Chương 1: Những vấn đề cơ bản về hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp. Chương 2: Thực trạng hiệu quả hoạt động kinh doanh tại CTCP xây dựng và dịch vụ tổng hợp Hoàng Hải. Chương 3: Một số giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh tại CTCP xây dựng và dịch vụ tổng hợp Hoàng Hải. Số liệu sử dụng Khoá luận sử dụng số liệu trong Báo cáo tình hình tài chính và Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh của Công ty cổ phần xây dựng và dịch vụ tổng hợp Hoàng Hải trong 3 năm 2019, 2020 và 2021 được cung cấp bởi phòng Tài chính - Kế toán của công ty.
NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH CỦA DOANH NGHIỆP 1. Lý luận về hiệu quả hoạt động kinh doanh Hoạt động kinh doanh được xây dựng trên nền tảng tối đa hóa lợi nhuận. Doanh nghiệp đạt được lợi nhuận càng cao thì thể hiện khả năng kinh doanh càng vượt trội. Tuy nhiên, chỉ duy nhất yếu tố lợi nhuận là không đủ để kết luận rằng doanh nghiệp có thực sự mạnh khỏe hay không.
Do đó ta phải nghiên cứu thêm hiệu quả hoạt động kinh doanh, để trả lời các câu hỏi về sức mạnh tài chính, hiệu quả quản lý, sự phát triền bền vững cũng như là chỗ đứng của doanh nghiệp trên thương trường. Khái niệm về hiệu quả hoạt động kinh doanh Định nghĩa về Doanh nghiệp: “một tổ chức kinh tế có định danh riêng, có tài sản, có trụ sở giao dịch ổn định, được đăng ký kinh doanh theo quy định của nhà nước và pháp luật với mục đích tiến hành các hoạt động kinh doanh.” Định nghĩa về Kinh doanh: “hoạt động của tổ chức hoặc cá nhân với mục đích thu về lợi nhuận qua một loạt các hoạt động như: bán hàng, quản trị, tiếp thị, tài chính, kế toán, sản xuất.” Với định nghĩa này, ta có thể thấy được kinh doanh là một hoạt động cực kỳ phổ biến và phong phú của nhân loại. Hoạt động kinh doanh thường được thông qua các thể chế kinh doanh như Tập đoàn, Công ty nhưng cũng có thể là hoạt động tự thân của các cá nhân sản xuất-buôn bán nhỏ lẻ như hộ gia đình. Dước các góc độ nghiên cứu khác về vấn đề hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp, ta có thể chia khái niệm của hiệu quả kinh doanh theo các quan điểm khác nhau ra bốn nhóm sau: - Nhóm một: “Là kết quả cuối cùng trong hoạt động kinh doanh, quy về doanh thu tiêu thụ hàng hóa.” - Nhóm hai: “Là quan hệ tỉ lệ giữa phần tăng thêm của kết quả và phần tăng thêm về chi phí” - Nhóm ba: “Là đại lượng so sánh kết quả thu được và chi phí bỏ ra để thu được kết quả 4 đó.” - Nhóm bốn: “Thể hiện được mối quan hệ giữa sự vận động của chi phí tạo ra kết quả đó, đồng thời phản ánh được trình độ sử dụng các nguồn lực sản xuất.” – Trích Tài chính doanh nghiệp hiện đại, Trần Ngọc Thơ (2008), NXB Thống kê, Hà Nội.
Các quan điểm trên đều có sự phân biệt nhất định, tuy nhiên vẫn có một sự tương đồng là hiệu quả kinh doanh chịu ảnh hưởng bởi doanh thu tạo ra và chi phí. Ta có thể hiểu hiệu quả hoạt động kinh doanh là một phạm trù kình tế có khả năng phản ánh được trình độ của doanh nghiệp trong việc lợi dụng tất cả các nguồn lực có thể để đạt được các mục tiêu kinh doanh nhất định. Mục tiêu cuối cùng của việc so sánh hiệu quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp cũng chính là so sánh sự chênh lệch lợi nhuận hay nói cách khác là chi phí đầu vào và đầu ra, chi phí đầu tư và doanh thu. Nghiên cứu hiệu quả hoạt động kinh doanh của một doanh nghiệp là hành động nghiên cứu cơ cấu tài chính và các chỉ tiêu kinh doanh của doanh nghiệp.
