Việc Làm Sau Khi Tốt Nghiệp Của Sinh Viên Ngành Xã Hội Học: Thực Trạng và Giải Pháp

Luận văn thạc sĩ phân tích ussh việc làm sau khi tốt nghiệp của sinh viên ngành xã hội học thực trạng và giải pháp, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải pháp khả thi

• Tác giả: Vũ Thị Huệ
• Người hướng dẫn: Pgs.Ts Nguyễn Thị Kim Hoa
• Trường học: Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn
• Chuyên ngành: Xã hội học
• Đề tài: Việc Làm Sau Khi Tốt Nghiệp Của Sinh Viên Ngành Xã Hội Học, Thực Trạng Và Giải Pháp
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• MỞ ĐẦU
• 0.1. Lý do chọn đề tài
• 0.2. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
• 0.2.1. Ý nghĩa khoa học
• 0.2.2. Ý nghĩa thực tiễn
• 0.3. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu
• 0.3.1. Mục đích nghiên cứu
• 0.3.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
• 0.4. Đối tượng, khách thể, phạm vi nghiên cứu
• 0.4.1. Đối tượng nghiên cứu
• 0.4.2. Khách thể nghiên cứu
• 0.4.3. Phạm vi nghiên cứu
• 0.5. Câu hỏi nghiên cứu
• 0.6. Phương pháp thu thập thông tin
• 0.7. Phương pháp phân tích tài liệu
• 0.8. Phương pháp trưng cầu ý kiến
• 0.9. Phương pháp phỏng vấn sâu
• 0.10. Giả thuyết nghiên cứu
• 0.11. Khung lý thuyết
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI
• 1.1. Các lý thuyết vận dụng trong nghiên cứu
• 1.1.1. Lý thuyết xã hội hoá
• 1.1.2. Lý thuyết cấu trúc - chức năng
• 1.2. Tổng quan vấn đề nghiên cứu
• 1.3. Một vài nét về khoa Xã hội học, trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội
• 1.4. Những khái niệm công cụ
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG VIỆC LÀM CỦA SINH VIÊN NGÀNH XÃ HỘI HỌC SAU KHI TỐT NGHIỆP
• 2.1. Tình hình việc làm của sinh viên sau khi tốt nghiệp
• 2.2. Tình hình việc làm và thời gian có việc làm của sinh viên sau khi tốt nghiệp
• 2.3. Việc làm và sự phù hợp với chuyên ngành được đào tạo
• 2.4. Thu nhập bình quân của sinh viên sau khi tốt nghiệp
• 2.5. Việc làm theo khu vực ngành kinh tế
• 2.6. Loại hình tổ chức mà sinh viên lựa chọn sau khi tốt nghiệp
• 2.7. Phân bố việc làm theo giới tính
• 2.8. Mức độ ổn định và hài lòng với công việc
• 2.8.1. Mức độ ổn định với công việc hiện tại
• 2.8.2. Mức độ hài lòng với công việc hiện tại
• 3. CHƯƠNG 3: ĐÁNH GIÁ CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG TRONG QUÁ TRÌNH XIN VIỆC VÀ GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG TÌM KIẾM VIỆC LÀM CHO SINH VIÊN SAU TỐT NGHIỆP
• 3.1. Những nguồn thông tin mà sinh viên sau tốt nghiệp tiếp cận để có được việc làm
• 3.2. Khó khăn trong vấn đề tìm kiếm việc làm
• 3.3. Vai trò của kiến thức và kỹ năng mềm trong quá trình xin việc của sinh viên sau khi tốt nghiệp
• 3.4. Vai trò của các khóa đào tạo bên ngoài nhà trường
• 3.5. Sự tác động từ hoạt động làm thêm của các sinh viên khi còn đang theo học tại trường
• 3.6. Những đóng góp cho công tác đào tạo của nhà trường
• 3.7. Giải pháp giúp sinh viên tốt nghiệp tìm được việc làm
• 3.7.1. Những giải pháp theo đánh giá của sinh viên đã tốt nghiệp
• 3.7.2. Giải pháp chung
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Việc Làm Sau Tốt Nghiệp Ngành Xã Hội Học

Ngành xã hội học đã trở thành một lĩnh vực quan trọng trong bối cảnh hiện đại. Việc làm sau khi tốt nghiệp ngành này không chỉ ảnh hưởng đến cá nhân mà còn tác động đến sự phát triển của xã hội. Nghiên cứu này sẽ cung cấp cái nhìn tổng quan về thực trạng việc làm của sinh viên ngành xã hội học, từ đó đưa ra những giải pháp thiết thực.

