Khóa luận ứng dụng máy toàn đạc điện tử thành lập bản đồ địa chính tại xã Úc Kỳ huyện Phú Bình

Luận văn ứng dụng công nghệ tin học và máy toàn đạc điện tử thành lập bản đồ địa chính số 16 tỉ lệ 1:1000 tại xã Úc Kỳ, huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên.

• Tác giả: Đào Đức Duy
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Quang Thi
• Trường học: Đại học Nông Lâm - Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Quản lý đất đai
• Đề tài: Ứng dụng công nghệ tin học và máy toàn đạc điện tử thành lập mảnh bản đồ địa chính số 16 tỉ lệ 1:1000 tại xã Úc Kỳ, huyện Phú Bình, Thái Nguyên
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp đại học
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. PHẦN 1: ĐẶT VẤN ĐỀ
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài
• 1.3. Ý nghĩa của đề tài
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Cơ sở khoa học
• 2.2. Tổng quan về bản đồ, bản đồ địa chính
• 2.3. Giới thiệu các phần mềm thành lập bản đồ địa chính
• 2.4. Cơ sở thực tiễn
• 2.5. Tình hình đo vẽ bản đồ địa chính ở một số địa phương
• 3. ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 3.1.1. Đối tượng nghiên cứu
• 3.1.2. Phạm vi nghiên cứu
• 3.2. Địa điểm và thời gian tiến hành
• 3.2.1. Địa điểm nghiên cứu
• 3.2.2. Thời gian tiến hành
• 3.3. Nội dung nghiên cứu
• 3.4. Phương pháp nghiên cứu
• 3.4.1. Phương pháp thu thập số liệu
• 3.4.2. Phương pháp đo đạc ngoại nghiệp
• 3.4.3. Phương pháp xử lý dữ liệu đo
• 3.4.4. Phương pháp biên tập bản đồ địa chính bằng phần mềm Famis và Microstation
• 4. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Giới thiệu khái quát địa bàn nghiên cứu
• 4.1.1. Điều kiện tự nhiên xã Úc Kỳ
• 4.1.2. Khái quát điều kiện kinh tế - xã hội
• 4.2. Tình hình sử dụng đất xã Úc Kỳ
• 4.3. Công tác thành lập tờ bản đồ địa chính số 16 tỷ lệ 1/1000 xã Úc Kỳ, huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên
• 4.3.1. Sơ đồ quy trình công tác thành lập bản đồ địa chính
• 4.3.2. Thành lập lưới
• 4.3.3. Đo vẽ chi tiết và biên tập bản đồ xã Úc Kỳ bằng phần mềm Microstation, Famis
• 4.4. Thuận lợi, khó khăn và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động đo đạc bản đồ địa chính xã Úc Kỳ
• 4.4.1. Đề xuất giải pháp
• 5. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Giới thiệu và cơ sở lý luận

Nghiên cứu tập trung vào ứng dụng công nghệ tin học và máy toàn đạc điện tử để thành lập bản đồ địa chính số 16 tỷ lệ 1:1000 tại xã Úc Kỳ, huyện Phú Bình, Thái Nguyên. Đây là một phần quan trọng trong công tác quản lý đất đai, giúp xác định ranh giới, diện tích và thông tin địa chính của từng thửa đất. Bản đồ địa chính không chỉ là công cụ pháp lý mà còn là cơ sở để thực hiện các hoạt động như giao đất, thu hồi đất và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Việc sử dụng công nghệ đo đạc hiện đại như máy toàn đạc điện tử và các phần mềm chuyên dụng như Famis và Microstation đã nâng cao độ chính xác và hiệu quả trong quá trình thành lập bản đồ.

1.1. Khái niệm và vai trò của bản đồ địa chính

Bản đồ địa chính là tài liệu quan trọng trong quản lý đất đai, thể hiện chính xác vị trí, ranh giới, diện tích và thông tin địa chính của từng thửa đất. Nó được sử dụng để thống kê đất đai, quy hoạch, giao đất, thu hồi đất và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Bản đồ địa chính có tính pháp lý cao, giúp giải quyết các tranh chấp đất đai và hỗ trợ công tác quản lý nhà nước về đất đai.

1.2. Công nghệ tin học và máy toàn đạc điện tử

Công nghệ tin học và máy toàn đạc điện tử đã cách mạng hóa quy trình thành lập bản đồ địa chính. Máy toàn đạc điện tử cho phép đo đạc chính xác các điểm trên thực địa, trong khi các phần mềm như Famis và Microstation giúp xử lý dữ liệu và biên tập bản đồ một cách hiệu quả. Sự kết hợp giữa công nghệ đo đạc hiện đại và phần mềm chuyên dụng đã giảm thiểu sai sót và tăng tốc độ hoàn thành dự án.

II. Quy trình thành lập bản đồ địa chính

Quy trình thành lập bản đồ địa chính tại xã Úc Kỳ bao gồm các bước chính: khảo sát thực địa, đo đạc chi tiết, xử lý dữ liệu và biên tập bản đồ. Máy toàn đạc điện tử được sử dụng để đo đạc các điểm khống chế và chi tiết trên thực địa. Dữ liệu sau đó được nhập vào phần mềm Famis để xử lý và biên tập. Quy trình này đảm bảo độ chính xác cao và tuân thủ các quy định của Bộ Tài nguyên và Môi trường.

2.1. Khảo sát và đo đạc thực địa

Bước đầu tiên trong quy trình là khảo sát thực địa để xác định các điểm khống chế và chi tiết. Máy toàn đạc điện tử được sử dụng để đo đạc các điểm này với độ chính xác cao. Dữ liệu đo đạc được lưu trữ và chuyển sang phần mềm để xử lý tiếp theo.

