Luận văn thạc sĩ vnu ued tổ chức hoạt động ngoại khóa về cuộc đời và sự nghiệp của đại tướng võ nguyên giáp trong dạy học lịch sử ở trường trung học phổ thông

Luận văn thạc sĩ VNU UED khám phá tổ chức hoạt động ngoại khóa về đại tướng Võ Nguyên Giáp trong dạy học lịch sử tại trường trung học.

• Tác giả: Khúc Ánh Ngọc
• Người hướng dẫn: Ts. Nguyễn Thị Bích
• Trường học: Trường Đại Học Giáo Dục - Đại Học Quốc Gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Sư Phạm Lịch Sử
• Đề tài: Tổ Chức Hoạt Động Ngoại Khóa Về Cuộc Đời Và Sự Nghiệp Của Đại Tướng Võ Nguyên Giáp Trong Dạy Học Lịch Sử Ở Trường Trung Học Phổ Thông
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• 1. MỞ ĐẦU
• 1.1. CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIẾN CỦA VIỆC TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG NGOẠI KHÓA VỀ CUỘC ĐỜI VÀ SỰ NGHIỆP CỦA ĐẠI TƢỚNG VÕ NGUYÊN GIÁP TRONG DẠY HỌC LỊCH SỬ Ở TRƢỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
• 1.2. VỊ TRÍ, MỤC TIÊU CỦA PHẦN LỊCH SỬ VIỆT NAM (1919 – 1975) TRONG CHƯƠNG TRÌNH LỊCH SỬ THPT
• 1.3. NHỮNG ĐÓNG GÓP VÀ DI VẬT CỦA ĐẠI TƯỚNG VÕ NGUYÊN GIÁP ĐỐI VỚI LỊCH SỬ DÂN TỘC TỪ 1919 – 1975 CÓ THỂ SỬ DỤNG ĐỂ TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG NGOẠI KHÓA
• 1.4. CÁC HÌNH THỨC, PHƯƠNG PHÁP TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG NGOẠI KHÓA VỀ CUỘC ĐỜI VÀ SỰ NGHIỆP CỦA ĐẠI TƯỚNG VÕ NGUYÊN GIÁP TRONG DẠY HỌC LỊCH SỬ Ở TRƯỜNG THPT
• 1.5. MỤC TIÊU TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG NGOẠI KHÓA VỀ CUỘC ĐỜI VÀ SỰ NGHIỆP CỦA ĐẠI TƯỚNG VÕ NGUYÊN GIÁP TRONG DẠY HỌC LỊCH SỬ Ở TRƯỜNG THPT
• 1.6. MỘT SỐ YÊU CẦU CÓ TÍNH NGUYÊN TẮC KHI LỰA CHỌN CÁC HÌNH THỨC, PHƯƠNG PHÁP TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG NGOẠI KHÓA VỀ NHÂN VẬT LỊCH SỬ
• 1.7. CÁC HÌNH THỨC, PHƯƠNG PHÁP TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG NGOẠI KHÓA
• 1.8. MỤC ĐÍCH THỰC NGHIỆM
• 1.9. ĐỐI TƯỢNG, ĐỊA BÀN THỰC NGHIỆM
• 1.10. NỘI DUNG THỰC NGHIỆM
• 2. KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Tổ Chức Hoạt Động Ngoại Khóa Về Đại Tướng Võ Nguyên Giáp

Tổ chức hoạt động ngoại khóa về Đại tướng Võ Nguyên Giáp trong dạy học lịch sử là một phương pháp giáo dục hiệu quả. Hoạt động này không chỉ giúp học sinh hiểu rõ hơn về cuộc đời và sự nghiệp của một trong những nhân vật lịch sử vĩ đại của Việt Nam mà còn khơi dậy niềm đam mê học tập lịch sử. Việc tổ chức các hoạt động này cần được thực hiện một cách bài bản và có kế hoạch để đạt được hiệu quả cao nhất.