1.1. Tình Hình Việc Làm Ngành Xã Hội Học Hiện Nay

Thực trạng việc làm của sinh viên ngành xã hội học đang gặp nhiều thách thức. Nhiều sinh viên tốt nghiệp không tìm được việc làm phù hợp với chuyên ngành đào tạo. Theo khảo sát, chỉ khoảng 40% sinh viên có việc làm đúng chuyên môn sau khi ra trường.

1.2. Những Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Cơ Hội Việc Làm

Có nhiều yếu tố ảnh hưởng đến cơ hội việc làm của sinh viên ngành xã hội học, bao gồm kỹ năng mềm, kinh nghiệm thực tiễn và mạng lưới quan hệ xã hội. Những yếu tố này quyết định khả năng cạnh tranh của sinh viên trên thị trường lao động.

II. Thách Thức Trong Việc Tìm Kiếm Việc Làm Sau Tốt Nghiệp

Sinh viên ngành xã hội học đối mặt với nhiều thách thức trong việc tìm kiếm việc làm. Tình trạng thất nghiệp và việc làm không phù hợp với chuyên ngành là những vấn đề nổi bật. Nghiên cứu này sẽ phân tích sâu hơn về những khó khăn mà sinh viên gặp phải.

2.1. Tình Trạng Thất Nghiệp Trong Sinh Viên

Tình trạng thất nghiệp trong sinh viên ngành xã hội học đang gia tăng. Nhiều sinh viên phải chấp nhận làm việc ở những vị trí không liên quan đến chuyên ngành, dẫn đến sự lãng phí nguồn nhân lực.

2.2. Sự Không Phù Hợp Giữa Kỹ Năng Và Nhu Cầu Thị Trường

Nhiều sinh viên tốt nghiệp không đáp ứng được yêu cầu của nhà tuyển dụng. Kỹ năng chuyên môn và kỹ năng mềm của sinh viên chưa được phát triển đầy đủ, gây khó khăn trong việc tìm kiếm việc làm.

III. Giải Pháp Nâng Cao Chất Lượng Tìm Kiếm Việc Làm

Để cải thiện tình hình việc làm cho sinh viên ngành xã hội học, cần có những giải pháp cụ thể. Các giải pháp này không chỉ giúp sinh viên nâng cao kỹ năng mà còn tạo ra cơ hội việc làm tốt hơn.

3.1. Đào Tạo Kỹ Năng Mềm Cho Sinh Viên

Đào tạo kỹ năng mềm là một trong những giải pháp quan trọng. Các khóa học về giao tiếp, làm việc nhóm và quản lý thời gian sẽ giúp sinh viên tự tin hơn khi xin việc.

3.2. Tăng Cường Kết Nối Giữa Nhà Trường Và Doanh Nghiệp

Việc tăng cường kết nối giữa nhà trường và doanh nghiệp sẽ tạo ra nhiều cơ hội thực tập và việc làm cho sinh viên. Các chương trình hợp tác sẽ giúp sinh viên có thêm kinh nghiệm thực tiễn.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Nghiên Cứu

Nghiên cứu này không chỉ mang lại cái nhìn tổng quan về thực trạng việc làm mà còn đưa ra những ứng dụng thực tiễn cho sinh viên ngành xã hội học. Các kết quả nghiên cứu sẽ giúp cải thiện chương trình đào tạo và nâng cao chất lượng đầu ra.

4.1. Đánh Giá Chất Lượng Đào Tạo Ngành Xã Hội Học

Đánh giá chất lượng đào tạo là cần thiết để cải thiện chương trình học. Các ý kiến từ sinh viên và nhà tuyển dụng sẽ giúp điều chỉnh nội dung giảng dạy cho phù hợp với nhu cầu thực tế.

4.2. Khuyến Nghị Chính Sách Đào Tạo

Cần có những chính sách hỗ trợ sinh viên trong việc tìm kiếm việc làm. Các chương trình hỗ trợ tài chính cho sinh viên tham gia thực tập sẽ giúp họ có thêm kinh nghiệm và cơ hội việc làm.

V. Kết Luận Về Tương Lai Ngành Xã Hội Học

Tương lai của ngành xã hội học phụ thuộc vào khả năng thích ứng của sinh viên với thị trường lao động. Việc nâng cao chất lượng đào tạo và cải thiện kỹ năng cho sinh viên là điều cần thiết để đảm bảo cơ hội việc làm cho họ.

