Chương I: “ Khái quát chính sách đối ngoại của Inđônêxia”. Chương này tập trung nghiên cứu chính sách đối ngoại của Inđônêxia qua các thời kỳ kể từ khi giành được độc lập. Các nhà lãnh đạo Inđônêxia trong từng thời kỳ đều đánh giá cao vai vị trí, vai trò của Đông Nam Á trong chính sách đối ngoại của mình và luôn mong muốn có một vai trò tích cực hơn trong tổ chức khu vực và trên trường quốc tế. Chương II: “ Vị trí và vai trò của Inđônêxia trong quá trình hình thành và phát triển của ASEAN”.
Đây là phần trọng tâm của luận văn. Chương này phân tích và nêu lên những đóng góp của Inđônêxia trong quá trình hình thành và phát triển của ASEAN trên các lĩnh vực an ninh, chính trị, kinh tế và hợp tác chuyên ngành. Kể từ khi tham gia thành lập tổ chức khu vực ASEAN, Inđônêxia luôn cố gắng đóng góp cho sự phát triển hòa bình thịnh vượng của khu vực. Có thể thấy Inđônêxia là một trong số những thành viên tích cực nhất trong việc thành lập và phát triển tổ chức.
Chương III: “Một số khó khăn và thách thức của Inđônêxia và ASEAN”. Chương này phân tích những khó khăn mà ASEAN và Inđônêxia đang phải đối mặt, đồng thời cũng đưa ra một số đề xuất nhằm tăng cường hơn nữa vai trò của Inđônêxia cho sự phát triển của ASEAN. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CHƢƠNG 1: KHÁI QUÁT CHÍNH SÁCH ĐỐI NGOẠI CỦA INĐÔNÊXIA 1. Chính sách đối ngoại của In®«nªxia thời kỳ Sukarno Tháng 8/1945 đánh dấu một bước ngoặt trong lịch sử Inđônêxia.
Sau mấy trăm năm dưới ách thống trị của thực dân Hà Lan, người Inđônêxia đã đứng lên làm cuộc cách mạng, tuyên bố độc lập. Tuy nhiên, từ năm 1945 - 1949, nước Cộng hòa Inđônêxia phải đối mặt với hàng loạt thách thức cả từ bên trong lẫn bên ngoài. Sự bất đồng trong hàng ngũ các nhà dân tộc đã gây nên sự chia rẽ trong nội bộ, tạo ra một số thử thách và biến cố đối với đất nước. Bên cạnh đó, thực dân Hà Lan không chịu từ bỏ quyền lợi của mình, không công nhận Cộng hòa Inđônêxia.
Trước tất cả những thử thách đó, người Inđônêxia với tinh thần đoàn kết, bền bỉ đấu tranh đã tiến hành cuộc chiến tranh bảo vệ nền độc lập buộc chính phủ Hà Lan phải chấp nhận chuyển giao quyền lực cho người Inđônêxia vào ngày 27/12/1949. Sau khi giành độc lập, đất nước Inđônêxia bước vào giai đoạn phát triển mới. Với một đất nước đa dân tộc như Inđônêxia, việc thống nhất trong đa dạng là rất cần thiết. Tổng thống đầu tiên Sukarno đã đề xướng năm nguyên tắc làm nền tảng phát triển đất nước có tên gọi là: panchasila 1.
Ketuhanan yang maha Esa (Chỉ tin vào một thượng đế duy nhất) 2. Kemanusian yang adil dan beradab (Bình đẳng và nhân văn cao cả) 3. Kerakyatan yang dipimpin oleh hikmat kebijaksanaan dalam permusyawaraktan perwakilan (Nền dân chủ được định hướng bởi trí tuệ bên trong trong sự nhất trí có cân nhắc của các đại diện) 5. Keadilan social bagi seluruh rakyat Indonesia (Công bằng xã hội cho tất cả nhân dân Inđônêxia) LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Năm nguyên tắc này đã chi phối mọi chính sách đối nội, đối ngoại và phát triển kinh tế của Inđônêxia.
Trong giai đoạn đầu mới giành được độc lập, chính phủ của tổng thống Sukarno đã gặp nhiều khó khăn trong việc ổn định chính trị và phát triển kinh tế đất nước. Đến năm 1958, tại Inđônêxia 17 nội các đã liên tục thay nhau lãnh đạo đất nước [4, 181]. Các đảng phái chính trị đua nhau tranh giành quyền lực khiến cho tình hình chính trị luôn bất ổn và nền kinh tế không thể phát triển. Trước tình hình đó, tổng thống Sukarno đã đưa ra đường lối cải tổ hệ thống nhà nước, giữ vững sự thống nhất dân tộc.
