Chương 1: Lý luận chung về vai trò quản lý nhà nước của Sở Văn hóa Thể Thao và Du lịch Tỉnh Cao Bằng trong công tác bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống. Chương 2: Kết quả thực hiện vai trò quản lý nhà nước của Sở VHTT&DL trong công tác bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống lễ hội Pháo hoa huyện Quảng Uyên. Chương 3: Giải pháp nâng cao vai trò quản lý nhà nước của Sở VHTT&DL Tỉnh Cao Bằng trong công tác bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống. 8 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com CHƢƠNG 1: LÝ LUẬN CHUNG VỀ VAI TRÕ QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC CỦA SỞ VHTT&DL TỈNH CAO BẰNG TRONG CÔNG TÁC BẢO TỒN, PHÁT HUY GIÁ TRỊ VĂN HÓA TRUYỀN THỐNG 1.
Một số khái niệm chính 1. Quản lý Xuất phát từ những góc độ nghiên cứu khác nhau, rất nhiều học giả đã đưa ra giải thích không giống nhau về quản lý. Các trường phái quản lý học đã đưa ra những định nghĩa về quản lý như sau: F.W Taylor (1856-1915), một trong những người đầu tiên khai sinh ra khoa học quản lý và là “ông tổ” của trường phái “ quản lý theo khoa học”, tiếp cận quản lý dưới góc độ kinh tế - kỹ thuật đã cho rằng: Quản lý là hoàn thành công việc của mình thông qua người khác và biết được một cách chính xác họ đã hoàn thành công việc một cách tốt nhất và rẻ nhất.[40] Henry Fayol (1841-1925), ông là một nhà quản lý và lý thuyết gia về quản trị, là người đầu tiên tiếp cận quản lý theo quy trình và người có tầm ảnh hưởng to lớn trong lịch sử tư tưởng quản lý từ thời kỳ cận – hiện đại tới nay, ông quan niệm rằng: Quản lý là một tiến trình bao gồm tất cả các khâu: lập kế hoạch, tổ chức, phân công điều khiển và kiểm soát các nỗ lực của cá nhân, bộ phận và sử dụng có hiệu quả các nguồn lực vật chất khác của tổ chức để đạt được mục tiêu đề ra.[40] Harold Koontz, Cyri O’donnell và Heinz Weihrich thì lại cho rằng: “ Quản lý là một hoạt động thiết yếu bảo đảm sự hoạt động nỗ lực của các cá nhân nhằm đạt được các mục tiêu của tổ chức”.33] Ngoài ra còn có rất nhiều quan điểm khác nhau của các tác giả về quản lý như: Từ điển Tiếng Việt - Viện ngôn ngữ học định nghĩa:“Quản lý là trông coi, giữ gìn theo những yêu cầu nhất định. Là tổ chức và điều hành các hoạt động theo những yêu cầu nhất định” [29,tr.
Giáo trình quản lý hành chính Nhà nước của Học viện hành chính quốc gia chỉ rõ: “Quản lý là sự tác động chỉ huy, điều khiển các quá trình xã hội và hành vi hoạt động của con người để chúng phát triển phù hợp với quy luật, đạt tới mục đích đã đề ra và đúng ý chí của người quản lý”. Tác giả Hồ Văn Vĩnh cho rằng: “Quản lý là sự tác động có tổ chức, có hướng đích của chủ thể quản lý tới đối tượng quản lý nhằm đạt mục tiêu đã đề ra”[40, tr15]. 9 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Theo tác giả Đỗ Hoàng Toàn thì: “Quản lý là sự tác động có tổ chức, có định hướng của chủ thể lên đối tượng quản lý nhằm sử dụng có hiệu quả nhất các tiềm năng, các cơ hội của hệ thống để đạt được mục tiêu đặt ra trong điều kiện biến chuyển của môi trường” [31, tr.43] Một cách tổng quát, quản lý là quá trình “tổ chức và điều khiển các hoạt động theo những yêu cầu nhất định”, đó là sự kết hợp giữa tri thức và lao động. Dưới góc độ chính trị: quản lý được hiểu là hành chính, là cai trị; nhưng dưới góc độ xã hội: quản lý là điều khiển, là chỉ huy.