5.1. Triển Vọng Nghề Nghiệp Cho Sinh Viên

Triển vọng nghề nghiệp cho sinh viên ngành xã hội học có thể được cải thiện nếu họ chủ động nâng cao kỹ năng và tìm kiếm cơ hội thực tập. Sự phát triển của ngành này sẽ tạo ra nhiều cơ hội việc làm trong tương lai.

5.2. Tầm Quan Trọng Của Ngành Xã Hội Học Trong Xã Hội

Ngành xã hội học đóng vai trò quan trọng trong việc giải quyết các vấn đề xã hội. Sự phát triển của ngành này sẽ góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống và phát triển bền vững cho xã hội.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thị trường lao động hiện đại đặt ra yêu cầu ngày càng khắt khe đối với cử nhân khối ngành khoa học xã hội và nhân văn. Khảo sát thực tế trên 200 cựu sinh viên tốt nghiệp Khoa Xã hội học thuộc Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội giai đoạn 2010 - 2012 ghi nhận 100% người học đã có việc làm tại thời điểm nghiên cứu, trong đó 49,0% sinh viên tìm được việc ngay sau khi tốt nghiệp.

Vấn đề nghiên cứu tập trung giải quyết nghịch lý giữa nhu cầu mở rộng ngành nghề trong nền kinh tế thị trường và sự nhận thức chưa toàn diện của xã hội về vai trò của ngành xã hội học. Mục tiêu cốt lõi của công trình là đánh giá toàn diện bức tranh việc làm của cử nhân xã hội học, xác định các rào cản ảnh hưởng đến cơ hội tuyển dụng và đề xuất hệ thống giải pháp nâng cao hiệu quả hướng nghiệp. Phạm vi nghiên cứu được thực hiện từ tháng 7 đến tháng 9 năm 2014 trên 3 khóa đào tạo chính quy gồm K51, K52 và K53.

Ý nghĩa khoa học của đề tài thể hiện ở việc lượng hóa mức độ đáp ứng năng lực hành nghề thông qua các chỉ số thống kê cụ thể, đồng thời kiểm chứng các mô hình lý thuyết xã hội học trong bối cảnh chuyển dịch cơ cấu kinh tế tại Việt Nam. Về mặt thực tiễn, kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở dữ liệu quan trọng giúp các cơ sở giáo dục đại học điều chỉnh khung chương trình, giảm tỷ lệ 51,5% sinh viên làm việc trái ngành hoặc chưa tối ưu hóa chuyên môn đào tạo.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng 4 hệ thống lý thuyết xã hội học nền tảng nhằm phân tích hành vi và sự thích ứng nghề nghiệp của sinh viên:

• Lý thuyết cấu trúc - chức năng: Được kế thừa từ Emile Durkheim và Talcott Parsons, lý thuyết này xem hệ thống giáo dục đại học là một tiểu hệ thống giữ chức năng phân bổ nguồn nhân lực chất lượng cao vào các vị trí tương ứng trong cấu trúc xã hội.
• Lý thuyết xã hội hóa: Phân tích giai đoạn thanh niên tốt nghiệp đại học như bước chuyển giao vai trò xã hội quan trọng, nơi cá nhân tích lũy giá trị chuẩn mực và thích nghi với môi trường làm việc mới.
• Lý thuyết hành động xã hội của Max Weber: Làm sáng tỏ động cơ chủ quan và sự lựa chọn duy lý của sinh viên khi quyết định nộp hồ sơ vào các khu vực kinh tế.
• Lý thuyết vốn xã hội của Robert Putnam và James Coleman: Giải thích vai trò của mạng lưới quan hệ gia đình, bạn bè và niềm tin xã hội trong việc tiếp cận thông tin tuyển dụng.

Khung phân tích xoay quanh 3 khái niệm công cụ then chốt: Việc làm (theo quy định tại Điều 13 Bộ luật Lao động), Nghề nghiệp (chuyên môn hóa sâu) và Sinh viên (nhóm xã hội có tính di động cao).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp linh hoạt giữa phương pháp định lượng và định tính nhằm đảm bảo tính chuẩn xác và độ sâu của dữ liệu:

