Mô Đun 9: Ứng Dụng Công Nghệ Thông Tin Trong Dạy Học Đạo Đức

Công nghệ thông tin (CNTT) đã trở thành một phần không thể thiếu trong giáo dục hiện đại… 218 trang · Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh · 2021.

• Tác giả: Trần Thanh Dư
• Trường học: Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Đạo đức
• Đề tài: Ứng Dụng Công Nghệ Thông Tin Trong Dạy Học Đạo Đức Tiểu Học
• Loại tài liệu: tài liệu hướng dẫn bồi dưỡng giáo viên
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• 1. BAN BIÊN SOẠN TÀI LIỆU
• 2. KÍ HIỆU VIẾT TẮT
• 3. CHÚ GIẢI THUẬT NGỮ
• 4. ĐỀ CƯƠNG CHI TIẾT MÔ ĐUN
• 4.1. GIỚI THIỆU TỔNG QUAN VỀ MÔ ĐUN
• 4.2. YÊU CẦU CẦN ĐẠT CỦA MÔ ĐUN
• 4.3. NỘI DUNG CHÍNH
• 4.4. TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG
• 5. NỘI DUNG TẬP HUẤN QUA MẠNG
• 5.1. GIAI ĐOẠN 1: CHUẨN BỊ
• 5.2. GIAI ĐOẠN 2: HỌC TẬP, THỰC HÀNH
• 5.2.1. NỘI DUNG 1. VAI TRÒ CỦA CÔNG NGHỆ THÔNG TIN, HỌC LIỆU SỐ VÀ THIẾT BỊ CÔNG NGHỆ TRONG DẠY HỌC, GIÁO DỤC
• 5.2.2. THIẾT BỊ CÔNG NGHỆ, HỌC LIỆU SỐ VÀ PHẦN MỀM HỖ TRỢ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC, GIÁO DỤC HỌC SINH TIỂU HỌC
• 6. ĐÁNH GIÁ KHOÁ HỌC
• 7. DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Ứng Dụng Công Nghệ Thông Tin Trong Dạy Học Đạo Đức

Công nghệ thông tin (CNTT) đã trở thành một phần không thể thiếu trong giáo dục hiện đại, đặc biệt là trong việc dạy học môn Đạo đức ở cấp tiểu học. Việc ứng dụng CNTT không chỉ giúp giáo viên nâng cao hiệu quả giảng dạy mà còn tạo ra môi trường học tập tích cực cho học sinh. Theo tài liệu hướng dẫn của Bộ Giáo dục và Đào tạo, việc tích hợp CNTT vào giảng dạy Đạo đức giúp học sinh phát triển kỹ năng sống và phẩm chất đạo đức cần thiết.

1.1. Vai Trò Của Công Nghệ Thông Tin Trong Giáo Dục

Công nghệ thông tin đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao chất lượng giáo dục. Nó giúp giáo viên dễ dàng truyền đạt kiến thức và tạo ra các hoạt động học tập phong phú hơn.

1.2. Lợi Ích Của Học Liệu Số Trong Dạy Học Đạo Đức

Học liệu số cung cấp nguồn tài nguyên phong phú, giúp giáo viên dễ dàng thiết kế bài giảng hấp dẫn và phù hợp với nhu cầu học tập của học sinh.

II. Thách Thức Trong Việc Ứng Dụng Công Nghệ Thông Tin

Mặc dù có nhiều lợi ích, việc ứng dụng CNTT trong dạy học Đạo đức cũng gặp phải một số thách thức. Một trong những vấn đề chính là sự thiếu hụt về cơ sở hạ tầng công nghệ và kỹ năng sử dụng CNTT của giáo viên. Theo nghiên cứu, nhiều giáo viên vẫn chưa được đào tạo đầy đủ về cách sử dụng công nghệ trong giảng dạy.

2.1. Thiếu Hụt Về Cơ Sở Hạ Tầng

Nhiều trường học vẫn chưa có đủ thiết bị công nghệ cần thiết để hỗ trợ việc dạy học, điều này gây khó khăn cho giáo viên trong việc áp dụng CNTT.

2.2. Kỹ Năng Sử Dụng CNTT Của Giáo Viên

Nhiều giáo viên chưa được đào tạo bài bản về CNTT, dẫn đến việc họ không tự tin trong việc áp dụng công nghệ vào giảng dạy.

III. Phương Pháp Dạy Học Hiện Đại Với Công Nghệ Thông Tin

Để khắc phục những thách thức trên, việc áp dụng các phương pháp dạy học hiện đại là rất cần thiết. Các phương pháp này không chỉ giúp giáo viên dễ dàng hơn trong việc giảng dạy mà còn tạo ra môi trường học tập tích cực cho học sinh. Việc sử dụng phần mềm hỗ trợ dạy học và học liệu số là những giải pháp hiệu quả.

3.1. Sử Dụng Phần Mềm Hỗ Trợ Dạy Học

Phần mềm hỗ trợ dạy học giúp giáo viên thiết kế bài giảng sinh động và dễ dàng hơn trong việc quản lý lớp học.

