Đề án: Phát triển văn hóa doanh nghiệp tại Công ty Thuốc lá Thăng Long

Đề án phân tích thực trạng văn hóa doanh nghiệp tại công ty Thuốc lá Thăng Long, đồng thời đề xuất các giải pháp phát triển hiệu quả và bền vững.

• Tác giả: Nguyễn Thu Hường
• Người hướng dẫn: PGS.TS Hà Sơn Tùng
• Trường học: Đại học Kinh tế Quốc dân
• Chuyên ngành: Quản trị Kinh doanh
• Đề tài: Phát triển Văn hóa Doanh nghiệp tại Công ty Trách nhiệm Hữu hạn Một Thành viên Thuốc lá Thăng Long
• Loại tài liệu: Đề án tốt nghiệp Thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Khái niệm và tầm quan trọng của văn hóa doanh nghiệp

Văn hóa doanh nghiệp là tập hợp các giá trị, ni信念, hành vi và biểu tượng được chia sẻ trong một tổ chức. Tại Công ty Thuốc lá Thăng Long, văn hóa doanh nghiệp đóng vai trò quan trọng trong việc định hình bản sắc, tạo lập môi trường làm việc lành mạnh và nâng cao hiệu suất kinh doanh. Phát triển văn hóa doanh nghiệp không chỉ giúp tăng cường sự gắn kết giữa các nhân viên mà còn tạo ra lợi thế cạnh tranh bền vững. Những doanh nghiệp có văn hóa mạnh mẽ thường đạt được kết quả tốt hơn trong doanh số bán hàng, lợi nhuận và sự hài lòng của khách hàng.

1.1. Định nghĩa văn hóa doanh nghiệp

Văn hóa doanh nghiệp được hiểu là tổng hợp các nguyên tắc hoạt động, chuẩn mực đạo đức và hành vi được công nhân viên chấp nhận. Đây là yếu tố nền tảng ảnh hưởng đến mọi khía cạnh của hoạt động quản trị tại doanh nghiệp, từ quyết định chiến lược đến các tương tác hàng ngày.

1.2. Tầm quan trọng của phát triển văn hóa doanh nghiệp

Phát triển văn hóa doanh nghiệp giúp tăng cường động lực lao động, cải thiện hiệu suất công việc và xây dựng lòng trung thành của nhân viên. Đối với Thuốc lá Thăng Long, việc xây dựng văn hóa mạnh mẽ là chìa khóa để duy trì vị thế trong ngành công nghiệp thuốc lá Việt Nam.

II. Thực trạng văn hóa doanh nghiệp tại Công ty Thuốc lá Thăng Long

Công ty Thuốc lá Thăng Long là một doanh nghiệp sản xuất kinh doanh thuốc lá hàng đầu với lịch sử lâu đời. Thực trạng văn hóa doanh nghiệp tại công ty hiện nay bao gồm các biểu trưng trực quan như logo, trang phục và không gian làm việc, cũng như các biểu trưng phi trực quan như giá trị cốt lõi và quy tắc ứng xử. Tuy nhiên, công ty vẫn còn nhiều điểm yếu trong quản lý văn hóa cần được cải thiện. Truyền thông nội bộ về văn hóa chưa đạt hiệu quả cao, dẫn đến hiểu biết không đồng nhất giữa các bộ phận. Các nhân viên mới cũng gặp khó khăn trong việc tiếp thu và hòa nhập với văn hóa công ty.

2.1. Các biểu trưng trực quan của văn hóa Thuốc lá Thăng Long

Biểu trưng trực quan như logo công ty, trang phục đồng phục và kiến trúc không gian làm việc đã được xây dựng nhưng chưa được phát triển toàn diện. Nhiều nhân viên chưa hiểu rõ ý nghĩa sâu sắc của các biểu tượng này, ảnh hưởng đến tình cảm gắn kết với doanh nghiệp.