• Phương pháp trưng cầu ý kiến bằng bảng hỏi: Thực hiện trên mẫu khảo sát gồm 200 cựu sinh viên chính quy thuộc 3 khóa: K51 chiếm 33,5% (67 người), K52 chiếm 35,0% (70 người) và K53 chiếm 31,5% (63 người). Cơ cấu giới tính gồm 16,5% nam (33 người) và 83,5% nữ (167 người). Phương pháp chọn mẫu phân tầng theo khóa tốt nghiệp giúp phản ánh chính xác sự khác biệt theo thời gian gia nhập thị trường lao động.
• Phương pháp phỏng vấn sâu: Tiến hành phỏng vấn trực tiếp 20 trường hợp đã đi làm (8 cựu sinh viên K51, 7 cựu sinh viên K52 và 5 cựu sinh viên K53) nhằm thu thập thông tin định tính về rào cản tìm việc, mức độ hòa nhập văn hóa công sở và chiến lược thích ứng.
• Phương pháp phân tích tài liệu và xử lý số liệu: Dữ liệu định lượng được làm sạch và xử lý bằng phần mềm SPSS phiên bản 20.0. Lý do lựa chọn phân tích bảng chéo và kiểm định tương quan trên SPSS 20.0 là để kiểm tra mối liên hệ thực chứng giữa các biến số độc lập như ngành nghề, giới tính, vốn quan hệ với biến phụ thuộc là mức độ ổn định và thu nhập. Quá trình thu thập thông tin diễn ra trong 3 tháng (từ tháng 7 đến tháng 9 năm 2014).

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Phân tích số liệu định lượng từ 200 phiếu khảo sát chỉ ra các phát hiện cốt lõi:

• Tốc độ tiếp cận việc làm nhanh: 100% cựu sinh viên đều có việc làm, trong đó 49,0% có việc ngay khi vừa tốt nghiệp, 36,0% có việc trong thời gian dưới 6 tháng. Chỉ có 9,0% chờ việc từ 6 đến 12 tháng và 6,0% cần trên 12 tháng để ổn định vị trí.
• Mức độ phù hợp chuyên môn phân hóa rõ nét: 48,5% sinh viên làm công việc phù hợp với chuyên môn (11,5% rất phù hợp và 37,0% phù hợp). Ngược lại, 51,5% làm công việc ít phù hợp hoặc hoàn toàn không phù hợp. Trong nhóm làm trái ngành, 19,5% do không tìm được việc đúng chuyên môn, 18,5% vì lo ngại thất nghiệp, 14,0% làm tạm thời và 13,5% do yêu thích công việc mới.
• Xu hướng ưu tiên khu vực nhà nước: 50,0% sinh viên lựa chọn làm việc trong khu vực nhà nước, tiếp đến là khu vực tư nhân (16,0%), công ty cổ phần (14,0%), tổ chức phi chính phủ (6,0%), công ty liên doanh (5,5%), công ty trách nhiệm hữu hạn (6,5%) và doanh nghiệp có 100% vốn nước ngoài (2,0%).
• Thu nhập và độ ổn định: 55,0% sinh viên đạt mức thu nhập trung bình 3 - 6 triệu đồng/tháng; 29,0% đạt mức 6 - 9 triệu đồng/tháng; 12,5% dưới 3 triệu đồng/tháng và 3,5% trên 9 triệu đồng/tháng. Tỷ lệ chuyển đổi công việc sau tốt nghiệp chiếm 53,5%, trong khi 46,5% chưa từng thay đổi chỗ làm.

Thảo luận kết quả

Thực tế cho thấy sinh viên ngành xã hội học sở hữu ưu thế nổi bật về khả năng giao tiếp, tính năng động và năng lực thích ứng với môi trường xã hội đa dạng. Đây là lý do giải thích cho con số ấn tượng 85,0% người học có việc làm trong vòng 6 tháng đầu. Tuy nhiên, việc hơn một nửa (51,5%) làm việc trái ngành phản ánh độ vênh giữa định hướng đào tạo hàn lâm và nhu cầu thực tế của các tổ chức tuyển dụng.

Dữ liệu có thể được mô hình hóa trực quan qua biểu đồ hình quạt phân bố thời gian chờ việc và bảng chéo thể hiện tương quan giữa mức thu nhập với độ ổn định công việc. Đáng chú ý, mức độ hài lòng về quan hệ đồng nghiệp đạt tới 87,5% và điều kiện cơ sở vật chất đạt 80,5%, nhưng mức độ không hài lòng về thu nhập lại chiếm tới 59,0%. Điều này phản ánh tính chất đặc thù của khu vực hành chính sự nghiệp nhà nước: độ ổn định cao (chiếm 67,5% đánh giá ổn định và rất ổn định) nhưng mức lương ban đầu chi trả theo ngạch bậc đại học còn hạn chế.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm rút ngắn khoảng cách giữa chất lượng đào tạo và yêu cầu tuyển dụng, 4 nhóm giải pháp chiến lược được đề xuất:

• Tái cấu trúc khung chương trình đào tạo theo hướng thực hành: Ban chủ nhiệm Khoa Xã hội học cần nâng tỷ trọng các học phần phương pháp nghiên cứu ứng dụng, kỹ thuật phân tích dữ liệu SPSS và kỹ năng đánh giá tác động xã hội từ 20% lên 40% tổng thời lượng chương trình, hoàn thành trong giai đoạn 2015 - 2018.
• Xây dựng hệ sinh thái kết nối doanh nghiệp và hướng nghiệp: Trung tâm Hỗ trợ Sinh viên phối hợp cùng mạng lưới cựu sinh viên thiết lập mạng lưới đối tác với 50+ tổ chức phi chính phủ, viện nghiên cứu và doanh nghiệp truyền thông; cam kết bảo đảm 100% sinh viên năm thứ ba và năm thứ tư được tham gia các kỳ thực tập thực tế trước quý IV hằng năm.
• Chuẩn hóa kỹ năng mềm và năng lực ngoại ngữ chuyên ngành: Nhà trường cần tổ chức các khóa đào tạo ngắn hạn về kỹ năng viết báo cáo dự án, kỹ năng phỏng vấn tuyển dụng và tiếng Anh chuyên ngành xã hội học, đặt chỉ tiêu 90% sinh viên tốt nghiệp đạt chứng chỉ kỹ năng trước khi nhận bằng.
• Đẩy mạnh công tác truyền thông thương hiệu ngành Xã hội học: Đơn vị quản lý đào tạo cần triển khai chiến dịch định vị giá trị nghề nghiệp của cử nhân xã hội học đối với khối doanh nghiệp tư nhân và liên doanh, hướng tới mục tiêu tăng 30% tỷ lệ tuyển dụng đúng chuyên ngành trong lộ trình 5 năm tiếp theo.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và số liệu nghiên cứu mang lại giá trị ứng dụng thiết thực cho 4 nhóm đối tượng:

• Ban lãnh đạo và giảng viên các cơ sở giáo dục đại học: Sử dụng các chỉ số thực chứng về tỷ lệ 51,5% làm trái ngành để cải tiến phương pháp giảng dạy, thiết kế môn học bám sát thị trường lao động.
• Sinh viên và học viên cao học ngành Xã hội học: Tham khảo bức tranh toàn cảnh về thị trường việc làm, từ đó chủ động xây dựng lộ trình rèn luyện 4 kỹ năng thiết yếu: thu thập dữ liệu, ngoại ngữ, giao tiếp xã hội và tư duy phản biện.
• Cơ quan hoạch định chính sách lao động và xã hội: Khai thác dữ liệu 50,0% nhân lực lựa chọn khu vực công để hoàn thiện chính sách tiền lương, quy hoạch phát triển nhân lực khoa học xã hội.
• Nhà tuyển dụng và phòng nhân sự doanh nghiệp/NGOs: Nhận diện đúng tiềm năng, năng lực nghiên cứu định lượng và định tính của cử nhân xã hội học để bố trí vào các vị trí phân tích thị trường, nhân sự, phát triển cộng đồng và quan hệ công chúng.

Câu hỏi thường gặp

Tỷ lệ sinh viên ngành Xã hội học có việc làm ngay sau khi tốt nghiệp là bao nhiêu?

Theo kết quả điều tra trên 200 cựu sinh viên, tỷ lệ có việc làm ngay sau khi nhận bằng đạt 49,0%, và 36,0% tìm được việc làm trong vòng dưới 6 tháng. Tổng cộng có 85,0% cử nhân tìm được việc làm ổn định trong nửa năm đầu ra trường nhờ tính năng động và khả năng giao tiếp xã hội tốt.

Khu vực kinh tế nào thu hút nhiều cử nhân Xã hội học nhất?

Khu vực nhà nước chiếm tỷ trọng lớn nhất với 50,0% tổng số người tham gia khảo sát (nữ giới chiếm 52,7%, nam giới chiếm 36,4%). Tiếp sau là khu vực kinh tế tư nhân chiếm 16,0% và khu vực doanh nghiệp cổ phần chiếm 14,0%, phản ánh tâm lý tìm kiếm môi trường làm việc có tính ổn định cao của đa số sinh viên.

Mức thu nhập bình quân phổ biến của sinh viên Xã hội học mới ra trường là bao nhiêu?

Khảo sát ghi nhận 55,0% sinh viên nhận mức thu nhập bình quân từ 3 đến dưới 6 triệu đồng mỗi tháng, trong khi 29,0% đạt mức 6 đến dưới 9 triệu đồng mỗi tháng. Khoảng 3,5% cá nhân xuất sắc có mức thu nhập trên 9 triệu đồng nhờ làm việc tại các công ty liên doanh và tổ chức quốc tế.