3.2. Tích Hợp Học Liệu Số Vào Giảng Dạy

Việc tích hợp học liệu số vào giảng dạy giúp học sinh tiếp cận kiến thức một cách trực quan và sinh động hơn.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Công Nghệ Trong Dạy Học Đạo Đức

Nhiều trường học đã áp dụng thành công CNTT trong dạy học Đạo đức, mang lại kết quả tích cực. Các nghiên cứu cho thấy học sinh có sự tiến bộ rõ rệt trong việc tiếp thu kiến thức và phát triển kỹ năng sống khi được học trong môi trường tích cực này.

4.1. Kết Quả Nghiên Cứu Về Ứng Dụng CNTT

Nghiên cứu cho thấy việc ứng dụng CNTT trong dạy học Đạo đức giúp học sinh tăng cường khả năng tư duy phản biện và kỹ năng giao tiếp.

4.2. Các Mô Hình Dạy Học Thành Công

Một số mô hình dạy học tích cực đã được triển khai thành công, tạo ra môi trường học tập thân thiện và hiệu quả cho học sinh.

V. Kết Luận Về Tương Lai Của Công Nghệ Trong Dạy Học Đạo Đức

Tương lai của việc ứng dụng CNTT trong dạy học Đạo đức hứa hẹn sẽ mang lại nhiều cơ hội mới. Việc phát triển kỹ năng số cho giáo viên và học sinh là rất cần thiết để đáp ứng yêu cầu của giáo dục hiện đại.

5.1. Định Hướng Phát Triển Kỹ Năng Số

Cần có các chương trình đào tạo nhằm nâng cao kỹ năng số cho giáo viên, giúp họ tự tin hơn trong việc ứng dụng CNTT.

5.2. Tương Lai Của Giáo Dục Đạo Đức

Giáo dục Đạo đức sẽ ngày càng trở nên quan trọng trong bối cảnh xã hội hiện đại, và CNTT sẽ là công cụ hỗ trợ đắc lực cho việc này.

Nội dung chính

Tổng quan về giáo trình

Tài liệu "Ứng dụng công nghệ thông tin, khai thác và sử dụng thiết bị công nghệ trong dạy học và giáo dục học sinh tiểu học môn Đạo đức" (Mô đun 9) là tài liệu bồi dưỡng giáo viên chuyên biệt, được biên soạn theo Quyết định số 4660/QĐ-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo nhằm phục vụ công tác bồi dưỡng thường xuyên giáo viên và cán bộ quản lý cơ sở giáo dục phổ thông. Tài liệu do Ban biên soạn thuộc Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh chủ trì (theo Quyết định số 912/QĐ-ĐHSP), phối hợp cùng giảng viên các trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2 và Đại học Sư phạm - Đại học Huế thực hiện trong khuôn khổ Chương trình Phát triển các trường Sư phạm để nâng cao năng lực đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý cơ sở giáo dục phổ thông (ETEP).

Trong hệ thống bồi dưỡng giáo viên tiểu học thực hiện Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 (ban hành kèm theo Thông tư số 32/2018/TT-BGDĐT), tài liệu này giữ vị trí mô đun năng lực ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT) chuyên ngành, kết nối giữa lý luận dạy học môn Đạo đức và thực tiễn chuyển đổi số giáo dục.

Mục tiêu học tập của tài liệu được xác định cụ thể qua 4 yêu cầu cần đạt (YCCĐ):

• YCCĐ 01: Trình bày được vai trò của CNTT, học liệu số và thiết bị công nghệ trong dạy học, giáo dục học sinh tiểu học.
• YCCĐ 02: Khai thác được thiết bị công nghệ, học liệu số và phần mềm hỗ trợ hoạt động dạy học, giáo dục học sinh tiểu học.
• YCCĐ 03: Lựa chọn và thực hành ứng dụng CNTT trong hoạt động dạy học môn Đạo đức ở trường tiểu học theo Chương trình GDPT 2018 (thiết kế kế hoạch bài dạy, tổ chức hoạt động học, kiểm tra đánh giá, quản lý học sinh).
• YCCĐ 04: Xây dựng được kế hoạch tự học và hỗ trợ đồng nghiệp nâng cao năng lực ứng dụng CNTT, khai thác và sử dụng thiết bị công nghệ tại trường tiểu học.

Cấu trúc tài liệu được thiết kế theo mô hình học tập kết hợp (blended learning), tích hợp giữa 14 hoạt động tự học trực tuyến trên hệ thống quản lý học tập (LMS), 2 ngày tập huấn trực tiếp và 7 ngày thực hành hoàn thiện sản phẩm sau trực tiếp. Điểm đặc thù của tài liệu là gắn kết chặt chẽ khung năng lực công nghệ sư phạm (TPACK) với các yêu cầu cần đạt về phẩm chất, năng lực của môn Đạo đức cấp tiểu học.