2.2. Xử lý dữ liệu và biên tập bản đồ

Dữ liệu đo đạc được nhập vào phần mềm Famis để xử lý và biên tập. Quá trình này bao gồm việc nối thửa, đánh số thửa và vẽ nhãn thửa. Kết quả cuối cùng là một bản đồ địa chính hoàn chỉnh, đáp ứng các yêu cầu về độ chính xác và thẩm mỹ.

III. Kết quả và ứng dụng thực tiễn

Nghiên cứu đã thành công trong việc thành lập bản đồ địa chính số 16 tỷ lệ 1:1000 tại xã Úc Kỳ. Bản đồ này không chỉ phục vụ công tác quản lý đất đai mà còn là cơ sở để thực hiện các dự án quy hoạch và phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương. Việc ứng dụng công nghệ tin học và máy toàn đạc điện tử đã chứng minh hiệu quả trong việc nâng cao chất lượng và tốc độ thành lập bản đồ.

3.1. Đánh giá kết quả

Bản đồ địa chính số 16 đã được hoàn thành với độ chính xác cao, đáp ứng các yêu cầu kỹ thuật và pháp lý. Các thửa đất được xác định rõ ràng về ranh giới, diện tích và loại đất, tạo điều kiện thuận lợi cho công tác quản lý đất đai.

3.2. Ứng dụng thực tiễn

Bản đồ địa chính này đã được sử dụng để cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, giải quyết tranh chấp đất đai và lập quy hoạch sử dụng đất tại xã Úc Kỳ. Nó cũng là cơ sở để xây dựng hệ thống thông tin địa lý (GIS) phục vụ quản lý đất đai hiệu quả hơn.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Đất đai là nguồn tài nguyên quốc gia đặc biệt, tư liệu sản xuất chủ yếu và là không gian sinh tồn của cộng đồng dân cư. Quản lý đất đai hiệu quả đòi hỏi hệ thống hồ sơ địa chính phải có tính đồng bộ, khoa học và giá trị pháp lý cao. Trong hệ thống hồ sơ địa chính, bản đồ địa chính là tài liệu cơ bản nhất, phản ánh chính xác vị trí, hình thể, diện tích, loại đất và chủ sử dụng của từng thửa đất, đóng vai trò nền tảng cho việc lập quy hoạch, giao đất, cho thuê đất, thu hồi đất, thanh tra giải quyết tranh chấp và cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Trước yêu cầu chuẩn hóa và hiện đại hóa cơ sở dữ liệu địa chính theo công nghệ số của Bộ Tài nguyên và Môi trường, việc thay thế các phương pháp đo đạc thủ công bằng thiết bị đo điện tử hiện đại kết hợp phần mềm chuyên dụng là tất yếu. Tại tỉnh Thái Nguyên, Ủy ban nhân dân tỉnh đã phê duyệt và chỉ đạo triển khai dự án tổng thể về đo đạc lập bản đồ địa chính, xây dựng hồ sơ địa chính và cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu. Đề tài được hình thành trực tiếp từ Hợp đồng kinh tế số 29/HĐKT-STNMT ngày 23/12/2016 giữa Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Thái Nguyên với Công ty TNHH và Tư vấn Đại Phát, triển khai đo đạc tại xã Úc Kỳ, huyện Phú Bình trong giai đoạn 2018–2020.

Mục tiêu nghiên cứu của đề tài được tác giả xác định gồm 3 nhiệm vụ:

1. Khái quát được địa bàn nghiên cứu tại xã Úc Kỳ.
2. Trình bày được các bước đã triển khai thành lập tờ bản đồ địa chính số 16 tỷ lệ 1/1000 xã Úc Kỳ.
3. Nêu được các thuận lợi, khó khăn và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả trong hoạt động đo đạc bản đồ địa chính xã Úc Kỳ.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Các thửa đất tại tờ bản đồ địa chính số 16, xã Úc Kỳ, huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên.
• Phạm vi không gian: Khu vực đo vẽ tờ bản đồ địa chính số 16 tại xã Úc Kỳ, huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên.
• Phạm vi thời gian: Đề tài tiến hành thu thập số liệu, thực tập ngoại nghiệp và nội nghiệp từ ngày 01/06/2019 đến ngày 01/10/2019.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khung lý thuyết của khóa luận dựa trên lý luận trắc địa bản đồ và địa chính, tập trung vào khái niệm bản đồ địa chính, thửa đất, cơ sở dữ liệu địa chính số (gồm dữ liệu không gian dạng vector và dữ liệu thuộc tính), hệ thống phân lớp thông tin (10 nhóm đối tượng bản đồ địa chính) và quy chuẩn chia mảnh bản đồ.