2.2. Các biểu trưng phi trực quan và giá trị cốt lõi

Công ty đã xác định giá trị cốt lõi nhưng quá trình truyền đạt vẫn còn chưa hiệu quả. Quy tắc ứng xử và tiêu chuẩn đạo đức cần được làm rõ hơn để tất cả nhân viên có sự hiểu biết thống nhất và cam kết cao hơn.

III. Các nhân tố ảnh hưởng đến phát triển văn hóa doanh nghiệp

Phát triển văn hóa doanh nghiệp tại Thuốc lá Thăng Long chịu ảnh hưởng từ nhiều yếu tố bên ngoài và bên trong. Chính sách của Nhà nước đối với ngành thuốc lá, lịch sử hình thành công ty, và tầm nhìn của lãnh đạo đều tác động lớn. Đặc biệt, đặc điểm của đội ngũ lao động với sự đa dạng về độ tuổi, trình độ và nền tảng văn hóa tạo ra thách thức trong việc tạo lập sự đồng thuận. Hệ thống quản lý nhân sự và chương trình đào tạo cũng ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả phát triển văn hóa. Để thành công, công ty cần điều phối hài hòa các yếu tố này trong một chiến lược văn hóa toàn diện.

3.1. Ảnh hưởng của chính sách và lãnh đạo

Chính sách nhân sự và tầm nhìn của lãnh đạo là nền tảng cho phát triển văn hóa. Công ty cần cam kết rõ ràng từ cấp quản lý cao nhất để xây dựng và duy trì văn hóa mạnh mẽ. Lãnh đạo phải là hình mẫu thể hiện các giá trị cốt lõi mà công ty muốn truyền tải.

3.2. Vai trò của đội ngũ lao động và đào tạo

Đội ngũ nhân viên với nền tảng khác nhau cần đào tạo và phát triển liên tục. Chương trình đào tạo về văn hóa giúp tạo sự thống nhất trong hiểu biết và nâng cao mức độ cam kết của tất cả cán bộ công nhân viên đối với các giá trị của doanh nghiệp.

IV. Giải pháp phát triển văn hóa doanh nghiệp tại Thuốc lá Thăng Long

Để phát triển văn hóa doanh nghiệp hiệu quả, Công ty Thuốc lá Thăng Long cần triển khai các giải pháp toàn diện và bền vững. Thứ nhất, cần thành lập bộ phận chuyên trách về quản lý văn hóa doanh nghiệp với đội ngũ nhân sự có chuyên môn cao. Thứ hai, tăng cường đào tạo định kỳ cho toàn bộ nhân viên về giá trị, quy tắc ứng xử và kỳ vọng hành vi. Thứ ba, cải thiện truyền thông nội bộ thông qua các kênh đa chiều như họp lên, tờ rơi, website nội bộ và các hoạt động xây dựng đội ngũ. Cuối cùng, cần đánh giá định kỳ tiến độ phát triển văn hóa để điều chỉnh kịp thời.

4.1. Xây dựng bộ phận chuyên trách và đào tạo

Bộ phận chuyên trách về văn hóa doanh nghiệp cần có quyền hạn rõ ràng trong lập kế hoạch, tổ chức và giám sát các hoạt động phát triển văn hóa. Chương trình đào tạo cần được lên lịch định kỳ và bắt buộc cho tất cả nhân viên, với nội dung phù hợp từng cấp bậc và bộ phận.

4.2. Cải thiện truyền thông và đánh giá định kỳ

Truyền thông đa chiều về văn hóa doanh nghiệp cần được thường xuyên thực hiện để tạo mẹm sâu sắc trong tâm trí nhân viên. Đánh giá định kỳ qua khảo sát nhân viên, phỏng vấn sâu giúp công ty nắm bắt tình hình thực tế và kịp thời điều chỉnh chiến lược.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ VĂN HOÁ DOANH NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN VĂN HOÁ DOANH NGHIỆP 1. Các khái niệm cơ bản 1. Khái niệm văn hoá doanh nghiệp Những năm gần đây, khái niệm văn hóa doanh nghiệp ngày càng được sử dụng phổ biến, văn hóa doanh nghiệp đã và đang được nhắc tới như là một “tiêu chí” để đánh giá doanh nghiệp, cũng có quan niệm cho rằng, văn hóa doanh nghiệp chính là “tài sản vô hình” của mỗi doanh nghiệp. Từ quá trình nghiên cứu đã có rất nhiều khái niệm văn hóa doanh nghiệp được đưa ra, bởi đây là một chủ đề được nhiều đối tượng quan tâm nghiên cứu.