---

Nội dung kiến thức cốt lõi

Các chương và chủ đề chính

Tài liệu được kết cấu thành 4 nội dung trọng tâm có tính logic lũy tiến từ nhận thức lý luận, công cụ hỗ trợ đến vận dụng thực hành chuyên môn và chuyển giao nghiệp vụ:

1. Nội dung 1: Vai trò của công nghệ thông tin, học liệu số và thiết bị công nghệ trong dạy học, giáo dục

   • Các khái niệm cơ bản: Phân định rõ nội hàm khái niệm CNTT theo Luật CNTT số 67/2006/QH11 (phương pháp khoa học, công cụ kỹ thuật máy tính và viễn thông); khái niệm học liệu số theo Thông tư 12/2016/TT-BGDĐT, Thông tư 21/2017/TT-BGDĐT và tiêu chí xác định hàng hóa chuyên dùng theo Thông tư 11/2018/TT-BGDĐT; khái niệm thiết bị công nghệ trong giáo dục.
   • Xu hướng chuyển đổi số: Tiếp cận 3 cấp độ chuyển đổi số (Số hóa - Mô hình hoạt động số - Chuyển đổi toàn diện) theo nghiên cứu của Hồ Tú Bảo (2020, 2021) và Quyết định số 749/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ; các hình thức dạy học trực tiếp có ứng dụng CNTT, dạy học trực tuyến hỗ trợ và dạy học trực tuyến thay thế (Thông tư số 09/2021/TT-BGDĐT); mô hình Lớp học đảo ngược (Flipped Classroom) và khóa học trực tuyến mở đại trà (MOOC).
   • Giáo dục thông minh và công nghệ tương lai: Khái niệm SMARTER Education theo Uskov, Howlet và Jain (2017); khái niệm hệ sinh thái giáo dục; định hướng ứng dụng AI, Internet vạn vật (IoT), Dữ liệu lớn (Big Data), Điện toán đám mây (Cloud Computing), Thực tế ảo (VR), Thực tế tăng cường (AR), Thực tế hỗn hợp (MR) và hệ thống trợ giảng thông minh (ITS) theo dự báo của Panetta (2018), Baheti và Gill (2011), Brown (2015).
   • Bốn yêu cầu sư phạm: Đảm bảo tính khoa học, tính sư phạm, tính pháp lý (quyền tác giả, bản quyền) và tính thực tiễn.

2. Nội dung 2: Thiết bị công nghệ, học liệu số và phần mềm hỗ trợ hoạt động dạy học, giáo dục học sinh tiểu học

   • Phân loại thiết bị công nghệ: Nhóm thiết bị cơ bản (máy vi tính, máy chiếu, hệ thống âm thanh) và nhóm thiết bị nâng cao (bảng tương tác, camera ghi hình, máy tính bảng). Phân tích 3 đặc điểm: tính phụ thuộc nguồn điện năng, tính đa phương tiện, tính trực quan.
   • Học liệu số: Phân loại theo định dạng kỹ thuật (văn bản, âm thanh, hình ảnh, video, mô phỏng) và theo mục đích sử dụng (học liệu nội dung dạy học, học liệu kiểm tra đánh giá); kỹ thuật khai thác nguồn học liệu mở trên Internet.
   • Bốn nhóm phần mềm ứng dụng:
     • Phần mềm thiết kế, biên tập học liệu số và trình diễn (MS PowerPoint, công cụ xử lý đồ họa/video).
     • Phần mềm hỗ trợ dạy học trực tuyến (MS Teams, Zoom, các môi trường học ảo VLE).
     • Phần mềm hỗ trợ kiểm tra, đánh giá (công cụ khảo sát, ngân hàng trắc nghiệm).
     • Phần mềm quản lý lớp học và hỗ trợ học sinh.

3. Nội dung 3: Lựa chọn, ứng dụng thiết bị công nghệ, học liệu số và phần mềm hỗ trợ trong hoạt động dạy học môn Đạo đức ở cấp tiểu học

   • Cơ sở lựa chọn: Căn cứ vào đặc thù mục tiêu giáo dục hành vi, chuẩn mực đạo đức của học sinh tiểu học; căn cứ vào loại hoạt động học (khởi động, khám phá, luyện tập, vận dụng).
   • Quy trình thiết kế: Các bước phát triển học liệu số tích hợp vào Kế hoạch bài dạy (KHBD) môn Đạo đức theo cấu trúc quy định tại Công văn số 2345/BGDĐT-GDTH (Phụ lục IV).
   • Phân tích trường hợp thực nghiệm: Phân tích video bài dạy minh họa môn Đạo đức và video sinh hoạt chuyên môn thông qua phiếu đánh giá 4 tiêu chí.

4. Nội dung 4: Xây dựng kế hoạch tự học và hỗ trợ đồng nghiệp nâng cao năng lực ứng dụng CNTT

   • Thiết lập kế hoạch tự bồi dưỡng nâng cao năng lực số của bản thân (ngắn hạn 1 năm, dài hạn 3–5 năm).
   • Xây dựng mô hình và kế hoạch hỗ trợ đồng nghiệp tại tổ chuyên môn và cơ sở giáo dục phổ thông.

