Chương 1. Những vấn đề chung về tổ chức thực hiện Kết luận nội dung tố cáo do Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện ban hành. Thực trạng tổ chức thực hiện Kết luận nội dung tố cáo do Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện Bình Chánh, Thành phố Hồ Chí Minh ban hành và nguyên nhân. Yêu cầu, giải pháp và lộ trình tổ chức thực hiện Kết luận nội dung tố cáo do Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện ban hành.
8 CHƢƠNG 1 NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ TỔ CHỨC THỰC HIỆN KẾT LUẬN NỘI DUNG TỐ CÁO DO CHỦ TỊCH ỦY BAN NHÂN DÂN CẤP HUYỆN BAN HÀNH 1. Khái niệm, đặc điểm, vai trò tổ chức thực hiện Kết luận nội dung tố cáo do Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện ban hành 1. Khái niệm tổ chức thực hiện Kết luận nội dung tố cáo do Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện ban hành “Giải quyết tố cáo là việc thụ lý, xác minh, Kết luận nội dung tố cáo và xử lý Kết luận nội dung tố cáo của người giải quyết tố cáo” [16, Khoản 7 Điều 2]. Qua đó, chúng ta có thể hiểu giải quyết tố cáo là hành vi xem xét, xác minh, kết luận và đưa ra hướng xử lý đối với hành vi vi phạm pháp luật theo đúng trình tự, thủ tục do Luật định.
Tại Thông tư số 68-TTR/XKT ngày 29 tháng 03 năm 1973 không quy định quá trình giải quyết tố cáo kết thúc bằng hình thức nào mà chỉ quy định “sau khi đã điều tra, xác minh, cán bộ đi điều tra phải làm báo cáo bằng văn bản về kết quả những việc đã điều tra, xác minh, c nhận xét, kết luận của từng sự việc và đề ra ý kiến giải quyết cụ thể của mình. Trong trường hợp hai bên đương sự không nhất trí với dự kiến xét, giải quyết thì phải mở hội nghị xét giải quyết. Kết thúc hội nghị phải có biên bản kết luận đúng sai từng sự việc, c chữ ký của người chủ trì hội nghị và của đương sự. Căn cứ vào tài liệu đã được điều tra, xác minh và biên bản hội nghị xét xử, đề ra quyết định xử lý.
Quyết định xử lý phải ghi rõ thời hạn thực hiện” [21]. Đến Nghị định số 58-HĐBT ngày 29 tháng 3 năm 1982 mới quy định khi xét giải quyết các khiếu nại, tố cáo của công dân phải ban hành kết luận, cụ thể: “sau khi thu thập các tài liệu, chứng cứ, lập thành hồ sơ, kết luận nêu rõ các điều đúng, sai của cả hai bên đương sự, nêu rõ các biện pháp giải quyết và thông báo cho đương sự biết” [10]. 9 Kết luận nội dung tố cáo phản ánh kết quả của việc xem xét, xác minh, kết luận, xử lý hành vi vi phạm pháp luật bị tố cáo; là đánh giá của chủ thể có thẩm quyền đối với nội dung tố cáo, xác định việc tố cáo đó đúng, đúng một phần hay sai toàn bộ, xác định trách nhiệm của từng cá nhân, từ đó có các biện pháp xử lý nghiêm minh đối với các hành vi vi phạm pháp luật. Do đó, Kết luận nội dung tố cáo có giá trị quan trọng trong hoạt động giải quyết tố cáo, phản ánh tập trung nhất kết quả toàn bộ quá trình giải quyết tố cáo.
Tuy nhiên, pháp luật về tố cáo từ trước đến nay không giải thích thuật ngữ “Kết luận nội dung tố cáo” và giá trị pháp lý của Kết luận nội dung tố cáo cũng chưa được quy định rõ. Tuy không giải thích Kết luận nội dung tố cáo là gì nhưng Luật Tố cáo năm 2018 quy định về nội dung bắt buộc phải có trong Kết luận nội dung tố cáo. Theo quy định hiện hành, Kết luận nội dung tố cáo phải được thể hiện bằng văn bản theo đúng quy định vì chỉ có thể hiện bằng văn bản và phải tuân theo quy định của Luật Tố cáo và Mẫu số 12 của Nghị định số 31/2019/NĐ-CP ngày 10 tháng 4 năm 2019 của Chính phủ thì Kết luận nội dung tố cáo mới có hiệu lực pháp lý buộc các chủ thể có liên quan thi hành. Hoạt động giải quyết tố cáo nhằm mục đích chính là “kết luận” nội dung tố cáo đúng hay sai và xử lý đối với hành vi vi phạm pháp luật nên bản chất của hoạt động giải quyết tố cáo là việc “xem xét, xác minh, kết luận, xử lý” của cơ quan có thẩm quyền.
