Chương 1: Hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh của doanh nghiệp TNHH Phát Triển Thương Mại An Phú. Tổng quan về vốn kinh doanh của doanh nghiệp: 1.Khái niệm vốn kinh doanh của doanh nghiệp: Để hoạt động sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp thực sự có hiệu quả thì điều đầu tiên mà các doanh nghiệp quan tâm và nghĩ đến là làm thế nào để có đủ vốn và sử dụng nó như thế nào để đem lại hiệu quả cao nhất. Vốn trong các doanh nghiệp là một quỹ tiền tệ đặc biệt. Mục tiêu của quỹ là để phục vụ cho sản xuất kinh doanh, tức là mục đích tích luỹ chứ không phải mục đích tiêu dùng như một vài quỹ tiền tệ khác trong các doanh nghiệp.
Vốn kinh doanh thường xuyên vận động và tồn tại dưới nhiều hình thức khác nhau trong các khâu của hoạt động sản xuất kinh doanh. Nó có thể là tiền, máy móc thiết bị, nhà xưởng, nguyên vật liệu, bán thành phẩm, thành phẩm…khi kết thúc một vòng luân chuyển thì vốn kinh doanh lại trở về hình thái tiền tệ. Như vậy, với số vốn ban đầu, nó không chỉ được bảo tồn mà còn được tăng lên do hoạt động sản xuất kinh doanh có lãi. Vốn kinh doanh của doanh nghiệp là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ giá trị tài sản được huy động và sử dụng vào hoạt động sản xuất kinh doanh nhằm mục đích sinh lời Căn cứ vào đặc điểm chu chuyển của vốn, có thể chia vốn kinh doanh thành hai loại: vốn cố định và vốn lưu động.Phân loại vốn: 1.
Căn cứ vào thời gian huy động: 7 Luan van Theo tiêu thức này, có thể phân chia vốn kinh doanh thành hai loại: vốn ngắn hạn (tạm thời) và vốn dài hạn (thường xuyên) Vốn ngắn hạn: Là các nguồn vốn có tính chất tạm thời như các khoản vay ngắn hạn ngân hàng hay các tổ chức tín dụng. Nguồn vốn vay này doanh nghiệp thường sử dụng để đáp ứng nhu cầu tạm thời về vốn và các nhu cầu bất thường khác. Vốn dài hạn: Là nguồn vốn có tính chất ổn định và lâu dài. Doanh nghiệp thường sử dụng nguồn vốn này để đầu tư mua sắm, xây dựng hay lắp đặt các tài sản cố định và một bộ phận tài sản lưu động thường xuyên cần thiết cho hoạt động sản xuất kinh doanh.
Nguồn vốn này bao gồm nguồn vốn chủ sở hữu, các khoản vay, nợ dài hạn 1.Căn cứ vào phạm vi huy động vốn: Căn cứ vào tiêu thức này có thể chia thành hai loại là vốn bên trong doanh nghiệp và vốn bên ngoài doanh nghiệp: Vốn bên trong doanh nghiệp: là nguồn vốn có thể huy động được từ các hoạt động của bản thân doanh nghiệp như lợi nhuận giữ lại, các khoản dự trữ, dự phòng, các khoản thu từ hoạt động thanh lý, nhượng bán tài sản cố định Vốn bên ngoài doanh nghiệp: là nguồn vốn mà doanh nghiệp có thể huy động được từ bên ngoài để đáp ứng nhu cầu về vốn cho hoạt động sản xuất kinh doanh như các khoản vốn vay ngân hàng hoặc tổ chức tín dụng, phát hành cổ phiếu, trái phiếu, liên doanh liên kết, vốn chiếm dụng.Căn cứ vào việc sử dụng vốn: Căn cứ vào vai trò và hình thức chu chuyển của vốn khi tham gia vào quá