Định nghĩa được phổ biến và chấp nhận rộng rãi nhất là định nghĩa của GS. Edgar Schein (1992): “Văn hóa doanh nghiệp là tổng hợp những quan niệm chung mà các thành viên trong doanh nghiệp học được qua quá trình giải quyết các vấn đề nội bộ và xử lý các vấn đề với môi trường xung quanh”.TS Dương Thị Liễu (2011): “Văn hóa doanh nghiệp là một hệ thống các giá trị, các chuẩn mực, các quan niệm và hành vi của doanh nghiệp, chi phối hoạt động của mọi thành viên trong doanh nghiệp và tạo nên bản sắc riêng của doanh nghiệp”. Xét từ góc độ quản trị tác nghiệp: “Văn hóa doanh nghiệp bao gồm một hệ thống những ý nghĩa, giá trị, niềm tin chủ đạo, cách nhận thức và phương pháp tư duy được mọi thành viên trong tổ chức cùng thống nhất và có ảnh hưởng ở phạm vi rộng đến nhận thức và hành động của từng thành viên” (PGS.TS Nguyễn Mạnh Quân, 2011). Tóm lại, các định nghĩa nêu trên đều có cách thể hiện chung là: Văn hóa doanh nghiệp là tập hợp những giá trị văn hóa được hình thành và phát triển trong suốt quá trình tồn tại của một tổ chức, trở thành những quy tắc và thói quen tích cực, tạo nên các chuẩn mực, quan niệm và truyền thống ăn sâu trong hoạt động của doanh nghiệp.

Nó có ảnh hưởng mạnh mẽ đến cảm xúc, tư duy và hành vi của từng thành viên, giúp họ tập trung vào việc thực hiện các mục tiêu đã đề ra, đồng thời góp phần tạo nên sự khác biệt giữa các doanh nghiệp. Khái niệm phát triển văn hoá doanh nghiệp Theo Lê Thị Dung (2015): “Phát triển là khái niệm dùng để khái quát những vận động theo chiều hướng tiến lên từ thấp đến cao, từ đơn giản đến phức tạp, từ kém hoàn thiện đến hoàn thiện, cái mới ra đời thay thế cái cũ, cải tiến ra đời thay thế cái lạc hậu. Phát triển văn hóa là một khái niệm đa nghĩa, bao gồm sự thay đổi theo xu thế tiến bộ, 4 trước hết là ở những lĩnh vực cơ bản của đời sống văn hóa dân tộc như phát triển con người, phát triển môi trường văn hóa cùng với các lĩnh vực hoạt động văn hóa cơ bản như: giáo dục – đào tạo, khoa học – công nghệ, văn hóa – nghệ thuật, thông tin đại chúng, phát triển công nghiệp hóa, hiện đại hóa và dịch vụ văn hóa, bảo vệ và phát huy di sản văn hóa; đảm bảo sự đa dạng văn hóa giữa các dân tộc… Sự phát triển văn hóa không phải là sự phát triển đơn tuyến mà là sự đa tuyến, đa dạng. Phát triển văn hoá doanh nghiệp phải đi theo cả chiều rộng và chiều sâu, tức là làm cho các yếu tố cấu thành nên văn hoá của một doanh nghiệp thăng hoa lên, ngày càng đi lên phát triển theo hướng tiến bộ dựa trên các giá trị chuẩn mực về văn hoá của doanh nghiệp.

