HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM NGUYỄN DUY TRUNG TỐI ƯU HÓA MẠNG LƯỚI THU GOM CHẤT THẢI RẮN SINH HOẠT TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HƯNG YÊN, TỈNH HƯNG YÊN Ngành: Khoa học môi trường Mã ngành: 8440301 Người hướng dẫn khoa học: PGS. Ngô Thế Ân NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2018 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng bảo vệ để lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cảm ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được ghi rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày tháng năm 2018 Tác giả luận văn Nguyễn Duy Trung i LỜI CẢM ƠN Để hoàn thành luận văn, tôi xin chân thành cảm ơn các thầy cô giáo Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam, các thầy cô giáo trong khoa Môi Trường, những người đã trang bị cho tôi những kiến thức, tạo điều kiện cho tôi hoàn thành tốt luận văn tốt nghiệp này.
Đặc biệt tôi xin chân thành cảm ơn PGS. Ngô Thế Ân đã tận tình hướng dẫn, giúp đỡ tôi trong suốt quá trình tôi thực hiện đề tài. Tôi xin chân thành cảm ơn Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Hưng Yên, Cục Thống kê tỉnh Hưng Yên đã tạo điều kiện giúp đỡ trong quá trình tôi thực hiện luận văn tại địa phương. Tôi xin chân thành cảm ơn sự giúp đỡ nhiệt tình của cán bộ phòng Tài nguyên & Môi trường Thành Phố Hưng Yên.
Cuối cùng tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới gia đình, bạn bè đã hết lòng tạo điều kiện, động viên, giúp đỡ và luôn ở bên tôi trong suốt quá trình học tập và rèn luyện. Hà Nội, ngày tháng năm 2018 Tác giả luận văn Nguyễn Duy Trung ii MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt.
v Danh mục bảng. vi Danh mục hình. vii Trích yếu luận văn. viii Trích yếu luận văn.
viii Thesis abstract. Tính cấp thiết của đề tài. Giả thuyết nghiên cứu. Mục đích nghiên cứu.
Phạm vi nghiên cứu. Những đóng góp mới, ý nghĩa khoa học và thực tiễn. Tổng quan tài liệu. Tổng quan về chất thải.
Khái niệm về chất thải. Nguồn phát sinh chất thải sinh hoạt. Thành phần chất thải sinh hoạt. Những tác động của chất thải rắn sinh hoạt.
Tình hình quản lý chất thải rắn sinh hoạt trên thế giới. Tình hình quản lý chất thải rắn sinh hoạt ở việt nam. Tình hình quản lý chất thải rắn sinh hoạt ở Việt Nam. Một số phương pháp xử lý CTRSH ở Việt Nam.
Mô hình hóa trong quản lý môi trường. Khái quát về công cụ mô hình hóa môi trường. Ứng dụng mô hình hóa trong quản lý môi trường. Ứng dụng của mô hình hóa trong quản lý chất thải rắn sinh hoạt.
Nội dung và phương pháp nghiên cứu. Địa điểm nghiên cứu. Thời gian nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu.
Nội dung nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp. Phương pháp điều tra.
Phương pháp xác định định hệ số phát thải. Phương pháp xây dựng Sơ đồ. Phương pháp xây dựng mô hình. Phương pháp kiểm chứng mô hình.
Ứng dụng mô hình để đánh giá hệ thống quản lý rác thải. Kết quả và thảo luận. Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội TP Hưng Yên. Điều kiện tự nhiên.
Đặc điểm kinh tế - xã hội. Thực trạng quản lý CTRSH tại thành phố Hưng Yên. Nguồn phát sinh và khối lượng CTRSH. Hiện trạng phân loại, tái chế, tái sử dụng CTRSH.
Tình hình thu gom CTRSH. Tình hình xử lý chất thải sinh hoạt của Thành phố Hưng Yên. Tối ưu hóa mạng lưới thu gom CTRSH. Mô phỏng hệ thống quản lý rác thải tại địa bàn nghiên cứu.