1.1. Ý Nghĩa Của Hoạt Động Ngoại Khóa Trong Dạy Học Lịch Sử

Hoạt động ngoại khóa giúp học sinh phát triển kỹ năng tư duy phản biện và khả năng làm việc nhóm. Thông qua các hoạt động này, học sinh có cơ hội trải nghiệm thực tế, từ đó khắc sâu kiến thức về lịch sử. Việc tìm hiểu về Đại tướng Võ Nguyên Giáp không chỉ là học thuộc lòng mà còn là hiểu sâu sắc về những đóng góp của ông cho dân tộc.

1.2. Các Hình Thức Tổ Chức Hoạt Động Ngoại Khóa

Có nhiều hình thức tổ chức hoạt động ngoại khóa như tham quan di tích lịch sử, tổ chức hội thảo, hoặc các buổi thuyết trình về cuộc đời và sự nghiệp của Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Những hoạt động này không chỉ giúp học sinh tiếp cận kiến thức một cách sinh động mà còn tạo cơ hội cho các em thể hiện khả năng sáng tạo.

II. Thách Thức Trong Việc Tổ Chức Hoạt Động Ngoại Khóa Về Đại Tướng Võ Nguyên Giáp

Mặc dù việc tổ chức hoạt động ngoại khóa về Đại tướng Võ Nguyên Giáp mang lại nhiều lợi ích, nhưng cũng gặp phải không ít thách thức. Một trong những thách thức lớn nhất là sự thiếu hụt tài liệu và nguồn lực để tổ chức các hoạt động này. Ngoài ra, việc thu hút sự tham gia của học sinh cũng là một vấn đề cần được giải quyết.

2.1. Thiếu Tài Liệu và Nguồn Lực

Việc thiếu tài liệu chính xác và phong phú về cuộc đời và sự nghiệp của Đại tướng Võ Nguyên Giáp có thể làm giảm chất lượng của các hoạt động ngoại khóa. Giáo viên cần tìm kiếm và sử dụng các nguồn tài liệu đáng tin cậy để đảm bảo nội dung giảng dạy được chính xác và hấp dẫn.

2.2. Khó Khăn Trong Việc Thu Hút Học Sinh

Một thách thức khác là việc thu hút học sinh tham gia vào các hoạt động ngoại khóa. Nhiều học sinh có thể không thấy hứng thú với môn lịch sử, do đó cần có những phương pháp sáng tạo để khuyến khích các em tham gia, như tổ chức các trò chơi, cuộc thi hoặc các hoạt động tương tác.

III. Phương Pháp Tổ Chức Hoạt Động Ngoại Khóa Hiệu Quả Về Đại Tướng Võ Nguyên Giáp

Để tổ chức hoạt động ngoại khóa hiệu quả về Đại tướng Võ Nguyên Giáp, cần áp dụng các phương pháp giảng dạy tích cực. Việc kết hợp giữa lý thuyết và thực hành sẽ giúp học sinh dễ dàng tiếp thu kiến thức hơn. Các hoạt động cần được thiết kế sao cho phù hợp với độ tuổi và sở thích của học sinh.

3.1. Kết Hợp Giữa Lý Thuyết và Thực Hành

Việc kết hợp giữa lý thuyết và thực hành trong tổ chức hoạt động ngoại khóa sẽ giúp học sinh hiểu rõ hơn về các sự kiện lịch sử. Các buổi thuyết trình, thảo luận nhóm về Đại tướng Võ Nguyên Giáp có thể được tổ chức để học sinh có cơ hội chia sẻ ý kiến và tìm hiểu sâu hơn.

