PHẦN MỞ ĐẦU VÀ KẾT LUẬN GỒM 03 CHƢƠNG : - Chƣơng 1 : Lí luận cơ bản về tổ chức kế toán tiền lƣơng và các khoản trích theo lƣơng trong doanh nghiệp. - Chƣơng 2: Thực trạng tổ chức kế toán tiền lƣơng và các khoản trích theo lƣơng của công ty Thành Long - Chƣơng 3: Một số giải pháp nhằm hoàn thiện tổ chức kế toán tiền lƣơng và các khoản trích theo lƣơng tại công ty TNHH Một thành viên Công nghiệp tàu thuỷ Thành Long. Sinh viên: Phạm Thị Thu Trang - Lớp QT1001K 6 Tổ chức công tác kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương tại công ty TNHH một thành viên công nghiệp tàu thuỷ Thành Long CHUƠNG 1 LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ TỔ CHỨC KẾ TOÁN TIỀN LƢƠNG VÀ CÁC KHOẢN TRÍCH THEO LƢƠNG TRONG DOANH NGHIỆP 1. Khái quát chung về tiền lƣơng và các khoản trích theo lƣơng trong doanh nghiệp: 1.
Khái niệm, ý nghĩa, vai trò của tiền lƣơng và các khoản trích theo lƣơng trong doanh nghiệp: - Khái niệm, ý nghĩa, vai trò của tiền lương trong doanh nghiệp: * Khái niệm: Quá trình sản xuất là quá trình kết hợp các yếu tố cơ bản (lao động, đối tƣợng lao động và tƣ liệu lao động) đồng thời cũng là quá trình tiêu hao chúng nhằm tạo ra của cải vật chất cho xã hội, trong đó lao động là yếu tố có tính chất quyết định. Lao động là hoạt động chân tay và trí óc con ngƣời sử dụng các tƣ liệu lao động nhằm tác động, biến đổi các đối tƣợng lao động thành các vật phẩm có ích phục vụ nhu cầu sinh hoạt của mình. Để đảm bảm tiến hành liên tục qúa trình tái sản xuất, trƣớc hết đảm bảo tái sản xuất sức lao động, nghĩa là sức lao động con ngƣời bỏ ra phải đƣợc bồi thƣờng dƣới dạng thù lao lao động Tiền lƣơng chính là phần thù lao lao động đƣợc biểu hiện bằng tiền mà doanh nghiệp trả cho ngƣời lao động căn cứ vào thời gian, khối lƣợng và chất lƣợng công việc của họ. Tiền lƣơng biểu hiện bằng tiền của bộ phận sản phẩm xã hội mà ngƣời lao động đƣợc sử dụng để bù đắp hao phí lao động của mình trong quá trình sản xuất nhằm tái sản xuất sức lao động.
Từ khái niệm trên ta thấy tiền lƣơng trong doanh nghiệp: - Đƣợc trả bằng tiền. - Đƣợc trả sau khi ngƣời lao động hoàn thành công việc. Sinh viên: Phạm Thị Thu Trang - Lớp QT1001K 7 Tổ chức công tác kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương tại công ty TNHH một thành viên công nghiệp tàu thuỷ Thành Long - Khối lƣợng công việc đƣợc tính bằng ngày công (bảng chấm công), số lƣợng sản phẩm công việc hàon thành (bảng thanh toán khối lƣợng, công việc hoàn thành), hoàn thành công việc đƣợc khoán (hợp đồng giao khoán). - Chất lƣợng lao động là năng suất lao động, sản phẩm tốt đẹp… * Ý nghĩa, vai trò của tiền lƣơng: Để tiến hành đƣợc quá trình sản xuất ra của cải vật chất đòi hỏi có đủ 3 yếu tố mà trong đó lao động đƣợc đánh giá nhiều nhất.
Bởi lẽ đối tƣợng lao động và tƣ liệu lao động từ khi bắt đầu đến khi kết thúc một quá trình sản xuất không trực tiếp tạo ra giá trị thặng dƣ, chỉ có lao động mới có khả năng tạo ra giá trị thặng dƣ. Chính vì vậy mà việc sử dụng hợp lý lao động trong quá trình sản xuất kinh doanh là tiết kiệm về chi phí lao động, góp phần hạ giá thành sản phẩm từ đó làm tăng lợi nhuận cho doanh nghiệp. Những ngƣời lao động đƣợc nhận thù lao dƣới hình thức tiền lƣơng. Công cụ tiền lƣơng không chỉ đƣợc sử dụng với mục đích tạo điều kiện vật chất cho ngƣời lao động mà còn mục đích khác là thông qua việc trả luơng có thể theo dõi, giám sát, kiểm tra ngƣời lao đông làm việc theo kế hoạch của ngƣời sử dụng lao động, đảm bảo tiền lƣơng chi ra phải đem lại hiệu quả rõ rệt, đó chính là việc đảm bảo số lƣợng và chất lƣợng lao động.