Cơ sở toán học của bản đồ địa chính trong nghiên cứu được xác lập theo quy định hiện hành:

• Hệ quy chiếu và hệ tọa độ: Hệ tọa độ Quốc gia VN-2000, lưới chiếu hình trụ ngang đồng góc UTM múi chiếu 3°, kinh tuyến trục địa phương tỉnh Thái Nguyên, hệ số biến dạng chiều dài trên kinh tuyến trục $m_0 = 0.9999$. Điểm gốc tọa độ phẳng quy ước có tọa độ $X = 0\text{ km}$, $Y = 500\text{ km}$.
• Tham số Elipxoid WGS-84 toàn cầu: Bán trục lớn $a = 6.378.137,0\text{ m}$; độ dẹt $f = 1/298,257223563$; tốc độ góc quay quanh trục $\omega = 7292115,0 \times 10^{-11}\text{ rad/s}$; hằng số trọng trường trái đất $GM = 3986005 \times 10^8\text{ m}^3\text{s}^{-2}$.
• Điểm gốc tọa độ quốc gia đặt tại điểm N00 (Viện Khoa học Đo đạc và Bản đồ, đường Hoàng Quốc Việt, Hà Nội); điểm gốc độ cao quốc gia đặt tại Hòn Dấu, Hải Phòng.
• Quy chuẩn chia mảnh bản đồ tỷ lệ 1/1000: Chia mảnh bản đồ tỷ lệ 1/2000 (kích thước $1 \times 1\text{ km}$, diện tích 100 ha) thành 4 ô vuông ký hiệu a, b, c, d. Mỗi mảnh bản đồ 1/1000 có kích thước thực tế $0,5 \times 0,5\text{ km}$, diện tích tự nhiên 25 ha, kích thước khung hữu ích $50 \times 50\text{ cm}$.

Hệ thống văn bản pháp lý làm căn cứ kỹ thuật và thi công:

• Luật Đất đai năm 2013; Nghị định 43/2014/NĐ-CP, Nghị định 181/2004/NĐ-CP, Nghị định 88/2009/NĐ-CP, Nghị định 21/2013/NĐ-CP.
• Quyết định số 235/2000/QĐ-TCĐC của Tổng cục Địa chính; Quyết định số 08/2008/QĐ-BTNMT về Quy phạm thành lập bản đồ địa chính; Thông tư số 25/2014/TT-BTNMT quy định về bản đồ địa chính; Thông tư số 49/2016/TT-BTNMT về giám sát, kiểm tra, thẩm định và nghiệm thu; Thông tư số 08/2007/TT-BTNMT; Công văn số 1734/TCQLĐĐ-CĐKĐĐ ngày 23/11/2015.
• Quyết định số 1310/QĐ-UBND (19/8/2010), Quyết định số 1010/QĐ-UBND (14/8/2013), Quyết định số 3453/QĐ-UBND (09/12/2016) của Ủy ban nhân dân tỉnh Thái Nguyên.

Phương pháp nghiên cứu thực tế đã áp dụng:

• Phương pháp thu thập tài liệu: Thu thập số liệu thứ cấp từ UBND xã Úc Kỳ và Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Phú Bình về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội, hiện trạng sử dụng đất và tọa độ các mốc địa chính hiện có.
• Phương pháp đo đạc ngoại nghiệp: Xây dựng lưới khống chế đo vẽ bằng công nghệ GPS. Đo vẽ chi tiết ranh giới thửa đất, nhà cửa, giao thông, thủy hệ bằng máy toàn đạc điện tử TOPCON GTS-235N (sản xuất tại Nhật Bản) kết hợp 01 gương đo. Tổ đo gồm 02 người (01 người vận hành máy, 01 người đi gương), kết hợp ghi sổ đo, đóng cọc, đánh dấu sơn và vẽ sơ họa thực địa.
• Phương pháp xử lý dữ liệu đo: Sử dụng phần mềm COMPASS để tính toán, bình sai lưới đường chuyền kinh vĩ cấp 1 đồng thời tọa độ và độ cao trong hệ WGS-84 và chuyển đổi sang VN-2000. Dùng phần mềm T-COM để trút số liệu góc, cạnh, tọa độ từ máy TOPCON GTS-235N sang máy tính dưới dạng tệp văn bản.
• Phương pháp biên tập bản đồ số: Sử dụng phần mềm MicroStation làm nền tảng đồ họa và phần mềm FAMIS để nhập số liệu điểm chi tiết, kết nối đường bao ranh giới, sửa lỗi hình học (bằng mô-đun MRFCLEAN, MRFFLAG), tạo vùng topology tâm thửa, tự động đánh số thửa, tính diện tích, vẽ nhãn thửa và lập khung biên tập bản đồ địa chính.

Nội dung chính theo từng phần của khóa luận

Phần 1: Đặt vấn đề

Phần này trình bày tính cấp thiết của công tác quản lý đất đai và vai trò pháp lý của bản đồ địa chính trong hồ sơ địa chính. Tác giả nêu rõ sự cần thiết của việc áp dụng khoa học công nghệ, ứng dụng công nghệ tin học kết hợp máy toàn đạc điện tử nhằm nâng cao năng suất, đảm bảo độ chính xác của tài liệu địa chính số. Phần này xác định 3 mục tiêu nghiên cứu cụ thể, chỉ rõ ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài trong việc chuẩn hóa dữ liệu địa chính theo quy định của Bộ Tài nguyên và Môi trường.

Phần 2: Tổng quan tài liệu

Phần 2 hệ thống hóa cơ sở khoa học, cơ sở pháp lý và cơ sở thực tiễn của công tác thành lập bản đồ địa chính:

• Hệ thống hóa các định nghĩa về bản đồ địa chính, bản đồ địa chính gốc, bản trích đo địa chính, thửa đất, thửa đất phụ, lô đất, xứ đồng.
• Trình bày cơ sở toán học hệ tọa độ VN-2000, phép chiếu UTM múi 3°, phân tích quy chuẩn chia mảnh, đánh số hiệu bản đồ địa chính các tỷ lệ từ 1/10.000 đến 1/200.
• Trình bày quy định phân loại tỷ lệ bản đồ theo loại đất và khu vực đo vẽ:

Loại đất	Khu vực đo vẽ	Tỷ lệ bản đồ
Đất ở	Đô thị lớn	1:500; 1:200
Đất ở	Thị xã, thị trấn	1:500
Đất ở	Nông thôn	1:1.000; 1:500
Đất nông nghiệp	Đồng bằng Bắc Bộ	1:2.000; 1:1.000
Đất nông nghiệp	Đồng bằng Nam Bộ	1:5.000; 1:2.000
Đất lâm nghiệp	Đồi núi	1:5.000; 1:10.000
Đất chưa sử dụng	Núi cao	1:10.000

• Giới thiệu cấu trúc cơ sở dữ liệu bản đồ số địa chính (dữ liệu không gian vector, dữ liệu hồ sơ thuộc tính) với 10 nhóm đối tượng phân lớp theo quy phạm, quy định tiếp biên bản đồ (sai số tiếp biên không vượt quá 0,3 mm trên giấy).
• So sánh ưu nhược điểm giữa phương pháp toàn đạc (đo vẽ trực tiếp ngoài thực địa) và phương pháp ảnh hàng không.
• Phân tích chức năng của phần mềm MicroStation và phần mềm FAMIS trong xử lý trị đo, tạo vùng topology, quản lý dữ liệu bản đồ.
• Cập nhật cơ sở thực tiễn tại tỉnh Thái Nguyên: Toàn tỉnh đã đo vẽ bản đồ địa chính cho hơn 336.300 ha (chiếm hơn 95,4% diện tích tự nhiên), đo đạc chính quy đạt 171 xã (tương đương 217.881,29 ha, đạt 61,66% diện tích tự nhiên). Riêng tại huyện Phú Bình, giai đoạn 2018–2020 tỉnh triển khai đo vẽ lập bản đồ địa chính, hồ sơ địa chính và cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu cho 4 xã trọng điểm gồm Tân Kim, Tân Thành, Tân Khánh và Úc Kỳ.

Phần 3: Đối tượng, nội dung và phương pháp nghiên cứu

Phần 3 xác định đối tượng là các thửa đất thuộc tờ bản đồ số 16 xã Úc Kỳ; địa điểm thực hiện tại xã Úc Kỳ, huyện Phú Bình và Công ty TNHH và Tư vấn Đại Phát; thời gian thực hiện từ 01/06/2019 đến 01/10/2019. Tác giả mô tả chi tiết phương pháp thu thập số liệu thứ cấp, trang thiết bị ngoại nghiệp (máy GPS, máy toàn đạc điện tử TOPCON GTS-235N, 01 gương đo, tổ đo 2 người) và quy trình xử lý số liệu bằng phần mềm COMPASS, T-COM, MicroStation và FAMIS qua 9 bước kỹ thuật:

1. Khởi động MicroStation tạo tệp .dgn và nạp chương trình FAMIS;
2. Nhập số liệu tạo bản đồ nền;
3. Nối các điểm chi tiết;
4. Sửa lỗi hình học (MRFCLEAN, MRFFLAG);
5. Tạo tâm thửa;
6. Phân mảnh bản đồ;
7. Đánh số thửa, gán thông tin thuộc tính và vẽ nhãn;
8. Tạo khung bản đồ địa chính;
9. In kiểm tra và xuất bản đồ.

Phần 4: Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Chương này phản ánh toàn bộ kết quả điều tra thực địa và kết quả thi công đo vẽ nội nghiệp:

• Điều kiện tự nhiên và kinh tế - xã hội xã Úc Kỳ: Xã nằm ở phía trung tâm huyện Phú Bình; phía đông giáp xã Xuân Phương, phía bắc giáp xã Nhã Lộng, phía nam giáp xã Nga My, phía tây giáp xã Điềm Thụy; có tỉnh lộ 266 đi qua, giáp sông Cầu. Địa hình vùng trũng xen kẽ đồi cao và ao hồ, dốc dần từ nam xuống bắc. Toàn xã có 14 xóm, 1.328 hộ với 5.276 nhân khẩu (người Kinh chiếm 99,5%). Xã đã đạt 11 tiêu chí nông thôn mới.
• Hiện trạng sử dụng đất xã Úc Kỳ năm 2019: Tổng diện tích tự nhiên là 1.044,16 ha. Tác giả tổng hợp cơ cấu đất đai chi tiết theo bảng số liệu:

Thứ tự	Loại đất	Mã loại đất	Diện tích (ha)
I	Tổng diện tích đất tự nhiên (1+2+3)		1.044,16
1	Đất nông nghiệp	NNP	962,54
1.1	Đất sản xuất nông nghiệp	SXN	266,33
1.1.1	Đất trồng cây hàng năm	CHN	126,10
	Trong đó: Đất trồng lúa	LUA	106,00
1.1.2	Đất trồng cây hàng năm khác	HNK	20,10
1.1.3	Đất trồng cây lâu năm	CLN	140,23
1.2	Đất lâm nghiệp	LNP	675,98
	Trong đó: Đất rừng sản xuất	RSX	675,98
1.3	Đất nuôi trồng thủy sản	NTS	19,23
2	Đất phi nông nghiệp	PNN	80,71
2.1	Đất ở tại nông thôn	ONT	22,23
2.2	Đất chuyên dùng	CDG	41,12
2.2.1	Đất xây dựng trụ sở cơ quan	TSC	0,20
2.2.2	Đất xây dựng công trình sự nghiệp	DSN	1,30
2.2.3	Đất sản xuất, kinh doanh phi nông nghiệp	CSK	2,40
2.2.4	Đất có mục đích công cộng	CCC	36,22
2.3	Đất làm nghĩa trang, nghĩa địa	NTD	1,40
2.4	Đất sông, ngòi, kênh, rạch, suối	SON	8,50
2.5	Đất có mặt nước chuyên dùng	MNC	5,95
3	Đất chưa sử dụng	CSD	1,10
3.1	Đất bằng chưa sử dụng	BCS	0,20
3.2	Đất đồi núi chưa sử dụng	DCS	0,90

