Chương 1: Cơ sở lý luận về truyền thông các loại hình nghệ thuật biểu diễn trên báo điện tử Chương 2: Thực trạng truyền thông về các loại hình nghệ thuật biểu diễn trên báo điện tử Chương 3: Giải pháp và kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả truyền thông về các loại hình nghệ thuật biểu diễn trên báo điện tử 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Chƣơng 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TRUYỀN THÔNG CÁC LOẠI HÌNH NGHỆ THUẬT BIỂU DIỄN TRÊN BÁO ĐIỆN TỬ 1. Một số khái niệm 1. Khái niệm về truyền thông Trong một xã hội không ngừng phát triển, truyền thông trở thành một khái niệm được nhiều người biết tới. Truyền thông đã thành lĩnh vực có vai trò to lớn trong xã hội, ảnh hưởng nhiều mặt đến đời sống con người.
Truyền thông là hoạt động truyền đạt thông tin giữa hai hoặc nhiều thành viên [5;tr5]. Nó thông qua trao đổi ý tưởng, cảm xúc, ý định, thái độ, mong đợi, nhận thức hoặc các lệnh, như ngôn ngữ, cử chỉ phi ngôn ngữ, chữ viết, hành vi và có thể bằng các phương tiện khác như thông qua điện từ, hóa chất, hiện tượng vật lý và mùi vị. Truyền thông đòi hỏi phải có một người gửi, một tin nhắn, một phương tiện truyển tải và người nhận. Thông tin liên lạc có thể xảy ra trên những khoảng cách lớn trong thời gian và không gian.
Quá trình giao tiếp được coi là hoàn thành khi người nhận hiểu thông điệp của người gửi. Quá trình truyền thông có thể chia thành các yếu tố cơ bản như sau [40;tr35]: 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com – Nguồn: là yếu tố mang thông tin tiềm năng và khởi xướng quá trình truyền thông. – Thông điệp: là nội dung thông tin được trao đổi từ nguồn phát đến đối tượng tiếp nhận thông tin. Ba thành tố chính của thông điệp là: ai, làm gì, để đạt được điều gì.
Thông điệp cần có tác động tới thái độ, hành vi của người đón nhận thông điệp. – Kênh truyền thông: là các phương tiện, con đường, cách thức chuyển tải thông điệp từ nguồn phát đến đối tượng tiếp nhận. – Người nhận: là các cá nhân hay nhóm người tiếp nhận thông điệp trong quá trình truyền thông. – Phản hồi: là thông tin ngược, là dòng chảy của thông điệp từ người nhận trở về nguồn phát.
– Nhiễu: là yếu tố gây ra sự sai lệch thông tin trong quá trình truyền thông. Có nhiều cách chia các loại truyền thông. Dựa theo kênh chuyển tải thông điệp, có thể chia thành hai loại [10; tr 20]: Truyền thông trực tiếp: tác động tới từng cá nhân hoặc nhóm qua việc tiếp xúc trực tiếp tại nhà, tại cơ quan, hội nghị,.Trong đó, truyền thông tới từng cá nhân có thể tiến hành qua việc tiếp xúc tại nhà, tại cơ quan, gọi điện thoại, gửi thư. Truyền thông tới từng nhóm có thể qua hội thảo, tập huấn, huấn luyện, họp nhóm, tham quan, khảo sát… Truyền thông với số lượng người lớn có thể qua những buổi biểu diễn lưu động, tham gia hội diễn, các chiến dịch, tham gia các lễ hội, các ngày kỷ niệm.
Kênh này có thể thay đổi nhận thức và hành vi của người nhận trong suốt quá trình truyền thông song số lượng người chịu tác động ít hơn. Truyền thông gián tiếp và các loại truyền thông khác: tác động tới người nhận gián tiếp qua phương tiện truyền thông đại chúng như: sách, báo, mạng, tivi, đài, pano, áp phích, tờ rơi, phim ảnh,…. Nó có thể tác động nhanh tới số 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com đông, tạo được dư luận xã hội song không thể hỗ trợ được người nhận trong quá trình tiếp nhận. Tuy nhiên, hiện nay, truyền thông đã có bước phát triển mới khi vừa kết hợp tính trực tiếp vừa mang tính gián tiếp.
