Vai Trò Của Hệ Thống Chính Trị Cấp Cơ Sở Trong Xây Dựng Nông Thôn Mới Tại Huyện Sa Pa, Tỉnh Lào Cai

Luận văn thạc sĩ kỹ thuật phân tích vai trò của hệ thống chính trị cấp cơ sở trong xây dựng nông thôn mới tại huyện sa pa tỉnh lào cai, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề

• Tác giả: Nguyễn Thị Phương
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Thúy Vân
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Chủ nghĩa xã hội khoa học
• Đề tài: Vai Trò Của Hệ Thống Chính Trị Cấp Cơ Sở Trong Xây Dựng Nông Thôn Mới Tại Huyện Sa Pa
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• BẢNG CHỮ CÁI, KÝ HIỆU VIẾT TẮT
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN CHUNG VỀ HỆ THỐNG CHÍNH TRỊ, HỆ THỐNG CHÍNH TRỊ CẤP CƠ SỞ VÀ XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI Ở VIỆT NAM HIỆN NAY
• 1.1. Hệ thống chính trị và hệ thống chính trị cấp cơ sở
• 1.1.1. Hệ thống chính trị
• 1.1.2. Hệ thống chính trị cấp cơ sở ở Việt Nam
• 1.2. Xây dựng nông thôn mới
• 1.2.1. Nông thôn mới và đặc trưng của nông thôn mới
• 1.2.2. Bộ tiêu chí về nông thôn mới
• 1.3. Vai trò của hệ thống chính trị cấp cơ sở trong xây dựng nông thôn mới ở Việt Nam
• 1.3.1. Vai trò lãnh đạo của tổ chức cơ sở Đảng
• 1.3.2. Vai trò quản lý của chính quyền địa phương
• 1.3.3. Vai trò của Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội thành viên
• 1.4. Tiểu kết Chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: VAI TRÒ CỦA HỆ THỐNG CHÍNH TRỊ CẤP CƠ SỞ TRONG QUÁ TRÌNH XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI TẠI HUYỆN SA PA, TỈNH LÀO CAI - THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP
• 2.1. Đặc điểm và quá trình xây dựng nông thôn mới tại huyện Sa Pa
• 2.1.1. Đặc điểm của huyện Sa Pa
• 2.1.2. Quá trình xây dựng nông thôn mới tại huyện Sa Pa - Thành tựu và hạn chế
• 2.2. Thực trạng quá trình thực hiện vai trò của hệ thống chính trị cấp cơ sở trong xây dựng nông thôn mới ở huyện Sa Pa
• 2.2.1. Vai trò lãnh đạo của tổ chức Đảng cơ sở
• 2.2.2. Vai trò của chính quyền địa phương
• 2.2.3. Vai trò của Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội thành viên
• 2.3. Giải pháp phát huy vai trò của hệ thống chính trị cấp cơ sở trong quá trình xây dựng nông thôn mới tại huyện Sa Pa
• 2.3.1. Nâng cao vai trò của Đảng bộ cơ sở
• 2.3.2. Đổi mới nội dung phương thức hoạt động của các tổ chức chính quyền cơ sở, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội thành viên
• 2.3.3. Nâng cao vai trò của đội ngũ cán bộ cơ sở
• 2.4. Tiểu kết Chương 2
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Vai Trò Hệ Thống Chính Trị Sa Pa NTM 55

Việt Nam là một nước đang phát triển, với phần lớn dân số sống ở nông thôn. Do đó, nông nghiệp, nông dân và nông thôn đóng vai trò then chốt trong sự phát triển kinh tế xã hội. Trong gần 30 năm qua, khu vực nông thôn đã tạo nền tảng quan trọng cho sự phát triển kinh tế của cả nước, đặc biệt trong giai đoạn đổi mới. Chương trình Mục tiêu Quốc gia (MTQG) về Xây dựng Nông thôn Mới Sa Pa (NTM) được Đảng và Nhà nước thực hiện nhằm thúc đẩy sự phát triển toàn diện trên phạm vi cả nước. Theo Nghị quyết 26-NQ/TW, chương trình tập trung vào nâng cao năng suất và chất lượng nông nghiệp, đồng thời cải thiện đời sống vật chất và tinh thần của người dân. Chương trình cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đổi mới và nâng cao chất lượng của Hệ thống chính trị cấp cơ sở (HTCT CCS), nhằm đảm bảo sự ổn định chính trị từ trung ương đến địa phương, tạo tiền đề cho sự phát triển kinh tế bền vững. Điều này phù hợp với chủ trương Phát triển bền vững của đất nước.

1.1. Khái niệm Hệ thống chính trị ở Việt Nam

Ở Việt Nam, giai cấp công nhân và nhân dân lao động là chủ thể của quyền lực. Hệ thống chính trị (HTCT) là công cụ để thực hiện quyền làm chủ của nhân dân dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam. HTCT bao gồm Đảng Cộng sản, Nhà nước CHXHCN, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức thành viên, hoạt động trên cơ sở liên minh giai cấp công - nông - trí thức.