Tại sao có hơn 50% cử nhân Xã hội học làm công việc không đúng chuyên ngành?

Nguyên nhân chính xuất phát từ việc 19,5% sinh viên không tìm được việc làm đúng chuyên môn và 18,5% lo ngại không tìm được việc tốt hơn nên chấp nhận làm việc tạm thời. Ngoài ra, tính chất đa năng của kiến thức xã hội học cho phép sinh viên dễ dàng chuyển hướng sang các lĩnh vực kinh doanh, hành chính và truyền thông.

Những kỹ năng nào giúp sinh viên Xã hội học nâng cao khả năng cạnh tranh khi xin việc?

Bốn kỹ năng then chốt bao gồm: thành thạo phần mềm xử lý dữ liệu SPSS, kỹ năng phỏng vấn điều tra thực địa, năng lực giao tiếp thuyết phục và trình độ ngoại ngữ. Nghiên cứu chỉ ra rằng những sinh viên tích cực đi làm thêm đúng hướng trong thời gian học đại học có tỷ lệ tìm việc thành công cao hơn 80%.

Kết luận

• 100% cựu sinh viên khảo sát đều có việc làm, trong đó 85,0% tìm được công việc trong vòng dưới 6 tháng sau khi tốt nghiệp.
• 50,0% cử nhân lựa chọn khu vực nhà nước làm điểm tựa nghề nghiệp lâu dài nhờ tính ổn định và chế độ phúc lợi xã hội.
• 48,5% sinh viên làm công việc phù hợp với chuyên ngành đào tạo, trong khi 51,5% linh hoạt chuyển dịch sang các lĩnh vực kinh tế - dịch vụ khác.
• 55,0% người đi làm đạt mức thu nhập từ 3 đến 6 triệu đồng/tháng, đáp ứng nhu cầu sinh hoạt cơ bản ban đầu của người lao động trẻ.
• Công trình đã đóng góp cơ sở dữ liệu thực nghiệm quý báu cho công tác đổi mới đào tạo đại học giai đoạn 2015 - 2020, khẳng định vị thế thích ứng cao của cử nhân xã hội học trên thị trường lao động.

Các nhà quản lý giáo dục, giảng viên và sinh viên hãy chủ động tham khảo toàn văn công trình nghiên cứu này để xây dựng chiến lược đào tạo và phát triển nghề nghiệp hiệu quả ngay hôm nay.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Tình hình và điều kiện thực tế của đất nước ta cùng bối cảnh quốc tế hiện nay đã đòi hỏi chúng ta trong những năm tới đây, trên con đường công nghiệp hoá - hiện đại hoá cần phát triển nhanh, bền vững, chủ động hội nhập quốc tế và đổi mới sâu rộng. Nếu như trước đây trong thời kỳ bao cấp, vấn đề đào tạo và sử dụng nguồn nhân lực về cơ bản là theo chỉ tiêu giao cho của nhà nước cho nên người được đào tạo sau khi tốt nghiệp ngay lập tức được phân công công việc, điều này đã tạo ra sức ì, sự ỉ lại cho sinh viên nói riêng và những người được đào tạo ở những lĩnh vực khác nói chung. Tuy nhiên trong nền kinh tế mở như hiện nay, xã hội đã có sự đổi mới sâu sắc, vấn đề việc làm, đào tạo và sử dụng nguồn nhân lực cũng phải chịu tác động của những quy luật thị trường như: quy luật cung - cầu, thừa - thiếu… Con người dần nhận thức rằng phải chủ động, năng động hơn trong sản xuất, kinh doanh, trong công tác, trong tìm kiếm cơ hội việc làm.

Phải biết chấp nhận cạnh tranh, tự nâng cao trình độ và năng lực để tồn tại mà không bị đào thải. Có một thực tế đang tồn tại ở nước ta hiện nay đó là tình trạng sinh viên được đào tạo chính quy nhưng sau khi tốt nghiệp vẫn phải rất vất vả mới có được công việc ổn định. Việc đa dạng hoá ngành nghề đào tạo vừa mở ra cho sinh viên Việt Nam cơ hội tiếp cận với khoa học tiến tiến của thế giới, đồng thời đó cũng là những khó khăn, thách thức đối với mỗi sinh viên. Việc làm không chỉ là sự sống còn của mỗi cá nhân mà nó còn thể hiện tầm chiến lược của mỗi quốc gia.

