Vận dụng Nearpod phát triển năng lực tự học Lịch sử 8 ở THCS Newton 5

Luận văn nghiên cứu vận dụng phần mềm Nearpod nhằm phát triển năng lực tự học cho học sinh trong dạy học môn Lịch sử lớp 8 tại TH-THCS Newton 5.

• Tác giả: Nguyễn Thị Hồng Nhung
• Người hướng dẫn: PGS. Đoàn Nguyệt Linh
• Trường học: Trường Đại học Giáo dục, Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Lý luận và phương pháp dạy học bộ môn Lịch sử
• Đề tài: Vận dụng Nearpod để phát triển năng lực tự học cho học sinh trong dạy học phần Lịch sử lớp 8 ở trường Tiểu học-Trung học cơ sở Newton 5
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2025
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng quan về luận văn Nearpod phát triển năng lực tự học môn Lịch sử lớp 8

Luận văn nghiên cứu ứng dụng phần mềm Nearpod trong dạy học Lịch sử lớp 8 nhằm phát triển năng lực tự học (NLTH) cho học sinh trường THCS Newton 5. Nearpod là nền tảng công nghệ giáo dục tích hợp đa dạng công cụ tương tác như Quiz, Poll, Draw It, giúp giáo viên cá nhân hóa quá trình giảng dạy. Nghiên cứu dựa trên cơ sở lý luận về NLTH trong môn Lịch sử, kết hợp với phân tích thực trạng dạy học tại trường Newton 5. Kết quả khảo sát cho thấy 78% học sinh gặp khó khăn trong tự học Lịch sử do thiếu phương pháp học hiệu quả. Việc ứng dụng Nearpod hứa hẹn khắc phục hạn chế này bằng cách cung cấp môi trường học tập linh hoạt, tương tác và phản hồi tức thì. Luận văn đóng góp vào việc nâng cao chất lượng dạy học Lịch sử thông qua công nghệ số.

1.1. Khái niệm năng lực tự học trong dạy học Lịch sử

Năng lực tự học trong Lịch sử được định nghĩa là khả năng học sinh chủ động xác định mục tiêu, lập kế hoạch, thu thập và xử lý thông tin lịch sử một cách độc lập. Theo chương trình giáo dục phổ thông 2018, NLTH bao gồm các yếu tố: xác định nhiệm vụ học tập, lựa chọn phương pháp phù hợp, tự đánh giá kết quả học tập. Đối với môn Lịch sử lớp 8, NLTH đòi hỏi học sinh phân tích sự kiện, so sánh các giai đoạn lịch sử và liên hệ thực tiễn. Thực trạng tại trường Newton 5 cho thấy chỉ 42% học sinh đạt mức khá giỏi về NLTH do thiếu kỹ năng nghiên cứu tài liệu và tư duy phản biện.

1.2. Vai trò của Nearpod trong phát triển năng lực tự học

Nearpod là nền tảng giáo dục số cung cấp công cụ hỗ trợ NLTH thông qua các tính năng tương tác như Quiz, Poll, Draw It. Các bài học được thiết kế dưới dạng slide có tích hợp đa phương tiện, giúp học sinh tiếp cận kiến thức linh hoạt. Nearpod cho phép giáo viên theo dõi tiến độ học tập của từng học sinh, cung cấp phản hồi tức thì qua các bài kiểm tra tự động. Tại trường Newton 5, việc sử dụng Nearpod đã tăng 35% tỷ lệ học sinh tham gia tích cực vào bài học. Đặc biệt, tính năng 'Time to Climb' khuyến khích học sinh cạnh tranh lành mạnh, thúc đẩy động lực học tập.

II. Phân tích thực trạng năng lực tự học môn Lịch sử lớp 8 tại trường Newton 5

Nghiên cứu khảo sát 120 học sinh lớp 8 tại trường Newton 5 về NLTH môn Lịch sử cho thấy 65% học sinh chưa có thói quen tự học thường xuyên. Nguyên nhân chủ yếu là phương pháp giảng dạy truyền thống thiếu tương tác, khiến học sinh thụ động. Giáo viên chưa khai thác tối đa công nghệ trong dạy học, dẫn đến hạn chế trong việc phát triển NLTH. Bên cạnh đó, 80% học sinh cho biết khó khăn trong việc ghi nhớ sự kiện lịch sử do thiếu phương pháp học hiệu quả. Phân tích dữ liệu khảo sát cũng chỉ ra rằng học sinh cần được hướng dẫn cụ thể về kỹ năng tự học như lập kế hoạch, đọc hiểu văn bản lịch sử. Những hạn chế này đòi hỏi sự can thiệp từ phía giáo viên bằng các giải pháp công nghệ tiên tiến.

2.1. Đánh giá mức độ tự học của học sinh qua khảo sát

Khảo sát sử dụng thang đo Likert 5 mức độ để đánh giá NLTH của 120 học sinh lớp 8. Kết quả cho thấy 25% học sinh có mức độ tự học cao, 40% ở mức trung bình, 35% ở mức thấp. Các tiêu chí khảo sát bao gồm: khả năng tự lập kế hoạch học tập, sử dụng tài liệu tham khảo, tự kiểm tra đánh giá. Học sinh có NLTH cao thường sử dụng sơ đồ tư duy, ghi chú hiệu quả và tham gia thảo luận nhóm. Ngược lại, học sinh có NLTH thấp gặp khó khăn trong việc xác định trọng tâm bài học, ghi nhớ sự kiện lịch sử. Kết quả khảo sát nhấn mạnh nhu cầu cấp thiết trong việc đổi mới phương pháp dạy học.

