Chương 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI 1. CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU VỀ TỔ CHỨC, HOẠT ĐỘNG CỦA BỘ MÁY NHÀ NƯỚC 1. Ở ngoài nước - Cuốn sách "Mô hình tổ chức và hoạt động của nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam", Đào Trí Úc (Chủ biên) [14]. Trên cơ sở khái quát về mô hình tổ chức bộ máy nhà nước trên thế giới, tác giả nêu sự khác biệt và tính phổ quát về nhà nước pháp quyền.
Xây dựng nhà nước pháp quyền là yêu cầu, giá trị cơ bản của chế độ dân chủ, tạo nên sự đồng thuận xã hội. Tác giả chỉ ra những đặc điểm của nhà nước pháp quyền, những đặc trưng của nhà nước pháp quyền Việt Nam, đồng thời đề xuất mô hình tổng thể tổ chức cơ quan lập pháp, hành pháp và tư pháp ở Việt Nam. - Luận án tiến sĩ quản lý hành chính công “Tổ chức và hoạt động của chính quyền tỉnh theo hướng xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam”, Nguyễn Hồng Diên [1]. Công trình đã nghiên cứu cơ sở lý luận về tổ chức hoạt động của chính quyền cấp tỉnh theo hướng xây dựng nhà nước pháp quyền.
Luận án cũng đã tập trung nghiên cứu thực trạng tổ chức và hoạt động của chính quyền cấp tỉnh trong thời gian qua và đánh giá việc tổ chức và hoạt động của chính quyền cấp tỉnh phù hợp với thực tế ở Việt Nam. Để góp phần vào việc tổ chức và hoạt động của chính quyền cấp tỉnh, luận án đã đưa ra một số quan điểm và giải pháp đổi mới tổ chức chính quyền cấp tỉnh đáp ứng yêu cầu xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam. Từ các giải pháp trên, luận án đã đưa ra mô hình tổ chức chính quyền tỉnh, đã đề xuất mô hình tổng thể về tổ chức chính quyền tỉnh trong nhà nước pháp quyền ở Việt Nam. Tuy nhiên, luận án cũng chỉ dừng lại trong việc đổi 8 mới tổ chức và hoạt động của chính quyền tỉnh, chưa làm rõ về cơ cấu bộ máy hành chính các cấp; chưa đề ra hướng cải cách mang tính cụ thể; chưa làm rõ chức năng nhiệm vụ, quyền hạn của các cấp chính quyền.
- Cuốn sách “Hoàn thiện tổ chức và hoạt động của Bộ, cơ quan ngang bộ trong quá trình cải cách hành chính ở Việt Nam”, Đặng Xuân Phương [12]. Tác giả đã nghiên cứu cơ sở lý luận về khái niệm, tính chất, vai trò, chức năng nhiệm vụ của bộ, cơ quan ngang bộ, đồng thời đã nêu lên cơ cấu tổ chức và hình thức tổ chức hoạt động, cơ chế làm việc của bộ, cơ quan ngang bộ. Tác giả đã nêu thực tiễn về tổ chức và hoạt động của bộ, cơ quan ngang bộ, những bất cập, hạn chế về tổ chức và hoạt động của bộ, cơ quan ngang bộ ở Việt Nam, có tham khảo kinh nghiệm cải cách hành chính của một số nước trên thế giới, đa đưa ra một số phương hướng và giải pháp cho việc hoàn thiện tổ chức và hoạt động của bộ, cơ quan ngang bộ ở Việt Nam trong cải cách hành chính, một vấn đề quan trọng của tiến trình đổi mới, chủ động hội nhập kinh tế quốc tế của đất nước. - Cuốn “Tổ chức sự kiện theo chuẩn mực văn hóa”, Nguyễn Văn Hậu [5].