Mặt khác, tiền lƣơng còn là đòn bẩy kinh tế để khuyến khích tinh thần hăng hái lao động, kích thích và tạo mối quan tâm của ngƣời lao động đến kết quả công việc của họ. Tiền lƣơng chính là một nhân tố thúc đẩy năng suất lao động. - Khái niệm, ý nghĩa, vai trò của các khoản trích theo lương trong doanh nghiệp: * Khái niệm: Bảo hiểm xã hội (BHXH): Là khoản tiền do ngƣời lao động và chủ doanh nghiệp cùng đóng góp vào quỹ BHXH để chi trả cho ngƣời lao động trong những trƣờng hợp ngƣời lao động tạm thời hay vĩnh viễn mất sức lao động nhƣ: khi ngƣời lao động bị ốm đau, thai sản, tai nạn lao động, hƣu trí, mất sức hay tử tuất…để giảm bớt khó khăn trong cuộc sống. Sinh viên: Phạm Thị Thu Trang - Lớp QT1001K 8 Tổ chức công tác kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương tại công ty TNHH một thành viên công nghiệp tàu thuỷ Thành Long Bảo hiểm y tế (BHYT): Là khoản tiền do ngƣơì lao động và chủ doanh nghiệp cùng đóng góp vào quỹ BHYT để chi dùng trong việc chăm sóc sức khoẻ cho ngƣời lao động nhƣ: khám, chữa bệnh, viện phí, thuốc thang… Kinh phí công đoàn (KPCĐ): Là khoản tiền do chủ doanh nghiệp đóng góp để phục vụ cho tổ chức công đoàn.
Bảo hiểm thất nghiệp (BHTN): Luật BHTN có hiệu lực từ ngày 01/01/2009. Đây là loại hình bảo hiểm bắt buộc đối với ngƣời lao động là công dân Việt Nam có hợp đồng lao động từ 12 đến 36 tháng hoặc không xác định thời hạn. Ngƣời sử dụng lao động tham gia BHTN bao gồm cơ quan nhà nƣớc, cơ quan, tổ chức nƣớc ngoài, tổ chức quốc tế hoạt động trên lãnh thổ Việt Nam, doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh cá thể, tổ hợp tác, cá nhân có sử dụng từ 10 lao động trở lên. Để nhận trợ cấp thất nghiệp, ngƣời lao động phải có những điều kiện sau: Bị mất việc làm, chấm dứt lao động theo quy định của pháp luật lao động hay pháp lệnh cán bộ công chức mà chƣa tìm đƣợc việc làm.
Trong vòng 24 tháng trƣớc khi bị thất nghiệp. đã đóng BHTN đƣợc 112 tháng trở lên. Phải đăng kí thất nghiệp với tổ chức BHXH. Chƣa tìm đƣợc việc làm sau ít nhất 15 ngày kể từ ngày đăng kí thất nghiệp với tổ chức BHXH.
Nếu có đủ điều kiện nêu trên thì ngoài việc đƣợc hƣởng trợ cấp thất nghiệp do tổ chức BHXH chi trả, ngƣời lao động còn đƣợc tham gia các khoá học nghề, đƣợc tƣ vấn, giới thiệu tìm việc làm và đƣợc hƣởng chế độ BHYT trong thời gian hƣởng trợ cấp thất nghiệp. * Ý nghĩa, vai trò: BHXH: nhằm mở rộng và nâng cao việc bảo đảm vật chất góp phần ổn định đời sống cho ngƣời lao động và gia đình họ trong trƣờng hợp ngƣời lao động ốm đau, thai sản, hết tuổi lao động, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, mất việc Sinh viên: Phạm Thị Thu Trang - Lớp QT1001K 9 Tổ chức công tác kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương tại công ty TNHH một thành viên công nghiệp tàu thuỷ Thành Long làm, tử tuất, gặp rủi ro…BHXH đã tạo lập mạng lƣới an toàn xã hội nhằm bảo vệ ngƣời lao động. BHYT: nhằm mục đích chăm sóc sức khoẻ cho ngƣời lao động kể cả khi họ đã hết tuổi lao động. BHYT đã tạo lập mạng lƣới bảo vệ sức khoẻ cho toàn dân bất kể địa vị xã hội, mức thu nhập cao hay thấp.