trình sản xuất kinh doanh có thể chia thành hai loại: vốn cố định và vốn lưu động 8 Luan van Vốn cố định là giá trị của các loại tài sản cố định (TSCĐ). Các loại tài sản này là những tài sản có giá trị lớn, thời gian sử dụng kéo dài qua rất nhiều chu kì kinh doanh của doanh nghiệp Trong nền kinh tế thị trường, TSCĐ không chỉ đơn thuần là TSCĐ hữu hình mà ở nhiều doanh nghiệp giá trị của các TSCĐ vô hình còn cao hơn cả TSCĐ của giá trị hữu hình. TSCĐ hữu hình: là những tư liệu lao động có hình thái vật chất thỏa mãn các tiêu chuẩn của TSCĐ hữu hình, tham gia vào nhiều chu kì kinh doanh mà vẫn giữ nguyên phần lớn hình thái vật chất ban đầu như nhà cửa, máy móc, thiết bị TSCĐ vô hình: là những tài sản không có hình thái vật chất, thể hiện một lượng giá trị đã đầu tư thỏa mãn các tiêu chuẩn của TSCĐ vô hình, tham gia vào nhiều chu kì kinh doanh như bằng phát minh, sáng chế, thương hiệu Đặc điểm chung của TSCĐ là tham gia vào nhiều chu kì sản xuất kinh doanh, trong quá trình đó hình thái vật chất và đặc tính sử dụng ban đầu ít thay đổi, song giá trị của nó lại được chuyển dịch từng phần vào giá trị sản phẩm sản xuất ra và được bù đắp mỗi khi sản phẩm tiêu thụ Nhà nước có quy định một tư liệu lao động phải thỏa mãn những tiêu chuẩn sau đây mới được xem là TSCĐ: Chắc chắn thu được lợi ích kinh tế trong tương lai Nguyên giá tài sản phải được xác định một cách đáng tin cậy Có thời gian sử dụng trên 1 năm Có giá trị từ 20 triệu trở lên Vốn lưu động: Vốn lưu động của doanh nghiệp là số vốn tiền tệ ứng trước để đầu tư, mua sắm tài sản lưu động trong doanh nghiệp. Trong quá trình sản xuất kinh doanh vốn lưu động không ngừng vận động qua các giai 9 Luan van đoạn của chu kỳ kinh doanh: dự trữ sản xuất, sản xuất và lưu thông.
Do vậy, muốn cho quá trình sản xuất được tiến hành một cách liên tục thì doanh nghiệp phải đảm bảo đủ vốn, nếu không thì quá trình luân chuyển vốn sẽ gặp nhiều khó khăn.Căn cứ vào nguồn hình thành vốn Căn cứ vào nguồn hình thành vốn có thể chia thành hai loại: vốn chủ sở hữu và nợ phải trả Vốn chủ sở hữu: là số vốn do các chủ sở hữu, các nhà đầu tư đóng góp và bổ sung từ kết quả kinh doanh. Đối với mọi loại hình doanh nghiệp, vốn chủ sở hữu được chia thành ba bộ phận chủ yếu: Vốn góp ban đầu: khi doanh nghiệp thành lập bao giờ cũng có một số vốn góp ban đầu nhất định do các cổ đông - chủ sở hữu đóng, số vốn đó được gọi là số vốn góp ban đầu. Tuy nhiên tùy hình sở hữu của doanh nghiệp sẽ quyết định tính chất và hình thức tạo vốn của bản thân doanh nghiệp. Nguồn vốn từ lợi nhuận không chia: là bộ phận lợi nhuận được sử dụng để tái đầu tư, mở rộng sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp Tăng vốn bằng cách phát hành cổ phiếu mới: đây là một hoạt động tài trợ dài hạn của doanh nghiệp, phát hành cổ phiếu mới để huy động vốn là một nguồn tài chính dài hạn rất quan trọng đối với doanh nghiệp.
