Chương 1 : Một số vấn đề lí luận và thực tiễn. Tin - Trung Tâm Tin : Tin tức là một thể loại báo chí xung kích, mũi nhọn. Đặc biệt đối với loại hình báo chí phát thanh, tính xung kích, mũi nhọn đó càng được thể hiện rõ. Tin tức phát thanh không chỉ cập nhật, mà hiện nay phải cập giờ, mà hơn thế nữa là phải đưa vào bất kì lúc nào thích hợp, hiệu ích nhất.
Thực tiễn hiện nay ở Đài Tiếng nói Việt Nam đang sử dụng các loại tin chủ yếu là : tin thông báo, tin sâu, tin có sự tham gia của nhân vật trong cuộc, tin bình. Th«ng tÊn x· ViÖt Nam vµ c¸c lo¹i h×nh b¸o chÝ kh¸c sö dông c¸c lo¹i tin ®îc ph©n chia nh sau : tin v¾n, tin ng¾n, tin cã chiÒu s©u, tin tæng hîp, tin têng thuËt, tin b×nh, ghi pháng vÊn vµ tin c«ng b¸o. Còn các đài phát thanh ở châu Âu và nhiều nước khác sử dụng cách phân chia tin tức như sau : tin thông tấn, tin bình luận, tin chính luận nghệ thuật. Trung Tâm Tin được đề cập trong luận văn này là một khái niệm sinh ra từ thực tiễn, là nơi tæ chøc s¶n xuÊt tin ; thu thËp, khai th¸c c¸c nguån tin kh¸c nhau ; xö lÝ, so s¸nh, ®èi chiÕu, thÈm ®Þnh, biªn tËp, tæng hîp, vµ thÓ hiÖn tin tøc trong c¸c b¶n tin, ch¬ng tr×nh thêi sù của Đài phát thanh.
Nhìn chung, đối với một đài phát thanh hiện đại, Trung Tâm Tin có chức năng, nhiệm vụ chính là : + Tổ chức nguồn tin. + Kiểm chứng tin qua các nguồn. 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. + Cung cấp tin.
Ở nhiều đài phát thanh, Trung Tâm Tin đảm nhận trực tiếp nhiệm vụ thông tin tuyên truyền, có thêm các chức năng : + Thiết kế, thể hiện bản tin, chương trình tin tức. + Thu thập, xử lí thông tin phản hồi. Nhằm đáp ứng nhu cầu thông tin chính xác, chân thực, nhanh, kịp thời, hiện nay Trung Tâm Tin ở nhiều đài phát thanh đã tổ chức tốt việc săn tin, nuôi tin., trao đổi, mua bán tin. VËy Trung T©m Tin ë §µi ph¸t thanh gièng vµ kh¸c víi Trung T©m Tin hay bé phËn lµm tin ë c¸c lo¹i h×nh b¸o chÝ kh¸c nh thÕ nµo ? Trung T©m Tin ë §µi ph¸t thanh gièng vµ kh¸c víi Trung T©m Tin ë c¸c c¬ quan, ®¬n vÞ kh«ng ph¶i lµ b¸o chÝ nh thÕ nµo ? C¸c c©u hái nµy sÏ ®îc lµm râ h¬n trong nh÷ng phÇn tiÕp theo.