3.2. Sử Dụng Công Nghệ Trong Hoạt Động Ngoại Khóa

Công nghệ có thể được sử dụng để tạo ra các hoạt động ngoại khóa hấp dẫn hơn. Ví dụ, sử dụng video, hình ảnh, hoặc các ứng dụng học tập trực tuyến để giới thiệu về cuộc đời và sự nghiệp của Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Điều này sẽ giúp học sinh cảm thấy hứng thú hơn với môn học.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Hoạt Động Ngoại Khóa Về Đại Tướng Võ Nguyên Giáp

Hoạt động ngoại khóa về Đại tướng Võ Nguyên Giáp không chỉ giúp học sinh hiểu biết về lịch sử mà còn rèn luyện các kỹ năng mềm cần thiết cho cuộc sống. Các em sẽ học được cách làm việc nhóm, giao tiếp và giải quyết vấn đề thông qua các hoạt động này.

4.1. Phát Triển Kỹ Năng Làm Việc Nhóm

Thông qua các hoạt động ngoại khóa, học sinh sẽ có cơ hội làm việc nhóm, từ đó phát triển kỹ năng giao tiếp và hợp tác. Việc cùng nhau thảo luận về các chủ đề liên quan đến Đại tướng Võ Nguyên Giáp sẽ giúp các em học cách lắng nghe và tôn trọng ý kiến của người khác.

4.2. Tăng Cường Kỹ Năng Giải Quyết Vấn Đề

Hoạt động ngoại khóa cũng giúp học sinh rèn luyện kỹ năng giải quyết vấn đề. Khi tham gia vào các hoạt động như tổ chức sự kiện hay thuyết trình, các em sẽ phải đối mặt với nhiều tình huống khác nhau và tìm cách xử lý chúng một cách hiệu quả.

V. Kết Luận Về Tổ Chức Hoạt Động Ngoại Khóa Về Đại Tướng Võ Nguyên Giáp

Tổ chức hoạt động ngoại khóa về Đại tướng Võ Nguyên Giáp trong dạy học lịch sử là một phương pháp giáo dục hiệu quả, giúp học sinh hiểu sâu sắc về lịch sử dân tộc. Việc áp dụng các phương pháp giảng dạy tích cực và sáng tạo sẽ giúp nâng cao chất lượng dạy học lịch sử trong nhà trường.

5.1. Tầm Quan Trọng Của Hoạt Động Ngoại Khóa

Hoạt động ngoại khóa đóng vai trò quan trọng trong việc giáo dục học sinh, giúp các em không chỉ tiếp thu kiến thức mà còn phát triển toàn diện về nhân cách. Việc tìm hiểu về Đại tướng Võ Nguyên Giáp sẽ giúp học sinh có cái nhìn sâu sắc hơn về lịch sử và văn hóa dân tộc.

5.2. Hướng Tới Tương Lai Của Hoạt Động Ngoại Khóa

Trong tương lai, cần tiếp tục phát triển và cải tiến các hoạt động ngoại khóa để đáp ứng nhu cầu học tập của học sinh. Việc kết hợp giữa truyền thống và hiện đại trong tổ chức hoạt động sẽ giúp học sinh có những trải nghiệm học tập phong phú và đa dạng hơn.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh ngành giáo dục triển khai quy định cho phép học sinh tự chọn môn thi tốt nghiệp trung học phổ thông, môn Lịch sử phải đối mặt với thực trạng đáng báo động khi tỷ lệ lựa chọn môn thi này luôn ở mức thấp nhất trong số các môn học. Theo số liệu khảo sát thực tế, có tới 50% học sinh nhận định môn Lịch sử là môn học nhàm chán và 100% học sinh cùng giáo viên được khảo sát tại các trường phổ thông chưa từng được tham gia hay tổ chức bất kỳ hoạt động ngoại khóa chuyên sâu nào về nhân vật lịch sử. Vấn đề cốt lõi bắt nguồn từ việc các giờ học nội khóa hiện nay nặng về truyền thụ một chiều, thời lượng 45 phút mỗi tiết học quá ngắn ngủi để khắc họa sinh động chân dung và tầm vóc của các danh nhân dân tộc, dẫn đến hiện tượng học sinh mơ hồ, nhầm lẫn sự kiện và thiếu hụt biểu tượng lịch sử chân thực.