1.2. Đặc điểm của Hệ thống chính trị cấp cơ sở

Theo Hiến pháp năm 1992, HTCT của nước ta gồm bốn cấp: Trung ương, tỉnh/thành phố trực thuộc trung ương, quận/huyện/thị xã/thành phố trực thuộc tỉnh, và xã/phường/thị trấn. Cấp xã, phường, thị trấn là Hệ thống chính trị cấp cơ sở, gần gũi với dân nhất và có vai trò quan trọng trong việc duy trì ổn định ở địa phương.

II. Thực Trạng Thách Thức Xây Dựng Nông Thôn Mới Sa Pa 58

Mặc dù đã đạt được những thành tựu nhất định, quá trình xây dựng Nông thôn mới Sa Pa vẫn còn nhiều khó khăn. Tốc độ phát triển còn chậm do điều kiện kinh tế - xã hội còn nhiều hạn chế, trình độ dân trí chưa cao. Đến năm 2014, chỉ có một xã đạt chuẩn NTM, nhưng sau đó không duy trì được thành quả. Đến tháng 6 năm 2018, toàn huyện chưa có xã nào đạt chuẩn. Nguyên nhân chính là do sự yếu kém và hoạt động kém hiệu quả của Hệ thống chính trị cấp cơ sở, ảnh hưởng tiêu cực đến sự phát triển kinh tế - xã hội của huyện. Cần có những giải pháp đồng bộ và hiệu quả để khắc phục tình trạng này. Điều này đòi hỏi sự nỗ lực từ Chính quyền địa phương và sự tham gia tích cực của Cộng đồng dân cư.

2.1. Khó khăn về nguồn lực và cơ sở hạ tầng

Sa Pa là một huyện miền núi, điều kiện tự nhiên còn nhiều khó khăn, nguồn lực đầu tư cho xây dựng NTM còn hạn chế. Cơ sở hạ tầng, đặc biệt là giao thông và thủy lợi, chưa đáp ứng được yêu cầu phát triển.

2.2. Năng lực cán bộ và nhận thức của người dân

Năng lực của một bộ phận cán bộ cơ sở còn hạn chế, chưa đáp ứng được yêu cầu của công tác xây dựng NTM. Nhận thức của một số người dân về vai trò và lợi ích của xây dựng NTM còn chưa đầy đủ, dẫn đến sự tham gia chưa tích cực.

2.3. Tác động của du lịch đến văn hóa và môi trường

Sự phát triển nhanh chóng của Du lịch nông thôn Sa Pa tạo ra áp lực lớn lên môi trường và văn hóa truyền thống của địa phương. Cần có các giải pháp quản lý và bảo tồn hiệu quả để đảm bảo sự phát triển bền vững.

III. Cách Phát Huy Vai Trò Tổ Chức Đảng Sa Pa NTM 59

Để nâng cao hiệu quả xây dựng Nông thôn mới Sa Pa, cần phát huy mạnh mẽ vai trò lãnh đạo của tổ chức Đảng cơ sở. Cần tăng cường công tác tuyên truyền, vận động, nâng cao nhận thức của cán bộ, đảng viên và nhân dân về ý nghĩa và tầm quan trọng của chương trình. Đồng thời, cần đổi mới phương thức lãnh đạo, chỉ đạo, đảm bảo sự sâu sát, cụ thể và phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương. Theo tài liệu nghiên cứu, việc tăng cường Dân chủ cơ sở và phát huy vai trò của quần chúng nhân dân là yếu tố then chốt để đảm bảo thành công của chương trình. Việc Phát huy vai trò quần chúng giúp chương trình đi đúng hướng và nhận được sự ủng hộ rộng rãi từ cộng đồng.

3.1. Nâng cao năng lực lãnh đạo của Đảng ủy xã

Đảng ủy xã cần nâng cao năng lực hoạch định chính sách, xây dựng kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội phù hợp với điều kiện của địa phương. Cần tăng cường công tác kiểm tra, giám sát việc thực hiện các nghị quyết, chỉ thị của Đảng.

3.2. Tăng cường công tác phát triển Đảng viên

Cần chú trọng phát triển Đảng viên trong lực lượng thanh niên, phụ nữ, người dân tộc thiểu số. Đảm bảo chất lượng Đảng viên mới, đáp ứng yêu cầu của công tác xây dựng NTM.

IV. Giải Pháp Đổi Mới Hoạt Động Chính Quyền Sa Pa NTM 60

Đổi mới nội dung và phương thức hoạt động của các tổ chức chính quyền cơ sở, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội thành viên là yếu tố quan trọng. Cần tăng cường sự phối hợp giữa các tổ chức trong hệ thống chính trị để tạo sức mạnh tổng hợp trong xây dựng Nông thôn mới Sa Pa. Việc đổi mới cần tập trung vào việc nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, tăng cường Chính sách nông thôn mới Sa Pa phù hợp với tình hình thực tế và đáp ứng nguyện vọng của nhân dân. Đồng thời, cần chú trọng đến công tác cải cách hành chính, đơn giản hóa thủ tục, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp tham gia vào quá trình xây dựng NTM.