• Kết quả thành lập lưới khống chế đo vẽ: Thiết kế mạng lưới đường chuyền kinh vĩ cấp 1 gồm 89 điểm nút và phù hợp trên địa bàn xã. Sử dụng phần mềm COMPASS để tính toán, bình sai chặt chẽ tọa độ và độ cao trong hệ WGS-84, sau đó chuyển đổi về hệ tọa độ VN-2000. Các điểm mốc tại khu dân cư và đất nông nghiệp được chôn cố định bằng đinh sắt. Số liệu tọa độ mốc khống chế đo vẽ cấp 1 DVI-01 được xác định tại $X = 2.374.936,481\text{ m}$.
• Kết quả đo vẽ chi tiết và biên tập bản đồ số 16: Sử dụng máy TOPCON GTS-235N đo chi tiết các đỉnh thửa đất, mép đường, công trình xây dựng, cột điện, lòng mương. Dữ liệu trút qua phần mềm T-COM thành tệp định dạng .txt hoặc .acs, nhập điểm vào MicroStation và FAMIS để nối ranh giới, sửa lỗi bắt điểm, đóng vùng topology thửa đất, đánh số thửa tự động, gán loại đất và lập khung tờ bản đồ số 16 tỷ lệ 1/1000 theo đúng tiêu chuẩn kỹ thuật.

Phần 5: Kết luận và kiến nghị

Tổng kết các kết quả đạt được về mặt phương pháp công nghệ và sản phẩm bản đồ số; đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ theo quy chuẩn của ngành quản lý đất đai; đồng thời đề xuất kiến nghị đối với cơ quan quản lý và đơn vị thi công nhằm nâng cao chất lượng hồ sơ địa chính.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đạt được các kết quả kỹ thuật và số liệu cụ thể:

• Hoàn thành thiết kế và bình sai mạng lưới khống chế đo vẽ cấp 1 gồm 89 điểm trên địa bàn xã Úc Kỳ bằng phần mềm COMPASS, bảo đảm độ chính xác theo quy chuẩn trắc địa và quy phạm 08/2008/QĐ-BTNMT.
• Ứng dụng thành công quy trình công nghệ kết hợp thiết bị đo đạc ngoại nghiệp (máy toàn đạc điện tử TOPCON GTS-235N, phần mềm trút dữ liệu T-COM) và phần mềm biên tập nội nghiệp (MicroStation, FAMIS) để đo vẽ chi tiết và thành lập hoàn chỉnh mảnh bản đồ địa chính số 16 tỷ lệ 1/1000 xã Úc Kỳ.
• Cung cấp số liệu phân loại và thống kê hiện trạng sử dụng đất năm 2019 của xã Úc Kỳ với tổng diện tích 1.044,16 ha (nhóm đất nông nghiệp chiếm 962,54 ha, đất phi nông nghiệp 80,71 ha, đất chưa sử dụng 1,10 ha).
• Tác giả đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả đo đạc địa chính tại địa phương: Tăng cường trang thiết bị kỹ thuật đồng bộ; đào tạo chuyên môn cho cán bộ địa chính cấp xã; làm tốt công tác tuyên truyền, cắm mốc ranh giới trước khi đo đạc ngoại nghiệp; phối hợp chặt chẽ giữa đơn vị tư vấn đo đạc với chính quyền xã và các trưởng thôn xóm để hạn chế tranh chấp ranh giới.

Đóng góp tự nêu của khóa luận là việc kiểm chứng tính khả thi và độ tin cậy của quy trình công nghệ tích hợp máy toàn đạc điện tử TOPCON GTS-235N cùng bộ phần mềm MicroStation và FAMIS trong điều kiện địa hình bán sơn địa phức tạp tại huyện Phú Bình, phục vụ trực tiếp cho nhiệm vụ hiện đại hóa hồ sơ địa chính và cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tại tỉnh Thái Nguyên.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Hạn chế của nghiên cứu được tác giả chỉ ra xuất phát từ điều kiện thực tế:

• Thời gian thực tập và nghiên cứu bị giới hạn (từ tháng 6 đến tháng 10 năm 2019), kinh nghiệm thực tế của người thực hiện còn hạn chế.
• Khóa luận mới chỉ dừng lại ở phạm vi nghiên cứu và thành lập thực nghiệm đối với 01 mảnh bản đồ địa chính số 16 tỷ lệ 1/1000, chưa bao quát toàn bộ các tờ bản đồ còn lại trên địa bàn xã Úc Kỳ.
• Địa hình xã Úc Kỳ tương đối phức tạp, nhiều đồi cao xen kẽ ao hồ, vùng trũng và sông Cầu; hệ thống giao thông nội bộ nhiều đoạn chưa được bê tông hóa gây khó khăn cho việc di chuyển thiết bị và thông hướng đo đạc; thời tiết mưa nhiều vào các tháng hè làm gián đoạn tiến độ ngoại nghiệp.

Hướng nghiên cứu tiếp:

• Tiếp tục mở rộng quy trình công nghệ đo đạc và biên tập trên các mảnh bản đồ địa chính còn lại của xã Úc Kỳ nhằm hoàn thành đồng bộ hệ thống bản đồ địa chính chính quy cho toàn bộ 14 xóm của xã.
• Kết nối cơ sở dữ liệu không gian của tờ bản đồ số 16 với cơ sở dữ liệu hồ sơ địa chính thuộc tính để phục vụ kê khai đăng ký, lập sổ mục kê, sổ địa chính và in Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu cho các hộ gia đình, cá nhân.