Dù dưới góc độ nào đi chăng nữa, quản lý vẫn phải dựa trên những cơ sở, nguyên tắc đã được định sẵn và nhằm đạt được hiệu quả của việc quản lý. Quản lý là một lĩnh vực rộng, đa dạng, phức tạp và luôn biến đổi cùng với sự thay đổi của những điều kiện kinh tế xã hội ở những giai đoạn nhất định. Cùng với đó là sự phát triển của khoa học công nghệ và khả năng ứng dụng vào quản lý làm xuất hiện các trường phái mới. Do vị thế, chỗ đứng, lập trường của các nhà tư tưởng quản lý không giống nhau do vậy có nhiều quan điểm khác nhau về quản lý.
Xuất phát từ nhiều quan niệm khác nhau về định nghĩa quản lý, quan niệm của tác giả về quản lý như sau: “Quản lý là một hoạt động thực tiễn đặc biệt của con người, trong đó chủ thể quản lý tác động đến đối tượng quản lý bằng các công cụ và phương pháp khác nhau, theo những quy trình khác nhau, nhằm thực hiện mục tiêu của tổ chức trong điều kiện biến động khác nhau của môi trường”. + Chủ thể quản lý: là tác nhân tạo ra các tác động quản lý. Chủ thể luôn là cá nhân hoặc tổ chức. Chủ thể quản lý tác động lên đối tượng quản lý bằng các công cụ với những phương pháp thích hợp theo những nguyên tắc nhất định.
+ Đối tượng quản lý: Tiếp nhận trực tiếp sự tác động của chủ thể quản lý. Tùy theo từng loại đối tượng khác nhau mà người ta chia thành các dạng quản lý khác nhau. + Khách thể quản lý: chịu sự tác động hay chịu sự điều chỉnh của chủ thể quản lý, đó là hành vi của con người và các quá trình xã hội. + Mục tiêu quản lý: là cái đích cần phải đạt tới tại một thời điểm nhất định do chủ thể quản lý định trước.
Đây là căn cứ để chủ thể quản lý thực hiện các tác động quản lý cũng như lựa chọn các phương pháp thích hợp. 10 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Quản lý ra đời chính là nhằm đến hiệu quả lớn hơn, năng suất cao hơn trong công việc. Thực chất của quản lý con người trong tổ chức nhằm đạt mục tiêu của tổ chức với hiệu quả cao nhất. Quản lý nhà nước Quản lý nhà nước ( QLNN) xuất hiện cùng với sự xuất hiện của Nhà nước, là quản lý công việc của nhà nước.
Nội hàm của QLNN thay đổi phụ thuộc vào chế độ chính trị , trình độ phát triển kinh tế - xã hội của mỗi quốc gia qua các giai đoạn lịch sử. Ngày nay, QLNN xét về mặt chức năng bao gồm các hoạt động lập pháp của cơ quan lập pháp, hoạt động hành chính ( chấp hành và điều hành) của Chính phủ và hoạt động tư pháp của hệ thống tư pháp. Trong hệ thống xã hội , tồn tại rất nhiều chủ thể tham gia quản lý xã hội như: Đảng Cộng Sản Việt Nam; Mặt trận tổ quốc Việt Nam, các tổ chức thành viên, các tổ chức xã hội khác và Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam…trong hoạt động quản lý của các chủ thể khác nhau đó thì QLNN có những điểm khác biệt. Theo nghĩa rộng: QLNN là hoạt động có tổ chức bằng pháp luật của bộ máy nhà nước để điều chỉnh các quá trình xã hội, hành vi của công dân, mọi tổ chức xã hội và phát triển xã hội theo những mục tiêu đã định.