Kiến thức nền tảng được xây dựng

• Khung lý thuyết TPACK (Technological Pedagogical Content Knowledge): Đòi hỏi giáo viên tích hợp đồng thời 3 thành tố: Tri thức nội dung môn Đạo đức (CK), Tri thức phương pháp sư phạm (PK) và Tri thức công nghệ (TK).
• Mô hình 4 lớp ứng dụng CNTT trong trường phổ thông (theo Công văn số 5807/BGDĐT-CNTT): Lớp giao tiếp (Website, mạng xã hội, thư điện tử); Lớp dịch vụ công trực tuyến; Lớp ứng dụng và cơ sở dữ liệu (phần mềm dạy học, kho học liệu); Lớp hạ tầng và các điều kiện đảm bảo.
• Hệ thống nguyên tắc đánh giá tính sư phạm của học liệu số: Đảm bảo tính vừa sức, phù hợp với tâm lý lứa tuổi học sinh tiểu học, bảo đảm tính định hướng giáo dục nhân cách trong môn Đạo đức.

Kỹ năng phát triển

• Kỹ năng kỹ thuật (Technical skills): Tìm kiếm, thu thập, số hóa và biên tập tài nguyên đa phương tiện (cắt ghép âm thanh, xử lý hình ảnh, dựng video clip bài giảng); sử dụng bài giảng tương tác chuẩn SCORM; quản trị không gian lớp học ảo trên hệ thống LMS.
• Kỹ năng phân tích (Analytical skills): Phân tích sự tương thích giữa yêu cầu cần đạt của bài học Đạo đức với dạng thức học liệu số cần sử dụng; đánh giá hiệu quả sư phạm của các giải pháp công nghệ thông qua các tiêu chí quan sát hoạt động của học sinh.
• Kỹ năng thiết kế và thực hành sư phạm (Practical competencies): Xây dựng KHBD môn Đạo đức có ứng dụng CNTT theo khung Công văn số 2345/BGDĐT-GDTH; thiết kế hệ thống câu hỏi kiểm tra đánh giá trực tuyến; lập kế hoạch hỗ trợ đồng nghiệp phát triển chuyên môn tại địa phương.

---

Phương pháp giảng dạy và học tập

Tài liệu được triển khai theo mô hình sư phạm tích hợp đa phương thức (Blended Learning) với quy trình 3 giai đoạn rõ ràng:

Cách tiếp cận sư phạm (Pedagogical Approach)

Khóa học vận dụng phương pháp dạy học theo tiến trình hoạt động, lấy người học làm trung tâm và áp dụng mô hình Lớp học đảo ngược (Flipped Classroom). Giáo viên tự nghiên cứu tài liệu văn bản, video clip giới thiệu, infographic tổng hợp và bài giảng tương tác đa phương tiện trước khi tham gia các phiên thảo luận chuyên môn tập trung.

Hệ thống bài tập và nghiên cứu trường hợp (Case Studies)

• Nghiên cứu trường hợp minh họa: Học viên xem 01 video clip tiết dạy thực nghiệm môn Đạo đức có ứng dụng CNTT và 01 video clip hoạt động sinh hoạt chuyên môn bình giảng bài dạy; sau đó tiến hành phân tích theo Phiếu giao nhiệm vụ gồm 4 tiêu chí:
  1. Tính hợp lý và sự cần thiết của thiết bị, học liệu tích hợp vào bài dạy.
  2. Sự phù hợp của thiết bị, học liệu với sản phẩm học tập dự kiến của học sinh.
  3. Sự phù hợp của thiết bị, học liệu với phương thức hoạt động của học sinh.
  4. Mức độ mô tả cụ thể việc sử dụng thiết bị, học liệu gắn với các kỹ thuật dạy học tích cực.
• Bài tập thực hành chức năng: Thực hành tạo ra 02 sản phẩm học liệu số (hình ảnh, video, infographic hoặc bài trình chiếu) phục vụ trực tiếp một nội dung giảng dạy cụ thể trong chương trình môn Đạo đức cấp tiểu học.

Phương pháp kiểm tra, đánh giá (Assessment Methods)

Quy trình đánh giá được thiết kế chặt chẽ trên hệ thống LMS với các điều kiện ràng buộc:

• Đánh giá quá trình: Hoàn thành 100% nhiệm vụ của từng hoạt động trong chuỗi 14 hoạt động học tập mới được mở hoạt động kế tiếp; đạt tỷ lệ từ 80% trở lên đối với các bài trắc nghiệm cuối mỗi nội dung (từ 3 đến 10 câu hỏi trắc nghiệm/nội dung).
• Đánh giá kết quả trực tiếp: Đánh giá ĐẠT/KHÔNG ĐẠT thông qua kết quả báo cáo nhóm, sơ đồ tư duy hệ thống hóa thiết bị, bài trình chiếu chia sẻ phần mềm và sản phẩm học liệu số thực hành.
• Đánh giá cuối khóa: Học viên nộp 02 sản phẩm bắt buộc lên hệ thống LMS:
  1. Sản phẩm học liệu phục vụ cho một hoạt động trong KHBD môn Đạo đức có ứng dụng CNTT kèm bản mô tả cách sử dụng.
  2. Kế hoạch hỗ trợ đồng nghiệp nâng cao năng lực ứng dụng CNTT tại cơ sở giáo dục.

Hướng dẫn tự học (Self-study Guidelines)

Học viên khai thác các bài giảng tương tác đóng gói theo chuẩn SCORM tích hợp văn bản, giọng đọc (speech-to-text), hình ảnh trực quan và các câu hỏi kiểm tra xen kẽ (1–3 câu hỏi tương tác trong quá trình xem bài giảng).