2.2. Những hạn chế trong phương pháp dạy học truyền thống

Phương pháp dạy học truyền thống tại trường Newton 5 chủ yếu dựa vào thuyết trình, ghi chép, ít tương tác. Giáo viên thường giao bài tập về nhà mà không hướng dẫn phương pháp học, dẫn đến học sinh thụ động. Thiếu các công cụ hỗ trợ NLTH như bài tập tương tác, phản hồi tức thì khiến học sinh mất động lực học tập. Ngoài ra, giáo viên chưa khai thác hiệu quả các nguồn tài liệu trực tuyến, khiến bài giảng trở nên nhàm chán. Những hạn chế này góp phần làm giảm hiệu quả dạy học Lịch sử, đặc biệt trong việc phát triển NLTH. Việc ứng dụng công nghệ giáo dục như Nearpod trở thành giải pháp tối ưu để khắc phục tình trạng trên.

III. Giải pháp vận dụng Nearpod phát triển năng lực tự học môn Lịch sử lớp 8

Để phát triển NLTH môn Lịch sử lớp 8, luận văn đề xuất quy trình vận dụng Nearpod gồm 4 bước: xác định mục tiêu bài học, thiết kế bài giảng tương tác, tổ chức dạy học và đánh giá kết quả. Giáo viên cần lựa chọn nội dung phù hợp với chuẩn kiến thức kỹ năng, kết hợp đa dạng công cụ Nearpod như Quiz, Poll, Draw It. Bài giảng nên bao gồm video, hình ảnh minh họa sinh động, bài tập tự đánh giá và phản hồi tức thì. Tại trường Newton 5, quy trình này đã được thử nghiệm trên 3 lớp 8, kết quả cho thấy 85% học sinh cải thiện NLTH sau 8 tuần triển khai. Giáo viên cũng cần được tập huấn sử dụng Nearpod để khai thác tối đa tính năng của nền tảng.

3.1. Quy trình thiết kế bài giảng Nearpod hiệu quả

Quy trình thiết kế bài giảng Nearpod bắt đầu bằng việc xác định mục tiêu bài học phù hợp với chương trình giáo dục phổ thông 2018. Giáo viên lựa chọn nội dung trọng tâm, chia thành các phần nhỏ với thời lượng hợp lý. Các slide bài giảng nên kết hợp đa phương tiện: video ngắn, hình ảnh, sơ đồ tư duy. Công cụ Quiz được sử dụng để kiểm tra mức độ hiểu bài ngay sau mỗi phần. Tính năng Draw It khuyến khích học sinh vẽ sơ đồ, ghi chú trực tiếp trên slide. Giáo viên cũng nên tích hợp bài tập phản xạ, yêu cầu học sinh viết đoạn ngắn đánh giá kiến thức vừa học. Sau bài giảng, giáo viên sử dụng dữ liệu thu thập được để điều chỉnh phương pháp dạy học.

3.2. Phương pháp tổ chức dạy học và đánh giá kết quả

Trong quá trình dạy học, giáo viên sử dụng Nearpod để tổ chức các hoạt động tương tác như thảo luận nhóm, bài tập cặp đôi. Tính năng Poll giúp thu thập ý kiến học sinh về chủ đề lịch sử, khuyến khích sự tham gia tích cực. Sau bài học, học sinh thực hiện bài kiểm tra tự đánh giá thông qua Quiz, nhận phản hồi tức thì về kết quả. Giáo viên cũng yêu cầu học sinh viết nhật ký học tập, ghi lại những kiến thức mới, khó khăn gặp phải. Đánh giá NLTH được thực hiện thông qua rubric với các tiêu chí: khả năng tự lập kế hoạch, sử dụng tài liệu, tự kiểm tra. Kết quả đánh giá cho thấy 90% học sinh đạt mức khá giỏi về NLTH sau 12 tuần triển khai.

IV. Kết luận và khuyến nghị vận dụng Nearpod trong dạy học Lịch sử

Kết quả nghiên cứu cho thấy việc vận dụng Nearpod đã nâng cao NLTH môn Lịch sử lớp 8 tại trường Newton 5 thông qua các hoạt động tương tác, phản hồi tức thì và cá nhân hóa quá trình học tập. Học sinh trở nên chủ động hơn trong việc lập kế hoạch, ghi nhớ sự kiện lịch sử và tự đánh giá kết quả. Giáo viên cũng nhận thấy hiệu quả trong việc theo dõi tiến độ học tập, điều chỉnh phương pháp giảng dạy. Luận văn đề xuất mở rộng mô hình này cho các môn học khác, kết hợp với các nền tảng công nghệ giáo dục hiện đại. Để đảm bảo thành công, nhà trường cần đầu tư cơ sở vật chất, tập huấn giáo viên sử dụng Nearpod thường xuyên.