Đây là một mục tiêu không thể thiếu của mỗi doanh nghiệp trong nền kinh tế thị trường. Bởi nó chính là “chìa khóa vạn năng” giúp cho doanh nghiệp nâng cao được hình ảnh, uy tín và đạt được hiệu quả trong hoạt động kinh doanh của mình”. Tóm lại, phát triển văn hóa doanh nghiệp là phát triển hành vi và quy tắc ứng xử trong một tổ chức nhằm tạo ra một môi trường làm việc tích cực, hiệu quả và đồng nhất, phù hợp với yêu cầu của bối cảnh kinh doanh. Văn hoá doanh nghiệp phản ánh cách thức một tổ chức vận hành và ảnh hưởng mạnh mẽ đến thái độ, động lực làm việc của nhân viên cũng như cách tổ chức tương tác với khách hàng, đối tác và cộng đồng.

Các cấp độ của văn hóa doanh nghiệp Hình 1. Sơ đồ các cấp độ văn hóa doanh nghiệp (Nguồn: Dương Thị Liễu, 2021) Thuật ngữ “cấp độ” ở đây chỉ mức độ cảm nhận được của giá trị văn hóa trong doanh nghiệp. Các yếu tố trong các cấp độ của cấu trúc văn hóa doanh nghiệp đều có sự ảnh hưởng, quy định lẫn nhau. Edgar Schein (1992) đưa mô hình tảng băng 3 cấp độ 5 văn hoá doanh nghiệp với phần nổi bên trên là cấp độ 1 - những quá trình và cấu trúc hữu hình của doanh nghiệp (văn hóa vật thể hay còn gọi là biểu trưng trực quan) bao gồm kiến trúc đặc trưng; biểu tượng, logo; ngôn ngữ, khẩu hiệu; mẩu chuyện, giai thoại, tấm gương điển hình; lễ nghi, lễ kỷ niệm và các hoạt động sinh hoạt văn hóa,…Đây là cấp độ văn hóa dễ nhận biết nhất và có thể nhận thấy ngay trong những lần tiếp xúc đầu tiên với doanh nghiệp.

Ở cấp độ này thì các yếu tố dễ thay đổi, thể hiện không đầy đủ và phản ánh chưa sâu sắc về văn hóa của doanh nghiệp. 2cấp độ tiếp theo là phần chìm của tảng băng, đó là phần vô hình của văn hóa doanh nghiệp (văn hóa phi vật thể hay còn gọi là biểu trưng phi trực quan), ở cấp độ 2 là những giá trị được chấp nhận, công bố, chia sẻ bao gồm: tầm nhìn, sứ mệnh; mục tiêu chiến lược, triết lý kinh doanh; chuẩn mực hành vi/quy tắc ứng xử của doanh nghiệp. Cấp độ 3 – phần sâu nhất chính là những giá trị nền tảng, yếu tố tạo nên bản sắc riêng cho doanh nghiệp bao gồm những giá trị cốt lõi; những niềm tin, nhận thức, suy nghĩ,…trong doanh nghiệp, đóng vai trò quan trọng trong việc quy định các yếu tố ở cấp độ thứ 2, cấp độ thứ nhất. Các hoạt động phát triển văn hóa doanh nghiệp 1.

Phát triển các biểu trưng trực quan 1. Các biểu trưng trực quan Kiến trúc Kiến trúc bao gồm toàn bộ thiết kế nội và ngoại thất, bảng biểu, tất cả được đồng bộ theo màu sắc và kiểu dáng đặc trưng của doanh nghiệp như mặt bằng, quầy, bàn ghế, phòng và hệ thống bảng biểu…Công trình kiến trúc có thể được xem như một “linh vật” thể hiện giá trị và ý nghĩa của tổ chức. Do đó, doanh nghiệp ngày càng chú trọng đến thiết kế và diện mạo để thể hiện khả năng tài chính cũng như nâng cao uy tín trước đối thủ, đối tác và khách hàng. Logo Logo một tác phẩm sáng tạo được thiết kế để thể hiện hình tượng về một tổ chức, một doanh nghiệp bằng ngôn ngữ nghệ thuật, các biểu tượng vật chất này thường có sức mạnh rất lớn vì chúng hướng sự chú ý của người thấy nó vào một vài chi tiết hay điểm nhấn cụ thể có thể diễn đạt được giá trị chủ đạo mà tổ chức, doanh nghiệp muốn tạo ấn tượng, lưu lại hay truyền đạt cho người thấy nó.