4.1. Nâng cao hiệu quả hoạt động của Hội đồng nhân dân xã

Hội đồng nhân dân xã Sa Pa cần tăng cường hoạt động giám sát việc thực hiện các nghị quyết, quyết định của HĐND và UBND. Cần tổ chức các buổi tiếp xúc cử tri, lắng nghe ý kiến, kiến nghị của người dân.

4.2. Củng cố vai trò của Ủy ban nhân dân xã

Ủy ban nhân dân xã Sa Pa cần nâng cao năng lực quản lý, điều hành, tổ chức thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội. Cần tăng cường công tác kiểm tra, xử lý vi phạm trong các lĩnh vực quản lý.

4.3. Phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể

MTTQ và các đoàn thể cần tăng cường công tác tuyên truyền, vận động, tập hợp các tầng lớp nhân dân tham gia vào xây dựng NTM. Cần phát huy vai trò giám sát, phản biện xã hội của MTTQ và các đoàn thể.

V. Ứng Dụng Mô Hình Phát Triển Kinh Tế Nông Thôn Sa Pa 57

Việc xây dựng các Mô hình nông thôn mới Sa Pa hiệu quả là chìa khóa để nâng cao đời sống người dân và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội. Cần tập trung vào phát triển các ngành nghề truyền thống, du lịch cộng đồng, nông nghiệp công nghệ cao, tạo ra nhiều việc làm và thu nhập ổn định cho người dân. Đồng thời, cần chú trọng đến việc bảo vệ môi trường, gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc, đảm bảo sự phát triển bền vững của khu vực nông thôn. Theo nghiên cứu, việc phát triển Phát triển kinh tế nông thôn Sa Pa gắn với Du lịch nông thôn Sa Pa là hướng đi phù hợp với tiềm năng và lợi thế của địa phương.

5.1. Phát triển du lịch cộng đồng gắn với bảo tồn văn hóa

Cần khai thác hiệu quả tiềm năng du lịch cộng đồng, tạo ra các sản phẩm du lịch độc đáo, hấp dẫn du khách. Đồng thời, cần chú trọng đến việc bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của các dân tộc thiểu số.

5.2. Xây dựng các mô hình sản xuất nông nghiệp công nghệ cao

Cần ứng dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất nông nghiệp, nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm. Xây dựng các mô hình liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị, đảm bảo đầu ra ổn định cho nông sản.

VI. Tương Lai Nâng Cao Đời Sống Xã Hội Nông Thôn Sa Pa 58

Mục tiêu cuối cùng của xây dựng Nông thôn mới Sa Pa là Nâng cao đời sống người dân Sa Pa cả về vật chất lẫn tinh thần. Cần tập trung vào việc cải thiện hệ thống giáo dục, y tế, văn hóa, thể thao, tạo điều kiện cho người dân được tiếp cận với các dịch vụ công chất lượng cao. Đồng thời, cần chú trọng đến việc xây dựng môi trường sống xanh, sạch, đẹp, an toàn, đảm bảo an ninh trật tự xã hội. Theo định hướng phát triển, việc bảo tồn và phát huy Văn hóa nông thôn Sa Pa là yếu tố quan trọng để tạo nên sự khác biệt và thu hút khách du lịch.

6.1. Cải thiện chất lượng giáo dục và y tế

Cần đầu tư nâng cấp cơ sở vật chất trường học, trạm y tế. Nâng cao trình độ chuyên môn của đội ngũ giáo viên, y bác sĩ. Thực hiện tốt các chính sách ưu đãi đối với học sinh, sinh viên và người nghèo.

6.2. Phát triển văn hóa thể thao và vui chơi giải trí

Cần xây dựng các thiết chế văn hóa, thể thao ở cơ sở. Tổ chức các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao phong phú, đa dạng, thu hút đông đảo người dân tham gia.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Việt Nam là quốc gia đang phát triển với khoảng 70% dân số sinh sống tại khu vực nông thôn, nơi nông nghiệp và đời sống nông dân giữ vị trí then chốt đối với sự ổn định kinh tế - xã hội. Huyện Sa Pa thuộc tỉnh Lào Cai có diện tích tự nhiên 68.329 ha, chiếm 8,24% diện tích toàn tỉnh, với 82,09% dân số là đồng bào dân tộc thiểu số thuộc 6 nhóm dân tộc khác nhau. Xây dựng nông thôn mới tại địa bàn vùng cao đặc thù này là nhiệm vụ chiến lược nhưng đối mặt với vô vàn thách thức về địa hình, thời tiết và trình độ dân trí.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của đề tài xuất phát từ nghịch lý thực tiễn: năm 2014, xã Nậm Cang là địa phương đầu tiên của Sa Pa về đích nông thôn mới, nhưng chỉ sau hơn 3 năm đã không giữ được chuẩn do tái nghèo. Đến tháng 06 năm 2018, toàn bộ 17/17 xã của huyện đều chưa đạt chuẩn nông thôn mới toàn diện. Thực trạng này phản ánh những hạn chế sâu sắc trong hiệu quả vận hành của hệ thống chính trị cấp cơ sở tại địa phương.