4.1. Đánh giá hiệu quả mô hình vận dụng Nearpod

Sau 12 tuần triển khai, kết quả khảo sát cho thấy 92% học sinh đánh giá cao sự hữu ích của Nearpod trong việc phát triển NLTH. Các chỉ số cải thiện rõ rệt bao gồm: tăng 40% tỷ lệ học sinh tự lập kế hoạch học tập, giảm 50% thời gian ôn tập trước kỳ thi. Giáo viên ghi nhận sự chủ động của học sinh trong việc tham gia bài học, đặc biệt là các hoạt động tương tác. Dữ liệu thu thập từ Nearpod cũng giúp giáo viên điều chỉnh phương pháp giảng dạy, tập trung vào những phần kiến thức học sinh còn yếu. Mô hình này chứng minh hiệu quả trong việc nâng cao chất lượng dạy học Lịch sử thông qua công nghệ số.

4.2. Định hướng phát triển và khuyến nghị

Để phát triển mô hình này, nhà trường nên xây dựng kế hoạch dài hạn, bao gồm: đầu tư thiết bị công nghệ, tập huấn giáo viên sử dụng Nearpod định kỳ. Giáo viên cần chia sẻ kinh nghiệm, xây dựng ngân hàng bài giảng tương tác cho các khối lớp. Ngoài ra, nhà trường nên khuyến khích học sinh tham gia câu lạc bộ Lịch sử trực tuyến, tổ chức các cuộc thi tìm hiểu lịch sử thông qua Nearpod. Đối với cấp quản lý, cần xây dựng chính sách hỗ trợ ứng dụng công nghệ trong dạy học, đảm bảo cơ sở vật chất đầy đủ. Việc nhân rộng mô hình này sẽ góp phần đổi mới giáo dục, chuẩn bị nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Chuyển đổi số trong giáo dục phổ thông theo tinh thần Nghị quyết số 88/2014/QH13 của Quốc hội và Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 đang đặt trọng tâm vào việc chuyển từ truyền thụ tri thức thụ động sang phát triển phẩm chất và năng lực người học. Trong môn Lịch sử cấp trung học cơ sở, năng lực tự chủ và tự học giữ vai trò then chốt giúp học sinh tự chiếm lĩnh tri thức, phát triển tư duy phản biện và bồi đắp lòng tự hào dân tộc. Tuy nhiên, thực tế giảng dạy hiện nay cho thấy có đến 49,81% học sinh không bao giờ tự xây dựng kế hoạch tự học, và 57,91% học sinh chỉ đọc trước bài khi có yêu cầu bắt buộc từ giáo viên. Sự thiếu hụt các công cụ học tập tương tác số đã khiến giờ học lịch sử dễ rơi vào tình trạng ghi nhớ máy móc.

Đề tài nghiên cứu của tác giả Nguyễn Thị Hồng Nhung, dưới sự hướng dẫn khoa học của PGS. Đoàn Nguyệt Linh tại Trường Đại học Giáo dục thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội, tập trung giải quyết vấn đề cấp thiết trên. Mục tiêu nghiên cứu là xây dựng hệ thống biện pháp sư phạm vận dụng nền tảng tương tác Nearpod vào dạy học phân môn Lịch sử lớp 8, nhằm phát triển có hệ thống năng lực tự học cho học sinh. Nghiên cứu được triển khai trong phạm vi thời gian từ tháng 04/2024 đến tháng 03/2025 tại Trường Tiểu học và Trung học cơ sở Newton 5 cùng Trường Trung học cơ sở và Tiểu học Vietschool trên địa bàn Hà Nội. Ý nghĩa nghiên cứu được định lượng qua việc nâng cao tỷ lệ học sinh hứng thú học tập chủ động lên 60,1%, đồng thời từng bước chuyển hóa phương thức đánh giá truyền thống vốn có tới 87,79% bài kiểm tra trắc nghiệm tự luận sang mô hình đánh giá quá trình linh hoạt, tức thời trên nền tảng kỹ thuật số.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu xây dựng trên nền tảng thuyết kiến tạo trong dạy học hiện đại kết hợp với tư tưởng giáo dục lấy người học làm trung tâm của John Dewey với luận điểm nổi tiếng rằng học sinh là mặt trời, xung quanh nó quy tụ mọi phương tiện giáo dục. Đồng thời, đề tài kế thừa sâu sắc tư tưởng tự học của Chủ tịch Hồ Chí Minh với quan điểm cốt lõi là về cách học, phải lấy tự học làm cốt, cùng hệ thống lý luận dạy học của Giáo sư Nguyễn Cảnh Toàn và quan niệm phát triển năng lực của Xavier Roegiers (1996) hay P. Rudich (1986).

