MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài. Đất đai là tài nguyên quốc gia vô cùng quý giá, là tư liệu sản xuất đặc biệt, là thành phần quan trọng của môi trường sống, là địa bàn phân bố các khu dân cư, xây dựng, các cơ sở kinh tế, văn hóa, xã hội, an ninh quốc phòng. Như vậy, để đảm bảo tầm quan trọng đặc biệt của đất đai đối với việc phát triển kinh tế, tạo sự ổn định chính trị và giải quyết các vấn đề của xã hội, các văn bản hướng dẫn thực hiện công tác Quản lý Nhà nước về đất đai liên tục cập nhật, bổ sung sửa đổi cho phù hợp với điều kiện kinh tế, chính trị của đất nước.
BĐHTSDĐ là một trong những công cụ quan trọng trong công tác quản lý nhà nước về đất đai của nước ta và thành lập bản đồ hiện trạng sử dụng đất là một trong mười năm nhiệm vụ cơ bản của công tác quản lý Nhà nước về đất đai. Bản đồ hiện trạng sử dụng đất có thể được thành lập bằng nhiều phương pháp khác nhau và phương pháp thành lập BĐHTSDĐ từ bản đồ địa chính là phương pháp mang lại hiệu quả cao, giúp giảm thời gian và chi phí thực hiện. Theo quy định của Luật đất đai, trên địa bàn cả nước phải đồng loạt tiến hành công tác thống kê đất đai hàng năm, lập bản đồ hiện trạng sử dụng đất, bản đồ điều tra khoanh đất, cập nhật biến động đất đai hàng năm. Thống kê đất đai là công việc cấp bách đòi hỏi rất cần thiết trong công tác quản lý Nhà nước về đất đai và nội dung này được triển khai và tiến hành hàng năm.
Mục đích của công tác thống kê đất đai nhằm thống kê, tổng hợp và thể hiện chính xác hiện trạng sử dụng các loại đất, các đối tượng sử dụng đất trên địa bàn cả nước tại thời điểm thực hiện, nhằm phục vụ tốt cho công tác quản lý Nhà nước về đất đai. Xã Yên Đồng, huyện Yên Lạc, tỉnh Vĩnh Phúc với tổng diện tích tự nhiên 785,09 ha. Năm 2019 xã đã hoàn thành xong công tác kiểm kê đất đai.Tuy nhiên theo thực hiện theo quy định của Bộ TNMT , quy định của UBND thành phố Hà Nội về triển khai thực hiện công tác thống kê đất đai năm 2020, để phục vụ công tác lập QHSDĐ thời kỳ 2021-2030 và xác định hiện trạng sử dụng đất năm 2020, đồng thời làm cơ sở để quản lý chặt chẽ quỹ đất của các địa phương. UBND xã Yên 1 Đồng cần triển khai thực hiện công tác thống kê đất đai năm 2020 theo quy định và theo đúng quy định và theo tiến độ đề ra.
Xuất phát từ thực tiễn trên, dưới sự hướng dẫn của ThS. Nguyễn Đình Trung, em đã tiến hành nghiên cứu đề tài: “Nghiên cứu ứng dụng công nghệ trong xử lý số liệu phục vụ công tác thống kê đất đai, lập bản đồ hiện trạng sử dụng đất xã Yên Đồng, huyện Yên Lạc”. Mục đích, yêu cầu. - Thành lập bản đồ kiểm kê đất đai năm 2020 (bản đồ khoanh đất) - Thành lập bản đồ hiện trạng sử dụng đất năm 2020 xã Yên Đồng - Kết xuất biểu thống kê đất đai năm 2020 xã Yên Đồng 2.