Dựa vào các số liệu đó mà chúng ta có thể đánh giá tác động của các yếu tố nội sinh và ngoại sinh đến khả năng sinh lời của doanh nghiệp. Rút kinh nghiệm từ các bài học trong quá khứ, đưa ra các giải pháp cho nhũng vấn đề hiện tại và tạo các hướng đi tương lai cho doanh nghiệp. Hiệu quả hoạt động kinh có thể được phân loại thành hiệu quả kinh doanh ngắn hạn và dài hạn; tổng hợp và qua từng lĩnh vực; đầu tư và kinh doanh. Và nó bị tác động bởi các yếu tố bên trong (lực lượng lao động, công nghệ kỹ thuật, nhân tố quản trị, hệ thống thông tin, nhân tố tính toán kinh tế) và bên ngoài doanh nghiệp (môi trường pháp lý, môi trường kinh tế, các yếu tố cơ sở hạ tầng).
Tóm lại, ta có định nghĩa tổng quát nhất về hiệu quả kinh doanh như sau: Hiệu quả kinh doanh là một chỉ tiêu kinh tế tổng hợp phản ánh trình độ sử dụng nguồn lực, tài chính của doanh nghiệp nhằm đạt hiệu quả cao nhất. Vai trò của hiệu quả hoạt động kinh doanh Ở tầm vĩ mô, hiệu quả hoạt động kinh doanh gắn liền với hiệu quả của nền kinh tế. Bởi vì, tổng thể nền kinh tế là tập hợp của các cá thể kinh doanh. Doanh nghiệp hoạt động 5 trong nền kinh tế thị trường càng hiệu quả thì đóng góp cho nền kinh tế quốc dân của doanh nghiệp đó càng to lớn bấy nhiêu.
Góp phần tác động trực tiếp đến đà tăng trưởng kinh tế, đời sống xã hội, an ninh xã hội. Ở tầm vi mô, hiệu quả kinh doanh sẽ biểu hiện qua các chỉ số đánh giá, thể hiện được trình độ trong lao động, công nghệ, quản lý vốn và nguồn lực của doanh nghiệp. Đây là chìa khóa xác định xem doanh nghiệp hoạt động có hiệu quả hay không, là thước đo chuẩn mực được sử dụng rộng rãi bởi doanh nghiệp cũng như là nhà đầu tư trong việc đưa ra các quyết định kinh tế. Các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp 1.
Môi trường bên ngoài *Môi trường chính trị - pháp luật: Doanh nghiệp khi thực hiện hoạt động kinh doanh luôn luôn phải chịu trách nhiệm trước pháp luật của nhà nước sở tại. Mở rộng hơn nữa là phải chịu trách nhiệm trước luật pháp quốc tế. Do đó, để đảm bảo tính liên tục của HĐKD, doanh nghiệp cần nghiên cứu các thể chế chính trị, hệ thống các văn bản pháp lý cũng như là nhũng chính sách, đạo luật, bộ luật và quy định, đặc biệt là sự ổn định của chính phủ của từng quốc gia để có thể nghiêm túc thi hành và chấp thuận luật pháp của quốc gia đó. Từng nghành nghề kinh doanh khác nhau sẽ có hệ thống luật pháp và các chính sách khác nhau.
Những thứ này cũng sẽ có sự khác nhau giữa những quốc gia khác nhau. Bởi vậy, sự thay đổi môi trường chính trị có thể mang lại những lợi ích cho một nhóm doanh nghiệp này nhưng lại đưa ra những khó khăn cho nhóm doanh nghiệp khác. Doanh nghiệp cần cân nhắc kỹ lưỡng trong việc lựa chọn môi trường môi trường chính trị - pháp luật nếu điều kiện cho phép. 6 *Môi trường kinh tế: Các yếu tố của môi trường bên ngoài có thể tác động đến HQKD của doanh nghiệp ta có thể nhắc đến là: Lãi suất và xu hướng biến động của lãi suất; Tốc độ tăng trưởng của nền kinh tế; Tỷ lệ lạm phát; Mức thuế thu nhập và hệ thống thuế; Tốc độ tăng trưởng chung của nền kinh tế.