Tuy nhiªn cã thÓ nh×n chung nh sau : Thø nhÊt, Trung T©m Tin cña §µi ph¸t thanh hay cña c¸c lo¹i h×nh b¸o chÝ kh¸c, cña c¸c c¬ quan, ®¬n vÞ kh«ng ph¶i lµ b¸o chÝ ®Òu ph¶i tæ chøc thu thËp th«ng tin, t liÖu qua tÊt c¶ c¸c nguån cã thÓ, ®¸p øng ®îc ®Çu vµo cho viÖc thùc hiÖn chøc n¨ng, nhiÖm vô cña m×nh. Tuy nhiªn, Trung T©m Tin cña c¸c c¬ quan b¸o chÝ, trong ®ã cã lo¹i h×nh ph¸t thanh, cã ph¹m vi thu thËp th«ng tin, t liÖu ph¶i ®îc më réng h¬n do lµ ®¬n vÞ truyÒn th«ng ®¹i chóng ph¶i ®¸p øng nhu cÇu th«ng tin thuéc mäi lÜnh vùc chÝnh trÞ, kinh tÕ, x· héi, Cßn Trung T©m Tin cña c¸c ®¬n vÞ kh«ng ph¶i lµ b¸o chÝ thêng chØ thùc hiÖn nhiÖm vô nµy trong ph¹m vi nh÷ng lÜnh vùc cã liªn quan hoÆc chuyªn ngµnh hÑp vµ s©u. Tuy nhiªn, mÆc dï ®Çu vµo cña Trung T©m Tin thuéc §µi ph¸t thanh hay c¸c c¬ quan b¸o chÝ cã réng h¬n bao nhiªu còng kh«ng thÓ bao trïm ®Çu vµo cña Trung T©m Tin thuéc c¸c ®¬n vÞ kh«ng ph¶i lµ 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. §iÒu nµy do chøc n¨ng, nhiÖm vô cña tõng ®¬n vÞ qui ®Þnh, ®ång thêi phô thuéc vµo chÝnh kh¶ n¨ng tæ chøc nguån ®Çu vµo cña Trung T©m Tin.
Cã thÓ h×nh dung b»ng s¬ ®å sau : Nguån, ®Çu vµo cña Trung T©m Tin thuéc c¸c ®¬n vÞ b¸o chÝ. Nguån, ®Çu vµo cña Trung T©m Tin thuéc c¸c ®¬n vÞ kh«ng ph¶i b¸o chÝ. Thø hai, Trung T©m Tin cña c¸c ®¬n vÞ b¸o chÝ cã c¸ch thøc, ph¬ng ph¸p xö lÝ th«ng tin, t liÖu kh¸c h¼n so víi Trung T©m Tin cña c¸c ®¬n vÞ kh«ng ph¶i lµ b¸o chÝ. Bëi v× b¸o chÝ ph¶i xö lÝ th«ng tin, t liÖu ®Ó cïng lóc ®a ®Õn cho ®«ng ®¶o c«ng chóng c¬ héi tiÕp nhËn tin tøc mét c¸ch ®ång thêi, cïng lóc vµ nhanh nhÊt.
C¸i khã cña viÖc xö lÝ th«ng tin, t liÖu ë ®©y lµ cè g¾ng lµm sao cho mäi ngêi thuéc c¸c tÇng líp kh¸c nhau, víi tr×nh ®é vµ kh¶ n¨ng tiÕp nhËn kh¸c nhau cã thÓ cïng hiÓu ®óng mét nghÜa. Trong khi ®ã, Trung T©m Tin cña c¸c ®¬n vÞ kh«ng ph¶i lµ b¸o chÝ th× ph¶i xö lÝ th«ng tin, t liÖu nh»m môc tiªu kh¸c, cã thÓ ®Ó c¸c nhµ qu¶n lÝ sö dông lµm c¨n cø ra c¸c quyÕt ®Þnh qu¶n lÝ, hoÆc nÕu réng h¬n th× chØ ë møc ®é néi san chuyªn ngµnh. Cã thÓ thÊy, Trung T©m Tin nµo còng cã c¸c kh©u c«ng viÖc ph¶i thùc hiÖn 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com nh : thu thËp, lùa chän, xö lÝ th«ng tin, t liÖu, ph©n tÝch, tæng hîp, thèng kª, b¸o c¸o. Tuy nhiªn, trong kh©u ph¸t thanh th× kh¸c nhau, Trung T©m Tin cña c¸c ®¬n vÞ kh«ng ph¶i lµ b¸o chÝ th× chñ yÕu lµ ph¸t hµnh cã ®Þa chØ hoÆc trong néi bé ngµnh, lÜnh vùc ; cßn Trung T©m Tin cña c¸c ®¬n vÞ b¸o chÝ th× ph¸t hµnh ®¹i chóng.
Cã thÓ h×nh dung theo s¬ ®å sau : Trung Ph¸t hµnh ®¹i chóng. T©m Tin cña c¸c - Thu thËp, lùa chän. Trung T©m ®¬n vÞ - Xö lÝ th«ng tin, t liÖu. Tin cña c¸c b¸o chÝ.