QLNN không phải là quản lý xã hội của bất cứ chủ thể nào, mà quản lý của một chủ thể đặc biệt với quyền lực công. Biểu hiện của nó trước hết ở những tác động có ý thức vào quá trình phát triển xã hội, vào nhận thức của con người. Theo nghĩa hẹp: QLNN là hoạt động chấp hành và điều hành của nhà nước. Hoạt động đó được đặc trưng bởi các yếu tố có tính tổ chức, được thực hiện trên cơ sở những mục tiêu đã định trên các mặt của đời sống xã hội và để thi hành pháp luật, chủ yếu được giao cho các cơ quan hành chính và bộ máy trực thuộc.
Nhưng trong một phạm vi và mức độ nhất định, một số tổ chức xã hội cũng tham gia thực hiện hoạt động QLNN khi được nhà nước trao quyền. Với khái niệm vừa nêu trên, hoạt động QLNN được giới hạn trong hoạt động chấp hành và điều hành của cơ quan hành pháp là chủ yếu. Một số nhà khoa học quản lý lại cho rằng: QLNN là sự tác động của tổ chức, điều chỉnh bằng quyền lực nhà nước đối với các quá trình xã hội, được tiến hành một cách liên tục, dựa trên cơ sở khoa học, thông qua bộ máy nhà nước và các công cụ quyền lực của nhà nước nhằm thực hiện các mục tiêu, kế hoạch được dự kiến trước, đảm bảo quá trình phát triển của xã hội. 11 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com * Chủ thể QLNN: Trong cơ chế tổng hợp quản lý đất nước, chủ thể QLNN là các cơ quan trong trong bộ máy Nhà nước thực hiện chức năng lập pháp, hành pháp,tư pháp.
Sự quản lý của nhà nước trên cơ sở đại diện cho toàn xã hội, cho ý chí và nguyện vọng của toàn dân, thực hiện quyền làm chủ của nhân dân, dưới sự lãnh đạo của Đảng, theo pháp luật. Hoạt động QLNN được thực hiện bởi hệ thống cơ quan Nhà nước đứng đầu là Chính phủ. Chính phủ cùng với các cơ quan của chính phủ là hệ thống cơ quan được thành lập để chuyên thực hiện hoạt động QLNN. * Đối tượng QLNN: Là một phạm trù gắn liền với sự xuất hiện của nhà nước, QLNN ra đời với tính chất là hoạt động quản lý xã hội, sử dụng quyền lực nhà nước để điều chỉnh các quan hệ xã hội.
Cụ thể, là toàn bộ dân cư và các tổ chức trong phạm vi tác động quyền lực nhà nước. * Nội dung của QLNN bao gồm - Mục đích của QLNN là mục đích hoạt động chung của các cơ quan nhà nước. Mục đích chung của hoạt động QLNN của tất cả các cơ quan nhà nước là thống nhất. Mỗi cơ quan nhà nước có mục đích hoạt động riêng được quy định trong pháp luật.
- Nhiệm vụ của QLNN là đích cụ thể cần đạt được với những nội dung cụ thể được vạch ra tương ứng với quản lý các ngành, lĩnh vực cụ thể, các đối tượng cụ thể. Để đạt được mục đích quản lý, phải thực hiện nhiều nhiệm vụ khác nhau ở nhiều cấp độ khác nhau. Nhiệm vụ quản lý của các cơ quan nhà nước có thể phân loại thành những nhiệm vụ cơ bản, thường xuyên được qui định trong văn bản pháp luật, và nhiệm vụ mang tính tạm thời, không cơ bản, chỉ tồn tại trong từng giai đoạn thời điểm nào đó. - Các mục đích và nhiệm vụ quản lý đạt được là nhờ các chức năng quản lý, tức là các loại hoạt động quản lý cơ bản.