thấy rằng tín dụng chính thức chính lĩnh phần lớn thị trường tín dụng ở khu vực nông thôn. Tuy hầu hết các hộ chọn hình thức đi vay từ các ngân hàng nhưng quy mô vay rất thấp, chỉ chiếm 13,6% trong tổng lượng vay. Theo số liệu điều tra từ VARHS, từ năm 2006 - 2008, hằng năm, tăng trưởng tín dụng cho lĩnh TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 3 vực nông nghiệp nông thôn tăng trung bình khoảng 20%. Mặt khác, do năng lực sản xuất lĩnh vực nông nghiệp nông thôn còn rất lớn nên chính sách tín dụng cho lĩnh vực này vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu và chưa phát huy hiệu quả như mong đợi.