Việc làm liên quan đến kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội và các vấn đề về nghèo đói… Trong chiến lược phát triển của mỗi quốc gia, việc làm là một trong những yếu tố hàng đầu, tại các hội nghị mang tính chất toàn cầu, việc làm cũng gây được sự chú ý của nhiều đất nước khác nhau. Việc làm không chỉ là nhu cầu của con người mà còn là nguồn gốc tạo ra của cải, vật chất trong xã hội. Trong xu thế toàn cầu hóa, vấn đề việc làm có sự liên quan nhất định đến an ninh quốc gia, trật tự xã hội từ đó sẽ tạo điều kiện hòa nhập với thể giới dễ 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Việc làm ảnh hưởng lớn đến chất lượng cuộc sống của các thành viên trong xã hội, vấn đề việc làm có thể làm tăng hoặc hạn chế các yếu tố ngoại lai trong quá trình hội nhập.

Cũng như vậy, việc làm cho sinh viên khi ra trường có tầm ý nghĩa quan trọng đối với sự phát triển xã hội khi các tri thức trẻ có trình độ cao, đầy nhiệt huyết tham gia vào các hoạt động của xã hội, tránh lãng phí trong đào tạo. Tương tự như nhiều lực lượng lao động khác, sinh viên sau khi tốt nghiệp đại học đều thiết tha được làm việc tại những nơi có điều kiện phát triển thuận lợi. Điều này hoàn toàn mang tính khách quan, phản ánh thực tế nhu cầu tâm lý và nhu cầu xã hội của các nhân. Đối với thế giới, xã hội học không còn là một ngành mới mẻ, còn ở Việt Nam, mặc dù đã có mặt trên 20 năm nhưng sự nhận thức của xã hội về vai trò và tầm quan trọng của ngành xã hội học cũng chưa thực sự đầy đủ và rõ ràng, nhu cầu của xã hội đối với ngành này cũng không cao… Những yếu tố này đã tạo ra nhiều khó khăn cho sinh viên ngành xã hội học tìm kiếm việc làm sau khi tốt nghiệp.

Bởi vậy, có thể thấy định hướng đào tạo và đào tạo là rất cần thiết. Đào tạo thành công không chỉ chú ý đến việc cung cấp cử nhân xã hội học cho xã hội mà còn phải làm sao cho xã hội hiểu biết nhiều về ngành, về tính chất, vai trò của xã hội học, từ đó sẽ “kích cầu”, tạo ta cho xã hội có nhu cầu về ngành xã hội học nói chung. Hơn nữa, mặc dù gần đây cũng đã có nhiều công trình nghiên cứu đề cập và lý giải về vấn đề việc làm và thất nghiệp của sinh viên, nhưng những công trình này mới chỉ nói đến những lý do trực tiếp và gián tiếp dẫn đến tình trạng thất nghiệp hay những khó khăn trong vấn đề tìm kiếm việc làm của sinh viên ở những ngành nghề khác nhau mà chưa hướng đến nhóm đối tượng sinh viên thuộc một ngành nghề cụ thể nào. Đó là những cơ sở cho chúng tôi hướng nghiên cứu đề tài: “Việc làm sau khi tốt nghiệp của sinh viên ngành xã hội học, thực trạng và giải pháp”.

Chúng tôi hy vọng kết quả thu được từ cuộc nghiên cứu sẽ có một cái nhìn tổng thể về tình 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] hình việc làm của sinh viên ngành xã hội học sau khi tốt nghiệp và có những ý kiến đóng góp trên những khía cạnh cụ thể để công tác đào tạo của khoa Xã hội học, trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội đạt hiệu quả cao hơn. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài 2. Ý nghĩa khoa học Vận dụng những kiến thức xã hội học đã được học để nghiên cứu “Việc làm sau khi tốt nghiệp của sinh viên ngành xã hội học, thực trạng và giải pháp”. Kết quả của cuộc nghiên cứu sẽ góp phần làm sáng tỏ và chứng minh cho tính thực tiễn của phép duy vật biện chứng và phép duy vật lịch sử - chủ nghĩa Mác – Lênin, lý thuyết xã hội hóa, lý thuyết cấu trúc – chức năng, lý thuyết hành động xã hội của Max Weber, lý thuyết quan hệ xã hội… 2.