Mục tiêu nghiên cứu là làm rõ cơ sở lý luận, khảo sát thực trạng hoạt động của tổ chức Đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể xã, từ đó đề xuất hệ thống giải pháp nâng cao vai trò của hệ thống chính trị cấp xã. Phạm vi nghiên cứu tập trung tại 17 xã trên địa bàn huyện Sa Pa từ năm 2016 đến tháng 06 năm 2018. Công trình mang ý nghĩa thực tiễn to lớn trong việc cung cấp luận cứ khoa học nhằm nâng cao năng lực quản trị công, củng cố các chỉ số nông thôn mới và hỗ trợ mục tiêu giảm nghèo bền vững trên 5% mỗi năm cho vùng đồng bào thiểu số.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng chủ nghĩa Mác - Lênin về vai trò làm chủ của quần chúng nhân dân, tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng chính quyền cơ sở gần dân, cùng các quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về hệ thống chính trị 4 cấp theo tinh thần Nghị quyết 26-NQ/TW khóa X và Nghị quyết Trung ương 5 khóa IX. Mô hình nghiên cứu vận hành theo cơ chế: Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, Nhân dân làm chủ, trong đó cấp xã là cấp hành chính thấp nhất, trực tiếp đưa chủ trương vào đời sống.

Các khái niệm chính được làm rõ trong luận văn bao gồm: hệ thống chính trị cấp cơ sở, nông thôn mới văn minh hiện đại gắn với bản sắc văn hóa, và Bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới gồm 5 nhóm với 19 tiêu chí cụ thể theo Quyết định 491/QĐ-TTg và Quyết định 800/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ. Hiện nay, các tổ chức cơ sở Đảng ở nông thôn chiếm hơn 20% tổng số tổ chức cơ sở Đảng và tập hợp tới 50% tổng số đảng viên cả nước, khẳng định vị thế hạt nhân lãnh đạo tuyệt đối tại địa bàn dân cư.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của luận văn được thu thập từ các báo cáo định kỳ của Huyện ủy, Ủy ban nhân dân huyện Sa Pa, Sở Xây dựng tỉnh Lào Cai, cùng các văn bản chỉ đạo của Ủy ban nhân dân tỉnh Lào Cai như Quyết định 3563/QĐ-UBND và Kế hoạch 197/KH-UBND trong giai đoạn từ năm 2016 đến tháng 06 năm 2018.

Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm toàn bộ 17/17 xã thuộc huyện Sa Pa. Phương pháp chọn mẫu điển cứu toàn diện được áp dụng kết hợp với khảo sát thực địa tại các xã trọng điểm như Nậm Cang, Tả Phìn, Thanh Phú, Lao Chải. Phương pháp phân tích chủ đạo là phân tích logic - lịch sử, tổng hợp so sánh số liệu định lượng và đánh giá chất lượng hoạt động của bộ máy công quyền. Lý do lựa chọn phương pháp này là nhằm bóc tách chính xác mối quan hệ biện chứng giữa hiệu quả lãnh đạo, quản lý của cán bộ cơ sở với mức độ hoàn thành từng tiêu chí nông thôn mới trên một địa bàn miền núi có độ dốc trung bình từ 35 đến 40 độ.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Nghiên cứu chỉ ra bức tranh đa chiều trong quá trình xây dựng nông thôn mới tại huyện Sa Pa với sự chuyển biến rõ rệt nhưng thiếu tính đồng đều:

Thứ nhất, công tác quy hoạch và phát triển điện lưới đạt kết quả tuyệt đối. Đến ngày 30/06/2018, toàn huyện có 17/17 xã (100%) hoàn thành tiêu chí quy hoạch nông thôn mới theo Thông tư 02/2017/TT-BXD. Về tiêu chí điện, 17/17 xã đạt chuẩn với 89/94 thôn có điện lưới quốc gia, đạt tỷ lệ 94,68%, dù vẫn còn 1.027 hộ dân (10,52%) sử dụng nguồn điện phân tán.

Thứ hai, nhóm tiêu chí văn hóa và y tế ghi nhận bước tiến vượt bậc. Tính đến tháng 06 năm 2018, có 16/17 xã (94,12%) đạt chuẩn quốc gia về y tế với 100% người dân tham gia bảo hiểm y tế. Tiêu chí văn hóa đạt 16/17 xã (94,1%), tăng 58,8% so với năm 2016, với 88/117 thôn bản đạt danh hiệu văn hóa. Tuy nhiên, cơ sở vật chất văn hóa còn thiếu thốn khi chỉ có 4/8 nhà văn hóa xã (50%) và 20/57 nhà văn hóa thôn (35,1%) đạt chuẩn.

Thứ ba, điểm nghẽn lớn nhất tập trung ở nhóm tiêu chí kinh tế và giảm nghèo. Đến tháng 06 năm 2018, toàn huyện có 0/17 xã đạt tiêu chí thu nhập và 0/17 xã đạt tiêu chí hộ nghèo. Tỷ lệ giảm nghèo 6 tháng đầu năm 2018 đạt 2,73% so với kế hoạch 5%, trong khi tỷ lệ trẻ em dưới 5 tuổi suy dinh dưỡng thể thấp còi vẫn ở mức cao 33,8%.