- Nắm được quy trình thành lập bản đồ hiện trạng sử dụng đất - Tất cả các số liệu dùng vào việc thành lập, chỉnh lý bản đồ phải đảm bảo đúng quy phạm và dựa trên cơ sở pháp lý. - Các số liệu thu được phải đảm bảo độ chính xác, tin cậy, cập nhật thông tin mới nhất của địa phương. - Kết quả là bản đồ hiện trạng sử dụng đất xã Yên Đồng, huyện Yên Lạc, tỉnh Vĩnh Phúc năm 2020 theo đúng tiêu chuẩn kỹ thuật và quy phạm của thông tư 27/2018/TT-BTNMT ngày 14/12/2018 do Bộ Tài nguyên và Môi trường ban hành và có tính sử dụng cao phục vụ cho công tác thống kê đất đai. - Kết xuất các biểu mẫu thống kê đất đai phải phù hợp với yêu cầu kĩ thuật của Bộ Tài nguyên và Môi trường, phải là mẫu biểu mới nhất ban hành kèm thông tư 27/2018/TT-BTNMT ngày 14/12/2018.
TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1. Khái quát về bản đồ hiện trạng sử dụng đất và việc thành lập bản đồ hiện trạng sử dụng đất. Bản đồ hiện trạng sử dụng đất. Về khái niệm bản đồ: Bản đồ là bản vẽ biểu thị khái quát thu nhỏ của bề mặt trái đất hoặc bề mặt thu nhỏ của thiên thể khác lên mặt phẳng theo một quy luật toán học nhất định.
Quy luật của bản đồ được biểu thị bởi phép chiếu, tỷ lệ, bố cục và phân mảnh. Bản đồ hiện trạng sử dụng đất là bản đồ thể hiện sự phân bố các loại đất tại một thời điểm xác định, được lập theo đơn vị hành chính. (Luật đất đai năm 2013) Thông tư 27/2018/TT-BTNMT ngày 01/03/2019 Quy định về thống kê, kiểm kê đất đai và lập bản đồ hiện trạng sử dụng đất của Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường thì bản đồ hiện trạng sử dụng đất được thành lập trong các kỳ kiểm kê đất đai, lập quy hoạch, kế hoạch và điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất hoặc thực hiện các dự án có liên quan đến hiện trạng sử dụng đất. Theo quyết định này, bản đồ này được thành lập 5 năm một lần có cùng tỷ lệ với bản đồ quy hoạch sử dụng đất.
Căn cứ vào quy mô diện tích tự nhiên, quy mô diện tích đất theo mục đích sử dụng để chọn tỷ lệ bản đồ hợp lý, thuận tiện cho công tác quản lý đất đai của địa phương. Một số phần mềm cơ bản và phương pháp thành lập bản đồ hiện trạng sử dụng đất phục vụ cho thống kê đất đai Bản đồ hiện trạng sử dụng đất dạng số được thành lập bằng các phần mềm khác nhau. Hiện nay một số địa phương đang quản lý bản đồ số bằng phần mềm Microstation, AutoCAD và Mapinfor. Tuy nhiên theo quyết định của Bộ tài Nguyên và Môi trường thì tất cả dữ liệu đồ hoạ cuối cùng phải được chuyển về khuôn dạng *.dgn của phần mềm Microstation.
Phần mềm Microstation. MicroStation là một phần mềm trợ giúp thiết kế và là môi trường đồ họa rất mạnh cho phép xây dựng, quản lý các đối tượng đồ họa thể hiện các yếu tố bản đồ. MicroStation còn được sử dụng để làm nền cho các ứng dụng khác như Geovec, 3 Irasb, MSFC, Mrfclean, Mrfflag. Ưu điểm cơ bản của Microstation gồm: + Cho phép lưu các bản đồ và bản vẽ thiết kế theo nhiều hệ thống toạ độ khác nhau.
+ Khả năng thiết kế đồ hoạ mạnh với các chức năng đa dạng cho phép thao tác nhanh với các dữ liệu đồ hoạ không gian. + Ngoài làm môi trường để chạy các phần mềm hữu ích trong thành lập bản đồ như: IrisB, IrisC, Geovec.còn có một giao diện đồ hoạ bao gồm nhiều cửa sổ, thực đơn, bảng công cụ và nhiều chức năng khác rất tiện lợi cho người sử dụng. Các công cụ của Microstation được sử dụng để số hoá các đối tượng trên nền ảnh (Raster), sửa chữa bản đồ. Microstation còn cung cấp công cụ nhập, xuất dữ liệu đồ hoạ từ các phần mềm khác.