Ông đã trực tiếp thành lập một nội các mới không đảng phái và nội các này đã bắt đầu thực hiện những tư tưởng của Sukarno. Những đảng phái đối lập tập hợp lại và thành lập “Chính phủ cách mạng của nước cộng hòa Inđônêxia” (PRRI) nổi dậy chống lại chính phủ lâm thời, nhưng chỉ trong hai tháng đã bị đánh bại. Uy lực của quân đội trong chính phủ cũng như trong các cơ quan chính quyền địa phương tăng lên rõ rệt. Trong vòng một thập kỷ đầu tiên sau khi giành được độc lập, Sukarno theo đuổi chính sách không liên kết, cho phép Inđônêxia có quyền tự quyết đối với nhiều vấn đề mà không chịu sức ép của các cường quốc.
Inđônêxia đi tiên phong trong số các nước chống lại chủ nghĩa thực dân, luôn ủng hộ về tinh thần và ngoại giao cho các cuộc đấu tranh giành độc lập ở những khu vực Á, Phi còn tàn dư của chủ nghĩa thực dân. Chính sách này cũng phục vụ lợi ích quốc gia Inđônêxia. Tháng 12/1954, Inđônêxia được hội nghị các Cường quốc Colombo (gồm Ấn Độ, Pakistan, Sri Lanka, Mianma và Inđônêxia) tại Bangor - Inđônêxia, ủng hộ tuyên bố chủ quyền của nước này đối với New Guine (Tây Irian) thuộc Hà Lan. Tháng 4/1955, Inđônêxia được chọn đăng cai hội nghị 29 nước Á - Phi tại Bandung.
Đây là hội nghị hai lục địa đầu tiên của các dân tộc mới giành được độc lập. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Hội nghị Bandung mang lại cho Sukarno sự tự tin và tham vọng về một vai trò lớn hơn trên trường quốc tế. Ông được ủng hộ trong việc đòi Hà Lan rút quân khỏi Tây Irian, vùng đất mà người Hà Lan vẫn còn bỏ ngỏ chưa giao trả cho Inđônêxia vào thời điểm độc lập của Inđônêxia năm 1949. Người Hà Lan cho rằng người Papua thuộc một dân tộc khác, chưa bao giờ nằm dưới quyền cai trị của người Inđônêxia trong quá khứ và không mong muốn gia nhập vào nước cộng hòa Inđônêxia.
Về phần mình, chính phủ Inđônêxia vẫn giữ lập trường rằng nhà nước Inđônêxia bao gồm các vùng lãnh thổ của Đông Ấn Hà Lan, do đó nền độc lập chỉ trọn vẹn khi Tây Irian được sát nhập. Sau khi thất bại trong việc thuyết phục Liên Hợp Quốc thúc ép Hà Lan quay trở lại bàn đàm phán đã bị ngưng trệ, Inđônêxia đơn phương chấm dứt Liên minh Inđônêxia - Hà Lan, dừng hàng loạt các thỏa thuận kinh tế và nhiều nghĩa vụ tài chính đối với Hà Lan. Sukarno phát động một chiến dịch mới chống lại Hà Lan. Ông ra lệnh đình bản những xuất bản phẩm bằng tiếng Hà Lan, đóng cửa các văn phòng của hãng hàng không KLM, cấm người Hà Lan tại Inđônêxia chuyển tiền về nước, tịch thu sung công tài sản của người Hà Lan và chấm dứt các chức năng phi lãnh sự của phái đoàn Hà Lan tại Jakarta.
Thời gian này, Hà Lan được các nước Anh, Pháp, Ôxtrâylia, Niu Dilân ủng hộ, trong khi đó Mỹ giữ thái độ im lặng. Inđônêxia nhận được sự ủng hộ của hầu hết các nước Á - Phi là thành viên của Liên Hợp Quốc (trừ Đài Loan, Thổ Nhĩ Kỳ, Nam Phi và Israel), các nước thành viên châu Á của khối SEATO và Tổ chức Phòng thủ Trung Đông. Inđônêxia cũng nhận được sự hỗ trợ kinh tế, ngoại giao, quân sự từ Liên Xô và Trung Quốc. Tháng 3 năm 1962, Inđônêxia đã đưa 1000 tình nguyện viên bằng tàu thủy và nhảy dù lên Tây Irian.