- Ph©n tÝch, tæng hîp. ®¬n vÞ kh«ng - Thèng kª, b¸o c¸o. Ph¸t hµnh cã ®Þa chØ, néi bé. Thø ba, Trung T©m Tin cña §µi ph¸t thanh ph¶i thu thËp, xö lÝ th«ng tin, t liÖu víi khèi lîng lín h¬n, thêi gian gÊp g¸p h¬n so víi n¬i thu thËp, xö lÝ th«ng tin, t liÖu cña c¸c lo¹i h×nh b¸o chÝ kh¸c ( kÓ c¶ truyÒn h×nh vµ b¸o m¹ng ).
§iÒu nµy do ®Æc trng, ®Æc ®iÓm cña lo¹i h×nh ph¸t thanh qui ®Þnh. §Æc thï riªng cña ph¸t thanh lµ kh¶ n¨ng th«ng tin néi dung nhanh, trùc tiÕp. Th«ng tin ph¸t thanh cã kh¶ n¨ng cïng lóc ph¸t ®i trªn diÖn réng ®Õn nhiÒu ®èi tîng kh¸c nhau, t¹o ra ®îc hiÖu øng x· héi mét c¸ch nhanh chãng. Tuy nhiªn, ph¸t thanh cã h¹n chÕ lµ møc ®é x¸c ®Þnh cña th«ng tin phô thuéc vµo sù chó ý, tËp 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com trung vµ c¶ tr×nh ®é thu nhËn cña ngêi nghe.
Th«ng tin ph¸t thanh xuÊt hiÖn theo chuçi tuyÕn tÝnh, nªn ngêi nghe chØ cÇn mét thêi ®iÓm kh«ng tËp trung lµ ®· cã thÓ hiÓu kh«ng ®óng hoÆc kh«ng ®Çy ®ñ néi dung th«ng tin. Mét nÐt riªng n÷a lµ trong ph¸t thanh, tõ kh©u khai th¸c th«ng tin ®Õn kh©u xö lÝ vµ tr×nh bµy th«ng tin ®Òu lµ kÕt qu¶ cña lao ®éng tËp thÓ. Trong ®ã, mçi ngêi ®Òu cã nhiÖm vô vµ chøc n¨ng riªng, nhng ph¶i am hiÓu vµ phèi hîp ¨n khíp, ®ång bé vµ nhÞp nhµng víi c«ng viÖc cña ngêi kh¸c. §iÒu nµy sÏ tiÕp tôc ®îc ph©n tÝch s©u h¬n ë c¸c phÇn sau.
ThÕ nµo lµ ph¸t thanh hiÖn ®¹i ? §óng lµ ph¸t thanh hiÖn ®¹i cã thÓ nh×n thÊy ngay ë ph¬ng tiÖn kÜ thuËt hiÖn ®¹i. Tuy nhiªn, ®iÒu nµy kh«ng cã nghÜa cø kÜ thuËt hiÖn ®¹i lµ cã ph¸t thanh hiÖn ®¹i. Kh¸i niÖm ph¸t thanh hiÖn ®¹i ®îc sö dông ë ®©y lµ ®Ó chØ c¸ch thøc ®¸p øng nhu cÇu cña cuéc sèng hiÖn ®¹i b»ng ph¬ng tiÖn ph¸t thanh, víi t c¸ch nh mét kªnh truyÒn th«ng ®¹i chóng h÷u hiÖu, mét c«ng cô b¸o chÝ cña c¸ nh©n, tæ chøc, céng ®ång, x· héi. Cuéc sèng hiÖn ®¹i lµ x· héi th«ng tin, x· héi c«ng nghiÖp hay n«ng nghiÖp, th× ph¸t thanh hiÖn ®¹i ph¶i ®¸p øng tèt nhu cÇu ®ã.