Ngoài ra trong công tác thành lập BĐHTSDĐ, Microstation còn sử dụng các phần mềm hỗ trợ khác như: GEOVEC, MRFCLEAN, MRFFLAG. Màn hình giao diện của Microstation 4 1. Một số phần mềm khác Trong công tác thành lập bản đồ hiện trạng sử dụng đất từ nguồn bản đồ địa chính dạng số thì không cần sử dụng phần mềm hỗ trợ. Ngoài ra quá trình thành lập bản đồ hiện trạng bằng việc số hóa lại một số tư liệu là bản đồ khác thì Microstation còn sử dụng các phần mềm hỗ trợ khác như: Geovec, Mge, Msfc, Mrfclean, Mrfflag.
+ Mge: là tập hợp một số Modul chương trình dùng để chuyển đổi các bản đồ đã được biên tập từ hệ tọa độ Gauss sang UTM hoặc ngược lại. trong cùng một hệ tọa độ có thể chuyển từ múi này sang múi khác. Ngoài ra còn có thể tạo lưới tọa độ. + Msfc: là một Modul cho phép người dùng khai báo và đặt các đặc tính đồ họa cho các lớp thông tin khác nhau của bản đồ phục vụ cho quá trình số hóa, đặc biệt là số hóa trong Geovec.
Ngoài ra MSFC còn cung cấp một loạt các công cụ số hóa bản đồ trên nền Microstation. MSFC được tích hợp trong phần mềm Geovec và được sử dụng: o Để tạo bảng phân lớp và định nghĩa các thuộc tính đồ họa cho đối tượng; o Quản lý đối tượng cho quá trình số hóa; o Lọc điểm và làm trơn đường đối với từng đối tượng đường rieengler. + Mrfclean: phần mềm này được viết bằng công cụ Mdl và chạy trên nền của Microstation. Mrfclean dùng để: o Kiểm tra lỗi tự động, nhận diện và đánh dấu các điểm cuối tự do bằng một ký hiệu (chữ D, hoặc X, hoặc S); o Xóa những đường, những điểm trùng nhau; o Cắt đường: tách một đường thành hai đường tại điểm giao nhau với các đường khác; o Tự động loại các đoạn thừa có độ dài nhỏ hơn Dagle_factor nhân với tolerance.
+ Mrfflag: Mrfflag được thiết kế tương hợp với Mrfclean, dùng để tự động hiển thị lên màn hình lần lượt các vị trí có lỗi mà Mrfclean đã được đánh dấu trước đó. + Geovec: là một phần mềm chạy trên nền của MicroStation cung cấp các công cụ số hóa bán tự động các đối tượng trên nền ảnh đen trắng. Mỗi một đối tượng được số hóa bằng Geovec phải được định nghĩa trước các thông số đồ họa về màu sắc, lớp thông tin, kiểu đường,. khi đó đối tượng này được gọi là một 5 Feature.
Mỗi một feature có một tên gọi và mã số riêng. Trong quá trình số hóa các đối tượng bản đồ, Geovec được dùng nhiều trong việc số hóa các đối tượng dạng đường. + Trong quá trình số hóa các đối tượng bản đồ, Geovec được dùng nhiều trong số hóa các đối tượng dạng đường. Phần mềm Viet Map: VIETMAP XM là phần mềm thành lập bản đồ địa chính chuyên nghiệp của Công ty TNHH Trắc địa và Công nghệ Toàn Việt.
Phần mềm được lập ra với mục đích thành lập nhanh bản đồ hiện trạng sử dụng đất, giúp cho người dùng không mất nhiều thời gian trong việc thành lập bản đồ hiện trạng. Phần mềm chỉnh lý bản đồ Vietmap XM Ưu điểm của phần mềm Vietmap XM trong thành lập bản đồ địa chính, bản đồ hiện trạng sử dụng đất: Tốc độ xử lý nhanh, không mất nhiều thời gian chờ đợi trong khi phần mềm chạy. Hầu như các tính năng đều để mở. Điều này cho phép người dùng có thể tự sửa chữa theo ý muốn.