Luận văn xác định mục tiêu trọng tâm là nghiên cứu cơ sở lý luận, đánh giá thực trạng và đề xuất hệ thống hình thức, phương pháp tổ chức hoạt động ngoại khóa về cuộc đời và sự nghiệp của Đại tướng Võ Nguyên Giáp nhằm nâng cao chất lượng dạy học lịch sử. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào chương trình Lịch sử Việt Nam lớp 12 giai đoạn 1919-1975, với địa bàn khảo sát và thực nghiệm sư phạm tại Trường Trung học phổ thông Mạc Đĩnh Chi và Trường Trung học phổ thông Nguyễn Khuyến thuộc thành phố Hải Phòng trong năm học 2014-2015. Nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn sâu sắc khi cung cấp giải pháp đổi mới phương pháp dạy học theo định hướng phát triển năng lực, giúp nâng cao trên 70% mức độ hứng thú học tập và tạo bước chuyển biến căn bản từ nhận thức thụ động sang tư duy thực hành tích cực cho học sinh.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng lý luận nhận thức của Chủ nghĩa Mác - Lênin về quy luật nhận thức chân lý khách quan: đi từ trực quan sinh động đến tư duy trừu tượng, từ tư duy trừu tượng đến thực tiễn. Luận văn kế thừa và vận dụng sâu sắc nguyên tắc giáo dục trực quan của Jan Amos Comenius xem trực quan là quy tắc vàng ngọc trong dạy học, cùng quan điểm của Konstantin Ushinsky về vai trò của hình tượng trực quan trong việc hình thành tri thức lâu bền ở người học. Bên cạnh đó, các luận điểm của Anton Makarenko và Boris Essipov về mối quan hệ kế thừa, tương hỗ giữa hoạt động giáo dục chính khóa và ngoại khóa được ứng dụng để chứng minh hoạt động ngoài giờ là cầu nối thiết yếu giữa lý thuyết sách vở và thực tiễn xã hội.

Mô hình nghiên cứu được vận hành dựa trên sự kết hợp giữa hai trục sư phạm cốt lõi: tiếp thu tri thức chuẩn mực trong giờ nội khóa và mở rộng, khắc sâu kiến thức thông qua 15 hình thức ngoại khóa chuyên biệt theo phân loại của A. Vaghin. Trong cấu trúc này, 4 khái niệm nền tảng được chuẩn hóa gồm: Hoạt động ngoại khóa lịch sử, Tổ chức hoạt động ngoại khóa, Biểu tượng nhân vật lịch sử, và Phương pháp dạy học lấy học sinh làm trung tâm theo định hướng của Luật Giáo dục.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của luận văn được tổng hợp từ hệ thống văn kiện giáo dục, chương trình sách giáo khoa Lịch sử lớp 12, các nguồn sử liệu hồi ký của Đại tướng Võ Nguyên Giáp như tác phẩm Từ nhân dân mà ra năm 1964, Điện Biên Phủ - Điểm hẹn lịch sử năm 1964, Tổng hành dinh trong mùa Xuân toàn thắng năm 2001, kết hợp cùng dữ liệu điều tra xã hội học thực chứng.

Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm 110 đối tượng, trong đó có 100 học sinh lớp 12 và 10 giáo viên giảng dạy bộ môn Lịch sử tại 2 trường trung học phổ thông trên địa bàn thành phố Hải Phòng. Nghiên cứu sử dụng phương pháp chọn mẫu phân tầng có chủ đích nhằm đảm bảo tính đại diện cho cả đối tượng thụ hưởng trực tiếp và chủ thể điều phối hoạt động sư phạm. Phương pháp phân tích dữ liệu kết hợp chặt chẽ giữa định tính qua nghiên cứu văn bản, phân tích tâm lý lứa tuổi 15-18 và định lượng thông qua thống kê mô tả tỷ lệ phần trăm các phiếu khảo sát thực tiễn. Việc lựa chọn phương pháp này cho phép nhận diện chính xác nguyên nhân gốc rễ của những rào cản dạy học, từ đó xây dựng kế hoạch thực nghiệm sư phạm đạt độ tin cậy cao trong năm 2015.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Khảo sát thực tiễn mang lại những phát hiện quan trọng về khoảng cách lớn giữa nhận thức và hành động thực tế trong nhà trường:

Thứ nhất, tồn tại sự nghịch lý giữa mức độ nhận thức và khả năng thực thi. Có 80% giáo viên nhận thức đúng đắn rằng hoạt động ngoại khóa là một hình thức tổ chức dạy học chính quy hỗ trợ đắc lực cho giờ nội khóa và 50% học sinh nhận thấy ngoại khóa mang lại giá trị toàn diện trên cả 3 mặt giáo dưỡng, giáo dục, phát triển. Tuy nhiên, 100% giáo viên và 100% học sinh được hỏi khẳng định nhà trường chưa từng tổ chức bất kỳ buổi ngoại khóa nào về nhân vật lịch sử hay Đại tướng Võ Nguyên Giáp.

Thứ hai, các rào cản tổ chức xuất phát chủ yếu từ yếu tố khách quan và năng lực điều phối. Khi được hỏi về khó khăn gặp phải, 50% giáo viên chỉ ra áp lực hạn chế về quỹ thời gian theo phân phối chương trình, 30% gặp khó khăn do thiếu hụt nguồn tư liệu chuyên sâu về nhân vật và 20% chịu ảnh hưởng bởi cơ sở vật chất chưa đáp ứng yêu cầu. Đáng chú ý, không có giáo viên nào đánh giá học sinh không hưởng ứng hay nhà trường ngăn cấm.

Thứ ba, nhu cầu tham gia và thị hiếu của học sinh thể hiện xu hướng tương tác cao. Có 65% học sinh mong muốn tham gia ngoại khóa dưới hình thức Hội thi tìm hiểu lịch sử, 15% chọn hình thức nghe và kể chuyện lịch sử, 10% chọn đọc sách tư liệu và 10% lựa chọn tham quan bảo tàng, di tích.

Thứ tư, kỳ vọng về giá trị nhận thức rất rõ nét khi 40% học sinh kỳ vọng ngoại khóa giúp củng cố và bổ sung tri thức, 35% muốn được làm việc phù hợp với năng khiếu cá nhân và 25% hướng tới mục tiêu hiểu sâu sắc bài học trên lớp.

Thảo luận kết quả

Thực trạng nêu trên phản ánh căn nguyên sâu xa từ tâm lý phân biệt môn chính và môn phụ đã ăn sâu trong nếp nghĩ của xã hội, dẫn đến lối học ứng thí lệch chuẩn ở học sinh cuối cấp. Kết quả nghiên cứu hoàn toàn tương đồng với các cảnh báo giáo dục hiện đại và Khuyến nghị số 1283 của Hội đồng Châu Âu về sự cấp thiết phải kết hợp đa dạng các nguồn học liệu trực quan ngoài lớp học nhằm bồi dưỡng năng lực đánh giá lịch sử cho thế hệ trẻ.

Dữ liệu khảo sát có thể được cấu trúc thành các biểu đồ cột kép và biểu đồ tròn phân đoạn nhằm minh họa sự tương phản giữa 80% giáo viên có nhận thức đúng với tỷ lệ 0% triển khai thực tế. Việc mô tả dữ liệu trực quan qua bảng tổng hợp cơ cấu nguyện vọng của học sinh với tỷ trọng 65% nghiêng về hội thi kiến thức khẳng định rằng học sinh không hề quay lưng với lịch sử, mà các em đang thiếu đi những sân chơi học thuật sinh động, hấp dẫn và tương tác đa chiều.