Cuéc sèng hiÖn ®¹i ë n¬i nµo cã ®«ng ngêi giµ th× ph¸t thanh hiÖn ®¹i ph¶i u tiªn cho ngêi giµ, ®«ng ngêi trÎ tuæi ph¶i u tiªn cho ngêi trÎ tuæi, ®«ng ngêi nghÌo ph¶i u tiªn cho ngêi nghÌo, Nh vËy cã thÓ thÊy ph¸t thanh hiÖn ®¹i tríc hÕt lµ hiÖn ®¹i ë ®Þnh híng néi dung vµ liÒu lîng th«ng tin. 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com C¸ch thøc th«ng tin theo ®Þnh híng ®ã mµ hiÖn ®¹i. Cã cÇn t¨ng tÝnh thêi sù vµ khèi lîng th«ng tin hay ph¶i u tiªn ®a th«ng tin tæng hîp theo chiÒu s©u ? Cã thÓ th«ng tin nhanh nh¹y hay cÇn ph¶i kiÓm tra, thÈm ®Þnh kÜ cµng ? Th«ng tin mét chiÒu hay nhiÒu chiÒu ? Råi th«ng tin b»ng lêi nãi cña m×nh hay cña nhiÒu ngêi ?. §ã lµ nh÷ng c©u hái mµ ph¶i tr¶ lêi ®îc nã míi cã thÓ nh×n nhËn ®óng vÒ ph¸t thanh hiÖn ®¹i.
§¬ng nhiªn lµ kÜ thuËt ph¶i hiÖn ®¹i míi ®¸p øng ®îc yªu cÇu cña ph¸t thanh hiÖn ®¹i. §Õn thêi ®¹i cña ph¸t thanh kÜ thuËt sè råi th× thËt khã h×nh dung n¬i nµo sö dông kÜ thuËt truyÒn thanh hay kÜ thuËt ph¸t thanh analog l¹i cã thÓ ®¸p øng tèt nhu cÇu cña cuéc sèng hiÖn ®¹i ®ang kh«ng ngõng thay ®æi, ®i lªn. Trung T©m Tin mét yªu cÇu tÊt yÕu cña ph¸t thanh hiÖn ®¹i : 1. VÒ lÝ luËn : Tríc hÕt, víi t c¸ch lµ mét kªnh quan träng cña qu¸ tr×nh truyÒn th«ng, b¸o chÝ nãi chung vµ mét ®µi ph¸t thanh nãi riªng ph¶i ®¶m b¶o c¸c yªu cÇu sau : - Lµ c«ng cô hiÖu dông ®èi víi ngêi sö dông nã ®Ó truyÒn th«ng ®iÖp.
- §¶m b¶o truyÒn th«ng ®iÖp kh¸ch quan, trung thùc, chÝnh x¸c vµ nhanh nhÊt ®Õn ngêi nhËn th«ng ®iÖp. Th«ng ®iÖp, th«ng tin kh«ng bÞ nhiÔu. 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com - §¶m b¶o tÝnh hiÖu qu¶ cña qu¸ tr×nh truyÒn th«ng ®iÖp, bao gåm c¶ viÖc nhËn th«ng tin ph¶n håi qua kªnh truyÒn th«ng. §µi ph¸t thanh ®îc xem lµ mét kªnh truyÒn th«ng hiÖu dông.
Trong ®iÒu kiÖn kinh tÕ ph¸t triÓn, ®êi sèng ®îc n©ng cao, mäi ngêi bÞ cuèn vµo nhÞp sèng vµ lµm viÖc khÈn tr¬ng, truyÒn th«ng qua ®µi ph¸t thanh cµng cã hiÖu qu¶ cao vµ ®¹i chóng h¬n. MÆt kh¸c, víi chøc n¨ng cña mét c¬ quan b¸o chÝ, kh«ng cã ®µi ph¸t thanh nµo dõng l¹i ë viÖc truyÒn th«ng mét chiÒu. Sù ph¶n håi th«ng tin tõ ngêi tiÕp nhËn lµ c«ng chóng ngµy cµng ®îc thùc hiÖn qua kªnh b¸o chÝ nhiÒu h¬n ®Ó trë l¹i ®èi víi ngêi sö dông b¸o chÝ. Sù ph¶n håi ®ã kh«ng chØ dõng l¹i ë viÖc ®iÓm th, trÝch dÉn ý kiÕn, mµ nhiÒu khi lµ viÖc tæ chøc c¶ c¸c diÔn ®µn kÐo dµi ngµy hoÆc ®Þnh k×.