Logo là loại biểu trưng đơn giản nhưng lại có ý nghĩa rất lớn nên được các tổ chức, doanh nghiệp rất chú trọng. 6 Mẩu chuyện, giai thoại, tấm gương điển hình Trong quá trình thực hiện các hoạt động thực tế, các sự kiện và tấm gương tiêu biểu thường xuất hiện, phản ánh sự thành công hay thất bại trong việc áp dụng giá trị và triết lý của doanh nghiệp. Những câu chuyện này, dựa trên sự kiện có thật, được kể lại và lan truyền như những bài học quý báu hoặc minh họa dễ hiểu về văn hóa doanh nghiệp. Một số câu chuyện trở thành giai thoại lịch sử, đôi khi được khái quát hóa hoặc thêm yếu tố hư cấu.

Trong đó, những tấm gương tiêu biểu đóng vai trò là hình mẫu lý tưởng về hành vi phù hợp với giá trị và văn hóa của tổ chức. Ấn phẩm điển hình Ấn phẩm điển hình là những tư liệu chính thức có thể giúp đối tác, khách hàng có thể nhận thấy được rõ hơn về cấu trúc văn hoá của một tổ chức. Chúng có thể là: sách, đĩa, kỷ yếu, tài liệu giới thiệu về doanh nghiệp, ấn phẩm định kỳ, báo cáo…. Với nội bộ doanh nghiệp, chúng là cơ sở để nhận diện và thực hiện văn hóa doanh nghiệp; còn đối với các đối tác bên ngoài, đây là tài liệu tham chiếu quan trọng để đánh giá tính khả thi và hiệu quả của văn hóa doanh nghiệp.

Nghi lễ, hội họp và các hoạt động sinh hoạt văn hóa Nghi lễ là những hoạt động đã được dự kiến từ trước và được chuẩn bị kỹ lưỡng dưới hình thức các hoạt động, sự kiện văn hóa – xã hội chính thức, nghiêm trang, tình cảm được thực hiện định kỳ hay bất thường nhằm thắt chặt mối quan hệ tổ chức và thường được tổ chức vì lợi ích của những người tham dự. Những người quản lý có thể sử dụng lễ nghi như một cơ hội quan trọng để giới thiệu về những giá trị được tổ chức coi trọng. Các hoạt động văn hóa như văn nghệ, thể thao, các cuộc thi… mang tính quần chúng đóng vai trò thiết yếu trong đời sống tinh thần. Những hoạt động này không chỉ góp phần cải thiện sức khỏe cho các thành viên, mà còn làm phong phú thêm đời sống tinh thần, đồng thời thúc đẩy sự giao lưu, chia sẻ và thấu hiểu lẫn nhau giữa các thành viên.

Trang phục Trang phục là các ăn mặc của nhân viên khi làm việc tuân theo các quy định hoặc văn hóa của tổ chức. Trang phục doanh nghiệp không chỉ thể hiện phong cách cá nhân mà còn phản ánh văn hóa, giá trị và hình ảnh của doanh nghiệp đối với nhân viên, khách hàng và đối tác. Người ta sẽ đánh giá văn hóa của một công ty thông qua trang phục của nhân viên. Ngoài ra, trang phục cũng thể hiện lại sự khác biệt giữa doanh nghiệp này 7 với doanh nghiệp khác và giữa văn hóa của doanh nghiệp này với doanh nghiệp khác.

Ứng xử và giao tiếp trong doanh nghiệp Ứng xử và giao tiếp trong doanh nghiệp là cách mà các thành viên trong tổ chức tương tác, trao đổi thông tin và giải quyết các vấn đề trong quá trình làm việc. Đây là một phần quan trọng của văn hóa doanh nghiệp, ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả công việc, môi trường làm việc và mối quan hệ giữa các cá nhân.