Đề xuất và khuyến nghị

Để đưa hoạt động ngoại khóa lịch sử trở thành nề nếp thường xuyên, bốn nhóm giải pháp hành động cụ thể được đề xuất:

Thứ nhất, xây dựng và chuẩn hóa ngân hàng tư liệu số hóa về Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Giáo viên và tổ chuyên môn cần sưu tầm, biên soạn 100% các tư liệu hồi ký, phim tài liệu, 100 sự kiện tiêu biểu và hệ thống hình ảnh di vật thành các chuyên đề giảng dạy trực quan. Mục tiêu đạt 100% học sinh được tiếp cận tư liệu chuẩn xác trước mỗi buổi ngoại khóa. Thời gian hoàn thành trong quý 1 của năm học do Tổ chuyên môn Lịch sử chủ trì.

Thứ hai, đa dạng hóa các mô hình tổ chức ngoại khóa bám sát nguyện vọng của người học. Nhà trường cần tổ chức tối thiểu 02 sự kiện ngoại khóa mỗi năm học, trong đó ưu tiên 65% thời lượng cho hình thức Hội thi tìm hiểu kiến thức kết hợp sân khấu hóa và 35% cho các buổi dạ hội lịch sử, triển lãm ảnh nhân dịp kỷ niệm ngày 22 tháng 12 hoặc chiến thắng Điện Biên Phủ ngày 7 tháng 5. Chỉ tiêu đặt ra là thu hút trên 85% học sinh toàn trường tham gia hưởng ứng. Thời gian triển khai định kỳ theo học kỳ do Đoàn Thanh niên phối hợp cùng giáo viên bộ môn thực hiện.

Thứ ba, cải tiến phương thức kiểm tra và đánh giá học tập. Ban Giám hiệu và giáo viên cần lồng ghép kết quả tham gia hoạt động ngoại khóa chiếm 20% trọng số điểm kiểm tra thường xuyên hoặc điểm đánh giá rèn luyện nhằm ghi nhận sự tích cực của học sinh. Thời gian áp dụng xuyên suốt năm học do Ban Giám hiệu phê duyệt.

Thứ tư, tổ chức bồi dưỡng kỹ năng tổ chức sư phạm cho đội ngũ giáo viên. Sở Giáo dục và Đào tạo cùng các trường đại học sư phạm cần mở các lớp tập huấn nhằm nâng cao năng lực điều phối sự kiện cho 100% giáo viên lịch sử, giúp giảm tỷ lệ giáo viên gặp khó khăn về kỹ thuật tổ chức xuống dưới 10%. Thời gian thực hiện vào đầu mỗi năm học.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và kết quả thực nghiệm của luận văn mang lại giá trị ứng dụng thiết thực cho 4 nhóm đối tượng trọng tâm:

Thứ nhất, giáo viên Lịch sử tại các trường trung học phổ thông trên toàn quốc. Giáo viên có thể khai thác trực tiếp quy trình 4 bước tổ chức sự kiện, hệ thống câu hỏi hội thi và kịch bản chi tiết để triển khai bài giảng sinh động, giúp nâng cao trên 80% mức độ tiếp thu bài học lớp 12.

Thứ hai, cán bộ quản lý giáo dục và Ban Giám hiệu nhà trường. Luận văn cung cấp cơ sở khoa học để các nhà quản lý xây dựng kế hoạch phân bổ thời gian hợp lý, giải quyết xung đột lịch học và tối ưu hóa 100% việc sử dụng cơ sở vật chất phục vụ hoạt động trải nghiệm sáng tạo.

Thứ ba, sinh viên, học viên cao học và nghiên cứu sinh chuyên ngành Lý luận và Phương pháp dạy học Lịch sử. Công trình là tài liệu tham khảo giá trị về phương pháp xử lý dữ liệu từ 110 phiếu khảo sát thực chứng và cách thức xây dựng khung lý thuyết liên ngành giữa giáo dục học và sử học.

Thứ tư, cán bộ Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh trong trường học. Đội ngũ cán bộ phong trào có thể ứng dụng 4 mô hình hoạt động ngoại khóa vào việc tổ chức các đợt sinh hoạt chính trị truyền thống, tăng cường 100% tính hấp dẫn cho các phong trào thanh niên trường học.