Cuốn sách được kết cấu thành 3 phần, có sự liên kết chặt chẽ thành một thể thống nhất để làm rõ cho vấn đề về tổ chức sự kiện theo chuẩn mực văn hóa trong các cơ quan nhà nước hiện nay. Phần một của cuốn sách đề cập tới các vấn đề chung về tổ chức sự kiện theo chuẩn mực văn hóa hành chính. Qua đó cho chúng ta góc nhìn cơ bản toàn diện về công tác tổ chức sự kiện hiện nay như tên gọi, lịch sử hình thành, vai trò, ý nghĩa, cũng như các loại sự kiện, nội dung, quy trình,… Phần hai tác giả đi vào nội dung quản lý nhà nước về đảm bảo chuẩn mực văn hóa trong tổ chức sự kiện. Trong phần này tác giả cho thấy tầm quan trọng của vấn đề xây dựng văn bản quy phạm pháp luật đối với việc đảm bảo chuẩn mực văn hóa trong tổ chức sự kiện; vấn đề xây dựng bộ máy, nhân sự 9 quản lý nhà nước về tổ chức sự kiện; xây dựng cơ chế, biện pháp hướng dẫn, kiểm tra, đánh giá và xử lý vi phạm chuẩn mực văn hóa; qua đó tác giả cũng chỉ ra kinh nghiệm của quốc tế trong lĩnh vực tổ chức sự kiện chuyên nghiệp.
Phần ba của cuốn sách tác giả đi vào vấn đề thực hiện chuẩn mực văn hóa hành chính trong tổ chức sự kiện. Trong phần này tác giả đi vào chỉ ra các yêu cầu cần thiết để đảm bảo cho công tác thực hiện chuẩn mực văn hóa hành chính được diễn ra đúng với chuẩn mực quốc tế, quốc gia, đúng với thuần phong mỹ tục ở từng nơi. Tác giả cũng chỉ ro để thực hiện được điều đó cần đảm bảo giữ vững mục tiêu, đảm bảo về cơ sở vật chất, đảm bảo về tính tự chủ, tính chuyên nghiệp, hiện đại kết hợp với truyền thống trong tổ chức sự kiện,… Tuy nhiên, cuốn sách tiếp cận theo hướng của đề tài khoa học, đi từ quan niệm chung về vấn đề, đến nội dung quản lý và thực hiện theo chuẩn mực của vấn đề, chưa cụ thể hóa vào vấn đề tổ chức sự kiện, các hướng giải pháp còn mang tính chung chung. - Cuốn “Kỹ năng quản lý tổ chức”, Nguyễn Văn Hậu [3].
Cuốn sách là tập hợp của 6 chuyên đề: chuyên đề về lập kế hoạch phát triển tổ chức; chuyên đề về phân công, phối hợp trong hoạt động công vụ; chuyên đề về kỹ năng phân tích công việc và ra quyết định; chuyên đề về kỹ năng phân tích, tổ chức thực hiện và kiểm tra, kiểm soát; chuyên đề quản lý rủi ro; chuyên đề tâm lý và phong cách lãnh đạo. Mỗi một chuyên đề là một khâu trong chu trình của quản lý, tác giả đã rất cụ thể từng hoạt động, mỗi khâu là một kỹ năng tương ứng. Tuy nhiên, do tiếp cận theo chuyên đề độc lập nên giữa các khâu này chưa có sự kết nối với nhau, chưa tạo nên sự thống nhất trong hoạt động của một tổ chức. - Cuốn sách “Kỹ năng nghiệp vụ hành chính”, Nguyễn Văn Hậu [4].
Cuốn sách là tập hợp của 8 chuyên đề: Chuyên đề về kỹ năng tổ chức và điều hành cuộc họp; chuyên đề kỹ thuật tham mưu trong tổ chức; chuyên đề kỹ năng phân tích và xử lý thông tin; chuyên đề soạn thảo, ban hành và 10 đánh giá văn bản; chuyên đề tổ chức giải quyết văn bản, lập hồ sơ; chuyên đề kỹ năng giao tiếp, lễ tân văn phòng; chuyên đề kỹ năng thuyết trình, thuyết phục; chuyên đề kỹ năng quản lý thực thi công việc. Mỗi một chuyên đề là một kỹ năng rất cơ bản và quan trọng trong công tác văn phòng, đặc biệt là đối với các nhà quản lý, lãnh đạo khối văn phòng. Các kỹ năng trên thường xuyên, liên tục diễn ra trong cơ quan, tổ chức, do đó cuốn sách là cẩm nang quan trọng đối với công tác hành chính văn phòng. Tuy nhiên, cũng giống như cuốn “kỹ năng quản lý tổ chức” cuốn sách này được viết theo kết cấu chuyên đề riêng biệt của công tác văn phòng, sự gắn kết giữa các chuyên đề chưa được liền mạch đối với hoạt động chung của tổ chức.