Có hai loại cổ phiếu của doanh nghiệp có thể phát hành là cổ phiếu thường và cổ phiếu ưu đãi. Ngoài ra, vốn chủ sở hữu được bổ sung từ chênh lệch tỷ giá, chênh lệch đánh giá lại tài sản cố định Nợ phải trả: là số tiền vốn mà doanh nghiệp đi vay, chiếm dụng của các đơn vị tổ chức, cá nhân và do vậy doanh nghiệp phải có trách nhiệm trả 10 Luan van Để bổ sung cho quá trình sản xuất kinh doanh, doanh nghiệp có thể sử dụng nợ từ các nguồn: Nguồn tín dụng từ ngân hàng: là một trong những nguồn vốn quan trọng nhất, không chỉ đối với bản thân doanh nghiệp mà còn quan trọng đối với nền kinh tế quốc dân. Nguồn vốn tín dụng cũng có nhiều ưu điểm nhưng nguồn vốn này cũng có những hạn chế nhất định như điều kiện tín dụng, lãi suất vốn vay, các điều kiện đảm bảo tiền vay Nguồn vốn tín dụng thương mại: là nguồn vốn được doanh nghiệp huy động được thông qua hình thức bán trả chậm của nhà cung ứng nhiên liệu, công cụ dụng cụ lao động phục vụ sản xuất kinh doanh Phát hành trái phiếu công ty: doanh nghiệp cần lựa chọn loại trái phiếu nào phù hợp nhất với điều kiện cụ thể của từng doanh nghiệp mình và tình hình trên thị trường tài chính. Một số loại trái phiếu: trái phiếu có lãi suất cố định, trái phiếu có lãi suất thay đổi, trái phiếu có khả năng thu hồi, chứng khoán có khả năng chuyển đổi 1.Hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh: 1.
Nhóm chỉ tiêu đánh giá hiệu quả sử dụng tổng vốn Đánh giá về chỉ tiêu hiệu quả sử dụng vốn người ta thường dùng một số chỉ tiêu tổng quát như: Hiệu suất sử dụng tổng tài sản, doanh lợi vốn, doanh lợi vốn chủ sở hữu. - Hiệu suất sử dụng tổng tài sản: Hiệu suất sử dụng tổng tài sản = ( Tổng doanh thu / Tổng tài sản) Chỉ tiêu này cho biết một đồng tài sản đem lại bao nhiêu đồng doanh thu - .Hệ số sinh lời doanh thu .(ROA) ROA = Lợi nhuận sau thuế / Tổng tài sản 11 Luan van Đây là chỉ tiêu tổng hợp nhất được dùng để đánh giá khả năng sinh lợi của một đồng vốn đầu tư. Chỉ tiêu này còn được gọi là tỷ lệ hoàn vốn đầu tư, nó cho biết một đồng vốn đầu tư đem lại bao nhiêu đồng lợi nhuận. - Hệ số sinh lời vốn CSH (ROE) ROA = Lợi nhuận sau thuế / Vốn chủ sở hữu Hệ số sinh lời vốn chủ sở hữu phản ánh khả năng sinh lời của vốn chủ sở hữu, trình độ sử dụng vốn của người quản lý doanh nghiệp.
Nhóm chỉ tiêu đánh giá hiệu quả sử dụng vốn cố định Như trong phần trước đã trình bày, tài sản cố định là hình thái biểu hiện vật chất của vốn cố định. Vì vậy, để đánh giá được hiệu quả sử dụng vốn cố định thì cần phải đánh giá hiệu quả sử tài dụng sản cố định qua các chỉ tiêu: Hiệu suất sử dụng vốn cố định: ROA = Tổng doanh thu / Tổng tài sản cố định Hiệu quả sử dụng vốn cố định cho biết một đồng tài sản cố định tạo ra bao nhiêu đồng doanh thu thuần trong một năm. Tỉ suất lợi nhuận vốn cố định Chỉ tiêu này cho biết trung bình một đồng vốn cố định tạo ra bao nhiêu đồng lợi nhuận. Chỉ tiêu này càng lớn chứng tỏ việc sử dụng tài sản cố định là có hiệu quả.
Đây là một chỉ tiêu quan trọng đánh giá chất lương và hiệu quả đầu tư cung như chất lượng sử dụng vốn cố định của doanh nghiệp. Tỉ suất lợi nhuận vốn cố định = Lợi nhuận sau thuế / Vốn cố định bình quân Chỉ tiêu hàm lượng vốn cố định Phản ánh để tạo ra một đồng doanh thu trong kỳ cần bao nhiêu đồng vốn cố định. Hệ số này càng bé chứng tỏ doanh nghiệp sử dụng vốn cố đinh có hiệu quả và ngược lại .