---

Điểm nổi bật và cập nhật

Tài liệu Mô đun 9 phản ánh các bước cập nhật về cơ sở pháp lý, kỹ thuật và xu hướng công nghệ giáo dục:

• Cập nhật đầy đủ hệ thống văn bản pháp quy giáo dục mới:

  • Chương trình GDPT 2018 ban hành theo Thông tư số 32/2018/TT-BGDĐT.
  • Quy định quản lý và tổ chức dạy học trực tuyến theo Thông tư số 09/2021/TT-BGDĐT ngày 30/3/2021 của Bộ GD&ĐT.
  • Quy chuẩn khung Kế hoạch bài dạy cấp tiểu học theo Công văn số 2345/BGDĐT-GDTH ngày 07/6/2021 của Bộ GD&ĐT (Phụ lục IV).
  • Điều lệ trường tiểu học theo Thông tư số 28/2020/TT-BGDĐT và Quy chế đánh giá học sinh theo Thông tư số 26/2020/TT-BGDĐT.
  • Chương trình chuyển đổi số quốc gia đến năm 2025, định hướng đến năm 2030 theo Quyết định số 749/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ.
  • Đề án tăng cường ứng dụng CNTT trong quản lý và hỗ trợ dạy - học theo Quyết định số 117/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ.

• Tích hợp các xu hướng công nghệ giáo dục hiện đại:

  • Định vị rõ mô hình giáo dục thông minh (SMARTER Education) và hệ sinh thái giáo dục số.
  • Cập nhật các định hướng công nghệ then chốt của Cách mạng công nghiệp lần thứ tư vào dạy học: Trí tuệ nhân tạo (ITS, nhận diện khuôn mặt), Dữ liệu lớn, Điện toán đám mây (Google Drive lưu trữ tập trung), Thực tế ảo và Thực tế tăng cường (VR/AR/MR).
  • Chuẩn hóa quy trình thiết kế bài giảng điện tử tương tác và học liệu số tương thích chuẩn SCORM, phục vụ học tập trực tuyến trên nền tảng LMS/LCMS.

• Gắn kết thực tiễn chuyên ngành: Không trình bày lý thuyết CNTT thuần túy, tài liệu tập trung giải quyết yêu cầu cụ thể của môn Đạo đức tiểu học: làm thế nào để số hóa các tình huống đạo đức, cách thức xây dựng video tình huống thực tế, kỹ thuật sử dụng tranh ảnh số để hình thành hành vi đạo đức chuẩn mực cho học sinh lứa tuổi 6–11 tuổi.

---

Đối tượng sử dụng giáo trình

Tài liệu được biên soạn phục vụ các nhóm đối tượng cụ thể trong hệ thống giáo dục:

• Giáo viên cốt cán và cán bộ quản lý cơ sở giáo dục phổ thông: Giáo viên phổ thông cốt cán (GVPTCC) và Cán bộ quản lý cốt cán (CBQLCSGDPT) cấp tiểu học tham gia các đợt tập huấn nâng cao năng lực theo chương trình ETEP, chuẩn hóa theo chuẩn nghề nghiệp giáo viên.
• Giáo viên tiểu học đại trà: Giáo viên trực tiếp giảng dạy môn Đạo đức tại các trường tiểu học sử dụng tài liệu trong quá trình tự bồi dưỡng thường xuyên hàng năm và sinh hoạt chuyên môn tại tổ khối.
• Giảng viên sư phạm và báo cáo viên: Giảng viên sư phạm cốt cán (GVSPCC) tại các trường Đại học Sư phạm sử dụng tài liệu làm khung hướng dẫn, quản lý tiến trình và đánh giá học viên trong các khóa bồi dưỡng trực tiếp và trực tuyến.
• Sinh viên ngành Giáo dục Tiểu học: Sinh viên các trường đại học sư phạm, cao đẳng sư phạm sử dụng làm tài liệu tham khảo cho học phần Phương pháp dạy học môn Đạo đức ở tiểu học và học phần Ứng dụng CNTT trong dạy học tiểu học.
• Điều kiện tiên quyết (Prerequisites): Người học cần nắm vững mục tiêu, cấu trúc nội dung môn Đạo đức theo Chương trình GDPT 2018; đã hoàn thành kiến thức nền tảng của các Mô đun bồi dưỡng trước đó (Mô đun 1: Hướng dẫn thực hiện CT GDPT 2018; Mô đun 2: Phương pháp dạy học; Mô đun 3: Kiểm tra đánh giá; Mô đun 4: Xây dựng kế hoạch dạy học); có kỹ năng sử dụng máy tính và khai thác Internet cơ bản.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Giáo trình này phù hợp với ai?

Tài liệu được thiết kế chuyên biệt cho đội ngũ giáo viên tiểu học, cán bộ quản lý cơ sở giáo dục tiểu học, giảng viên sư phạm phụ trách bồi dưỡng giáo viên và sinh viên ngành Giáo dục Tiểu học cần nâng cao năng lực ứng dụng CNTT trong dạy học môn Đạo đức.