Đây là một vài những yếu tố quan trọng mà doanh nghiệp cần phải chú ý tới đối với môi trường kinh tế. Chúng luôn luôn chứa đựng những rủi ro, thách thức và đi cùng với đó là những cơ hội cần được doanh nghiệp vượt qua và tận dụng bằng những chiến lược của mình. *Các yếu tố thuộc cơ sở hạ tầng và yếu tố tự nhiên: Các yếu tố cơ sở hạ tầng như là hệ thống giao thông, phương tiện vận chuyển, hệ thống liên lạc, điện, nước, giải trí,…; cùng với các yếu tố tự nhiên như là yếu tố thời tiết, khí hậu, mùa vụ, yếu tố tài nguyên thiên nhiên (đối với các doanh nghiệp thuộc lĩnh vực khai thác tài nguyên thiên nhiên), yếu tố vị trí địa lý đều ảnh hưởng trực tiếp đến HQKD của doanh nghiệp. Nếu các yếu tố này đều tốt và phù hợp với doanh nghiệp thì sẽ tạo ra tiền đề vững chắc trong việc gia tăng doanh thu, cắt giảm chi phí, nâng cao HQKD.
Ngược lại, nếu các yếu tố này đều không thuận lợi và phù hợp sẽ làm cho HĐKD của doanh nghiệp bất ổn định, làm giảm HQKD. Môi trường bên trong *Nhân tố quản trị doanh nghiệp: Doanh nghiệp cần có một bộ máy quản trị hoạt động linh hoạt và trơn tru. Nhiệm vụ của bộ này là xây dựng một chiến lược kinh doanh cho doanh nghiệp với mục tiêu phát triển và nâng cao lợi nhuận. Nếu chiến lược này mà càng phù hợp, hợp lý với môi trường kinh doanh và khả năng của doanh nghiệp thì hiệu quả hoạt động SXKD sẽ càng được định hướng và cải thiện một cách rõ ràng.
7 *Lực lượng lao động: Nguồn nhân lực là một yếu tố đầu vào chủ chốt. Quy mô, trình độ, năng lực và tinh thần trách nhiệm của nguồn nhân lực lao động ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất sản xuất, chất lượng sản phẩm và dịch vụ, từ đó ảnh hưởng tới tốc độ tiêu thụ và sử dụng sản phẩm dịch vụ, dẫn tới sự thay đổi về doanh thu và lợi nhuận của công ty, quyết định sự tăng giảm trong HQKD của doanh nghiệp. Do đó, doanh nghiệp cần thực hiện tốt khâu tuyển chọn lao động, tuyển đúng người, đúng việc, theo đúng quy định, cũng như là thực hiện và đảm bảo tốt môi trường lao động, lương thưởng, quyền lợi và chính sách đãi ngộ, đền bù cho người lao động. *Cơ sở vật chất và kỹ thuật: Cơ sở vật chất và kỹ thuật trong doanh nghiệp là yếu tố vật chất hữu hình quan trọng phục vụ cho quá trình SXKD của doanh nghiệp, làm nền tảng quan trọng để doanh nghiệp tiến hành các hoạt động kinh doanh.
Cơ sở vật chất đem lại sức mạnh kinh doanh cho doanh nghiệp trên cơ sở tỷ lệ sinh lời của tài sản. Cơ sở vật chất dù chiếm tỷ trọng lớn hay nhỏ trong tổng tài sản của doanh nghiệp thì nó vẫn có vai trò quan trọng thúc đẩy các hoạt động kinh doanh, thể hiện bộ mặt kinh doanh của doanh nghiệp qua hệ thống nhà xưởng, kho tàng, cửa hàng, bến bãi,. Cơ sở vật chất kỹ thuật của doanh nghiệp càng được bố trí hợp lý bao nhiêu thì càng góp phần đem lại hiệu quả cao bấy nhiêu.