Thứ tư, hạ tầng giao thông và thủy lợi đối mặt với thách thức địa hình hiểm trở. Toàn huyện đã xây dựng 384 công trình thủy lợi với 632,5 km kênh mương, trong đó kiên cố hóa 352,9 km (55,8%) với tổng kinh phí 11.266 triệu đồng, giúp 15/17 xã đạt chuẩn thủy lợi. Tuy nhiên, tiêu chí giao thông mới chỉ có 8/17 xã hoàn thành.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của việc chậm đạt chuẩn xuất phát từ sự hạn chế về trình độ chuyên môn của đội ngũ cán bộ cơ sở, phần lớn chịu ảnh hưởng bởi nếp sống kinh nghiệm làng xã và thói quen sản xuất tự cấp tự túc. Thêm vào đó, điều kiện tự nhiên khắc nghiệt với lượng mưa trung bình 2.695 mm/năm, hiện tượng rét đậm, sương muối và lũ quét thường xuyên phá hủy hạ tầng và làm chết cây trồng, gia súc. So sánh với các nghiên cứu tại vùng Tây Bắc cho thấy Sa Pa chịu sự phân hóa sâu sắc hơn do áp lực chuyển đổi đất đai phục vụ du lịch.

Để làm rõ thực trạng này, dữ liệu nghiên cứu có thể được trực quan hóa qua biểu đồ cột thể hiện mức độ hoàn thành 19 tiêu chí nông thôn mới giữa năm 2016 và tháng 06 năm 2018. Biểu đồ sẽ phân tách rõ sự tương phản giữa nhóm tiêu chí thể chế, thông tin (đạt 94% đến 100%) với nhóm tiêu chí kinh tế, nhà ở (dao động từ 0% đến 41,2%), giúp các nhà hoạch định chính sách nhận diện ngay các nút thắt then chốt.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm phát huy mạnh mẽ vai trò của hệ thống chính trị cấp cơ sở trong giai đoạn 2019-2025, luận văn đưa ra 4 nhóm giải pháp trọng tâm:

1. Nâng cao năng lực lãnh đạo của Đảng bộ cơ sở: Ban Chấp hành Đảng bộ các xã cần ban hành các nghị quyết chuyên đề sát hợp thực tế, phân công đảng viên phụ trách từng cụm dân cư, phấn đấu hàng năm giảm tỷ lệ hộ nghèo trên 5% và duy trì 100% tổ chức Đảng cơ sở đạt danh hiệu trong sạch, vững mạnh. Thời gian thực hiện từ năm 2019 đến năm 2025 do Huyện ủy Sa Pa trực tiếp chỉ đạo.

2. Chuẩn hóa và bồi dưỡng đội ngũ công chức cấp xã: Ủy ban nhân dân huyện Sa Pa và Phòng Nội vụ cần tổ chức đào tạo lại, phấn đấu 100% cán bộ chủ chốt xã có trình độ chuyên môn trung cấp trở lên và được bồi dưỡng kỹ năng quản lý nhà nước, tin học hóa hành chính trước năm 2022.

3. Đổi mới hoạt động của Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể: Ủy ban Mặt trận Tổ quốc xã cùng Đoàn Thanh niên, Hội Phụ nữ, Hội Nông dân tăng cường công tác dân vận, đẩy mạnh phong trào Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa, thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở với phương châm dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, huy động nguồn lực xã hội hóa đạt từ 15% đến 20% trong tổng vốn xây dựng hạ tầng.

4. Tái cơ cấu kinh tế nông nghiệp gắn với chuỗi giá trị: Ủy ban nhân dân các xã phối hợp các phòng ban chuyên môn nhân rộng 171,6 ha diện tích nông nghiệp công nghệ cao, duy trì 65 ha Atiso bao tiêu sản phẩm đạt 2.300 tấn lá tươi, phát triển đàn gia súc trên 46.000 con và 71 cơ sở nuôi cá nước lạnh, mục tiêu đưa thu nhập bình quân đầu người tại các xã đạt trên 30 triệu đồng/năm vào năm 2025.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Luận văn là tài liệu tham khảo giá trị cho 4 nhóm đối tượng chính:

1. Cán bộ lãnh đạo và công chức quản lý nhà nước: Cung cấp góc nhìn thực tiễn và bài học kinh nghiệm để chỉ đạo, điều hành, tháo gỡ khó khăn trong quá trình triển khai 19 tiêu chí nông thôn mới tại các huyện miền núi có trên 80% đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống.

2. Giảng viên và nhà nghiên cứu học thuật: Là nguồn tư liệu phong phú phục vụ giảng dạy các chuyên đề về Chủ nghĩa xã hội khoa học, Xây dựng Đảng, Quản lý công và Xã hội học nông thôn tại các trường đại học và học viện chính trị.

3. Học viên cao học và sinh viên chuyên ngành: Cung cấp khung phương pháp luận chuẩn mực, cách thức tiếp cận và xử lý dữ liệu thực chứng trên quy mô 17 xã vùng cao phục vụ viết khóa luận, luận văn thạc sĩ.