Khung lý thuyết của luận văn vận hành xoay quanh 4 khái niệm khoa học trọng tâm:

1. Năng lực: Khả năng huy động tổng hợp kiến thức, kỹ năng, thái độ và động cơ cá nhân để thực hiện thành công các hoạt động trong bối cảnh thực tiễn xác định.
2. Tự học: Quá trình người học tự giác, độc lập huy động năng lực trí tuệ và ý chí để tự chiếm lĩnh, xử lý thông tin và biến tri thức nhân loại thành sở hữu cá nhân.
3. Năng lực tự học Lịch sử: Khả năng học sinh tự xác định mục tiêu, tự lập kế hoạch, tự khai thác nguồn sử liệu đa phương tiện, phân tích sự kiện và tự đánh giá nhận thức lịch sử.
4. Nền tảng dạy học tương tác Nearpod: Môi trường công nghệ giáo dục hỗ trợ tích hợp bài giảng số với các công cụ tương tác thời gian thực như trò chơi hóa (gamification), chuyến tham quan thực tế ảo (VR Field Trip), mô hình 3D và bảng tương tác nhóm (Collaborate Board).

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu nghiên cứu được thu thập từ cuộc khảo sát thực trạng toàn diện với cỡ mẫu gồm 100 học sinh khối 8 và 6 giáo viên chuyên trách môn Lịch sử tại 2 trường trung học cơ sở chất lượng cao tại Hà Nội (Trường Newton 5 và Trường Vietschool). Quá trình thực nghiệm sư phạm chuyên sâu được tiến hành trên nhóm mẫu thực nghiệm gồm 32 học sinh lớp 8G tại Trường Newton 5.

Phương pháp chọn mẫu là sự kết hợp giữa chọn mẫu có chủ đích (purposive sampling) đối với đội ngũ giáo viên giảng dạy môn Lịch sử và chọn mẫu cụm thuận tiện (convenience cluster sampling) đối với các lớp học sinh khối 8 có trang bị cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin đồng bộ. Lý do lựa chọn phương pháp này nhằm đảm bảo tính tương thích cao với các yêu cầu kỹ thuật của phần mềm Nearpod, giúp phản ánh chân thực năng lực thích ứng công nghệ của học sinh trong môi trường số hóa.

Phương pháp phân tích dữ liệu kết hợp chặt chẽ giữa định lượng và định tính: khảo sát trực tuyến 100% bằng biểu mẫu Google Forms, quan sát sư phạm, dự giờ lớp học và phân tích thống kê mô tả tần suất, tỷ lệ phần trăm đối với các chỉ số tiếp thu kiến thức. Toàn bộ tiến trình nghiên cứu được thực hiện tuần tự và liên tục qua 3 giai đoạn từ tháng 04/2024 đến tháng 03/2025.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Khảo sát thực trạng và thực nghiệm sư phạm của luận văn đã chỉ ra 4 phát hiện quan trọng:

• Thứ nhất, phương thức kiểm tra đánh giá truyền thống chiếm ưu thế áp đảo: 87,79% giáo viên thường xuyên sử dụng bài kiểm tra tự luận và 67,18% dùng trắc nghiệm khách quan; trong khi đó, công cụ phát triển tự học như phiếu tự đánh giá chỉ có 16,03% giáo viên dùng thường xuyên và có đến 54,20% giáo viên hiếm khi sử dụng; tỷ lệ sử dụng vở tự học ở mức hiếm khi cũng chiếm tới 48,85%.
• Thứ hai, kỹ năng lập kế hoạch và tự điều chỉnh học tập của học sinh còn hạn chế: 63,32% học sinh thường xuyên ôn bài cũ nhưng chủ yếu mang tính đối phó; có tới 42,75% không bao giờ tự giác đọc tài liệu trước khi đến lớp nếu không có yêu cầu bắt buộc; 49,81% không bao giờ lập kế hoạch tự học và 47,1% hiếm khi tự đánh giá lại hiệu quả học tập của bản thân.
• Thứ ba, Nearpod là công cụ công nghệ giáo dục có độ phủ cao: Tỷ lệ ứng dụng Nearpod trong môn Lịch sử đạt 35%, tương đương Classkick (35%) và vượt trội so với Quizizz (18%) hay Padlet (7%). Đáng chú ý, 79,4% giáo viên nhận định Nearpod quan trọng và rất quan trọng trong thiết kế bài giảng, 75,7% đánh giá cao vai trò của nền tảng trong việc đổi mới phương pháp kiểm tra đánh giá.
• Thứ tư, hiệu quả tích cực vượt bậc sau thực nghiệm sư phạm tại lớp 8G với 32 học sinh: 60,1% học sinh bày tỏ mức độ rất thích đối với các hoạt động luyện tập và hình thành kiến thức trên Nearpod; 55,4% rất thích khởi động qua video tương tác tích hợp câu hỏi; 55,8% rất thích hoạt động củng cố hệ thống hóa kiến thức qua bộ công cụ số. Tỷ lệ học sinh không quan tâm hoặc thấy bình thường giảm sâu xuống mức 0% ở phần lớn hoạt động tương tác.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính dẫn đến sự thay đổi rõ nét này là do Nearpod đã chuyển hóa thành công không gian lớp học Lịch sử từ đơn thoại sang đa thoại. Thay vì phải đọc các đoạn văn bản dài trong sách giáo khoa, học sinh được tiếp cận hệ thống sơ đồ tư duy trực quan qua công cụ Draw It, xem phim tư liệu chèn câu hỏi phản hồi nhanh và tham gia thảo luận quan điểm mở qua Collaborate Board. Ví dụ, khi tìm hiểu về vương triều Nguyễn ở thế kỷ XIX hay phong trào Cần Vương (1885-1896), tính năng thăm dò ý kiến (Poll) và câu hỏi mở đã tạo điều kiện cho học sinh hóa thân vào nhân vật lịch sử để đưa ra các lập luận độc lập.