Giá trị tham khảo

Bản khóa luận có giá trị tham khảo thiết thực cho các đối tượng và hoạt động chuyên môn sau:

• Sinh viên chuyên ngành Quản lý Đất đai, Trắc địa - Bản đồ, Kỹ thuật Trắc địa và Địa chính: Cung cấp tài liệu tham khảo chi tiết về quy trình kỹ thuật 9 bước biên tập bản đồ địa chính số trên môi trường MicroStation kết hợp FAMIS.
• Kỹ thuật viên và cán bộ tư vấn đo đạc: Tham khảo quy trình kết nối, trút số liệu trị đo từ dòng máy toàn đạc điện tử TOPCON GTS-235N qua phần mềm T-COM và phương pháp tổ chức mạng lưới, bình sai đường chuyền kinh vĩ cấp 1 bằng phần mềm COMPASS.
• Cán bộ quản lý đất đai cấp xã, huyện: Tham khảo hệ thống bảng số liệu thống kê hiện trạng sử dụng đất đai năm 2019 và cơ sở pháp lý về đo đạc, thành lập bản đồ địa chính tỷ lệ lớn tại khu vực nông thôn trung du miền núi.

Câu hỏi thường gặp

1. Mảnh bản đồ địa chính số 16 xã Úc Kỳ được thành lập ở tỷ lệ nào và diện tích thể hiện trên thực địa là bao nhiêu?
Bản đồ được thành lập ở tỷ lệ 1/1000. Theo quy chuẩn phân mảnh bản đồ địa chính, một mảnh bản đồ tỷ lệ 1/1000 được chia từ mảnh 1/2000 thành 4 ô vuông nhỏ, có kích thước thực tế mỗi cạnh là $0,5\text{ km} \times 0,5\text{ km}$, tương ứng diện tích thực địa là 25 ha, kích thước khung hữu ích của tờ bản đồ vẽ ra giấy là $50 \times 50\text{ cm}$.

2. Thiết bị ngoại nghiệp và phần mềm nào được sử dụng để xây dựng và bình sai lưới khống chế đo vẽ cấp 1 tại xã Úc Kỳ?
Lưới khống chế đo vẽ cấp 1 gồm 89 điểm được thiết kế dưới dạng mạng đường chuyền nhiều điểm nút và đường chuyền phù hợp. Công tác định vị tọa độ sử dụng máy đo GPS, sau đó sử dụng phần mềm COMPASS để tính toán, bình sai chặt chẽ đồng thời tọa độ và độ cao trong hệ WGS-84 rồi chuyển sang hệ tọa độ quốc gia VN-2000.

3. Số liệu đo chi tiết từ máy toàn đạc TOPCON GTS-235N được trút và đưa vào phần mềm FAMIS như thế nào?
Dữ liệu trị đo từ máy TOPCON GTS-235N được trút vào máy tính thông qua phần mềm chuyên dụng T-COM. Tệp số liệu sau đó được định dạng thành tệp văn bản .txt hoặc .acs trước khi nhập trực tiếp vào phần mềm FAMIS chạy trên nền MicroStation để hiển thị các điểm tọa độ chi tiết phục vụ việc nối thửa.

4. Cơ cấu sử dụng đất của xã Úc Kỳ năm 2019 được tác giả tổng hợp với các chỉ số chính nào?
Theo Bảng 4.1 trong khóa luận, tổng diện tích tự nhiên của xã Úc Kỳ là 1.044,16 ha. Trong đó, đất nông nghiệp là 962,54 ha (chiếm 92,18% tổng diện tích), đất phi nông nghiệp là 80,71 ha (chiếm 7,73%), và đất chưa sử dụng là 1,10 ha (chiếm 0,10%). Trong nhóm đất nông nghiệp, đất lâm nghiệp chiếm diện tích lớn nhất với 675,98 ha (toàn bộ là rừng sản xuất).

5. Tổ đo vẽ ngoại nghiệp tờ bản đồ số 16 được bố trí nhân lực và dụng cụ như thế nào?
Tổ đo ngoại nghiệp gồm 02 người: 01 người đứng máy toàn đạc điện tử TOPCON GTS-235N và 01 người đi gương đo. Dụng cụ kèm theo gồm 01 gương đo, sổ ghi chép kết quả đo chi tiết, bút, cọc gỗ và sơn dùng để đánh dấu điểm trạm phụ và vẽ sơ họa ranh giới thửa đất ngoài thực địa.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Đào Đức Duy đã phản ánh đầy đủ quy trình ứng dụng công nghệ tin học và máy toàn đạc điện tử trong công tác thành lập bản đồ địa chính tỷ lệ lớn tại cơ sở. Thông qua việc kết hợp thiết bị máy toàn đạc TOPCON GTS-235N với các phần mềm T-COM, COMPASS, FAMIS và MicroStation, tác giả đã xử lý số liệu lưới khống chế cấp 1 gồm 89 điểm và hoàn thành mảnh bản đồ địa chính số 16 tỷ lệ 1/1000 xã Úc Kỳ đảm bảo tiêu chuẩn kỹ thuật. Kết quả nghiên cứu cung cấp tài liệu mô tả quy trình thực tế và nguồn số liệu hiện trạng đất đai phục vụ thiết thực cho công tác quản lý nhà nước về đất đai tại địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẶT VẤN ĐỀ 1.Tính cấp thiết của đề tài Đất đai - cội nguồn của mọi hoạt động sống của con người. Trong sự nghiệp phát triển của đất nước, đất luôn chiếm giữ một vị trí quan trọng, đất là nguồn đầu vào của nhiều ngành kinh tế khác nhau, là nguồn tư liệu sản xuất của ngành nông nghiệp. Không những thế, đất đai còn là không gian sống của con người. Song sự phân bố đất đai lại rất khác nhau dẫn đến nảy sinh các mối quan hệ về đất đai cũng rất phức tạp.