4. Cán bộ Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức đoàn thể xã hội: Trang bị các kỹ năng tuyên truyền, phương pháp vận động quần chúng và cơ chế phối hợp liên ngành nhằm thực hiện hiệu quả công tác xóa đói giảm nghèo tại cơ sở.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao Sa Pa đạt 100% tiêu chí quy hoạch nhưng vẫn chưa có xã nào đạt chuẩn nông thôn mới? Quy hoạch là tiêu chí mang tính định hướng do cơ quan quản lý thực hiện, nên 17/17 xã đã hoàn thành quy hoạch vào tháng 06 năm 2018. Tuy nhiên, các tiêu chí cốt lõi như thu nhập và hộ nghèo đòi hỏi nguồn lực đầu tư lớn và chuyển đổi sinh kế lâu dài nên cả 17 xã đều chưa đạt chuẩn.

Nguyên nhân chính khiến xã Nậm Cang bị mất chuẩn nông thôn mới sau năm 2014 là gì? Xã Nậm Cang đạt chuẩn năm 2014 nhưng nhanh chóng tụt hạng vào năm 2015 do thời tiết rét đậm, sương muối làm sụt giảm năng suất mùa màng, dẫn tới tái nghèo. Điều này bộc lộ sự thiếu bền vững trong mô hình sinh kế và công tác quản lý của chính quyền cơ sở chưa theo kịp biến động thực tế.

Đội ngũ cán bộ cơ sở tại huyện Sa Pa gặp hạn chế lớn nhất ở điểm nào? Hạn chế lớn nhất là trình độ chuyên môn, lý luận chính trị chưa đồng đều và chịu ảnh hưởng sâu sắc bởi tư duy kinh nghiệm, phong tục dòng họ. Cán bộ cơ sở còn lúng túng trong điều hành các dự án kinh tế phức tạp và quản lý vốn đầu tư công.

Mặt trận Tổ quốc đóng vai trò cụ thể nào trong xây dựng hạ tầng nông thôn tại Sa Pa? Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể đã trực tiếp vận động nhân dân hiến đất, đóng góp ngày công và tiền mặt để hoàn thành 352,9 km kênh mương kiên cố (55,8%) cùng hệ thống đường giao thông liên thôn tại 8 xã, bảo đảm quyền làm chủ của nhân dân.

Mô hình kinh tế nông nghiệp nào đang phát huy hiệu quả cao nhất tại địa phương? Mô hình trồng cây dược liệu (65 ha Atiso cung ứng trên 2.300 tấn lá tươi cho doanh nghiệp chế biến đạt thu nhập 80 đến 120 triệu đồng/ha) kết hợp với nuôi cá nước lạnh tại 71 cơ sở đang là hướng đi bền vững nhất của huyện.

Kết luận

• Hệ thống chính trị cấp cơ sở là nhân tố quyết định thành bại của công cuộc xây dựng nông thôn mới tại địa bàn vùng cao đặc thù.
• Huyện Sa Pa đạt thành tựu xuất sắc trong tiêu chí quy hoạch (100%), điện lưới (100%) và y tế nông thôn (94,12%).
• Thách thức lớn nhất là duy trì tính bền vững về thu nhập và giảm nghèo khi 0/17 xã đạt chuẩn tại thời điểm tháng 06 năm 2018.
• Nâng cao trình độ đội ngũ cán bộ xã và đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng bộ cơ sở là giải pháp mang tính đột phá giai đoạn 2020-2025.
• Tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân và vai trò giám sát của Mặt trận Tổ quốc giúp huy động tối đa nội lực trong cộng đồng 6 dân tộc anh em.

Công trình đã đóng góp hệ thống cứ liệu khoa học và thực tiễn sâu sắc về quản trị công nông thôn miền núi. Lộ trình tiếp theo đòi hỏi chính quyền địa phương khẩn trương thể chế hóa các đề xuất thành chương trình hành động cụ thể cho giai đoạn 2020-2025. Hãy cùng chia sẻ, thảo luận và ứng dụng những giải pháp từ luận văn để thúc đẩy sự phát triển bền vững cho nông thôn Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần Mở đầu, Kết luận, Danh mục tài liệu tham khảo, Nội dung chính của Luận văn gồm 2 chương, 6 tiết.cai 12 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Chƣơng 1 LÝ LUẬN CHUNG VỀ HỆ THỐNG CHÍNH TRỊ, HỆ THỐNG CHÍNH TRỊ CẤP CƠ SỞ VÀ XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI Ở VIỆT NAM HIỆN NAY 1. Hệ thống chính trị và hệ thống chính trị cấp cơ sở 1. Hệ thống chính trị Ở nước ta, giai cấp công nhân và nhân dân lao động là chủ thể chân chính của quyền lực. Chính vì vậy, HTCT ở nước ta là cơ chế, là công cụ để thực hiện quyền làm chủ của nhân dân lao động dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam.