Ở Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào - Luận án tiến sĩ “Đổi mới tổ chức, hoạt động của bộ máy hành chính nhà nước Cộng hoà Dân chủ nhân dân Lào hiện nay”, Pathana Souk Aloun [41]. Tác giả phân tích làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn của công tác đổi mới tổ chức và hoạt động của bộ máy hành chính nhà nước của CHDCND Lào. Tác giả đã làm rõ thực trạng, quá trình phát triển, đổi mới tổ chức và hoạt động của bộ máy hành chính nhà nước của CHDCND Lào, chỉ ra một số hạn chế và nhược điểm của bộ máy hành chính Nhà nước Lào trong giai đoạn bắt đầu bước vào đổi mới. Trên cơ sở đó, tác giả đề xuất phương hướng cụ thể để giải quyết tồn tại, thúc đẩy quá trình đổi mới tổ chức và hoạt động của bộ máy hành chính nhà nước của CHDCND Lào.
- Luận án tiến sĩ "Cơ sở lý luận và thực tiễn đổi mới tổ chức bộ máy chính quyền cấp tỉnh ở nước CHDCND Lào", Kham khoong Phôm Ma Pan Nha [35]. Luận án đã đi sâu nghiên cứu một cách có hệ thống về đổi mới tổ chức bộ máy hành chính nhà nước CHDCND Lào nói chung và làm rõ cơ sở lý 11 luận về tổ chức bộ máy chính quyền địa phương, nhất là tổ thức chính quyền cấp tỉnh nói riêng đặt trong mô hình và hệ thống tổ chức bộ máy hành chính nhà nước ở địa phương của CHDCND Lào. Tác giả chủ yếu tập trung phân tích, đánh giá khái quát và tương đối hệ thống về thực trạng tổ chức bộ máy chính quyền cấp tỉnh ở CHDCND Lào qua các giai đoạn lịch sử, nhất là trong thời kỳ đổi mới từ năm 1991 đến nay; nêu ra những thành tựu, khuyết điểm, rút ra một số nguyên nhân và bài học kinh nghiệm chủ yếu trong quá trình thực hiện các chủ trương, chính sách vừa qua. Bên cạnh đó, tác giả đề xuất các quan điểm, giải pháp nhằm tiếp tục đổi mới tổ chức và hoạt động bộ máy chính quyền cấp tỉnh vững mạnh, minh bạch và hiệu quả theo hướng xây dựng tỉnh thành đơn vị chiến lược nhằm đáp ứng yêu cầu của Đảng và nhà nước CHDCND Lào trong giai đoạn mới.
CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU VỀ TỔ CHỨC, HOẠT ĐỘNG CỦA VĂN PHÒNG 1. Ở ngoài nước - Cuốn sách “Quản trị hành chánh văn phòng”, Nguyễn Hữu Thân [16]. Theo tác giả thì bất cứ cấp quản trị nào có văn phòng làm việc đều phải quản trị văn phòng của mình gọi là quản trị hành chính văn phòng. Việt Nam là thành viên của Hiệp hội các nước Đông Nam Á (ASEAN) từ năm 1995, thành viên của APEC và đã gia nhập chính thức vào Tổ chức thương mại thế Giới WTO vào ngày 11-1-2007.
Chính vì vậy cần phải quản trị hành chính văn phòng theo tiêu chuẩn hiện đại mà các nước ASEAN và các nước công nghiệp phát triển đang áp dụng. Với cuốn sách này, tác giả đã chỉ ra chủ thể của quản trị văn phòng đó là trưởng phòng (hoặc giám đốc) và thư ký; mối quan hệ giữa trưởng phòng (hoặc giám đốc) và thư ký; và bối cảnh của quản trị văn phòng.