Tổng thư ký Liên Hợp Quốc U Thant và nhà ngoại giao Mỹ Ellsworth Bunker đã làm trung gian hòa giải dẫn tới một thỏa LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com thuận, theo đó Liên Hợp Quốc sẽ cai quản Tây Irian từ tháng 10 năm 1962 đến tháng 5 năm 1963 trước khi trao quyền cho chính phủ Inđônêxia. Được khích lệ với thành công về vấn đề Tây Irian, Sukarno tiếp tục mở rộng tầm ảnh hưởng của mình trong thế giới Mã Lai. Ông chuyển từ việc ngấm ngầm chống lại sự hình thành liên bang Malaixia sang chống đối công khai vào tháng 8 năm 1963. Ông lên án Liên bang mới là một thực thể do Anh dựng lên để tiếp tục sự kiểm soát của Anh đối với nguồn tài nguyên của Malay và các nguồn dầu mỏ ở Brunây.
Ông gán cho nó cái tên là “Chủ nghĩa thực dân kiểu mới của các Lực lượng cũ”, là mối đe dọa trực tiếp đối với các Lực lượng mới thành lập do Inđônêxia là đại biểu. Inđônêxia thực hiện nhiều biện pháp chống Malaixia. Giữa năm 1964, những nhóm du kích Inđônêxia thâm nhập Sarawak và Bắc Borneo, tấn công bờ biển Malaixia. Các mối quan hệ ngoại giao và thương mại giữa hai bên bị cắt đứt.
Hoạt động đối đầu này làm nhiều nước đồng minh Á - Phi xa lánh Inđônêxia. Đầu thập kỷ 1960, một số nước láng giềng trở nên e ngại về những tham vọng của Sukarno. Trong khi uy tín trong nước của Sukarno tăng lên thì những cơ hội để ông được chấp nhận như người lãnh đạo khu vực Đông Nam Á bị mất dần do những hành động đối với Malaixia [25, 357]. Giữa năm 1965, đất nước này bị hầu hết các nước phi cộng sản tẩy chay.
Hình ảnh Inđônêxia trở nên sa sút nghiêm trọng. Trong thời kỳ cầm quyền của mình, mặc dù theo tư tưởng không liên kết nhưng Sukarno lại thực hiện chính sách ngoại giao “lạnh nhạt” với phương Tây, hướng nhiều về phe xã hội chủ nghĩa. Sukarno được Liên Xô ủng hộ trong vấn đề Tây Irian. Liên Xô đã bán một khối lượng vũ khí lớn với các điều kiện thanh toán dễ dàng cho Inđônêxia và đề xuất viện trợ kinh tế trên quy mô lớn, lên đến 25 tỷ đôla Mỹ vào năm 1965.
Trung Quốc cũng LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com bí mật viện trợ vũ khí hạng nhẹ cho Đảng cộng sản Inđônêxia thông qua một số thương gia Inđônêxia gốc Hoa. Những chính sách ngoại giao của Tổng thống Sukarno thời kỳ này đã giúp Inđônêxia có một vị trí trên trường quốc tế, nhưng ông lại không thể điều phối được những bất ổn xảy ra trong nội bộ Inđônêxia suốt những năm cầm quyền của mình. Từ năm 1959 đến năm 1965, ở Inđônêxia đã tồn tại một kiểu chính quyền khá đặc biệt bao gồm lực lượng của Tổng thống Sukarno và lực lượng quân đội [4, 185]. Những cuộc tranh giành quyền lực liên tục xảy ra giữa lực lượng quân đội và Tổng thống làm cho đất nước ngày càng rơi vào tình trạng khủng hoảng trầm trọng, kinh tế kém phát triển, lạm phát tăng cao.
Uy tín của Tổng thống bị giảm sút. Cuộc đảo chính của những người Cộng sản cánh tả theo chủ nghĩa Mao ít tháng 9/1965 đã đẩy những mâu thuẫn trong nước lên cao. Những người cộng sản đã bắt giữ 6 tướng lĩnh cao cấp nhất và hành quyết họ tại căn cứ không quân Halim.