2. Cần kiến thức nền nào để học mô đun này?

Người học cần có kiến thức về Chương trình GDPT 2018 môn Đạo đức, hiểu biết về phương pháp dạy học và kiểm tra đánh giá phát triển năng lực (tương đương khối kiến thức từ Mô đun 1 đến Mô đun 4 của ETEP), đồng thời có kỹ năng tin học văn phòng cơ bản.

3. Điểm khác biệt giữa tài liệu này với các giáo trình tin học ứng dụng chung là gì?

Tài liệu không dạy kỹ thuật tin học đơn thuần mà đặt CNTT trong mối quan hệ hữu cơ với lý luận dạy học môn Đạo đức cấp tiểu học (khung TPACK), hướng dẫn cụ thể cách lựa chọn phần mềm, xây dựng học liệu số phù hợp với việc giáo dục hành vi, chuẩn mực đạo đức cho học sinh lứa tuổi 6–11 tuổi theo quy định của Công văn số 2345/BGDĐT-GDTH.

4. Làm sao để hoàn thành các yêu cầu tự học của tài liệu hiệu quả?

Học viên cần tuân thủ kịch bản 14 hoạt động học tập trên hệ thống LMS: hoàn thành việc nghiên cứu bài giảng tương tác SCORM, trả lời đầy đủ các câu hỏi kiểm tra sau bài đọc, tích cực tham gia thảo luận trên diễn đàn chuyên môn và thực hiện bài tập thực hành thiết kế học liệu số theo đúng tiến độ quy định.

5. Có tài liệu bổ trợ nào đi kèm với giáo trình không?

Đi kèm với tài liệu văn bản gồm có: hệ thống bài giảng tương tác đa phương tiện chuẩn SCORM, các infographic tóm tắt quy trình thiết kế KHBD, video clip chuyên gia hướng dẫn phần mềm (MS PowerPoint, MS Teams), video tiết dạy minh họa thực nghiệm môn Đạo đức, video sinh hoạt chuyên môn và hệ thống phiếu giao nhiệm vụ học tập trên LMS.

---

Kết luận

Tài liệu "Ứng dụng công nghệ thông tin, khai thác và sử dụng thiết bị công nghệ trong dạy học và giáo dục học sinh tiểu học môn Đạo đức" (Mô đun 9) cung cấp hệ thống lý thuyết chuẩn mực và quy trình thực hành chi tiết về chuyển đổi số trong dạy học môn Đạo đức cấp tiểu học.

Lộ trình học tập của tài liệu dẫn dắt người học qua ba giai đoạn: hình thành nhận thức lý luận và kỹ thuật công cụ trên không gian trực tuyến LMS; thực hành tương tác chuyên sâu trong giai đoạn bồi dưỡng trực tiếp; và hoàn thiện các sản phẩm sư phạm cụ thể (học liệu số cho KHBD và Kế hoạch hỗ trợ đồng nghiệp) ở giai đoạn cuối khóa. Tài liệu là văn bản nghiệp vụ phục vụ trực tiếp công tác bồi dưỡng giáo viên, góp phần thực hiện Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 tại các cơ sở giáo dục tiểu học.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM CHƯƠNG TRÌNH ETEP THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH TÀI LIỆU HƯỚNG DẪN BỒI DƯỠNG GIÁO VIÊN PHỔ THÔNG CỐT CÁN MÔ ĐUN 9 ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN, KHAI THÁC VÀ SỬ DỤNG THIẾT BỊ CÔNG NGHỆ TRONG DẠY HỌC VÀ GIÁO DỤC HỌC SINH TIỂU HỌC MÔN ĐẠO ĐỨC Thành phố Hồ Chí Minh, năm 2021 MỤC LỤC BAN BIÊN SOẠN TÀI LIỆU .6 KÍ HIỆU VIẾT TẮT .7 CHÚ GIẢI THUẬT NGỮ .8 ĐỀ CƯƠNG CHI TIẾT MÔ ĐUN. GIỚI THIỆU TỔNG QUAN VỀ MÔ ĐUN. YÊU CẦU CẦN ĐẠT CỦA MÔ ĐUN. NỘI DUNG CHÍNH.

TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG. TÀI LIỆU ĐỌC. VAI TRÒ CỦA CÔNG NGHỆ THÔNG TIN, HỌC LIỆU SỐ VÀ THIẾT BỊ CÔNG NGHỆ TRONG DẠY HỌC, GIÁO DỤC. Khái quát về công nghệ thông tin, học liệu số và thiết bị công nghệ trong dạy học, giáo dục.

Công nghệ thông tin trong dạy học, giáo dục. Học liệu số trong dạy học, giáo dục. Thiết bị công nghệ trong dạy học, giáo dục. Các xu hướng hiện nay trong ứng dụng công nghệ thông tin và khai thác, sử dụng học liệu số và thiết bị công nghệ trong dạy học, giáo dục.

Công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong lĩnh vực giáo dục. Công nghệ thông tin và ứng dụng để đổi mới phương pháp dạy học, hình thức dạy học, kiểm tra đánh giá. Công nghệ thông tin và ứng dụng trong giáo dục thông minh và xây dựng hệ sinh thái giáo dục. Vai trò của công nghệ thông tin, học liệu số và thiết bị công nghệ trong dạy học, giáo dục.