Ứng du ̣ng mô hı̀nh để tối ưu hóa mạng lưới thu gom CTRSH. Đề xuất giải pháp quản lý CTRSH. Nâng cao năng lực thu gom, vận chuyển, xử lý chất thải. Giải pháp giảm lượng chất thải, thu hồi và tái chế CTR sinh hoạt.3 Giải pháp tổ chức, kinh tế xã hội.
Tổ chức – Thực hiện. Kết luận và kiến nghị. 71 Tài liệu tham khảo. 74 iv DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt CTR Chất thải rắn CTRSH Chất thải rắn sinh hoạt TNHH MTV Trách nhiệm hữu hạn một thành viên TNMT Tài nguyên môi trường TP Thành phố UBND Ủy ban nhân dân v DANH MỤC BẢNG Bảng 2.
Định nghĩa thành phần của CTRSH. Các loại chất thải đặc trưng từ nguồn thải sinh hoạt. Kết quả phân tích trứng giun và Coliform trong các mẫu đất tại bãi rác Lạng Sơn và Nam Sơn. Lượng phát sinh chất thải rắn đô thị ở một số quốc gia.
Tỷ lệ CTR xử lý bằng các phương pháp khác nhau ở một số nước (%). Lượng CTRSH phát sinh ở các đô thị Việt Nam. Lượng CTRSH đô thị theo vùng địa lý Việt Nam. Nhiệt độ các tháng trong năm 2014 - 2017.
Độ ẩm tương đối các tháng trong năm 2014 - 2017. Lượng mưa các tháng trong năm 2013 - 2017. Tình hình dân số thành phố Hưng Yên thời kỳ 2015 – 2017. Dân số thành phố Hưng Yên theo đơn vị hành chính, năm 2017.
Biến động dân số thành phố Hưng Yên. Hiện trạng sử dụng đất của thành phố Hưng Yên năm 2017. Tổng hợp hiện trạng đường đô thị. Khối lượng rác thải phát sinh từ các khu vực trong Thành Phố.
Hệ số phát thải rác tính theo các phường xã. Khối lượng rác thải phát sinh từ các chợ. Tỷ lệ CTRSH được thu gom trên địa bàn TP Hưng Yên. Hiện trạng về phương tiện vận chuyển CTRSH của thành phố.
Vị trí, quy mô, tính chất và công nghệ áp dụng tại bãi chôn lấp CTR thành phố. Mức thu phí vệ sinh môi trường trên địa bàn thành phố Hưng Yên. Giá tri ̣của các tham số sử du ̣ng trong mô hı̀nh. Kết quả chạy mô hình theo các kịch bản.
61 vi DANH MỤC HÌNH Hình 2. Các nguồn phát sinh chất thải sinh hoạt. Sơ đồ phương pháp tạo Sơ đồ phân bố hộ gia đình. Sơ đồ phương pháp tạo Sơ đồ điểm trung chuyển và tuyến thu gom CTRSH.
Sơ đồ phương pháp xác định các hộ nằm trong phạm vi thu gom CTRSH. Sơ đồ phương pháp tạo Sơ đồ khối lượng rác tại điểm trung chuyển. Các agents trong mô hình và thuộc tính của chúng. Sơ đồ địa bàn nghiên cứu.
Biến động nhiệt độ trong năm 2017 tại TP Hưng Yên. Biến động ẩm độ trong năm 2017 tại TP Hưng Yên. Sơ đồ phát sinh CTRSH trên thành phố Hưng Yên. Thành phần CTRSH trên địa bàn thành phố Hưng Yên.
Mô hình hoạt động thu gom, vận chuyển CTRSH tại TP. Sơ đồ tuyến điểm thu gom Chất thải rắn sinh hoạt. Sơ đồ mô phỏng vị trí các hộ gia đinh và các công sở, trường học. Sơ đồ mô phỏng vị trí các hộ được thu gom rác thải.