KPCĐ: Phục vụ cho các hoạt động của công đoàn nhằm chăm lo và bảo vệ cho quyền lợi của ngƣời lao động. BHTN: Hàng năm trên cả nƣớc có hơn 1 triệu ngƣời bƣớc vào tuổi lao động, nhƣng khả năng thu hút lao động của nền kinh tế lại có hạn. Mặt khác, một bộ phận không nhỏ lao động bị mất việc, BHTN ra đời sẽ góp phần ổn định đời sống và hỗ trợ cho ngƣời lao động đƣợc học nghề và tìm việc làm, sớm đƣa họ trở lại làm việc. Việc tăng cƣờng quản lý lao động, cải tiến và hoàn thiện việc phân bổ và sử dụng có hiệu quả lực lƣợng lao động, cải tiến và hoàn thiện chế độ tiền lƣơng, chế độ sử dụng quỹ BHXH, BHYT, BHTN và KPCĐ đƣợc xem là phƣơng tiện hữu hiệu để kích thích ngƣời lao động gắn bó với hoạt động sản xuất, kinh doanh, rèn luyện tay nghề, nâng cao năng suất lao động.Nhiệm vụ kế toán tiền lƣơng và các khoản trích theo lƣơng trong doanh nghiệp: Để thực hiện chức năng củakế toán trong việc điều hành quản lý hoạt động của doanh nghiệp, kế toán tiền lƣơng, BHXH, BHYT, KPCĐ cần thực hiện những nhiệm vụ sau: - Tổ chức ghi chép, phản ánh, tổng hợp một cách trung thực, kịp thời, đầu đủ tình hình hiện có và sự biến động về số lƣợng và chất lƣợng lao động, tình hình sử dụng thời gian lao động và kết quả lao động.
- Tính toán chính xác, kịp thời, đúng chính sách, chế độ các khoản tiền lƣơng, tiền thƣởng, các khoản trợ cấp phải trả cho ngƣời lao động. Sinh viên: Phạm Thị Thu Trang - Lớp QT1001K 10 Tổ chức công tác kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương tại công ty TNHH một thành viên công nghiệp tàu thuỷ Thành Long - Thực hiện việc kiểm tra tình hình huy động và sử dụng lao động, tình hình chấp hành các chính sách, chế độ về lao động tiền lƣơng, BHXH, BHYT, KPCĐ… - Tính toán và phân bổ chính xác, đúng đối tƣợng các khoản tiền lƣơng, các khoản trích BHXH, BHYT, KPCĐ vào chi phí sản xuất, kinh doanh. Hƣớng dẫn, kiểm tra các bộ phận trong đơn vị thực hiện các chế độ ghi chép ban đầu về lao động. Mở sổ kế toán và hạch toán lao động, tiền lƣơng, tiền thƣởng, BHXH, BHYT, KPCĐ đúng chế độ, đúng phƣơng pháp kế toán.
- Lập báo cáo về lao động, tiền lƣơng, BHXH, BHYT, KPCĐ thuộc nhiệm vụ của kế toán. Phân tích tình hình sử dụng lao động, quỹ tiền lƣơng, quỹ BHXH, BHYT, KPCĐ đề xuất các biện pháp nhằm khai thác có hiệu quả tiềm năng lao động, tăng năng suất lao động. Chống và đấu tranh với những hành vi vô trách nhiệm, vi phạm chính sách chế độ về tiền lƣơng, BHXH, BHYT, KPCĐ, chế độ phân phối theo lao động. Nội dung của tiền lƣơng và các khoản trích theo luơng: 1.
Quỹ tiền lƣơng: Quỹ tiền lƣơng của doanh nghiệp là toàn bộ tiền lƣơng mà doanh nghiệp trả cho tất cả lao động thuộc doanh nghiệp quản lý. Quỹ tiền lƣơng bao gồm các khoản sau: - Tiền lƣơng tính theo thời gian. - Tiền lƣơng tính theo sản phẩm. - Tiền lƣơng công nhật, lƣơng khoán.