Vai trò của công nghệ thông tin trong dạy học, giáo dục. Vai trò của học liệu số và thiết bị công nghệ trong dạy học, giáo dục. Một số yêu cầu đặt ra trong việc ứng dụng công nghệ thông tin, học liệu số và thiết bị công nghệ trong dạy học, giáo dục. Đảm bảo tính khoa học.

Đảm bảo tính sư phạm. Đảm bảo tính pháp lí. Đảm bảo tính thực tiễn. THIẾT BỊ CÔNG NGHỆ, HỌC LIỆU SỐ VÀ PHẦN MỀM HỖ TRỢ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC, GIÁO DỤC HỌC SINH TIỂU HỌC.

Thiết bị công nghệ hỗ trợ hoạt động dạy học, giáo dục học sinh tiểu học. Một số thiết bị công nghệ cơ bản. Một số thiết bị công nghệ nâng cao. Học liệu số hỗ trợ hoạt động dạy học, giáo dục học sinh tiểu học.

Nguồn học liệu số. Quan hệ giữa loại nội dung dạy học với dạng học liệu số. Sử dụng Internet để tìm kiếm học liệu số hỗ trợ hoạt động dạy học, giáo dục. Một số phần mềm hỗ trợ hoạt động dạy học, giáo dục học sinh tiểu học.

Khái quát các phần mềm hỗ trợ dạy học môn Đạo đức ở cấp tiểu học. Phần mềm thiết kế/biên tập học liệu số và trình diễn. Phần mềm hỗ trợ dạy học trực tuyến. Phần mềm hỗ trợ kiểm tra, đánh giá.

Phần mềm hỗ trợ quản lí lớp học và hỗ trợ học sinh. LỰA CHỌN, ỨNG DỤNG THIẾT BỊ CÔNG NGHỆ, HỌC LIỆU SỐ VÀ PHẦN MỀM HỖ TRỢ TRONG HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC, GIÁO DỤC MÔN ĐẠO ĐỨC Ở CẤP TIỂU HỌC. Cơ sở ứng dụng công nghệ thông tin, học liệu số và thiết bị công nghệ trong hoạt động dạy học, giáo dục môn Đạo đức. Cơ sở lựa chọn các hình thức dạy học có ứng dụng công nghệ thông tin phù hợp thực tiễn dạy học môn Đạo đức ở Việt Nam.

Cơ sở lựa chọn, ứng dụng phần mềm, thiết bị công nghệ hỗ trợ thiết kế nội dung dạy học và kiểm tra đánh giá trong một hoạt động học. Ứng dụng công nghệ thông tin, học liệu số và thiết bị công nghệ trong hoạt động dạy học, giáo dục môn Đạo đức ở cấp tiểu học. Ứng dụng các phần mềm và thiết bị công nghệ để tìm kiếm, thiết kế, biên tập học liệu. Ứng dụng các phần mềm và thiết bị công nghệ trong tổ chức hoạt động học có ứng dụng CNTT.

Ứng dụng các phần mềm, thiết bị công nghệ trong hoạt động kiểm tra đánh giá kết quả học tập, giáo dục. Sử dụng các phần mềm và thiết bị công nghệ để hỗ trợ quản lí HS/lớp học, quản lí thông tin và theo dõi tiến bộ học tập của HS. Phân tích và đánh giá việc ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động dạy học, giáo dục môn Đạo đức ở cấp tiểu học qua trường hợp minh họa. Kế hoạch bài dạy có ứng dụng công nghệ thông tin trong môn Đạo đức.

Phân tích và đánh giá việc ứng dụng CNTT. XÂY DỰNG KẾ HOẠCH TỰ HỌC VÀ HỖ TRỢ ĐỒNG NGHIỆP NÂNG CAO NĂNG LỰC ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN TRONG HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC, GIÁO DỤC VÀ QUẢN LÍ HỌC SINH Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC. Xây dựng kế hoạch tự học và hướng dẫn đồng nghiệp. Xây dựng kế hoạch tự học nâng cao năng lực ứng dụng công nghệ thông tin.

Các hình thức hỗ trợ đồng nghiệp và mô hình hỗ trợ đồng nghiệp. Xây dựng kế hoạch hỗ trợ đồng nghiệp nâng cao năng lực ứng dụng công nghệ thông tin. Một số hướng dẫn triển khai và thực hiện kế hoạch. Gợi ý triển khai và thực hiện kế hoạch tự học.

Gợi ý triển khai và thực hiện kế hoạch hỗ trợ đồng nghiệp .204 ĐÁNH GIÁ KHOÁ HỌC .212 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO .216 5 BAN BIÊN SOẠN TÀI LIỆU (Kèm theo Quyết định số: 912/QĐ-ĐHSP ngày 12 tháng 5 năm 2020 của Hiệu trưởng Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh) 1. Trần Thanh Dư - Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh 2. Ngô Bá Khiêm - Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh 3. Mai Thu Trang - Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh 4.

Đỗ Công Nam - Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh 5. Lê Quỳnh Chi - Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh 6. Đỗ Tất Thiên - Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh 7. Mai Mỹ Hạnh - Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh 8.