Từ bản chất là việc “xem xét, xác minh, kết luận, xử lý” nên Kết luận nội dung tố cáo phải chứa đựng các nội dung xem xét, xác minh, kết luận, xử lý đối với chủ thể có hành vi vi phạm pháp luật do chủ thể có thẩm quyền giải quyết tố cáo ban hành. Từ đó chúng ta có thể quan niệm: Kết luận nội dung tố cáo là văn bản hành chính; thể hiện ý chí của chủ thể có thẩm quyền giải quyết tố cáo trong việc xem xét, xác minh, kết luận việc thực hiện chính sách, pháp luật, nhiệm vụ, quyền hạn bị tố cáo; thể hiện tính quyền lực nhà nước và c tính bắt buộc thực hiện. Theo khoản 2 Điều 13 và khoản 2 Điều 18 Luật Tố cáo năm 2018 chúng ta có thể khái quát Kết luận nội dung tố cáo do Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện ban hành bao gồm: “Kết luận nội dung tố cáo đối với hành vi vi phạm pháp luật trong việc thực hiện nhiệm vụ, công vụ của Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã, Phó Chủ 10 tịch Ủy ban nhân dân cấp xã, cán bộ, công chức, viên chức khác do Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện bổ nhiệm, quản lý trực tiếp; của cơ quan, tổ chức do Ủy ban nhân dân cấp huyện quản lý trực tiếp; của người đứng đầu, cấp ph của người đứng đầu đơn vị sự nghiệp công lập, công chức, viên chức do Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện bổ nhiệm, quản lý trực tiếp; đơn vị sự nghiệp công lập do Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện quản lý trực tiếp” [16, khoản 2 Điều 13 và khoản 2 Điều 18]. Như vậy, Kết luận nội dung tố cáo do Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện ban hành là văn bản hành chính; thể hiện ý chí của Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện trong việc xem xét, xác minh, kết luận và xử lý đối với việc thực hiện chính sách, pháp luật, nhiệm vụ, quyền hạn bị tố cáo; thể hiện tính quyền lực nhà nước và c tính bắt buộc thực hiện.
Mục đích của tố cáo nhằm ngăn chặn, hạn chế kịp thời mọi hành vi vi phạm để bảo vệ lợi ích Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của công dân, cơ quan, tổ chức. Nhưng mục đích của việc tố cáo có phát huy hiệu quả hay không thông qua việc Kết luận nội dung tố cáo được thực hiện kịp thời, nghiêm túc, đầy đủ, công khai. Mặc dù việc tổ chức thực hiện Kết luận nội dung tố cáo có tầm quan trọng trong công tác giải quyết tố cáo nhưng chưa có văn bản pháp lý đưa ra khái niệm tổ chức thực hiện Kết luận nội dung tố cáo. Thông qua Kết luận nội dung tố cáo đã xác lập các chủ thể phải thực hiện, các nội dung cần thực hiện.
Kết luận nội dung tố cáo giúp các chủ thể xác định các công việc phải làm. Tổ chức thực hiện Kết luận nội dung tố cáo chính là giai đoạn đưa các biện pháp xử lý đối với hành vi vi phạm pháp luật thành hành động và thực hiện trên thực tế. Việc tổ chức thực hiện cũng được xem xét dựa vào tính khả thi của Kết luận nội dung tố cáo. Qua đó, chúng ta có thể khái quát tổ chức thực hiện Kết luận nội dung tố cáo như sau: Theo quy định pháp luật, tổ chức thực hiện Kết luận nội dung tố cáo là các hoạt động của các chủ thể có liên quan vận dụng các quy định pháp luật nhằm bảo đảm cho các yêu cầu của Kết luận nội dung tố cáo được hiện thực hóa trong đời sống xã hội.
11 Trong công tác quản lý Nhà nước, tổ chức thực hiện Kết luận nội dung tố cáo là cách thức hoạt động để thực hiện nghiêm túc, đầy đủ Kết luận nội dung tố cáo. Theo thực tiễn, tổ chức thực hiện Kết luận nội dung tố cáo là việc xây dựng, hoàn thiện những quy trình nội bộ, lộ trình, thời gian cụ thể để đảm bảo hiệu quả quản lý Nhà nước về tố cáo. Tóm lại, tổ chức thực hiện Kết luận nội dung tố cáo do Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện ban hành là hoạt động mang tính quyền lực nhà nước của các chủ thể có liên quan tiến hành thực hiện hoặc chỉ đạo, đôn đốc cơ quan, đơn vị thuộc thẩm quyền triển khai thực hiện các nội dung được nêu trong Kết luận nội dung tố cáo theo trình tự, thủ tục do pháp luật quy định để Kết luận nội dung tố cáo có hiệu lực thực thi trên thực tế và báo cáo kết quả thực hiện cho Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện. Đặc điểm tổ chức thực hiện Kết luận nội dung tố cáo do Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện ban hành - Tổ chức thực hiện Kết luận nội dung tố cáo là hoạt động mang tính quyền lực nhà nước Kết luận nội dung tố cáo là văn bản hành chính nên nó mang tính chất mệnh lệnh hành chính, thể hiện tính quyền lực nhà nước và có tính chất bắt buộc thực hiện.
- Chủ thể thực hiện Kết luận nội dung tố cáo bao gồm Người giải quyết tố cáo, người bị tố cáo và các cơ quan, tổ chức, cá nhân c liên quan Tổ chức thực hiện Kết luận nội dung tố cáo là hoạt động của các chủ thể có liên quan nhằm bảo đảm Kết luận nội dung tố cáo được thực hiện trên thực tế. Theo quy định tại Chương V Luật Tố cáo năm 2018, xác định trách nhiệm của các chủ thể trong việc thực hiện Kết luận nội dung tố cáo bao gồm: Người giải quyết tố cáo; người bị tố cáo; cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan. - Tổ chức thực hiện Kết luận nội dung tố cáo là hành vi của các chủ thể được thể hiện dưới dạng hành động Thực hiện pháp luật của các chủ thể thông qua hành vi hành động hoặc hành vi không hành động. Khi Kết luận nội dung tố cáo được ban hành, các chủ thể có 12 liên quan có trách nhiệm thực hiện kịp thời, đúng thời hạn và đầy đủ các nghĩa vụ đã được xác định rõ tại Kết luận nội dung tố cáo.