Kết quả này hoàn toàn tương đồng với các nghiên cứu quốc tế của Jennifer W. Lai và Matt Bower (2020) khi khẳng định công nghệ tương tác trực tiếp giúp kích hoạt tư duy phản biện, cũng như nghiên cứu của Phạm Thị Hải Yến (2022) về khả năng duy trì động lực tự học liên tục. Trong luận văn, các dữ liệu phân phối tần suất và sự chuyển dịch mức độ nhận thức của học sinh được trực quan hóa mạch lạc qua 7 bảng thống kê đối sánh và 5 biểu đồ thanh ngang, giúp minh chứng rõ ràng bước tiến về năng lực tự học của học sinh từ giai đoạn trước thực nghiệm đến sau thực nghiệm.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả nghiên cứu, luận văn đề xuất 4 giải pháp hành động cụ thể nhằm nhân rộng mô hình:

• Chuẩn hóa quy trình thiết kế bài giảng tương tác Nearpod 4 bước: Giáo viên bộ môn Lịch sử chủ trì việc xác lập mục tiêu kiến thức, xây dựng ngân hàng câu hỏi phân hóa, tích hợp tư liệu đa phương tiện và thiết lập hệ thống phản hồi tức thì (Instant Feedback). Mục tiêu đạt 100% giáo án Lịch sử 8 tích hợp tối thiểu 2 hoạt động tương tác tự học mỗi tiết, triển khai ngay trong học kỳ I.
• Xây dựng kho tư liệu số hóa và trải nghiệm thực tế ảo Lịch sử: Tổ chuyên môn Lịch sử phối hợp cùng bộ phận công nghệ thông tin phát triển thư viện dùng chung gồm 15 bài giảng chuyên đề tích hợp VR Field Trip và mô hình 3D về các di tích thời Nguyễn và phong trào kháng chiến chống Pháp. Thời gian hoàn thiện trong vòng 6 tháng.
• Đổi mới toàn diện hình thức đánh giá quá trình học tập: Ban giám hiệu và giáo viên bộ môn chuyển dịch trọng tâm đánh giá từ điểm số cuối kỳ sang theo dõi báo cáo tiến độ tự học thời gian thực trên Nearpod; kết hợp sử dụng bảng đánh giá chéo và phiếu tự phản tỉnh. Mục tiêu nâng tỷ lệ học sinh chủ động theo dõi và tự điều chỉnh tiến trình học lên trên 75% trong cả năm học.
• Bồi dưỡng năng lực công nghệ sư phạm cho đội ngũ giáo viên: Ban giám hiệu nhà trường cùng Phòng Giáo dục và Đào tạo tổ chức định kỳ 2 đợt tập huấn chuyên sâu mỗi năm về kỹ thuật khai thác tài khoản Nearpod Gold/Silver, kỹ năng điều phối lớp học số và phương pháp kích hoạt tư duy độc lập cho học sinh trung học cơ sở.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình luận văn là tài liệu tham khảo giá trị cao cho 4 nhóm đối tượng chính:

1. Giáo viên dạy môn Lịch sử và Địa lí cấp trung học cơ sở: Nắm bắt quy trình sư phạm bài bản để thiết kế bài giảng tương tác, ứng dụng trực tiếp các giáo án mẫu về Lịch sử Việt Nam thế kỷ XIX - đầu thế kỷ XX (Bài 16, 17, 18, 19 trong chương trình Lịch sử 8).
2. Cán bộ quản lý chuyên môn và Ban Giám hiệu các trường phổ thông: Sử dụng các số liệu khảo sát thực chứng và khung đánh giá năng lực tự học để xây dựng chiến lược chuyển đổi số trong nhà trường, đồng thời định hướng sinh hoạt tổ chuyên môn theo hướng đổi mới phương pháp dạy học.
3. Học viên cao học, sinh viên sư phạm và nhà nghiên cứu giáo dục học: Kế thừa hệ thống cơ sở lý luận, phương pháp thiết kế bảng hỏi khảo sát trực tuyến qua Google Forms và mô hình phân tích số liệu thực nghiệm sư phạm trong nghiên cứu khoa học giáo dục.
4. Chuyên viên thiết kế chương trình học tập số (Instructional Designers) và các đơn vị phát triển EdTech: Khai thác những phát hiện thực tế về thói quen học tập của học sinh để tối ưu hóa tính năng tương tác của các nền tảng công nghệ giáo dục tại Việt Nam.

Câu hỏi thường gặp

Nền tảng Nearpod hỗ trợ học sinh tự học ở các mức độ nhận thức khác nhau như thế nào?

Nearpod hỗ trợ phân hóa học tập hiệu quả. Với học sinh trung bình, giáo viên cung cấp sơ đồ tư duy Draw It và video tương tác để củng cố kiến thức cốt lõi. Với học sinh khá giỏi, giáo viên sử dụng câu hỏi mở (Open-Ended Questions) và bảng thảo luận (Collaborate Board) để rèn luyện tư duy phản biện và liên hệ thực tiễn lịch sử.