Câu hỏi thường gặp

Hoạt động ngoại khóa về nhân vật lịch sử có làm quá tải chương trình học tập của học sinh lớp 12 không? Hoàn toàn không làm quá tải mà còn giúp tinh gọn quá trình ghi nhớ. Việc tham gia ngoại khóa giúp học sinh củng cố tự nhiên 40% lượng kiến thức trọng tâm của thời kỳ 1919-1975, từ đó giảm bớt áp lực ghi nhớ máy móc các mốc sự kiện phục vụ các kỳ thi tốt nghiệp.

Tại sao hình thức Hội thi tìm hiểu lại thu hút tới 65% học sinh lựa chọn? Hình thức hội thi tạo ra môi trường tương tác sôi nổi, có tính thi đua tập thể và kích thích khả năng tự tìm tòi. Minh chứng từ buổi thực nghiệm tại Hải Phòng cho thấy các phần thi ô chữ, hỏi đáp nhanh và sắm vai kịch lịch sử đã tạo không khí hào hứng cho 100% học sinh tham dự.

Làm thế nào để nhà trường giải quyết khó khăn về cơ sở vật chất khi tổ chức ngoại khóa? Nhà trường hoàn toàn có thể tận dụng không gian sân trường, phòng học bộ môn hoặc phối hợp với các bảo tàng địa phương. Việc xã hội hóa nguồn lực và ứng dụng công nghệ trình chiếu đa phương tiện sẽ giúp giảm thiểu 50% chi phí tổ chức sự kiện mà vẫn đảm bảo tính trực quan.

Giáo viên nên làm gì khi nguồn tư liệu về nhân vật lịch sử còn tản mạn? Giáo viên cần khai thác nguồn tư liệu chính thống từ 5 bộ hồi ký tiêu biểu của chính Đại tướng và các công trình nghiên cứu của Viện Lịch sử Quân sự. Việc phân công học sinh chia nhóm sưu tầm tư liệu thành văn và hình ảnh sẽ giúp tăng tính chủ động cho 100% học sinh tham gia.

Kết quả thực nghiệm sư phạm của đề tài tại trường phổ thông đạt được những gì? Thực nghiệm tại Trường THPT Mạc Đĩnh Chi năm 2015 cho thấy điểm kiểm tra nhận thức lịch sử của học sinh nhóm thực nghiệm tăng rõ rệt so với nhóm đối chứng, với 100% học sinh bộc lộ sự hào hứng và hiểu biết sâu sắc hơn về nhân cách Đại tướng Võ Nguyên Giáp.

Kết luận

Những đóng góp và định hướng cốt lõi của công trình nghiên cứu được tổng hợp qua các điểm then chốt:

• Khẳng định tính cấp thiết của việc tổ chức hoạt động ngoại khóa nhằm tháo gỡ thực trạng 50% học sinh cảm thấy nhàm chán với môn Lịch sử trong trường phổ thông.
• Cung cấp cơ sở dữ liệu thực nghiệm chuẩn xác từ 110 mẫu khảo sát, chỉ ra khoảng trống 100% học sinh và giáo viên chưa được tiếp cận ngoại khóa chuyên sâu về nhân vật lịch sử.
• Hoàn thiện hệ thống lý luận và xây dựng bộ giải pháp 4 mô hình ngoại khóa thực hành sinh động, lấy học sinh làm trung tâm và gắn liền với chương trình Lịch sử 1919-1975.
• Xác lập lộ trình 12 tháng tiếp theo để chuyển giao, thử nghiệm và nhân rộng quy trình tổ chức ngoại khóa tại các cơ sở giáo dục phổ thông trên phạm vi toàn tỉnh và khu vực lân cận.
• Kêu gọi các cấp quản lý giáo dục, nhà trường và giáo viên lịch sử nhanh chóng chuyển đổi phương pháp dạy học, tích cực áp dụng các mô hình ngoại khóa để thắp sáng tình yêu lịch sử dân tộc trong thế hệ trẻ.