Đây là loại truyền thông mới qua điện thoại, hội nghị trực tuyến, truyền hình trực tuyến, tọa đàm online,… Nó phá vỡ ranh giới của truyền thông truyền thống, tạo hiệu quả nhanh, mạnh nhất. Dựa theo đối tượng người nhận, phạm vi tác động; ta có thể chia thành: truyền thông đại chúng, truyền thông nội cá nhân, truyền thông liên cá nhân, truyền thông nhóm [10; tr 22]: Truyền thông đại chúng với đặc điểm một chiều, giới hạn truy cập, đối thoại phân mảnh, kênh truyền thông đại chúng (Quảng cáo truyền hình, báo chí, bảng hiệu, tờ rơi, catalog, brochure,…) tác động đông đảo đến công chúng trong xã hội bằng nhiều cách thể hiện khác nhau như hình ảnh, âm thanh, chữ viết,… bằng các thông điệp dễ nhớ, dễ hiểu, dễ tiếp cận nhằm tác động cả về lý trí và tình cảm của con người giúp nhanh chóng thuyết phục và đạt hiệu quả cao. Truyền thông đại chúng được hiểu chung là một quá trình có định hướng nhằm truyền đạt thông tin đại chúng tới những đối tượng mục tiêu đại chúng bằng các phương tiện truyền thông đại chúng để phục vụ mục đích đã được đề ra. Các loại hình của truyền thông đại chúng là: báo in, phát thanh, truyền hình, báo điện tử, quan hệ công chúng.
Mục đích chính của truyền thông đại chúng là vận động, cho kinh doanh, các mối quan tâm của xã hội, thông cáo báo chí và báo động khẩn cấp. Ngoài ra, nó còn dùng để giải trí. Tuy nhiên, ta gặp một số trở ngại nhất định trong việc chọn đề tài, chọn ngôn ngữ phù hợp, chính xác, hấp dẫn người dùng và chậm trễ trong quá trình tiếp nhận phản hồi. Truyền thông nội cá nhân với đặc điểm hai chiều, có sự tương tác, đối thoại cá nhân, kênh truyền thông cá nhân (điện thoại, tin nhắn nhanh, email,…) giúp tăng mức độ quan tâm của người xem.
Tuy nhiên, loại hình 12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com truyền thông cá nhân vẫn còn bất lợi khi tùy thuộc quá nhiều vào mức độ phổ biến của internet và thiết bị truy cập nên mức độ thâm nhập của người dùng ở các vùng lãnh thổ cũng không giống nhau. Truyền thông liên cá nhân là dạng thức truyền thông trong đó các cá nhân tham gia tổ chức, thực hiện việc trao đổi thông tin, suy nghĩ, tình cảm,… nhằm tạo ảnh hưởng lẫn nhau về nhận thức, thái độ, hành vi. Đó là quá trình thông tin, giao tiếp và liên kết cá nhân, chịu tác động và ảnh hưởng lẫn nhau. Môi trường truyền thông dân chủ, minh bạch, công khai sẽ kích thích cá nhân giao tiếp.
Truyền thông nhóm là dạng thức truyền thông được thực hiện và tạo ảnh hưởng trong phạm vi từng nhóm. Nó đòi hỏi kĩ năng giao tiếp cao hơn so với truyền thông liên cá nhân. Để đạt hiệu quả cao, các thành viên trong nhóm phải tuân thủ các nguyên tắc làm việc chung, phải tích cực chủ động bày tỏ ý kiến. Các thành viên cũng phải học cách tôn trọng ý kiến của nhau.