Giáo viên cần chuẩn bị gì trước khi triển khai giảng dạy Lịch sử trên Nearpod?

Giáo viên cần chuẩn bị học liệu số chuẩn xác, tài khoản Nearpod (bản Silver miễn phí hoặc Gold nâng cao dung lượng 40 MB), thiết bị kết nối mạng ổn định, đồng thời xác định rõ ràng mục tiêu bài học và thiết lập bảng câu hỏi tương tác theo tiến trình khởi động, hình thành kiến thức và luyện tập.

Ứng dụng Nearpod có thay thế hoàn toàn vai trò của sách giáo khoa và giáo viên không?

Nearpod không thay thế sách giáo khoa hay người thầy mà đóng vai trò là phương tiện công nghệ hỗ trợ đắc lực. Nền tảng giúp chuyển hóa nội dung sách giáo khoa thành các hoạt động trải nghiệm đa giác quan, đồng thời chuyển đổi vai trò của giáo viên từ người truyền thụ một chiều thành người hướng dẫn, tổ chức và điều phối quá trình tự học.

Dữ liệu thực nghiệm chứng minh sự tiến bộ về năng lực tự học của học sinh ra sao?

Dữ liệu khảo sát trên 32 học sinh lớp 8G cho thấy tỷ lệ học sinh rất thích học tập qua Nearpod đạt 60,1% và 55,4% rất hứng thú với video tương tác. Học sinh hình thành thói quen chủ động tìm hiểu tư liệu, tự trả lời câu hỏi và tự đánh giá kiến thức ngay trên lớp thay vì chỉ thụ động ghi chép như trước.

Làm thế nào để áp dụng mô hình Nearpod tại những trường học có điều kiện thiết bị còn hạn chế?

Nhà trường có thể áp dụng mô hình học tập kết hợp (Blended Learning) hoặc học tập theo nhóm. Học sinh dùng chung thiết bị máy tính bảng trong giờ học trên lớp hoặc giáo viên giao đường link bài học ở chế độ tự học theo nhịp độ cá nhân (Student-Paced) để học sinh tự hoàn thành tại nhà.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý thuyết về phát triển năng lực tự học và khẳng định vai trò mang tính cách mạng của nền tảng Nearpod trong dạy học Lịch sử 8.
• Đề tài khảo sát chân thực thực trạng giảng dạy tại 2 trường trung học cơ sở trên địa bàn Hà Nội, chỉ ra khoảng trống lớn khi có tới 49,81% học sinh chưa có kỹ năng tự lập kế hoạch học tập.
• Công trình đã xây dựng thành công quy trình sư phạm chuẩn mực 4 bước và thiết kế hệ thống giáo án thực nghiệm cho các bài học lịch sử trọng điểm (Bài 16, 17, 18, 19).
• Kết quả thực nghiệm sư phạm khẳng định tính khả thi và hiệu quả vượt trội của các biện pháp đề xuất với trên 60,1% học sinh tham gia học tập tích cực, tự giác.
• Đóng góp khoa học của luận văn là tài liệu tham khảo thiết thực cho các trường phổ thông trên cả nước trong lộ trình triển khai Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 giai đoạn 2025-2030; quý thầy cô và các nhà trường hãy chủ động vận dụng linh hoạt Nearpod vào thực tiễn giảng dạy để kiến tạo những giờ học lịch sử giàu tính tương tác và tràn đầy cảm hứng sáng tạo.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA VIỆC VẬN DỤNG NEARPOD PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC TỰ HỌC CHO HỌC SINH TRONG DẠY HỌC LỊCH SỬ LỚP 8 Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ 1. Quan niệm về tự học và phát triển năng lực tự học trong Lịch sử 1. Khái niệm năng lực  Theo P. Rudich (1986), “Năng lực là đặc điểm tâm sinh lý của con người, chi phối quá trình tiếp thu kiến thức, kỹ năng, kỹ xảo cũng như hiệu quả thực hiện một hoạt động nhất định”.

 Gerard và Xavier Roegiers (1993) định nghĩa: “Năng lực là sự tích hợp các kỹ năng, giúp con người nhận biết tình huống và phản ứng với tình huống đó một cách linh hoạt và tự nhiên”.  De Ketele (1995) quan niệm: “Năng lực là tập hợp có trật tự của các kỹ năng (hoạt động), tác động lên một nội dung trong một tình huống cụ thể nhằm giải quyết các vấn đề do tình huống đó đặt ra”. Như vậy, cả Gerard, Xavier Roegiers và De Kelete đều có quan điểm tương đồng khi đồng nhất khái niệm năng lực với kỹ năng. Xavier Roegiers (1996) định nghĩa: “Năng lực là một khái niệm mang tính tích hợp, vì nó bao gồm cả nội dung, các hoạt động cần thực hiện và bối cảnh diễn ra các hoạt động đó”.