Hiện nay, HTCT của nước ta bao gồm: Đảng Cộng sản Việt Nam, nhà nước CHXHCN Việt Nam, MTTQ Việt Nam và các tổ chức thành viên được thành lập, hoạt động trên cơ sở liên minh giai cấp công - nông - trí thức làm nền tảng, dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản, đảm bảo thực hiện đầy đủ quyền làm chủ của người dân. Xét về cơ cấu tổ chức, HTCT ở nước ta bao gồm ba bộ phận: Đảng Cộng sản Việt Nam là hạt nhân và là lực lượng lãnh đạo HTCT XHCN và toàn thể xã hội; Nhà nước CHXHCN Việt Nam là trụ cột, là trung tâm của HTCT; MTTQ Việt Nam và các đoàn thể chính trị xã hội là cơ sở chính trị của nhà nước và xã hội. HTCT XHCN của Việt Nam có những đặc điểm như sau: Một là, HTCT ở nước ta mang bản chất của giai cấp công nhân, tức là các tổ chức trong cả HTCT đều bền vững trên lập trường quan điểm của giai cấp công nhân. Từ đó, chức năng, nhiệm vụ, phương hướng hoạt động của toàn bộ HTCT đều hướng tới đảm bảo quyền làm chủ của giai cấp công nhân và nhân dân lao động.

Hai là, HTCT nước ta mang bản chất dân chủ. Biểu hiện của nó là quyền lực thuộc về nhân dân, đây là Nhà nước của dân, do dân và vì dân, dưới sự lãnh đạo của Đảng - đội tiên phong của giai cấp công nhân, đại biểu trung thành cho lợi ích của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và của cả dân tộc, thiết lập sự thống trị của đa số nhân dân với thiểu số bóc lột. Ba là, bản chất thống nhất không đối kháng của HTCT ở nước ta. Bản chất (LUAN.cai 13 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] đó dựa trên cơ sở chế độ công hữu về tư liệu sản xuất chủ yếu, về sự thống nhất giữa những lợi ích căn bản của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và toàn thể dân tộc.

Đây cũng chính là điểm khác biệt căn bản của HTCT ở nước ta với HTCT của các nước tư bản chủ nghĩa, thể hiện tính ưu việt của chế độ xã hội chủ nghĩa, sự thống nhất giữa lợi ích của giai cấp công nhân, nhân dân lao động cũng như của cả dân tộc, vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh. Ở nước ta, quyền lực chính trị là sức mạnh của giai cấp công nhân và nhân dân lao động dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản, Nhà nước và các tổ chức chính trị - xã hội hợp pháp. Hệ thống chính trị cấp cơ sở ở Việt Nam Theo điều 118 trong Hiến pháp năm 1992 của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa (CHXHCN) Việt Nam khẳng định HTCT của nước ta hiện nay gồm bốn cấp: Cấp Trung ương; cấp tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương; cấp quận, huyện, thị xã, thành phố trực thuộc tỉnh; cấp xã, phường, thị trấn; trong đó, cấp cơ sở là cấp xã, phường, thị trấn - cấp cuối cùng, gần gũi với dân nhất nên được gọi là cấp cơ sở. Trong Nghị quyết Hội nghị Ban chấp hành Trung ương Đảng lần thứ 5 khóa IX có xác định: “Các cấp cơ sở xã, phường, thị trấn là nơi tuyệt đại bộ phận nhân dân cư trú, sinh sống.

HTCT CCS có vai trò rất quan trọng trong việc tổ chức và vận động nhân dân thực hiện các đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, tăng cường đại đoàn kết toàn dân, phát huy quyền làm chủ của dân, huy động mọi khả năng phát triển kinh tế - xã hội, tổ chức cuộc sống của cộng đồng dân cư” [6; tr. Ở nước ta, HTCT CCS là một thể thống nhất bao gồm ba tổ chức: Tổ chức Đảng cơ sở (các Đảng bộ, chi bộ cơ sở), Chính quyền địa phương (HĐND, UBND), MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội (hay gọi cách khác là các đoàn thể nhân dân bao gồm: Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam…). Mỗi tổ chức lại có vai trò và chức năng riêng nhưng không tách rời mà có mối quan hệ mật thiết với nhau, hỗ trợ cho nhau, cùng tồn tại trên một đơn vị lãnh thổ - dân cư nhất định, đó là đơn vị hành chính cơ sở.cai 14 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Hiến pháp năm khẳng định: Địa vị pháp lý của chính quyền địa phương là thiết chế không thể thiếu trong tổ chức bộ máy của Nhà nước, là nơi có tính chất quyết định đối với việc đưa chủ trương, chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nước vào cuộc sống. Đây là thiết chế quan trọng, bảo đảm tất cả quyền lực Nhà nước thuộc về nhân dân đồng thời khẳng định nguyên tắc một cấp chính quyền gồm HĐND và UBND: “Chính quyền địa phương được tổ chức ở các đơn vị hành chính của nước CHXHCN Việt Nam.