Vấn đề đặt ra ở đây là làm sao quản lý đất đai một cách có hiệu quả để góp phần giải quyết tốt các quan hệ đất đai, thúc đẩy sự phát triển nền kinh tế đất nước. Bản đồ địa chính là tài liệu quan trọng trong bộ hồ sơ địa chính, là tài liệu cơ bản để thống kê đất đai, làm cơ sở để quy hoạch, giao đất, thu hồi đất, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Mức độ chi tiết của bản đồ địa chính thể hiện tới từng thửa đất thể hiện được cả về loại đất, chủ sử dụng. Vì vậy bản đồ địa chính có tính pháp lý cao, trợ giúp đắc lực cho công tác quản lý đất đai.

Việc thành lập bản đồ địa chính là một trong những nhiệm vụ quan trọng trong công tác quản lý đất đai. Cùng với sự phát triển của xã hội nên việc áp dụng các tiến bộ của khoa học công nghệ vào sản xuất là một yêu cầu rất cấp thiết, nhằm nâng cao năng suất lao động, giảm sức lao động của con người và góp phần tự động hóa trong quá trình sản xuất. Công nghệ điện tử tin học đã và đang được ứng dụng rộng rãi trong mọi lĩnh vực của đời sống xã hội nói chung và trong lĩnh vực ngành đất đai nói riêng. Xuất phát từ những nội dung trên và với mục đích tìm hiểu quy trình công nghệ, ứng dụng và khai thác những ưu điểm của các thiết bị hiện đại trong đo đạc thành lập bản đồ địa chính và các phần mềm ứng dụng trong việc xử lý số liệu, biên tập, biên vẽ bản đồ địa chính.

Là một sinh viên ngành Quản lý đất đai việc nắm bắt và áp dụng các tiến bộ của khoa học mới vào trong công việc của mình là tối cần thiết. Để làm quen với công nghệ mới và tạo hành trang cho mai sau ra trường khỏi m 2 bỡ ngỡ trước công việc thực tế, qua sự tìm tòi, phân tích, đánh giá của bản thân cùng với sự hướng dẫn trực tiếp và nhiệt tình của TS. Nguyễn Quang Thi, Khoa Quản lý Tài Nguyên, Công Ty TNHH và Tư vấn Đại Phát em đã thực hiện đề tài: “Ứng dụng công nghệ tin học và máy toàn đạc điện tử thành lập mảnh bản đồ địa chính số 16 tỉ lệ 1/1000 xã Úc Kỳ, huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên”. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài + Khái Quát được địa bàn nghiên cứu tại xã Úc Kỳ.

+ Trình bày được các bước đã triển khai thành lập lập được tờ bản đồ địa chính số 16 tỷ lệ 1/1000 xã Úc Kỳ. + Nêu được các thuận lợi, khó khăn và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả trong hoạt động đo đạc bản đồ địa chính xã Úc Kỳ. Ý nghĩa của đề tài + Áp dụng quy trình công nghệ ứng dụng máy toàn đạc điện tử trong công tác đo đạc thành lập bản đồ địa chính, giúp cho công tác quản lý nhà nước về đất đai nhanh đầy đủ và chính xác hơn. + Phục vụ cho việc đo vẽ chi tiết thành lập bản đồ địa chính theo công nghệ số, hiện đại hóa hệ thống hồ sơ địa chính theo quy định của Bộ Tài Nguyên và Môi Trường.

m 3 PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Cơ sở khoa học 2. Tổng quan về bản đồ, bản đồ địa chính 2. Khái niệm bản đồ “Bản đồ là hình ảnh của thực tế địa lý được ký hiệu hoá, phản ánh các yếu tố hoặc các đặc điểm một cách có chọn lọc, là kết quả từ sự nỗ lực sáng tạo trong lựa chọn của tác giả bản đồ, và được thiết kế để sử dụng chủ yếu liên quan đến mối quan hệ không gian”.

Nội dung bản đồ thể hiện các hiện tượng địa lý tự nhiên, kinh tế - xã hội và mối quan hệ giữa chúng. Nội dung bản đồ được biểu thị thông qua quá trình tổng quát hoá và được trình bày bằng hệ thống ký hiệu. Berliant: “Bản đồ là hình ảnh (mô hình) của bề mặt trái đất, các thiên thể hoặc không gian vũ trụ, được xác định về mặt toán học, thu nhỏ, và tổng quát hoá, phản ánh về các đối tượng được phân bố hoặc chiếu trên đó, trong một hệ thống ký hiệu đã được chấp nhận”. Bản đồ địa chính Là bản đồ chuyên ngành đất đai, trên bản đồ thể hiện chính xác vị trí, ranh giới, diện tích và một số thông tin địa chính của từng thửa đất, từng vùng đất.

Bản đồ địa chính còn thể hiện các yếu tố địa lý khác liên quan đến đất đai. Bản đồ địa chính được thành lập theo đơn vị hành chính cơ sở xã, phường, thị trấn và thống nhất trong phạm vi cả nước. Bản đồ địa chính được xây dựng trên cơ sở kỹ thuật và công nghệ ngày càng hiện đại, nó đảm bảo cung cấp thông tin không gian của đất đai phục vụ công tác quản lý đất. Bản đồ địa chính là tài liệu cơ bản nhất của bộ hồ sơ địa chính, mang tính pháp lý cao phục vụ quản lý đất đai đến từng thửa đất, từng chủ sử dụng đất.