Lượng rác tồn dư ước tính tại mỗi phường xã. Lượng rác tập trung tại các điểm thu gom. Sơ đồ cấu trúc mô hình hệ thống quản lý CTRSH. Giao diện mô hình mô phỏng hệ thống quản lý CTRSH theo tiếp cận agent-based.
Kết quả phân tích độ nhạy đối với một số tham số của mô hình. Tuyến thu gom tối ưu cho kịch bản 1. Tuyến thu gom tối ưu cho kịch bản 2. Các hộ không được thu gom theo phương án tối ưu của kịch bản 2.
64 vii TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Nguyễn Duy Trung Tên Luận văn: “Tối ưu hóa mạng lưới thu gom chất thải rắn sinh hoạt trên địa bàn Thành phố Hưng Yên, Tỉnh Hưng Yên”. Ngành: Khoa học môi trường Mã số: 8440301 Tên cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam Mục đích nghiên cứu - Đánh giá thực trạng công tác quản lý chất thải rắn sinh hoạt tại địa bàn TP. Hưng Yên - tỉnh Hưng Yên. - Phân tích mạng lưới thu gom chất thải rắn sinh hoạt, hình thức thu gom và công nghệ xử lý hiện tại trên địa bàn thành phố.
- Đề xuất mạng lưới thu gom chất thải rắn sinh hoạt tối ưu cho công tác quản lý chất thải rắn sinh hoạt tại TP. Hưng Yên - tỉnh Hưng Yên. Phương pháp nghiên cứu Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp, phương pháp điều tra, phương pháp xác định hệ số phát thải, phương pháp xây dựng Sơ đồ, phương pháp xây dựng mô hình và phân tích kịch bản để đưa ra kết luận và đề xuất phương pháp tối ưu hóa mạng lưới thu gom chất thải rắn sinh hoạt trên địa bàn Thành phố Hưng Yên, tỉnh Hưng Yên. Kết quả chính và kết luận Tìm hiểu được tình hình kinh tế - xã hội, tốc độ phát triển kinh tế, hiện trạng sử dụng đất, tình hình giao thông, giáo dục – y tế của Thành phố Hưng Yên.
Hiện trạng công tác quản lý chất thải rắn sinh hoạt trên địa bàn Thành phố Hưng Yên: nguồn phát sinh và khối lượng, hiện trạng phân loại, tái chế, tái sử dụng CTRSH, tình hình thu gom. Phân tích mạng lưới thu gom chất thải rắn sinh hoạt, hình thức thu gom, vận chuyển và công nghệ xử lý hiện tại trên địa bàn thành phố. Từ đó đưa ra các áp lực sẽ xảy ra đối với công tác thu gom rác thải, đưa ra các kịch bản dựa trên tốc độ phát triển kinh tế, dân số, đô thị hóa để lựa chọn được kịch bản tối ưu nhất trong công tác thu gom CTRSH. Từ kết quả phân tích dự báo, đề tài đề xuất một số giải pháp nằm tối ưu hóa mạng lưới thu gom, giảm áp lực lên công tác quản lý CTRSH, xử lý CTRSH của Thành phố.
viii THESIS ABSTRACT Author: Nguyen Duy Trung Thesis: “Optimizing domestic solid waste collection network in Hung Yen city, Hung Yen province”. Department: Environmental science Code: 8440301 Training institution: Vietnam National University of Agriculture Research purpose - Assessing the domestic solid waste management system in Hung Yen city, Hung Yen province. - Analyzing of domestic solid waste collection network, collection methods and current treatment technologies in the city. - Proposing collection network for optimizing domestic solid waste management system in Hung Yen city, Hung Yen province.
Reseach methods Secondary data collection methods, survey methods, methods of determining waste volume, methods of mapping, methods of model building, etc.