Loại hình truyền thông này là cơ sở cho sự phát triển tích cực trong xã hội. Các loại hình nghệ thuật biểu diễn Đầu tiên, chúng ta cần hiểu thế nào là nghệ thuật. Nghệ thuật, theo các định nghĩa của Từ điển thuật ngữ văn học thì đó là “Hình thái đặc thù của ý thức xã hội và các hoạt động của ý thức con người, một phương thức quan trọng để con người chiếm lĩnh các giá trị tinh thần của hiện thực, nhằm mục đích tạo thành và phát triển các năng lực chiếm lĩnh và cải tạo bản thân và thế giới xung quanh theo quy luật của cái đẹp” [45; tr 490]. Nghệ thuật thỏa mãn nhu cầu cảm thụ thế giới xung quanh, năng lực cảm nhận thẩm mỹ đặc trưng, chỉ có ở con người đối với các hiện tượng, sự thật, biến cố của thế giới khách quan với tư cách là chỉnh thể cụ thể sống động.
Nghệ thuật biểu diễn là một thành tố nằm trong nghệ thuật. Nghệ thuật diễn xuất sân khấu với nghĩa hẹp chỉ nghệ thuật diễn của người diễn viên trên sân khấu nhằm khắc họa nhân vật của một vở kịch bằng hành động sân khấu, 13 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com hàm chứa trong nó không chỉ hành động thể hiện nhân vật trong vở diễn, mà cả khả năng, cách thức, sự phản ứng. thông qua hành động sân khấu. Sân khấu là nghệ thuật mang tính tổng hợp cao.
Theo nghĩa rộng, nghệ thuật biểu diễn là loại hình nghệ thuật sử dụng không gian của các loại hình sân khấu để thể hiện, truyền tải nội dung của các tác phẩm phi vật thể đến với công chúng. Trong một tác phẩm sân khấu hội tụ giá trị văn học, diễn xuất, hội họa, âm nhạc, múa. Nói một cách hình tượng, thì sân khấu như một cái lò luyện nên hợp kim, từ những nguyên liệu khác nhau song liên kết với nhau bởi một số thuộc tính cần. Tác giả Nguyễn Đức Thắng quan niệm rằng nghệ thuật biểu diễn là: nghệ thuật tổng hợp, là một công trình tập thể [43; tr 23].
Tổng hợp vì nó bao gồm cả giá trị văn học, hội họa, âm nhạc, vũ đạo; thể hiện ra trong câu ca, nhạc nền, điệu bộ, dáng múa, phục trang, ánh sáng. Tập thể vì đây là công sức góp lại của nhiều người, từ đạo diễn, tác giả, diễn viên đến nhạc sĩ. Tác giả Hà Minh Đức thì cho rằng nghệ thuật biểu diễn là sự thể hiện sáng tạo của nghệ sỹ trước khán giả, là tiếng nói từ trái tim đến trái tim, từ tình cảm đến với tình cảm và trở thành một bảo tàng sống của dân tộc [17; tr 52]. Trong hệ thống văn bản luật của nhà nước cũng nêu rõ biểu diễn và tổ chức biểu diễn nghệ thuật chuyên nghiệp là hoạt động đưa chương trình, tiết mục, vở diễn đến với công chúng qua sự trình diễn của diễn viên chuyên nghiệp, thể hiện hình tượng nghệ thuật, phản ánh cuộc sống thông qua tác phẩm sân khấu, ca múa, nhạc.
Các tác phẩm sân khấu, điện ảnh, ca múa nhạc ngoài đáp ứng nhu cầu hưởng thụ văn hóa tinh thần và giải trí đa dạng, nó còn góp phần giáo dục tư tưởng, tình cảm, lối sống của công chúng. Vì nghệ thuật biểu diễn rất đa dạng, phong phú nên nó được chia thành nhiều loại hình nhỏ. Có nhiều cách phân loại các loại hình nghệ thuật biểu diễn, tuy nhiên ở đây chúng tôi xin chia thành hai loại: loại hình nghệ thuật biểu diễn truyền thống và loại hình nghệ thuật biểu diễn hiện đại. 14 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.
Loại hình nghệ thuật biểu diễn truyền thống Nhắc đến nền văn hóa phong phú, đa dạng của Việt Nam không thể không nhắc đến loại hình nghệ thuật biểu diễn truyền thống. Các loại hình nghệ thuật truyền thống như Tuồng, Chèo, Cải lương, Múa rối… từ lâu đã đi vào tâm thức người Việt như sản phẩm tinh thần cần được gìn giữ.