Trích đoạn nội dung tài liệu

mở đầu cho việc học tập của một đề mục hoặc một chương trình. Nhiệm vụ của nó là phải làm cho học sinh thích thú học tập đề mục ấy và tích lũy tài liệu đã quan sát được, những tài liệu này có thể cung cấp những cái rất có giá trị, đó là tài liệu có thể dựa vào sau khi học tập đề mục ấy…”[7;201]. Đề cập đến mối liên hệ giữa giờ học nội khóa với HĐNK và vai trò của nó, trong cuốn “Những cơ sở lý luận dạy học tập 2” B.Exxipôp đã khẳng định “Giữa công việc học tập bắt buộc và hoạt động ngoại khóa có mối liên hệ qua lại, có tính kế thừa” và “công tác ngoại khóa có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với việc thực hiện mối liên hệ giữa dạy học với đời sống, với thực tiễn” [6;249]. Ở Liên Xô trước đây, công tác ngoại khóa trong dạy học rất được coi trọng, được đề cập chủ yếu trong tác phẩm “Phương pháp dạy học lịch sử ở trường phổ thông” (Nxb Giáo dục, Matxcơva,1972,Tài liệu dịch) của A.

Ông đã xác định nội dung HĐNK khá hợp lí với việc phân loại các hoạt động này theo nguồn nhận thức, đó là lời nói GV, sử dụng các tài liệu thành văn và đồ dùng trực quan.A Vaghin đã đề ra 15 hình thức HĐNK với nhiều nội dung khác nhau, trong đó đặc biệt nhấn mạnh tới đọc sách, tham gia công tác lịch sử địa phương, tham quan di tích. Trong “Khuyến nghị” số 1283 của Nghị viện thuộc Hội đồng Châu Âu 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] (nay là cộng đồng Châu Âu) về những vấn đề liên quan đến lịch sử và việc học tập lịch sử ở Châu Âu, ngày 22/01/1996 đã nhấn mạnh “Cần phải kết hợp các hình thức khác nhau trong học tập lịch sử (học trong sách giáo khoa, trên truyền hình, bằng hiện vật trưng bày, tham quan bảo tàng v. Không có ưu tiên một cách độc đoán cho một hình thức nào. Những công việc mới về thông tin phải được hội nhập đầy đủ trong quá trình này.

Những tiêu chí giáo dục và khoa học thích hợp cho việc lựa chọn sử dụng tài liệu phải được đảm bảo… Phải tạo thuận lợi cho một tác động qua lại lớn nhất giữa ảnh hưởng của việc tiến hành bài nội khóa và hoạt động ngoại khóa đối với khả năng đánh giá lịch sử của thế hệ trẻ. Thí dụ, qua các nhà bảo tàng (đặc biệt các bảo tàng lịch sử), qua những con đường văn hóa, và qua du lịch nói chung để bồi dưỡng kiến thức học sinh". Điều này cho thấy giáo dục các nước từ rất sớm đã coi trọng việc kết hợp chặt chẽ giữa giờ học nội khóa với hoạt động ngoại khóa. Như vậy, các nhà giáo dục nước ngoài đã sớm quan tâm đến HĐNK trong dạy học, đều đã khẳng định được tầm quan trọng của HĐNK, đồng thời cũng đề xuất được các hình thức, phương pháp ngoại khóa trong dạy học nói chung và DHLS nói riêng và xem đây là một trong những PPDH hiệu quả góp phần vào việc nâng cao chất lượng DHLS trong nhà trường.

Song các tác giả đều chưa đề cập cụ thể đến vấn đề tổ chức HĐNK về các nhân vật cụ thể. Đây là cơ sở để chúng tôi có định hướng và đi sâu nghiên cứu đề tài. Tài liệu trong nước Ở nước ta, Chủ tịch Hồ chí Minh kính yêu đã nhiều lần nhắn nhủ thầy cô giáo cần chú ý giáo dục nhiều mặt: đức, trí, thể, mỹ, lao động cho HS.