Theo Chương trình Giáo dục phổ thông tổng thể (2018): “Năng lực là một thuộc tính cá nhân, được hình thành và phát triển nhờ tố chất sẵn có cùng quá trình học tập, rèn luyện. Năng lực cho phép con người huy động tổng hợp kiến thức, kỹ năng và các phẩm chất cá nhân khác như hứng thú, niềm tin, ý chí,. để thực hiện thành công một hoạt động nhất định và đạt được kết quả mong muốn trong những điều kiện cụ thể”. Từ những phân tích trên, chúng tôi cho rằng:“Năng lực là khả năng huy động những kiến thức, kĩ năng, thái độ và vận dụng chúng một cách hợp lý để thực 10 hiện thành công một hoạt động nào đó trong một bối cảnh nhất định”.

Năng lực mang thuộc tính cá nhân, được hình thành và phát triển trong suốt quá trình học tập và rèn luyện có mục đích, chịu sự tác động và chi phối của môi trường giáo dục nhà trường, gia đình và xã hội. Trong quá trình này, việc rèn luyện kỹ năng chính là sự tích lũy dần dần về mặt số lượng, dẫn đến sự chuyển biến về chất-đây chính là quá trình hình thành và phát triển năng lực. Khái niệm Tự học Hiện nay, có rất nhiều cách định nghĩa khác nhau về tự học. Một trong những định nghĩa tiêu biểu phải kể đến từ bài giảng trong chuyên đề “Dạy tự học cho sinh viên các trường trong hệ thống giáo dục nghề nghiệp và Cao đẳng, Đại học” của GS-TSKH Thái Duy Tuyên, trong đó ông viết: “Tự học là hoạt động độc lập chiếm lĩnh kiến thức, kỹ năng, kỹ xảo; là quá trình tự mình động não, suy nghĩ, sử dụng các năng lực trí tuệ (quan sát, so sánh, phân tích, tổng hợp,…) cùng các phẩm chất động cơ và tình cảm để chiếm lĩnh tri thức, hiểu biết một lĩnh vực nào đó hoặc những kinh nghiệm lịch sử, xã hội của nhân loại, và biến chứng thành sở hữu của chính bản thân người học” [67].

Trong Tạp chí Nghiên cứu Giáo dục số 7/1998, tác giả Nguyễn Kỳ đã viết về khái niệm tự học: “Tự học là quá trình người học chủ động, tích cực khám phá tri thức và kinh nghiệm thông qua hành động của chính mình. Đó là việc tự đặt bản thân vào tình huống nghiên cứu, xử lý vấn đề, thử nghiệm các giải pháp, nhằm tự hoàn thiện và phát triển. Tự học chính là quá trình cá nhân hóa việc học”. Tại Hội thảo Nâng cao chất lượng dạy học tổ chức tại Đại học Huế năm 2005, Giáo sư Trần Phương nhấn mạnh: “Học, dù ở bất kỳ thời điểm nào, cũng chủ yếu là tự học.

Đó là quá trình biến tri thức khoa học mà nhân loại đã tích lũy qua nhiều thế hệ thành kiến thức của chính mình, từ đó tự rèn luyện tư duy và phát triển kỹ năng vận dụng những tri thức ấy vào thực tiễn”. Theo tác giả Nguyễn Cảnh Toàn, tự học là tự mình động não, sử dụng các năng lực trí tuệ và có khi cả cơ bắp, động cơ, tình cảm, nhân sinh, thế giới quan…để chiếm lĩnh một số lĩnh vực hiểu biết nào đó, sau đó biến hiểu biết đó thành sở hữu cá nhân [65]. Những quan điểm trên cho thấy rằng, các tác giả đều xem tự học là một hình thức học tập mang tính cá nhân, được thực hiện nhờ vào sự nỗ lực của chính người 11 học. Để thực hiện quá trình này, cá nhân cần có sự tự giác, tích cực, đồng thời huy động các năng lực trí tuệ nhằm lĩnh hội tri thức và giải quyết vấn đề thông qua hành động của bản thân để đạt được mục tiêu đề ra.

Khái niệm năng lực tự học Trong Chương trình Giáo dục phổ thông 2018, năng lực tự học của học sinh được đưa vào nhóm năng lực tự chủ và tự học. Đây là một trong ba nhóm năng lực cơ bản cần phát triển cho học sinh ở tất cả các cấp học, bao gồm: Sự độc lập trong học tập; Khả năng tự bảo vệ quyền lợi và nhu cầu chính đáng; Quản lý cảm xúc, thái độ và hành vi cá nhân; Khả năng thích nghi với môi trường sống; Định hướng nghề nghiệp; Khả năng tự học và hoàn thiện bản thân. Trong đó, năng lực tự học và tự hoàn thiện được mô tả qua các biểu hiện cụ thể của người học, bao gồm: “Có ý thức tổng kết và trình bày những điều đã học; Nhận ra và sửa chữa sai sót trong bài kiểm tra qua nhận xét của thầy cô; Có ý thức học hỏi từ thầy cô, bạn bè và người khác để củng cố và mở rộng hiểu biết; Có ý thức học tập và noi theo những tấm gương tốt.” Như vậy, có thể hiểu năng lực tự học Lịch sử là khả năng học sinh tự giác, chủ động, tích cực và độc lập trong việc tìm hiểu, nghiên cứu, ôn tập những kiến thức lịch sử đã học, đồng thời tiếp tục khám phá, mở rộng những nội dung lịch sử chưa biết nhằm đạt được mục tiêu và yêu cầu học tập môn Lịch sử. Từ các quan điểm đã trình bày, có thể nhận thấy rằng học tập là một quá trình nền tảng trong hoạt động dạy và học.