Nguyễn Thị Diễm My - Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh 9. Phạm Mạnh Thắng - Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh 10. Đặng Xuân Điều - Trường Đại học Sư phạm - Đại học Huế 11. Hoàng Thị Hạnh -Trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2 CỘNG TÁC VIÊN 12.

Hồ Diệu Khuôn - Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh 6 KÍ HIỆU VIẾT TẮT Kí hiệu viết tắt Viết đầy đủ CBQLCSGDPT Cán bộ quản lí cơ sở giáo dục phổ thông CNTT Công nghệ thông tin CNTT&TT Công nghệ thông tin và truyền thông EduTech Công nghệ giáo dục GVĐT Giáo viên đại trà GDPT Giáo dục phổ thông GV Giáo viên HĐGD Hoạt động giáo dục HS Học sinh KHBD Kế hoạch bài dạy KTDH Kĩ thuật dạy học NL Năng lực PC Phẩm chất PPDH Phương pháp dạy học SGK Sách giáo khoa TH Tiểu học THCS Trung học cơ sở THPT Trung học phổ thông VLE Môi trường học ảo YCCĐ Yêu cầu cần đạt 7 CHÚ GIẢI THUẬT NGỮ Thuật ngữ, Giải thích khái niệm Ngành khoa học chuyên nghiên cứu về công nghệ Khoa học máy tính máy tính và các ứng dụng của nó Nền tảng ứng dụng Web (Web-based Platform) nhằm mục đích giáo dục qua trung gian máy tính (computer- Môi trường học ảo mediated communication) hay giáo dục trực tuyến (online education). Là một môi trường trong đó công nghệ giáo dục và Hệ sinh thái giáo dục các nguồn lực liên quan khác cùng có mặt để truyền thụ kiến thức, phát triển năng lực cho học sinh Là một thuật ngữ dùng để mô tả việc học tập trong Giáo dục thông minh thời đại kỹ thuật số, và đã nhận được sự quan tâm của nhiều nhà nghiên cứu. Là quyền được cấp cho chủ sở hữu (một/nhóm người) đối với một tác phẩm nào đó (từ gọi chung Bản quyền cho tất cả các loại sản phẩm được sáng chế, phát minh bởi một ai đó). Phân chia thành 3 cấp học trong chương trình (CT) Cấp (học) giáo dục phổ thông (GDPT), đó là: tiểu học, trung học cơ sở (THCS) và trung học phổ thông (THPT).

CT GDPT được ban hành bởi Thông tư số Chương trình giáo dục phổ 32/2018/TT-BGDĐT ngày 26 tháng 12 năm 2018 thông 2018 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo. Giai đoạn GD gồm 9 năm đầu tiên của GDPT (từ lớp 1 đến lớp 9) nhằm trang bị cho HS tri thức, kĩ năng nền tảng; hình thành, phát triển các PC chủ yếu và NL cốt lõi; chuẩn bị tâm thế cho việc thích ứng với Giai đoạn giáo dục cơ bản những thay đổi nhanh chóng và nhiều mặt của xã hội tương lai; đáp ứng yêu cầu phân luồng sau THCS theo các hướng: học lên THPT, học nghề hoặc tham gia cuộc sống lao động. Giai đoạn GD 3 năm cuối của GDPT (từ lớp 10 đến Giai đoạn giáo dục định hướng lớp 12) nhằm phát triển NL theo sở trường, nguyện nghề nghiệp vọng của từng HS, bảo đảm HS tiếp cận nghề nghiệp, 8 Thuật ngữ, Giải thích khái niệm chuẩn bị cho giai đoạn học sau GDPT có chất lượng hoặc tham gia cuộc sống lao động. Phân chia thành 12 khối lớp của 3 cấp học.

Trong đó, cấp tiểu học gồm 5 khối lớp từ 1 đến 5, cấp THCS Khối lớp (học) gồm 4 khối lớp từ 6 đến 9 và cấp THPT gồm 3 khối lớp từ 10 đến 12. Kết quả mà HS cần đạt được về PC và NL sau mỗi cấp học, lớp học ở từng môn học và HĐGD; trong Yêu cầu cần đạt đó, mỗi cấp học, lớp học sau đều có những yêu cầu riêng cao hơn, đồng thời bao gồm những yêu cầu đối với các cấp học, lớp học trước đó. 9 ĐỀ CƯƠNG CHI TIẾT MÔ ĐUN 1. GIỚI THIỆU TỔNG QUAN VỀ MÔ ĐUN Mô đun 9 “Ứng dụng công nghệ thông tin, khai thác và sử dụng thiết bị công nghệ trong dạy học và giáo dục học sinh tiểu học môn Đạo đức” là một trong các mô đun bồi dưỡng giáo viên theo quyết định số 4660/QĐ-BGDĐT (kí ngày 04 tháng 12 năm 2019) về việc ban hành danh mục các mô đun bồi dưỡng giáo viên cốt cán và cán bộ quản lí cơ sở giáo dục phổ thông cốt cán để thực hiện công tác bồi dưỡng thường xuyên giáo viên, cán bộ quản lí cơ sở giáo dục phổ thông.