Cấp chính quyền địa phương gồm có HĐND và UBND được tổ chức phù hợp với đặc điểm nông thôn, đô thị, hải đảo, đơn vị hành chính kinh tế đặc biệt do luật định” [12; tr. Hội đồng nhân dân Điều 113 Hiến pháp năm 2013 khẳng định: “Hội đồng nhân dân là cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương, đại diện cho ý chí, nguyện vọng và quyền làm chủ của Nhân dân địa phương, do Nhân dân địa phương bầu ra, chịu trách nhiệm trước Nhân dân địa phương và cơ quan nhà nước cấp trên. Hội đồng nhân dân quyết định các vấn đề của địa phương do luật định; giám sát việc tuân theo Hiến pháp và pháp luật ở địa phương và việc thực hiện nghị quyết của Hội đồng nhân dân” [12; tr. Điều 115 Hiến pháp năm 2013 khẳng định vinh dự, trách nhiệm, nhiệm vụ, quyền hạn của đại biểu HĐND trước nhân dân và cử tri.

Theo đó: “Đại biểu Hội đồng nhân dân là người đại diện cho ý chí, nguyện vọng của Nhân dân ở địa phương; phải liên hệ chặt chẽ với cử tri, chịu sự giám sát của cử tri, thực hiện chế độ tiếp xúc, báo cáo với cử tri về hoạt động của mình và của Hội đồng nhân dân, trả lời những yêu cầu, kiến nghị của cử tri; xem xét, đôn đốc việc giải quyết khiếu nại, tố cáo của Nhân dân. Đại biểu Hội đồng nhân dân có nhiệm vụ vận động nhân dân thực hiện pháp luật, chính sách của Nhà nước, nghị quyết của Hội đồng nhân dân, động viên nhân dân tham gia quản lý nhà nước. Đại biểu Hội đồng nhân dân có quyền chất vấn Chủ tịch và các thành viên khác của Uỷ ban nhân dân, Chánh án Toà án nhân dân, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân và Thủ trưởng các cơ quan thuộc Uỷ ban nhân dân. Người bị chất vấn phải trả lời trước Hội đồng nhân dân.cai 15 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Đại biểu Hội đồng nhân dân có quyền kiến nghị với các cơ quan nhà nước, tổ chức, đơn vị ở địa phương.

Người đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị này có trách nhiệm tiếp đại biểu, xem xét, giải quyết kiến nghị của đại biểu” [12; tr. Ủy ban nhân dân: Điều 114 Hiến pháp sửa đổi năm 2013 nước CHXHCN Việt Nam đã khẳng định: “Uỷ ban nhân dân ở cấp chính quyền địa phương do Hội đồng nhân dân cùng cấp bầu là cơ quan chấp hành của Hội đồng nhân dân, cơ quan hành chính nhà nước ở địa phương, chịu trách nhiệm trước Hội đồng nhân dân và cơ quan hành chính nhà nước cấp trên. Uỷ ban nhân dân tổ chức việc thi hành Hiến pháp và pháp luật ở địa phương; tổ chức thực hiện nghị quyết của Hội đồng nhân dân và thực hiện các nhiệm vụ do cơ quan nhà nước cấp trên giao. UBND và HĐND xã có vai trò đặc biệt quan trọng trong tổ chức triển khai và tuyên truyền sâu rộng trong nhân dân về Chương trình MTQG về NTM; đồng thời, phát huy tối đa quyền làm chủ của nhân dân trong quá trình thực hiện các tiêu chí đã được ban hành trước đó.

Kết quả của quá trình xây dựng NTM tại địa phương có tốt hay không phụ thuộc không nhỏ vào sự lãnh đạo của UBND và HĐND xã. MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội khác có vai trò hết sức quan trọng trong việc gắn kết người dân, chăm lo lợi ích của các thành viên, thực hiện dân chủ và đổi mới xã hội, thực thi quyền, nghĩa vụ công dân, giữ mối liên hệ giữa Đảng và Nhà nước ta với nhân dân. Thêm vào đó, đây cũng là lực lượng đi đầu trong các hoạt động tuyên truyền các đường lối, chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước. Có thể nói rằng, vai trò của MTTQ và các tổ chức chính trị khác như một cánh tay đắc lực thực hiện việc đi sâu vào từng ngõ ngách, khía cạnh trong đời sống kinh tế, chính trị, văn hóa tinh thần của người dân; như một trung tâm điều hòa các mâu thuẫn xã hội nảy sinh, mâu thuẫn trong nội bộ nhân dân và đóng vai trò thực thi qui chế dân chủ tại địa phương, lựa chọn các đại biểu của nhân dân ở cơ sở.cai 16 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] cũng là lực lượng nòng cốt đi đầu trong các phong trào vận động quần chúng tham gia bảo vệ trật tự, an ninh, xây dựng nếp sống văn hóa, bảo vệ môi trường, phát triển kinh tế xã hội ở các địa phương.

Từ những nghiên cứu về HTCT CCS, Viện khoa học tổ chức Nhà nước của Bộ Nội vụ đưa ra định nghĩa khái quát, trong đó HTCT CCS được hiểu là toàn bộ thiết chế chính trị như tổ chức Đảng, chính quyền, các đoàn thể nhân dân được tổ chức và hoạt động theo những nguyên tắc nhất định và gắn bó hữu cơ với nhau nhằm thực hiện sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý của Nhà nước và phát huy quyền dân chủ của nhân dân ở cơ sở. HTCT CCS tại địa phương đóng vai trò hết sức quan trọng trong bộ máy công quyền xuyên suốt từ Trung ương tới địa phương.