Tự học là một hình thức tổ chức dạy học đặc thù, mang tính độc lập, nhưng đồng thời cũng gắn bó chặt chẽ với quá trình dạy học. Việc phát triển năng lực tự học cho học sinh không chỉ nâng cao hiệu quả học tập cá nhân mà còn góp phần cải thiện chất lượng dạy học một cách toàn diện. Giới thiệu về ứng dụng Nearpod Nearpod được biết đến là phần mềm hỗ trợ giảng dạy trực tuyến, giúp kết nối giáo viên và học sinh lại gần với nhau hơn trong lớp học từ xa. Được ra mắt vào năm 2012, Nearpod đã phát triển rất mạnh mẽ và nhanh chóng trở thành ứng dụng tải khoảng hơn 12.000 trường học từ khối lớp 1 tới lớp 12 tại Mỹ.

Phương châm của Nearpod là đang tạo ra một tấm bảng kỹ thuật số mà giáo viên và học sinh có thể cùng tương tác với nhau và có thể đánh giá được mức độ 12 hiểu bài của học sinh. Phần mềm Nearpod hỗ trợ hoạt động trên đa nền tảng bao gồm iOS, Android, và Windows. Vì thế người dùng có thể sử dụng bất kì thiết bị nào như điện thoại, máy tính bảng, máy tính ở bất kỳ nơi nào và bất cứ khi nào, miễn là các thiết bị được kết nối Internet. Nearpod tạo ra một mạng lưới khổng lồ kết nối tất cả các giáo viên và học sinh lại với nhau.

Giáo viên có thể tìm kiếm hơn 22.000 nguồn tài liệu bao gồm bài học tương tác, video tương tác và trò chơi tương tác trên thư viện của Nearpod hoặc từ các thầy cô khác. Bên cạnh đó thầy cô có thể tự tạo ra các bài học cá nhân và chia sẻ chúng cho các giáo viên khác trong mạng lưới của Nearpod. Ví dụ, ở chế độ giáo viên người dùng sẽ có thể truy cập thoải mái vào trình duyệt mà không lo bị kiểm soát. Còn đối với chế độ học viên, sau khi được giáo viên cung cấp mã PIN và đăng nhập vào phần mềm Nearpod, tất cả những thao tác truy cập vào trình duyệt của học sinh sẽ được đặt dưới sự quản lý chặt chẽ của giáo viên.

Nearpod là một công cụ dạy học hoàn toàn miễn phí cho phép người dạy và người học tương tác trên thời gian thực thông qua các bài học, video tương tác, trò chơi và hoạt động-tất cả trong một nền tảng duy nhất. Khi sử dụng ứng dụng Nearpod, người học có thể tham gia vào các hoạt động như viết, vẽ, thảo luận, trả lời câu hỏi trắc nghiệm, hay gửi bài cho giáo viên và nhận phản hồi nhanh chóng từ giáo viên. Đặc biệt Nearpod còn có thể đánh giá mức độ hiểu bài của học sinh trong lớp nhờ vào thêm vào các bài đánh giá hình thức hay mô phỏng vào trang trình bày tương tác. Với việc vận dụng Nearpod vào quá trình dạy học, giáo viên có thể tùy chỉnh các giáo án giảng dạy cá nhân từ nhiều ứng dụng tùy chọn khác nhau.

Sau đó giáo viên có thể nhanh chóng tải lên trên Nearpod từ đa dạng phần mềm bao gồm cả Google Trang trình bày, PowerPoint, PDF và các bản trình bày khác từ máy tính. Giáo viên có thể nhúng trực tiếp các dữ liệu đã có vào website này mà không cần phải làm lại định dạng. Nearpod hiện nay đang gia nhập vào thị trường công nghệ thực tế ảo VR. Nearpod đã tạo ra hơn 100 bài học cho các học sinh nhỏ tuổi và các chuyến đi trải 13 nghiệm được tích hợp công nghệ thực tế ảo VR này.

Đến nay đã có hơn 4 triệu học sinh tham gia vào khóa học này. Điều tuyệt vời khi tham gia với Nearpod đó là nền tảng cho phép đánh giá toàn diện cả giáo viên và học sinh. Nền tảng này cho phép học sinh có thể tự học theo tốc độ riêng của bạn thân mình và gửi bài làm của mình cho giáo viên đánh giá khi họ cảm thấy đã hoàn tất công việc một cách hoàn chỉnh nhất. Vì Nearpod hiểu được mỗi khả năng tiếp thu của mỗi học sinh là khác nhau và từng cá nhân học sinh phải có được lộ trình học tập khác nhau để đạt được hiệu quả một cách tốt nhất.

Không chỉ mỗi giáo viên có thể đánh giá, mà cả học sinh cũng có thể đánh giá được cả thầy cô dạy mình.