Ý nghĩa thực tiễn Bên cạnh ý nghĩa lý luận, đề tài nghiên cứu còn mang một ý nghĩa thực tiễn đó là, đề tài nghiên cứu không chỉ làm sáng tỏ thực trạng việc làm của sinh viên ngành xã hội học sau khi tốt nghiệp mà còn mong muốn giúp cho sinh viên xã hội học có được nhận thức đầy đủ hơn về chuyên ngành mình đang theo học, đồng thời đánh giá đúng vị trí và vai trò của xã hội học trong cuộc sống hiện nay. Ý nghĩa thực tiễn của đề tài này còn thể hiện ở chỗ sẽ là một sự gợi mở, góp phần tìm ra một vài biện pháp để công tác đào tạo của khoa Xã hội học - trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội nói riêng và khoa Xã hội học ở các trường đại học khác nói chung đạt hiệu quả cao nhất. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu 3. Mục đích nghiên cứu Tìm hiểu thực trạng việc làm của sinh viên ngành xã hội học sau khi tốt nghiệp trong thời gian gần đây, những yếu tố ảnh hưởng đến cơ hội tìm kiếm việc làm và đưa ra các giải pháp nhằm giúp sinh viên có thể tìm được công việc tốt sau khi ra trường.

9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Nhiệm vụ nghiên cứu 1. Đánh giá thực trạng việc làm của sinh viên ngành xã hội học sau khi tốt nghiệp. Phân tích những yếu tố cơ bản ảnh hưởng đến thực trạng trên.

Thông qua kết quả nghiên cứu, đề xuất một số giải pháp, kiến nghị đối với khoa Xã hội học - trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội về định hướng đào tạo nhằm giúp cho vấn đề tìm việc làm của sinh viên ngành xã hội học sau khi tốt nghiệp đạt hiệu quả cao nhất, vận dụng những kiến thức đã được học góp phần vào công cuộc xây dựng đất nước. Đối tƣợng, khách thể, phạm vi nghiên cứu 4. Đối tượng nghiên cứu Thực trạng việc làm của sinh viên ngành xã hội học (thuộc khoa Xã hội học - trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội) sau khi tốt nghiệp. Khách thể nghiên cứu Sinh viên tốt nghiệp hệ chính quy khoa Xã hội học, trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội từ khoá 51 đến khoá 53.

Phạm vi nghiên cứu Do tính phức tạp và rộng lớn của vấn đề nghiên cứu cùng những hạn chế khác trong quá trình nghiên cứu nên chúng tôi tập trung vào phân tích một số vấn đề cơ bản về thực trạng việc làm của sinh viên khoa Xã hội học - trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội. - Thời gian: tháng 7 đến tháng 9 năm 2014. Câu hỏi nghiên cứu - Sinh viên ngành xã hội học sau khi ra trường đã có việc làm hay chưa và phạm vi làm việc của họ như thế nào? - Tri thức đã đào tạo có đáp ứng được yêu cầu của nhà tuyển dụng hiện nay? 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] - Những yếu tố ảnh hưởng đến cơ hội tìm kiếm việc làm của sinh viên đã tốt nghiệp? - Giải pháp nhằm nâng cao chất lượng tìm kiếm việc làm cho sinh viên mới ra trường là gì? 6. Phƣơng pháp thu thập thông tin 6.

Phương pháp phân tích tài liệu Phương pháp phân tích tài liệu được sử dụng nhằm bổ sung thông tin đề tài luận văn. Đề tài sử dụng những tài liệu, sách báo, công trình nghiên cứu có nội dung liên quan tới vấn đề nghiên cứu để có thể đưa ra những so sánh giữa những kết quả nghiên cứu đã có và kết quả nghiên cứu của luận văn. Phương pháp trưng cầu ý kiến Cuộc nghiên cứu được tiến hành chọn mẫu với số lượng là 200 cựu sinh viên khoa Xã hội học gồm các khóa : K51, K52, K53. Nội dung phiếu trưng cầu ý kiến bao gồm thông tin về thực trạng việc làm, những kỹ năng cơ bản cần có của sinh viên theo yêu cầu của nhà tuyển dụng, những gợi ý nhằm nâng cao kỹ năng cơ bản cho sinh viên và một số thông tin cá nhân.

Số phiếu thu về được xử lý trên phần mềm SPSS 20.0 Cơ cấu mẫu khảo sát: STT Tiêu chí Số lƣợng Tỷ lệ (%) 1 Giới tính 200 100,0 1.3 Khóa 53 63 31,5 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Phương pháp phỏng vấn sâu Mục đích phỏng vấn sâu: Tìm kiếm thêm những thông tin định tính liên quan đến thực trạng việc làm của sinh viên sau khi tốt nghiệp, những yếu tố ảnh hưởng và một số giải pháp mà trong bảng hỏi chưa trả lời được.