Bản đồ địa chính khác với bản đồ chuyên ngành khác ở chỗ bản đồ địa chính có tỷ lệ lớn và phạm vi đo vẽ rộng khắp mọi nơi trên toàn quốc. Bản đồ địa chính thường xuyên được cập nhật thông tin về các thay đổi hợp pháp của đất đai, công tác cập nhật m 4 thông tin có thể thực hiện hàng ngày theo định kỳ. Hiện nay ở hầu hết các quốc gia trên thế giới đang hướng tới việc xây dựng bản đồ địa chính đa chức năng, vì vậy bản đồ địa chính còn có tính chất của bản đồ cơ bản quốc gia. Khái niệm địa chính “Địa chính là thể tổng hợp của các tư liệu văn bản xác định rõ ranh giới, phân loại, số lượng, chất lượng của đất đai, quyền sở hữu, quyền sử dụng đất làm cơ sở cho việc phân bổ, đánh thuế đất, quản lý đất, bao gồm trách nhiệm thành lập, cập nhật và bảo quản các tài liệu địa chính” [7].

Bản đồ địa chính gốc “Là bản đồ thể hiện hiện trạng sử dụng đất và thể hiện chọn và không chọn các thửa đất, các đối tượng chiếm đất nhưng không tạo thành thửa đất, các yếu tố quy hoạch đó được duyệt, các yếu tố địa lý có liên quan; lập trong khu vực, trong phạm vi một số đơn vị hành chính cấp xã, trong một phần hay cả đơn vị hành chính cấp huyện hoặc một số huyện trong phạm vi một tỉnh hoặc thành phố trực thuộc trung ương, được một cơ quan thực hiện và cơ quan quản lý đất đai cấp tỉnh xác nhận. Bản đồ địa chính gốc là cơ sở để thành lập bản đồ địa chính theo đơn vị hành chính cấp xã, phường, thị trấn (sau đây gọi chung là xã). Các nội dung đó được nhập trên bản đồ địa chính cấp xã phải được chuyển lên bản đồ địa chính gốc” [7]. Bản trích đo địa chính Là bản đồ thể hiện trọn một thửa đất hoặc trọn một số thửa đất liền kề nhau, các đối tượng chiếm đất nhưng không tạo thành thửa đất, các yếu tố quy hoạch đã được duyệt, các yếu tố địa lý có liên quan trong phạm vi một đơn vị hành chính cấp xã trường hợp thửa đất có liên quan đến hai hay nhiều xã thì trên bản trích đo phải thể hiện đường địa giới hành chính xã để xác định diện tích thửa đất trên từng xã, được cơ quan thực hiện, ủy ban nhân dân xã và cơ quan quản lý đất đai cấp tỉnh xác nhận.

Ranh giới, diện tích, mục đích sử dụng (loại đất) của từng thửa đất thể hiện trên bản trích đo địa chính được xác định theo hiện trạng sử dụng đất. Khi đăng ký quyền sử dụng đất, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất mà ranh giới, diện tích, m 5 mục đích sử dụng của đất có thay đổi thì phải chỉnh sửa bản trích đo địa chính thống nhất với số liệu đăng ký quyền sử dụng đất, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Thửa đất Là phần diện tích đất được giới hạn bởi ranh giới xác định trên thực địa hoặc mô tả trên hồ sơ. Ranh giới thửa đất trên thực địa được xác định bằng các cạnh thửa đất là tâm của ranh giới tự nhiên hoặc đường nối giữa các mốc giới hoặc địa vật cố định (là dấu mốc hoặc cột mốc) tại các đỉnh liền kề của thửa đất; ranh giới thửa đất mô tả trên hồ sơ địa chính xác định bằng các cạnh thửa là ranh giới tự nhiên hoặc đường nối giữa các mốc địa giới hoặc địa vật cố định.

Trên bản đồ địa chính tất cả các thửa đất đều được xác định vị trí ranh giới (hình thể), diện tích, loại đất và được đánh số thứ tự. Trên bản đồ địa chính ranh giới thửa đất phải thể hiện là đường bao khép kín của phần diện tích đất thuộc thửa đó. Trường hợp ranh giới thửa đất là cả đường ranh giới tự nhiên (như bờ thửa, tường ngăn, .) không thuộc thửa đất mà đường ranh giới tự nhiên đó thể hiện bề rộng trên bản đồ địa chính thì ranh giới thửa đất được thể hiện trên bản đồ địa chính là mép của đường ranh giới tự nhiên giáp với thửa đất. Trường hợp ranh giới thửa đất mà đường ranh tự nhiên đó không thể hiện được bề rộng trên bản đồ địa chính thì ranh giới thửa đất được thể hiện là đường trung tâm của đường ranh tự nhiên đó và ghi rõ độ rộng của đường ranh tự nhiên trên bản đồ địa chính.

Loại đất Là tên gọi đặc trưng cho mục đích sử dụng đất. Trên bản đồ địa chính loại đất được thể hiện bằng ký hiệu tương ứng với mục đích sử dụng của đất được quy định theo thông tư số 08/2007/TT-BTNMT. Loại đất thể hiện trên bản đồ phải đúng hiện trạng khi đo vẽ lập bản đồ địa chính và được chỉnh lý sau khi đăng ký quyền sử dụng đất. Diện tích thửa đất Diện tích thửa đất được thể hiện theo đơn vị mét vuông (m²), được làm tròn đến một số (01) chữ số thập phân.